Definitions containing the research ակն : 3462 Results

Փուշ, փշոց

See full entry →

s. bot. mus.

thorn, spine, prickle;
thistle;
an Armenian note;
— ձկան, bone, fish-bone;
— պսակ, crown of thorns.

NBHL (1)

Առեալ ի մէնջ զ՝ի փշոց պսակն եւ եդ ի գլուխ հաւտտացելոց պսակ լուսափայլ. (Մեկն. ղկ.։)


Փոփոխեմ, եցի

See full entry →

va.

to change, to alter, to turn, to convert, to vary, to modify, to permute, to transform, to transmute.

NBHL (1)

μεταβάλλω, μετατίθημι, μεθίστημι , μετάγω, ἁλλοιόω, διαλλάττω եւ այլն. commuto, transpono, transfero եւ այլն. Փոխելով փոխել. այլայլել զտեզին կամ զվիճակն. եւ այլն. կր. յեղաշրջիլ, դառնալ, այլայլիլ. փոխադրիլ. փոխփոխել, իլ, դարձնել, դառնալ..


Փոքրագոյն

See full entry →

adj.

smaller;
minor.

NBHL (1)

Փոքրագունւք պարսպեալ որմովք։ Զարեգակն՝ շատ փոքրագոյն քան զերկիրս լինել։ Նմա ասացին փոքրագոյն գծագրել վասն անձուկ գոլոյ բոլորակին. (Խոր. ՟Ա. 13. եւ Խոր. աշխարհ.։)


Փրկանակ, ի

See full entry →

adj.

offering oneself as ransom for others.

NBHL (2)

Փրկանակն բան (փրկիչն)։ Դու զօրաւոր փրկանակ ենաց՝ իսկուհի երկնի։ Հաշտոթեանն մերում փրկանակ կարեալ։ Զծանր գինն աշխարհի, եւ զփրկանակն մարդկան սեռի։ Կենաց աշխարհի փրկանակ (մահն Քրիստոսի). (Թէոդոր. մայրագ.։ նար. ՟Ի՟Զ. ՟Կ՟Գ. ՟Ծ՟Ա։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։ Լմբ. սղ.։)

Բաժակնլ որ մեզ վշտագինն է, այլն մանկանցն փրկանակ. (Ոսկ. ննջ.։)


Փրկանաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ransoming, redemption.

NBHL (1)

Աւարտեալ զտնօրինականացն զփրկաւորն զտնտեսութիւն։ Փրկանաւորդ արգասիք շնորհաց։ Դարձո՛ ի ներհակն փրկանաւոր՝ ի սէր տռփանաց անկապուտ գոյին. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Լ՟Զ։ Սկեւռ. աղ.։)


Փրկեմ, եցի

See full entry →

va.

to save, to deliver, to liberate, to redeem.

NBHL (1)

Հրեշտակն՝ որ փրկեաց զիս յամենայն չարեաց։ Ինքնին տէր փրկեաց զնոսա։ Այր մի եգիպտացի փրկեաց զմեզ ի հովուաց անտի։ Փրկեցից զձեզ ի ծառայութենէ գոցա։ Ես փրկեցի զքեզ ի ձեռաց սաւուղայ։ Փրկեաց զնոսա ի ձեռաց աւարառուաց նոցա, կամ թշն ամեաց նոցա։ Զմարմին նորա փրկեաց ի կործանմանէ։ Արի՛ տէր, եւ փրկեա՛ զիս Աստուած իմ։ Փրկեա՛ զիս ի բերանոյ առիւծու։ Փրկեաց զանձն իմ ի մահուանէ։ Զի զմեզ փրկեսցէ յաշխարհէ աստի չափէ։ Զի փրկեսցէ զմեզ յամենեայն անօրէնութենէ։ Որպէս փրկեցան սիրելիք քո։ Փրկելոցն եւ ապրելոց։ Ի մէջ փրկելոցն, եւ ի մէջ կորուսելոցն։ Փրկեսցէ զվաճառ եղբօր իւրոյ։ Ոչ ապականացու արծաթեղինօք եւ ոսկեղինօքն փրկեցարուք.եւ այլն։


Փրկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

salvation;
liberation, recovery, deliverance, redemption;
ransom;
— or —ք, փրկութեանցն, զոհ փրկութեան, victim, peace-offering.

NBHL (1)

Մնալ փրկութեան տեառն։ տեսանիցէք զփրկութիւն ի տեառնէ։ Վաղիւ եղիցի ձեզ փրկութիւն։ Փրկութիւն առաքեաց տէր ժողովրդեան իւրում։ Արար փրկութիւն ժողովրդեան իւրում։ Որ ակն ունէին փրկութեանն Երուսաղեմի։ Փրկութիւն ի հրէից է. եւ այլն։ Երուսաղեմի։ Փրկութիւն ի հրէից է. եւ այլն։


Փցուն, ցնոյ

See full entry →

adj. bot.

bad, useless, vile, abject, despicable;
carious, rotten.

NBHL (1)

Մշակն սկսանի խնամել (զտկար տունկն), եւ զփցունն ի բաց հատանէ. (Լծ. փիլ.։)


Փքանք

See full entry →

s.

cf. Փքացումն.

NBHL (1)

Ուռուցիկ փքացումն թեթեւամտութեան։ Յաշտարակն բարձրացայ փքացման։ Ատել զփքացումն եւ ղամբարտաւանութիւն. (Խոսր.։ Սկեւռ. աղ.։ Վրք. ոսկ.։)


Փքացումն, ման

See full entry →

s. fig.

swelling, inflation;
puffiness, wind, pride, vanity.

NBHL (1)

Ուռուցիկ փքացումն թեթեւամտութեան։ Յաշտարակն բարձրացայ փքացման։ Ատել զփքացումն եւ ղամբարտաւանութիւն. (Խոսր.։ Սկեւռ. աղ.։ Վրք. ոսկ.։)


Ք (ké)

See full entry →

s.

the thirty sixth letter of the alphabet, and the thirtieth of the consonants;
nine thousand, nine thousandth.

NBHL (1)

Եւ Շնորհալին ի տաղս այբուբենից նուադէ առ ի խրատ, Քէն, Քեզ կատարումն՝ է (կամ Քէն կատարումըն) այս տառից, տայ ակնունել աւուրն ելից։ Քէն՝ Քրիստոսի՝ ձեւովն իւրով, զմեզ յոդորէ խաչակցելով։


Եղերդակ, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

Բաղարջ ընդ եղերդի կերիցես։ Բաղարջն նշանակէ զսուրբ մարդկան զբարի գործսն, եւ եղերդնակն զդառնութիւն եւ զզեղջ դարձելոց. (Ոսկիփոր.։)


Զուգօրեայ, էի

See full entry →
NBHL (1)

Ի ձեռն այսոցիկ երից շրջանակացս արեգակն բերեալ լինի, ամառնայնոյ եղանակին, ձմեռնայնոյն, եւ զուգօրէին. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։)


Ընդդէմ, դիմաց

See full entry →
NBHL (1)

ՅԸՆԴԴԻՄԷՆ. ԶԸՆԴԴԷՄՆ. մ. Ընդ հակառակն. զհակառակն. ներհակը, մէկալ կողմանէ.


Լուսանցք, ցից

See full entry →
NBHL (1)

Կափուցեալ զաչս յարեգակնայինց ճառագայթից, եւ զլուսանցս բնութեանցն յարփիական նշուլիցն նսեմացեալ. (Մագ. ՟Ա։)


Ամպեղէն, ղինի, նաց

See full entry →
NBHL (1)

Թակաղաղ մի ամպեայ։ Թակաղակն ամպեայ, զի ամպով վերանան արդարքն ընդ առաջ Քրիստոսի. (Ագաթ.։) (Տօնակ.։)


Այլագունակ

See full entry →
NBHL (1)

Ի ժամանակն հայել եւ ի դէմսն այլագունակս։ Մի կամք էին երկոցունցն (Յիսուսի եւ Յհ. Մկրտչի), թէպէտ եւ վարքն այլագունակք։ Ո՛չ կռուոյ ինչ են բանք, այլ՝ այլագունակ պատմութեան. (Ոսկ. մտթ.։)


Անխուլ

See full entry →
NBHL (1)

Վիճակն յանգէտս եւ յանխուլս ելանէ. (Ոսկ. եփես.։)


Անհասակ

See full entry →
NBHL (1)

Արեւս որ ի յարեգակնէ աստի, անձեւ է եւ անհասակ. յորժամ ընդ պատուհան կամ ընդ երգս ի ներքս մտանէ, հասակ առնու. (Եւագր. ՟Ը։)


Անհնարական

See full entry →
NBHL (1)

Թէպէտ եւ յոյժ անհնարակա՛ն՝ է զբովանդակն ասել մեզ բան. (Շ. եդես.։)


Անմաշ, ի, ից

See full entry →
NBHL (1)

Զի՞նչ է արեգակն. ակն երկնաւոր, անմաշ բոց, անպակաս պայծառութիւն. (Պիտառ.։)


Աջոյ, Աջու

See full entry →
NBHL (1)

Զամենայն ակն ձեր զաջոյ։ Յակն իւր աջոյ։ Աջոյ ունկանն։ Զաջոյ ձեռանէ։ Աջոյ ձեռաց, կամ ոտից, կամ ոտին։ Յաջոյ ազդեր կամ ազդերէ։ Աջոյ ուսոյ տանն։ Խիստ հողմ է հիւսիսի, բայց անուամբ աջոյ կոչի. եւ այլն։


Առանձնեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Այսուհետեւ առանձնեա՛ թաղել մկրտութեամբ։ Առանձնէի՞ր ապտակն վերջին։ Առանձնեաց (զխրատ օձին) քան զտեառն. (Սեբեր. ՟Ժ։)


Աստիճանիմ, եցայ

See full entry →
NBHL (1)

Ճեմեցուցանեն զվէտս վէտս ալեացն, որ աշտիճանիցին ի ջուրցն ծիծաղելոյ։ Սկսանի արեգակն աստիճանել եւ ելս առնել ի հարաւակողմն, կողմանց։ Եղծանէ զաստիճանեալ կարգսն։ Դիրք եւ գնացք աստեղացն ի մէջ միմեանց աստիճանեալք. (Վեցօր.։)


Քեց

See full entry →

adj.

detached, divided, separated.

NBHL (1)

Ընդ սպիտակն հարկանին եւ ընդ սեաւն եւ ընդ ամենայն ընդդիմակսն, որ քեց եւ որիշ եւ բացակայ են գունովն. (Նիւս. կազմ. ուր յն. լոկ διΐσταμαι disto. բացակայիլ։)


Քթթելիք

See full entry →

s.

winking, blinking of the eye;
twinkling, trice.

NBHL (2)

ՔԹԹԵԼԻՔ ՔԹԹՈՒՄՆ ՔԹԻԹ. Քթթելն, թարթումն աչաց. թարթափ. թօթափիլն ական. ակնթարթ.

Ական քթիթ մի բաւական է տեառն՝ առնել իմաստուն։ Թէ ումեք ակնարկէ, ազդումն լինի շարժման ի քթիթս. (Վրդն. ել. եւ Վրդն. ծն.։)


Ծնունդ, ծննդեան, ծննդոց

See full entry →
NBHL (1)

Ի ծնունդ եւ ի բախտ ակնարկէ վիճակելով։ Ազատեա՛ ի կապոյ ծննդեան։ Անփախչելի աստեղացն ծնունդ։ Ի չար իշխանագոյն ծննդենէն ընդ հարկաւոր կապանօք անկեալք։ Զի մի՛ իւրաքանչիւր ուրուք ազատ խորհուրդքն ընդ ծառայութեամբ ծննդեանն անկցին. (Փիլ. նխ. ՟ա.)


Կայ, Կայք, ից

See full entry →
NBHL (1)

Ոչ լինիցի կայ թաթից ոտից քոց։ Կա՛ց ի կայի քում։ Կացին արեգակն եւ լուսին ի կայի իւրեանց։ Զկայս հանգստեան քո գիտեմ. (Օր. ՟Ի՟Ը. 65։ Դան. ՟Ժ. 11։ Յես. ՟Ժ. 13։ Ես. ՟Լ՟Է. 28։)


Կարծիմ, եցայ

See full entry →
NBHL (1)

Միւթրոս (այն է միհր) կարծի պարսիցն արեգակն գոլ. (Նոննոս.։)


Կշեռ

See full entry →
NBHL (1)

Ի կշիռն յառաջեաց զընթացս իւր (արեգակն ի ստեղծման). (Զքր. կթ.։)


Հանդիպիմ, եցայ

See full entry →
NBHL (1)

ՀԱՆԴԻՊԻՄ. στοιχάζομαι collimo ad scopum τυγχάνω obtineo, consequor. Վիճակիլ. հասանել ի նպատակ. գտանել զխնդրելին կամ զհակառակն. ընդունել. ստանալ զբարի ինչ, կամ զչար.


Հիզան

See full entry →
NBHL (1)

Տեսակն. հի՛զան, մարդ. (Պորփ.։)


Հիւղեայ, Հիւղէ

See full entry →
NBHL (1)

Մերթ որպէս յն. ի՛լիօս. ἤλιος այսինքն Արեգակն.


Հոմասեռ

See full entry →
NBHL (1)

Լեառն փոքր (ասի), եւ կորեակն մեծ, վասն ումեմն հոմասեռիցն մեծ գոլ, եւ ումեմն նուազ հոմասեռիցն. (Արիստ. քանակ.։)


Մանրախոտք, ոց

See full entry →
NBHL (1)

Նաեւ մանրախոտքն դալարիք, իմն իմն եւ այլ եւ այլք եւ որիշ են նմանութեամբ ի միմենաց. որպէս լօռն, եւ վարսակն, եւ կնիւնն. (Ագաթ.։)


Մեհենատեղի, ղւոյ

See full entry →
NBHL (1)

Յակն աղբերն ի ներքոյ ասրաբարձր մեհենատեղոյն հերակլայ. (Բուզ. ՟Գ. 14։)


Միտեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

եւ չ. եւ կր. իբր ձ. ῤέπω (ի ῤοπή , րոպէ, մէտ). vergo, propendeo κλίνω, ἑκκλίνω inclino, declino. Շրջել ի մի կողմն որպէս զմէտ կշռոց. ծանրել. հակել. թիւրել. խոնարհել. թեքել, իլ. յօժարիլ. խոտորիլ. կուսակից լինել. ակնարկել.


Յայտյանդիմանակաց

See full entry →
NBHL (1)

Քանզի յոյժ հաւատացեալ էր այրն, չէր ինչ պիտոյ տեսիլ երեսաց յայտյանդիմանակաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4. ըստ Ճ. ՟Գ.։ Իսկ ի բուն օրինակն, յանդիմանակաց։)


Յառաջադիմանամ, ացայ

See full entry →
NBHL (1)

Զի մի՛ մատաղ հասակն յառաջադիմանալովն ի դատաստան անկցի սատանայի։ Անիրաւութիւնն ոչ զօրէ յառաջադիմանալ, այլ կարճի ի խնամոցն աստուծոյ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. առակ.։)


Յորսայսեալ կալ

See full entry →
NBHL (1)

Եւ զդաշտն արեւելից իմն գոգցես իբր որսայսեալ ձիգ յարեգակն կոյս զերկայնութիւն պարզեալ. (Խոր. ՟Ա. 11։)


Յուդայական

See full entry →
NBHL (1)

Մեծ իմն գովեստ կարծէին զբնակելն յԵրուսաղէմ, եւ զՀրէաստանեայ գոլն, որ է յուդայեան վիճակն. (Ոսկ. գծ.։)


Յօնաճօճ

See full entry →
NBHL (1)

Ուր իցէ ճօճումն յօնաց. ոյր յօնք ստէպ խաղան ակնարկի առնելով.


Նա

See full entry →
NBHL (1)

Իսկ նա՛ արդ ոչ իւրեանց ակնուէին թագաւորելոյ, այլ այլում օտար ազգի. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։)


Նախանձայոյզ

See full entry →
NBHL (1)

Նախանձայոյզ եղեն ամենայն ժողովուրդն առհասարակ։ Ոչ եղեն նախանձայոյզ՝ տանել զտապանակն աստուծոյ ի շելով. (Եփր. դտ. Եփր. թագ.։)


Նհանջեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Նհանջէ ստէպ յայնմ ակնկալութենէ. (Ճ. ՟Գ.։)


Նօթճեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Բազում սգաւորաց զակնկալութիւն՝ յուսոյն նօթճեաց. (Ագաթ.։ Կորիւն.։)


Ուշադրեմ, եցի

See full entry →
NBHL (2)

որ եւ ՈՒՇ ԴՆԵԼ, ՈՒՇ ՈՒՆԵԼ. Միտ դնել, եւ դէտ ակն ունել.

Որում արթնամիտ խոհականութեամբ ուշադրեալ այսմ ամենայն մտաւոր եւ քաջ այրն վահան։ Ուշադրեալք ուրախալից վաստակով հասանել վարձուցն հատուցման։ Ուշադրեալք ի հրաւիրումն երկնաւոր կոչմանն։ Ճանապարհին ուշադրէին։ Ուշադրելով զամենայն օր, եւ ակնունելով մասին նշխարաց սրբոց ի կատարումն նոցա լինել արժանի. (Փարպ.։)