Your research : 150 Results for ե

Entries' title containing ե : 6209 Results

Գեղեցկաճեմ

adj.

a graceful walk.


Գեղեցկամարմին

adj.

of a fine form or shape, handsome, well shaped.


Գեղեցկամօրու

adj.

who has a handsome beard.


Գեղեցկայարմար

adj.

worthy, proper, becoming;
fit, well made, shaped, arranged, proportioned.


Գեղեցկանազ

adj.

very handsome, graceful, glorious.


Գեղեցկանամ, ացայ

vn.

to become handsome.


Գեղեցկանիստ

adj.

that has a fine situation.


Գեղեցկանուագ

adj.

that sings, that is sung agreeably, sweet, harmonious.


Գեղեցկանուն

adj.

that has a good or mystical name;
renowned, famous.


Գեղեցկանսիհ

cf. Գեղանսիհ.


Գեղեցկաշար

adj.

well composed, made.


Գեղեցկաշէն

adj.

cf. Գեղեցկակերտ.


Գեղեցկապանծ

cf. Գեղապանծ.


Գեղեցկապէս

adv.

very well, prettily, divinely, elegantly.


Գեղեցկապտուղ

adj.

provided with good fruit.


Գեղեցկասէր

adj.

who loves the beautiful, who admires fine things.


Գեղեցկասիրութիւն, ութեան

s.

love of beauty.


Գեղեցկաստեղն

adj.

furnished with good branches or shoots.


Գեղեցկատես

adj.

having a good aspect, well looking, handsome, graceful, agreeable.


Գեղեցկատեսիլ

adj.

cf. Գեղեցկատես.


Գեղեցկատիպ

adj.

well shaped, made, printed, pretty.


Գեղեցկացուցանեմ, ուցի

va.

to embellish, to adorn;
to enrich, to fashion, to revive, to render handsome.


Գեղեցկափայլ

cf. Գեղափայլ.


Գեղեցկողկոյզ

adj.

beautiful bunch of grapes.


Գեղեցկոտն

adj.

that has good feet or legs.


Գեղեցկութիւն, ութեան

s.

beauty, charms, graces, delicacy, gentility, decency, neatness, elegance;
ornament, enamel, flower, embellishment, bloom;
— տեղւոյ, amenity.


Գեղեցկուղէշ

cf. Գեղեցկաստեղն.


Գեղեցկօրէն

adv.

cf. Գեղեցկապէս.


Գեղձ, ից

s. bot.

s. bot. yew;
cartilage, kernel, gland;
cf. Գեղձումն.

• «սաստիկ փափագ» Լմբ. սղ., որից՝ գեղձալ կամ գեղձիլ «սաստիկ փափագիլ, փղձկիլ, վառիլ» Պիտ. Պտմ. աղէքս. 69, գեղձումն «ուժգին փափագ, տենչանք, փղձը. կումն, գութ, արգահատանք» Նիւս. կազմ. Փիլ. լին. Պիտ. Լամբ. մատ. 381. Տօնակ., գեղձանք (գրուած գղձանք) Աթան. էջ 354 (նորագիւտ բառ), ընդ գեղձանիլ «սաստիկ լալ, փղձկիլ» Ոսկ. մ. բ. էջ 739 և Բ. տիմ. ա. էջ 171 (առաջին վկայութեան մէջ բոլոր ձե-ռագիրներն ունին ընդեղձանէր, իսկ երկրոր-դից մի ձեռ. ընդեղձանալ). արմատն ունի ու-րեմն կրկին նշանակութիւն՝ «փափագ և լաց. մորմոք». (գեղձումն կերակրոյ «ախորժակ» Նիւս. կազմ.). հմմտ. տենչալ «փափագիլ», Սուրմալուի գաւառականով «սիրտը կսկծալ, մորմոքիլ»։

• = Բնիկ հայ բառ՝ հնխ. vel արմատից՝ աճած ձ աճականով. հմմտ. լտ. volo «ու-ղել», սանս. váranam «ընարութիւն, փա-փազ», vrnītē «ընարամ, փափաղոմ, սի-րում է», զնդ. var, vərənav-«ընտրել. կա-մենալ», գոթ. wiljan «ուզել», waljan «ընտ-րել», հբգ. wêllan «ուզել», wellen «ընտ-րել», գերմ. wollen «ուզել», wahlen «ընտ-րել». հիսլ. val «ընտրութիւն», լիթ. vely-ǰu, vēlyti «փափագիլ, տենչալ, ցանկալ, բարեմաղթել», viltis «յոյս», հսլ. volja voliti «ուզենալ, կամենալ», volla «կամք». ϑαι «ուղել», ἔλδομαι, ἔέλδομαι (ենչալ, ցանկալ, փափագիլ, բարե-մաղթել», ἔλδαρ «փափագ, իղձ», ἐλπίς «յոյս» (աճած π-ով), հկորն. բրըտ. guell «ւաւագոյն» ևն. տե՛ս Walde, 855, Boisacq, 239, Trautmann, 348. Pokorny, 1, 194, Ernout-Meillet. 495։

• ՆՀԲ իրար ետևից շարում է «իղձ և բաղձանք... առ գեղեցիկ... գելմամբ սրտի կամ փղձէումն»։ Bugge, KZ, 32, 5 և IF, 1, 449 դնում։ է հսլ. že-lèti, želati «փափաքիլ» բառի հետ հնխ. g2hel արմատից։ Այս մեկնութիւնը յի-շում է նաև Հիւբշ. 433, նախորդ զեղձ «խոյլ» բառի մօտ։ Meillet, Kevue crit. 1897, 388, թրգմ. Բազմ. 1898, 120 և MSL, 11, 393 մերժեց այս մեկնու-թիւնը և տուաւ վերի մեկնութիւնը։ Այս մասին եղած վէճերը տե՛ս ցեղձ «խոյլ» բառի տակ։ Հիւբշ. IF, Anz. 10, 45 համաձաւնւում է ընդունելու գեղձ «փափագ» բառի համար կա՛մ Bugge-ի և կամ Meillet-ի մեկնութիւնը։ Schef-telowitz, BВ, 28, 298 սանս. upa-val-hate «հարձուփորձել»։ Petersson, Ar u Arm Stud. 127-128 այս մեկնա-թիւններն ընդունում և նրանց վրայ աւելացնում է օսս. varzum. varzin «սիրել», որ դնում է հնխ. uelgh, uolgh արմատից։


Գեղձամ, ացայ

vn.

to desire, to wish, to be inclined, moved, to grow tender.


Գեղձիմ, եցայ

vn.

cf. Գեղձամ.


Գեղձումն, ման

s.

strong or intense desire, eagerness, wish, longing.


Գեղմն, ղման

s.

fleece, wool.


Գեղմնաբարձ

adj.

woolly, hairy.


Գեղմնաբեր

cf. Գեղմնաբարձ.


Գեղմնաւոր

cf. Գեղմնաբարձ.


Գեղնման

s.

sketch, outline, rough-draught;
plan.


Գեղուղէշ

cf. Գեղեցկաստեղն.


Գեղջային

s. adj.

peasant, countryman;
rustic, rural, country.


Գեղջաւագ

s.

burgomaster, major of a village.


Գեղջերէց, րիցու

s.

country priest.


Գեղջկաբանեմ, եցի

va.

to speak vulgarly or like a peasant.


Գեղջկապէս

adv.

cf. Գեղջկօրէն.


Գեղջկութիւն, ութեան

s.

rusticity, incivility, rudeness, coarseness, impoliteness.


Գեղջկօրէն

adv.

in a rural manner, rustically, rudely.


Գեղջուկ, ջկաց

s. adj.

peasant, villager, countryman, boor, plebeian;
rustic, unpolite, uncivil, vulgar, low.


Գեղցեմ, եցի

vn.

to modulate the voice.


Գեղօն, ից

s.

dancing music;
dancing with singing;
pomp, show.

• տե՛ս Գեղգեղ։


Գեղօրէկ, էից

s. pl.

s. pl. villages, fields.


Գեռ

cf. Գայռ.


Definitions containing the research ե : 1841 Results