Your research : 95 Results for խ

Entries' title containing խ : 4760 Results

Երախայացուցանեմ, ուցի

va.

to instruct in the mysteries of the faith, to catechise, to teach the catechism.


Երախայութիւն, ութեան

s.

state of a catechumen.


Երախայրիք, րեաց

s.

earlyfruits, first-fruits.


Երախան, ից

s.

assembly, company, circle, banquet, table-companions;
բազմել —ս —ս, to sit down by companies or groups;
—ք, mouth, lip.

• , ի-ա հլ. «խումբ, դաս (կերակուր ուտողների, բազմական)» Մրկ. զ. 39, Եփր. աւետ. 303. Անկ. գիրք առաք. 403, «խնջոյք, կերուխում» Եղիշ. ը. էջ 156. Յհ. կթ. Սահմ. «որ և է խումբ (հրեշտակների, զինւորների, փղերի ևն)» Փիլ. լիւս. Նար. Մագ. թղ. 185 որից՝ երախանիլ «մէկտեղ կերակուր ուտելու նստիլ» Պղատ. օրին.։-Նոյն բառը ունի դար-ձեալ «ճամբու հանգրուան, իջևան, քարվան-սարայ» նշանակութիւնը, որ գտնում եմ մէկ անգամ գործածուած Ոսկ. մ. ա. 1, էջ 15 «Այլ ռմն ծեր անցեալ ընդ բազում աշխարհս, և զերախանացն և զվտաւանացն համարս և զքաղաքաց կայանս և զկերպարանս և զնա-ւահանգստաց և զվաճառաց, բազում հաւաս-տեաւ և ճշգրիտ պատմէ».-յոյն բնագիրն ունի ❇Aλλ' ό μέν γεγηραϰώς ϰαὶ πολλήν ἐπελ-λών γὴν, ϰαὶ σταδίων αριϑμδν, ϰαὶ πίλεων βέσεις..., ուր σταδιον (600 հունական քայլի տարածութիւն) առնելով իբրև վտաւան. ա-ռանց համազօրի է մնում երախան, և կարող է միայն «իջևան» իմաստով առնւիլ (տե՛ս ւմ Հայ. նոր բառեր հին մատ. Բ. էջ 259)։

• Հիւնք. դնում է խրախ, խրախանք բա-ռից և կամ բարդուած երի և խան բա-ռերից, իբր «սեղանակից»։


Երախանիմ, եցայ

vn.

to eat by companies.


Երախճան

s.

muzzle (for dogs, etc).


Երախտագէտ, գիտաց

adj.

thankful, grateful;
— լինել, to be thankful, grateful.


Երախտագիտութիւն, ութեան

s.

thankfulness, acknowledgment, gratitude


Երախտագիւտ

adj.

favoured, that has received a favour, a kindness, a benefit.


Երախտագործ, աց

adj.

beneficent, obliging.


Երախտակորոյս

adj.

unthankful, ungrateful.


Երախտահատոյց

adj. s.

that recompenses, grateful;
— լինել, to be thankful;
—ք, thankfulness, cf. Շնորհակալութիւն.


Երախտամոռ

cf. Երախտակորոյս.


Երախտամոռաց

cf. Երախտամոռ.


Երախտանք, նաց

s.

act of reminding some one of benefits received.


Երախտապարգեւ

cf. Երախտաւոր.


Երախտապարտ

adj.

obliged;
— լինել՝ գտանել ումեք, to be obliged, indebted, or to owe obligations to some one;
— առնել՝ կացուցանել զոք, to oblige a person highly.


Երախտապարտութիւն, ութեան

s.

obligation.


Երախտառու

cf. Երախտագիւտ.


Երախտաւոր, աց

adj. s.

thankful;
benefactor, beneficent, obliging.


Երախտաւորիմ, եցայ

vn.

to be favoured, to receive benefits.


Երախտաւորութիւն, ութեան

s.

bounty, beneficence, obligingness.


Երախտեմ, եցի

vn.

to remind some one of benefits received.


Երախտիք, տեաց

s.

favour, kindness, benefit, service, pleasure;
— առնել, to oblige, to please, to do an act of kindness, to deserve well, to favour.


Երամախմբիմ, եցայ

vn.

to go in a flock, in company, to associate.


Երամախմբեալ

adj. adv.

adj. adv. in a flock.


Երամախումբ

cf. Երամախմբեալ.


Երաշխ

adj.

cf. Աշխէտ.

• «աշխէ՞տ». մէկ անգամ ունի

• = Պրս. [arabic word] raxš «խառն գոյնով, ինչ-պէս ճերմակով կարմիր ևն. 2. աշխէտ, կարմրերանգ ձի. 3. անուն հռչակաւոր երի-վարի քաջին Րիւսթէմայ. 4. երիվար ձի». բուն իմաստն է «փայլուն, փայլ» է կցւում է զնդ. raoxšna, սանս. rukša-«փայլուն» բա-ռերի հետ՝ հյ. լոյս արմատին (Horn, § 610)։ Իրանեանից է նաև վրաց. რახსი րախսի «бурaя лошадь, աշխէտ ձի»։-Հիւբշ. 148։

• «գրաւական» Ճառընտ., որից՝ երաշխիք «գրաւական կամ երաշխաւորու-թիւն» Պղատ. օրին., յէրաշխի առ-նոս «մէկին երաշխաւոր լինել» ՍԳր., «ըն-դունիլ, մօտն առնել պահել» ՍԳր., ե-րաշխաւոր «ուրիշի համար պատասխանա-տու» ՍԳր. Ոսկ. մ. ա. 23. Եւս. քր., երաշ-խաւորել Եւս. քր. Ա. 184 (որ Վարդանեան, ՀԱ, 1922, 577 յետին է համարում), երաշ-խաւորութիւն ՍԳր., յերաշխել Իրեն. հերձ, 120. գրուած է նաև երեշխաւոր, երեշխևոր Յայսմ. (ստէպ). նոր բառեր են՝ համերաշխ, համերաշխաբար, համերաշխութիւն ևն։

• = Պհլ. *raxš ձևից. այս բառը աւանդուած չէ ո՛չ մի իրանական լեզւում, բայց նրա գո-յութիւնը հաստատում է սանս. [other alphabet] rakš (rakšati, rakšyatē̄) «պահել, պաշտպա-նել, ազատել», [other alphabet] rakšana «պահ-պանութիւն, պաշտպանութիւն», [other alphabet] raksā նոյն նշ. [other alphabet] rakšitár «պաշտ-պան, պահապան». այս բառը հին պարսկե-րէնում պիտի ունենար *raxša-ձևը։ Նրա ցեղակիցներն են այլուստ յն. ἀλεζω «պաշտ-պանել, հեռացնել», ἀλϰή «ուժ, պաշտպա-նութիւն», անգլսք. ealgian «պաշտպանել», հնխ. aleq-արմատից (Walde, 56, Boisacq, 43)։-Աւելի հեռաւոր ցեղակիցների մասին տե՛ս անդ։

• Տէրվ. Նախալ. 63 համարում է հնա-գոյն *երակս «պաշտպանութիւն» ձևից և համեմատելով յն. ἀλέέειν և սանս. rakš բառերի հետ՝ դնում է հնխ raks ար-մատիզ։ Մառ, ЗВО, 5, 318 զնդ. dasina և պհլ. dašn «աջ» բառերին ցեղակից, Հիւնք. երաշտ բառից։ Վերի ձևով է մեկնում Kорщъ, թրգմ. Մշակ, 1914, թ. 122

• ԳՒՌ.-Մշ. «երաշխավոր, Պլ. յէրէշխավոր. Ոզմ. յէրըշխավուր (գրականից փոխառեալ)։


Երաշխ, ից

s.

pledge, caution, guarantee;
յ—խի առնուլ, առնել, to take in pledge, cf. Երաշխաւորեմ, cf. Ընդումիմ;
to give caution, to become bail, to answer for, to become security for.


Երաշխիք, եաց

cf. Երաշխ.


Երաշխաւոր, աց

s.

pledge, guarantee, surety, answerable, responsible;
assurer, certifier;
— լինել՝ կալ, to be, to become surety or guarantee;
cf. Երաշխաւորեմ.


Երաշխաւորեմ, եցի

vn.

to guaranty, to bail, to promise, to become answerable, to assure.


Երաշխաւորութիւն, ութեան

s.

guarantee, gage, bail, assurance, protestation, promise, surety;
տալ զանձն or անկանիլ յ—, cf. Երաշխաւորեմ.


Երաշխէպք

s.

torment, great pain, trouble;
scar, seam;
wound.


Երդմնախոր

cf. Երդմնազանց.


Երեխայ

cf. Երախայ.


Երեխայրիք

cf. Երախայրիք.


Երեշխաւոր

cf. Երաշխաւոր.


Երեսփոխան, աց

s.

vicegerent;
deputy.


Երիցախունբ

adj.

group of priests.


Դժուարախիլ

adj.

difficult to root out or detach.


Դժուարակոխ

adj.

rough, trugged, impracticable


Դժուարափոխ

adj.

that changes with difficulty, immutable.


Դժուարափոփոխ

cf. Դժուարափոխ.


Դիմախօսեմ, եցի

vn.

cf. Ընդդիմաբանեմ.


Դիցախումբ

adj.

composed by the gods.


Դիւաբախ

cf. Դիւահար.


Դիւախառն

adj.

diabolic, where the devil is concerned.


Դիւրախաբ

adj.

easily deceived, that can be taken, dupe.


Դիւրախաղաց

adj.

moveable.


Definitions containing the research խ : 2816 Results