Definitions containing the research ակն : 3462 Results

Գնդակ, աց

See full entry →

s.

globule, globe, bowl, spherical or round body;
pincushion;
apple;
— խաղու or խաղալիկ, ball, bowl;
ball (at tennis);
— մեղուաց, swarm of bees;
— հրացանից, ball;
bullet, large ball;
— ձեռնածուաց, juggler's cork-ball;
— որթոյ, bud, button.

NBHL (3)

Ի մականական խաղուն զգնդակն հանել. (Խոր. ՟Գ. 55։)

Արասցե՛ս պսակս տանեաց քոց, եւ գնդակս շուրջ ածիցես, ասէ. զոր եւ պսակն անուանէ. (Կիւրղ. թուոց.։)

Լեւիաթան գնդակօքն արգելու զակն անդնդոց. (Վանակ. յոբ.։)


Գնեմ, եցի

See full entry →

va.

to buy, to purchase for money, to take;
արժան —, to buy cheap;
թամկագնի —, to buy dear.

NBHL (1)

Գնեցէ՛ք զժամանակս. ամենայն համբերեցէ՛ք, եւ այնպէս գնի ժամանակն. (Ոսկ. եփես.։)


Գոլախառն

See full entry →

adj.

burning, ardent.

NBHL (1)

Երեւեցաւ արեգակն արդարութեան գոլախառն. (ՃՃ.։)


Գոլոշի, շւոյ, շոյ, շեաց

See full entry →

va.

pour, exhalation, smoke, expiration.

NBHL (2)

Ծախեսցէ զչարութիւն, իբրեւ զգոլոշի արեգակն. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Ամբարձեալ գոլորշի սաստիկ ի խելապատակն. (Մագ. ՟Կ՟Զ։)


Գոհար, աց

See full entry →

s.

precious stone, gem, diamond;
a precious thing;
**** —, false stone, paste;
****** -**, facet.


Գոյակ, աց

See full entry →

adj. s.

extant;
being.

NBHL (1)

Ընդ նախեղակ գոյակն միացեալ. (Նար. կուս.։)


Գոյակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

of the same nature;
consubstantial, coexistent.

NBHL (1)

Ջերմութիւն ի հրոյ ծնեալ՝ միշտ գոյակից նմա։ (Արեգակն եւ լոյս իւր) ընթացակիցք եւ գոյակիցք միշտ երեւեսցին. (Կիւրղ. գանձ.։)


Գոյապետ

See full entry →

s.

that causes to exist, creator.

NBHL (1)

Թուականն՝ բազմաց, բացարձակն՝ գոյապետին, անճառին աստուծոյ. (Համամ ի քեր. երզն.։)


Գոյացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

substance;
reality;
essence, being, creature.

NBHL (1)

Յաղագս գոյացութեանց։ Գոյացութիւն է, եւ այլն. (Արիստ. ստորոգ.) ուր առաջին գոյացութիւն կոչէ զանհատն. եւ երկրորդ զտեսակն եւ զսեռն։


Գոչողական, ի, աց

See full entry →

adj.

sonorous.

NBHL (1)

Ճակնդեղ՝ սաստիկ ամենեւին է, եւ գոչող որովայնի. (Մխ. առակ. ՟Ծ։)


Դժուարագիւտ, ից

See full entry →

adj.

rare, curious, difficult to find.

NBHL (1)

Դժուարագի՛ւտ ոգի կարացեալ ակն լինել բազմաց. (Բրս. հց.։)


Դժուարահայեաց

See full entry →

adj.

nasty, disgusting, unpleasant.

NBHL (1)

Ի նոցա տունս դժուարահայեաց ժիժմակն սողեալ մտանէր. (Լաստ. ՟Ի՟Ա։)


Դի, ոց

See full entry →

s.

dead body, corpse;
carcass.


Դիակոյտ, կուտի

See full entry →

s.

heap of corpses.

NBHL (1)

ԴԻԱԿՈՅՏ ԴԻԱԿՈՒՏԵԱԼ. Դիակնացեալ եւ կուտեալ դի ի վերայ դիոց.


Դիմագրաւ, ից

See full entry →

adj. adv.

that exposes himself, that ventures, adventurous, hazardous;
adventurer;
hold, insolent;
boldly;
— լինել, to expose one's self, to venture

NBHL (1)

Ուր ինքնակամ դիմագրաւ նահատակն եղեւ. (Խոր. ՟Գ. 9։)


Դիմահար

See full entry →

adj.

opaque;
cf. Ընդդիմահար.

NBHL (1)

Զի եւ աշտարակն ոչ եղեւ խափան եւ դիմահար. (Լաստ. ՟Ի՟Դ։)


Դիմեմ, եցի

See full entry →

vn.

to run, to fall upon one, to run to, to rush, to dart;
to have recourse, to apply.

NBHL (1)

Անց ընդ գետն, եւ դիմեաց ի լեառն։ Դիմեաց ջուրն ի տեղի իւր։ Դիմեսցեն ի հեռաստանէ։ Դիմեցին ի վերայ գորգեայ։ Դիմեցին առ հասարակ ի վերայ նոցա։ Իբրեւ զարծուի դիմեսցէ։ Դիմեաց ջորեակ։ Դիմեաց ամենայն երամակն ի դարէ անտի ի ծով.եւ այլն։


Դիպաղեղն, ղանց

See full entry →

adj.

that shoots very well with a bow.

NBHL (1)

Քաջաղեղն. դիպեցուցօղ ի նպատակն.


Դիպեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to touch or strike.

NBHL (1)

ἀρμόσσω apto եւ այլն. Ի դէպ եւ յարմար բերել. ուղղել. եւ Յարմարել, զարկուցանել ի նպատակն. եւ Տալ հանդիպիլ. դպցընել, հանդիպցնել.


Դիտապաստ անկանիմ

See full entry →

sv.

to be killed on the spot;
— արկանել or առնել, to kill one on the spot.

NBHL (1)

ԴԻՏԱՊԱՍՏ կամ ԴԻ ՏԱՊԱՍՏ. Դիակնացեալ, եւ գէշ անկեալ.


Դիտաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

NBHL (1)

σκόπησις, σκοπή speculatio, contemplatio, σκοπιά specula եւ σκοπός scopus, propositum, intentio, intentum Դիտողութիւն. տեսողութիւն. նկատողութիւն մտաց. հայեցուած. ակնարկութիւն. միտք. նպատակ. դիտումն ի վախճան. խորհուրդ.


Դիտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to consider, to look, to observe, to remark, to recognise, to see, to stare;
to leer;
to spy, to watch;
to examine, to study;
to speculate, to contemplate;
to consult;
to look, to aim;
to aim at, to tend;
to expect, to mean, to intend.

NBHL (1)

σκοπεύω, κατασκοπεύω, κατασκέπτομαι , κατανοέω, ἁποβλέπω speculor, attendo, intendo, respicio, observo, considero, exploro Որպէս դէտ նկատել. դէտակն ունել. ուշ ունել. նայիլ, զննել աչօք եւ մտօք. տեսանել. ի միտ առնուլ. պ. տիյտէն, տիտէն, տեսանել.


Դիտումն, ման

See full entry →

s.

sight, aim;
intention.

NBHL (1)

σκοπή, σκοπός speculatio, attentio, intentio Դիտելն. ակնարկութիւն. հայեցուած. տեսութիւն մտաց. դիտաւորութիւն. նպատակ խորհրդոց.


Դիւաբնակ

See full entry →

adj.

where demons dwell.

NBHL (1)

Դիմեցին ի դիւաբնակ անապատն։ Դիւաբնակն բագնաց, կամ կաղաղանաց։ Զմեհեանս դիւաբնակ. (Կաղանկտ.։ Անան. եկեղ.։ Լաստ. ՟Ժ՟Է։ Վրդն. օրին.։)


Եռականգուն

See full entry →

adj.

of three cubits or fathoms.

NBHL (1)

Երկակն եւ եռակ աճեցեալ զ ըստ միոյն անմարմնութիւնն. (Փիլ. այլաբ.։)


Եռահիւսակ

See full entry →

adj.

that consists of three things or words;
— նուագ, trisagion.

NBHL (1)

Զեռահիւսակն առնուլ զօրհնաբան՝ զփառատրութիւնն սրոբէական. (Գանձ.։)


Եռամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to boil;
to bubble;
to shudder;
to swarm;
to crawl.

NBHL (1)

Որպէս զի մի՛ տոչորիցիմք մեք յայնպիսի արեգակնէ, որ ի վերայ մերկ գլխոյ առաւել եռայ. (Նիւս. երգ.։)


Եռամսեայ

See full entry →

adj.

of three months;
— ժամանակ, term of three months, quarter.

NBHL (1)

Եւ այսու յուսացեալ բաւեմք ակնկալութեան եռամսեայ աւուրբք». այսինքն սպասեմք յերից ամսոց հետէ. (Մագ. ՟Ծ՟Ա։)


Ետղ, ետեղ

See full entry →

s. adv.

place, spot, stead;
առ ետեղ, there, in that very place, in the same place;
immediately, directly, forthwith;
զետղ առնուլ, to stop, to cease to go.


Երագընթաց

See full entry →

adj.

quick, that runs quick, nimble, swift.

NBHL (1)

Երագընթաց է արեգակն. (՟Ա. Եզր. ՟Դ. 34։)


Երակահատ, աց

See full entry →

s.

bleeder;
lancet.

NBHL (1)

Ասի կարեւոր՝ եւ որ վասն իւր փախչելի է, բայց վասն այլոյ ընտրելի, որպէս երակահատն. քանզի նշարակն եւ այլն. (Անյաղթ պորփ.։)


Երամանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to assemble in troops, to flock, to go in company.

NBHL (1)

Երամացեալք առ իրեարս. (Լմբ. յանառակն։)


Երամասէր

See full entry →

adj.

social, loving its own kind or species.

NBHL (1)

տատրակն բնութեամբ է ողջախոհ, եւ աղաւնին՝ երամասէր. (Մխ. ապար.։)


Երանելի, լւոյ, լոյ, լեաց

See full entry →

adj.

happy, blessed;
— առնել, to make happy;
— լինել, to be happy.


Երաշտ, ի

See full entry →

adj.

dry, arid, parched;
cf. Երաշտութիւն.

NBHL (3)

ԵՐԱՇՏ ἁβροχία pluviae defectus, siccitas որ եւ ԵՐԱՇՏՈՒԹԻՒՆ. Պակասութիւն անձրեւի եւ խոնաւութեան. ցամաքութիւն, չորութիւն. որոյ հակառակն ասի Թօն. ... (լծ. հյ. աշտուճ. իտ. ասչիո՛ւտտօ).

Նշան երաշտոյ եւ թօնից երեւին յարեգակն։ Երաշտ էր, եւ չգոյր անձրեւ. (Վրդն. ծն.։)

Յարեգակնակէզ երաշտոց անձրեւ ածէաք ձեզ. (Կաղանկտ.։)


Երասանակալ

See full entry →

adj. s.

that holds the bridle or the rein, coachman, driver;
conductor, leader.

NBHL (1)

ԵՐԱՍԱՆԱԿԱԼ մանաւանդ ԵՐԱՍԱՆԱԿԱԿԱԼ. Գրի վրիպակաւ եւ Երասնակալ, Երեսանակակալ, Երեսնակակալ, Երասանակընկալ, եւ այլն. ἠνίοχος auriga Ունօղ զերասանն կամ զերասանակն. այն է կառապետ, կառավար. ձիավար. առապաճը. նմանութեամբ՝ եւ Ղեկավար .... եւ Ամենայն ուղղիչ, վարիչ. անձն, եւ գործի.


Բուստ

See full entry →

s.

coral.

NBHL (1)

Պիստ, մարճանին տակն։


Բուրանոց

See full entry →

s.

censer.

NBHL (1)

Երկու բուրանոցք կայծակնաւորք. (Նար. լ։)


Բջիջ

See full entry →

cf. Բճիճ.

NBHL (1)

Զթոքին տեսակն բնաւորեցին նախ իսկ կակուղ եւ առանց արեան, եւ ապա զբջիջքն, ներքոյ ունելով ծակոտեալ իբրեւ զմշտիկ (զսպունգ). (Պղատ. տիմ.։)


Բրաբիոն, աց

See full entry →

s. bot.

recompense, prize, laurel, palm;
Tuberose.

NBHL (1)

Ապա վերնոց պետին իջեալ, ըզբրաբիոնն ոստ մատուցեալ։ Եւ ետ նմա զպըսակն յայտնի՝ ըզբրաբիոնըն հրաշալի, որ ի յոստոց արմաւենի՝ հիւսեալ ընտիր զարմանալի. (Ներս. մոկ.։)


Բօթաբեր, աց, ից

See full entry →

adj.

that brings sad news, sorrowful;
bearer of unhappy news.

NBHL (1)

Իբրեւ գերեցաւ տապանակն, եկն եհաս բօթաբերն՝ գոյժ տալ. (Եփր. թագ.։)


Գագաթն, աթան, աթանց

See full entry →

s.

top of the head, skull, head;
height, summit, top, ridge, pinnacle, extremity, ond, brow.

NBHL (1)

Բուռն եհար հրեշտակն գագաթանէ նորա. (Դան. ՟Ժ՟Դ. 35։)


Գազաղանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be reduced to ashes, to burn to ashes.

NBHL (1)

Կատարեաց ի հրաշալի աստուածաբանութիւն ... այնչափ կայծակնաճաճանչեցուցեալ, որով գազաղացան մոգուցն լեզուք (այսինքն պապանձեցան). (Խոր. ՟Գ. 65։)


Գազանաբնակ

See full entry →

adj.

desert, where the beasts five.

NBHL (1)

Նա՝ որ գազանաբնակն էր ընդ առիւծս եւ ընդ ինձս. (Նար. երգ.։)


Գազանամիտ, մտաց

See full entry →

adj.

brutal, beastly, fierce, savage, inhuman, cruel.

NBHL (1)

Ի գազանամիտ բարուցն բնութենէ։ Զգազանամիտ եւ զվայրենագոյն զաշխարհաբնակն. (Ագաթ.։)


Գազար

See full entry →

s. bot.

carrot;
parsnip.

NBHL (1)

արաբ. պրս. ճէզր, կէզր. Նոյն ընդ Ստեպղին. հավուճ. կամ ընդ Ճակնդեղ. չիւքիւնտիւր.


Գերակայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

eminence, height, pre-eminence, superiority.


Գերանակիր

See full entry →

adj.

that bears, supports a beam.

NBHL (1)

Գերանակիր ակնս թշուառացեալ. (Նար. ՟Ի՟Է։ յորմէ եւ Լմբ.։)


Գերաշխարհիկ

See full entry →

cf. Գերաշխարհ.


Գերարփի

See full entry →

adj.

very luminous, splendid, brilliant.

NBHL (2)

ὐπεραιθέριος, ὐπερουράνιος եւ այլն. Գերագոյն քան զարփի, այսինքն քան զեթեր, զերկինս, եւ զարեգակն. գերերկնային. գերափայլ. գերապայծառ. լուսեղէն. երկնաւոր.

Աստուածամայրն ... վերացաւ որպէս փայլակն ի գերարփի յաւետախաղաց փառս վերինն Երուսաղէմի. (Դիոն. թղթ.։)