Your research : 1444 Results for ա

Entries' title containing ա : 10000 Results

Մասնաւոր, աց

adj.

particular, special;
private.


Մասնաւորաբար

adv.

cf. Մասնաւորապէս.


Մասնաւորապէս

adv.

particularly, specially, in particular.


Մասնաւորեմ, եցի

va.

to communicate, to impart;
to distribute, to divide, to share;
to contribute, to give.


Մասնաւորիմ, եցայ

vn.

to participate, to partake, to share in, to take part in, to be concerned, to interest oneself;
— ընդ հարկաւ, to contribute in some measure.


Մասնաւորութիւն, ութեան

s.

particularity, speciality;
singularity.


Մասնեմ, եցի

va.

cf. Մասնաւորեմ.


Մասնիմ, եցայ

vn.

cf. Մասնաւորիմ.


Մասնիկ, նկան

s.

parcel;
particle, molecule.


Մասնկական, ի, աց

adj.

molecular.


Մասնմուտ առնեմ

sv.

to admit, to admit to a share or part in.


ասուր

s.

seed-pod of the rose.

• «շնվարդ, վայրի վարդի պտու-ղը, լտ. cynorrhodon, կամ rosa canina L (ըստ Տիրացուեան, Contributo § 214)» Լծ. նար. կէ. որից մասրի կամ մասրենի «վայ-րի վարդենի» Բժշ. Կոստ. երզն. 113. Ամեռա ունի միայն ՀՀԲ և ՀԲուս. § 198z.

• ԳՒՌ.-Ալշ. Ախց. Ակն. Բն. Երև. Զթ. Մկ. Մշ. Ննխ. Վն. Տփ. մասուր, Սլմ. մասուր, մանսուր, Խրբ. մասուլ, մասուրա, Ախց. մասուրա, Ոզմ. մասօր, Հճ. մանսույ, Ղրդ. մա՛սուռ, Ղրբ. մհա՛սուր, Սեբ. մասբուռ, Չմշ. մարսիգ։

• ՓՈԽ.-ինձ թւում է թէ մի կապ կայ քրդ. masur «ուռեցք», թրք. [arabic word] mayasəl «սրբանից արիւներթութիւն» (Հաճինի թրք. mayasər) և հյ. մասուր բառերի միջև։ Ի-մաստի զարգացման համար հմմտ. հյ. թութ «պտուղը» և թութք «արիւներթութիւն»։ Ժո-ղովրդական բժշկութեան մէջ մասուրը գոր-ծածւում է իբր դեղ արիւներթութեան. շատ տեղ էլ մասուրի համար կարծիք կայ թէ շատ ուտելով սրբանի քոր է յառաջ բերում. հմմտ. նաև ֆրանս. gratte-cul «մասուր», որ ստուգաբանօրէն նշանակում է «յետոյք քորող»։ -Թրք. բառի աղբիւրն է արաբ։ ❇ bavāsīr «թութք, արիւներթու-թիւն», որ դարձել է նախ թթր. [arabic word] babasir (Будaговъ 1, 272), վերջաձայնի փոփոխութեամբ թթր. և Ատրպտ. թրք. [arabic word] babasil, որ յետոյ հյ. մասուր բա-ռի ազդեցութեամբ դարձել է mayasər կամ maуnsəl։ Պէտք է նկատի ունենալ որ ժողո-վուրդը երբեմն կեղծ ստուգաբանութեամբ մի բանի անունից դեղ է հնարում. օր. լտ. as-trutium «օճառախոտ»ը փռշտալու դէմ դեղ դարձաւ. Իտալացիք սամիթի խաշուն աչքի հիւանդութեանց իբր դեղ են գործածում, ստուգաբանելով finocchio «սամիթ» բառը fino occhio «վասն աչաց» (Ernout-Meillet 77-8).


Մասուրայ

s.

stuffing pipe or reed.

• «մագոգի մէջի եղեգնիկը» Վստկ. 206 (իբր դեղդիր գործածուած)։

• = Բրք. օ [arabic word] masura նոյն նշ.-Աճ.


Մատակ, աց

adj.

dam, female.


Մատակախազ

adj.

in rut, neighing after, ready to mount, covering, mounting;
— ձի, stallion, stud or entire horse, stone-horse.


Մատակախազութիւն, ութեան

s.

rut, heat, ardent desire, passion of horses.


Մատակախումբ

s.

stud of mares.


Մատակարար, աց

s.

administrator, manager;
steward, provider, victualler;
dispenser, distributor;
— վանից, cellarer.


Մատակարարական, ի, աց

adj.

administrative.


Մատակարարեմ, եցի

va.

to administer, to manage;
to distribute, to dispense;
to victual, to provide, to stock, to store, to furnish;
— զսուրբ խորհուրդս, to administer the sacraments.


Մատակարարութիւն, ութեան

s.

administration, management;
economy;
stewardship;
dispensation, distribution.


Մատակպան, աց

s.

horse-breeder.


Մատաղ, ոյ

adj. s.

young, tender, new, fresh;
child, little child;
mortuary festival for the poor;
— հասակաւ, յաւուրց, very young;
ի — տիս, in infancy, at so tender an age;
որթ —, milk-fed calf.


Մատաղածին

adj. s.

new-born;
woman recently confined.


Մատաղական, ի, աց

adj.

young.


Մատաղակոտոր

adj.

slain in infancy.


Մատաղահասակ

adj.

of tender age.


Մատաղաձի, ոյ

s.

colt, foal, nag, pony, cob.


Մատաղամայր, մօր

s.

cf. Մատաղածին.


Մատաղանամ, ացայ

vn.

to bloom again;
to renew one's youth, to grow young again.


Մատաղատունկ, տնկոց

adj. s. fig.

young, new, tender;
young plant, sucker, layer, shoot, sapling, off-set, slip;
neophyte, proselyte;
թուփ —, young shrub;
— նահատակ, child-martyr.


Մատաղեմ, եցի

va.

cf. Մատաղեցուցանեմ.


Մատաղեցուցանեմ, ուցի

va.

to restore to youth, to make young again.


Մատաղերամ

adj.

young;
— մանկտի, little children;
— գառինք, lambkins.


Մատաղորթ

adj.

having lately calved.


Մատաղութիւն, ութեան

s.

youth;
growing young again.


Մատաղօրեայ

adj.

young, tender.


Մատնեակ

cf. Մատանակ.


Մատանակ

s.

finger, hand;
ի — արկանել, to seize, to take possession of, to subject, to subdue;
to win complete power over.


Մատանեակ

s.

ringlet, small ring.


Մատանեհար

s.

seal-ring or signet-ring.


Մատանեմ, եցի

va.

to seal with a signet-ring, to seal up.


Մատանեմատն, տին

s.

ring-finger.


Մատանի, նւոյ, նեաց

s.

ring;
signet-ring, seal, stamp;
cf. Մատնոց;
ոսկի, ադամանդեայ —, gold-ring;
diamond-ring;
— պատկերեալ, cameo-ring;
հարսանեկան —, wedding-ring;
— կրել, to wear a ring;
կնքել —նեաւ, to seal with a ring.


Մատեան, ենից

s.

book;
parchment, scroll, roll, register;
code, manuscript;
աստուածային, աստուածաշունչ —ք, the Holy Scriptures, — Bible;
—ենից դարան, library;
ի —ենի հարկանել, տալ, to write, to set down or couch in writing, to register, to record;
մատեան — գունգ, the immortal band (Persian cavalry).

• «Պարսից անմահների գունդը» Եղիշ. զ. էջ 90, 91. որից մատենիկ գունդ Բուզ. -Ըստ Բրս. մրկ. էջ 378՝ «էր ի պարս-կաց տունն գունդ մի՝ անուանեալ գունիդի և նմայրեան, այսինքն գունդ անմահական և ոչ ոք ունէր իշխանութիւն տանջել զնոսա, երբ մեղանչէին». (անշուշտ ուզում է ստու-գաբանել պրս. gund-i nā-mīr-ān գունդն ոչ-մեռանել+ յոգնակիի նշան)։

• -Իրանեան փոխառութիւն է, բայց մայր ձևը աւանդուած չէ։-Հիւբշ. 192։

• Փորթուգալ փաշա, Եղիշէ 360 հանում է մատեան «գիրք» բառից, իբր թէ «յա-տուկ մատենի մէջ յանուանէ արձաագրուած»։ Տաշեան, Ուսումն դաս. հայ. էջ 523 և 723 Մարաց ազգի անու-նից է դնում, իբր զօրք Մարաց. (այս պարագային սակայն բառը պիտի լի-նէր *մարեան)։


Մատենագէտ

adj. s.

book-learned, lettered, learned, erudite, skilled in literature;
man of letters;
bibliographer.


Մատենագիտութիւն, ութեան

s.

bibliography.


Մատենագիր, գրաց

s. adj.

writer, author, bibliographer;
book, writing;
cf. Մատենագրական;
ընտիր —, classic author;
յոռի —, sorry writer, scrawler, scribbler;
—ք, men of letters, the literati.


Մատենագրական, ի, աց

adj.

bibliographical;
historic.


Մատենագրեմ, եցի

va.

to write or compose a book, to put down in writing;
to book, to register, to transcribe.


Definitions containing the research ա : 2129 Results