Your research : 95 Results for խ

Entries' title containing խ : 4760 Results

Չոխակալ

adj.

cf. Անոխակալ.


Նոխազոտն

adj.

goat-footed.


Նորախայծ ողկոյզ

sn.

ripening grape.


Նորախնդիր

s.

newsmonger.


Նորախողխող

adj.

just beheaded.


Նորախոց

adj.

wounded recently.


Նուագախաղ, ի

s.

melodrama.


Նուագախումբ

s.

orchestra;
band.


Նուաստախոհ

adj.

low-spirited, poor-witted, weak-minded, abject, vile;
meek, gentle, lowly in heart;
— միտք, little minds.


Նուաստախոհութիւն, ութեան

s.

weakness of intellect;
meekness, lowliness, humility.


Նուսխայ, ի

s. med.

receipt, recipe;
prescription, formula.

• «օրինակ. 2. դեղագիր, դեղա-տռմս» Մխ. բժշ. 144. որից նուսխային «գա-ղափար, նախագիծ օրինակ, գրուածք» Շնորհ. տղ. յար. նուսխայապէս Շնորհ. չափ 340. նուսխայօրէն Նար. տաղ. 465։

• = Արաբ. [arabic word] nusxa «օրինակ, ընդօրի-նակութիւն. 2. հմայեակ, կախարդական պահպանակ», որից փոխառեալ են նոյնպէս արևել. թրք. nusxah «օրինակ, մօդէլ», ռմկ. մուսխա «հմայեակ», քրդ. nusxe «հմայեակ»։ -Հիւբշ. 272։

• նախ ՀՀԲ բառ արաբ։ ԳԴ արաբ. նուսխէ։ ՆՀԲ արաբ. նիւսխէ, նիւսխէթ, նէսխ։ Ուղիղ մեկնեց նաև Հիւբշ. ZDMG 35 (1881), 662.


Նրբախնդիր

adj.

punctilious, particular, punctual.


Նրբախօս

adj.

artful-tongued, speaking subtilely.


Շաբաթախտիր

cf. Շաբաթապահ.


Շահախնդիր

cf. Շահասէր.


Շաղախաբեր

adj.

mud-bearing (swallow).


Շաղախանամ, ացայ

vn.

cf. Շաղախիմ.


Շաղախեմ, եցի

va.

to cement, to plaster;
to smear, to dirty, to soil, to contaminate;
— զձեռս արեամբ, to imbrue one's hands in blood.


Շաղախիմ, եցայ

vn.

to be splashed, soiled, dirtied;
to imbibe, to absorb, to drink in, to soak up.


Շաղախումն, ման

s.

cementation;
dirtiness, contamination.


*Շաղախուտ

adj.

muddy, miry.


Որովայնախօս, ի, աց

adj.

cf. Որովայնակոչ.


Որսափոխ լինիմ

sv.

to charge the hunting-field, or the fishing-place.


Որսորդախաբ

adj.

deceiving a hunter or angler.


Ուլնախաղաց

s.

dicer;
cockle-layer.


Ուխ

cf. Ուղխ.

• «թակ, թօխմախ». ունի միայն Բառ երեմ. յաւել. Գէորգ դպրէ, էջ 556։ Արդեօք վրիպակաւ փոխանակ ո՞ւռն, որ սակայն քիչ յետոյ յիշում է։


Ուխտ, ից

s.

vow;
wish, desire, prayer;
compact, covenant, agreement;
alliance, pact, treaty;
order, congregation, community;
clergy, churchmen;
pilgrimage;
— աղի, everlasting covenant;
—ք եւ դաշինք, conditional promise, alliance;
մատեան —ի, Holy Writ, the Bible;
տապանակ —ի, the ark of the Covenant;
հին եւ նոր —, the Old and the New Testaments;
— հաւատացելոց, Christians;
— եկեղեցւոյ, մանկունք —ի, clergy;
— կանանց, nunnery;
—ի տեղիք, holy places, sanctuaries, relics;
պարզ, հրապարակական, անլուծանելի —, simple, solemn, indissoluble vow;
անխորհուրդ, անխոհեմ —, indiscreet, imprudent vow;
— դնել, to make a vow, vows;
— դնել ողջախոհութեան, to make a vow of chastity;
—ս կռել հրապարակաւ, to make a solemn treaty;
— դնել or յ— մտանել ընդ ումեք, to make a treaty, or an alliance with any one, to be in treaty for;
կնքել — հաշտութեան, — հաստատութեան առնել, to make peace;
կալ յ—ին, to remain faithful to one's vow;
կատարել զ—ն, to accomplish one's vow;
անցանել զ—իւ, ջրել զ—ն, ապախտ առնել զ— իւր, to break or violate one's vow;
տնօրինել զ—ն, to dispense with or exempt from a vow;
—իւք խնդրել, to desire ardently, to long for eagerly;
երթալ յ—ս, to go on a pilgrimage;
զ—ս իմ կատարեցից, I will accomplish my vow.

• , ի հլ. «հաստատ խօսք, հաստատ առաջադրութիւն, դաշն, իրար մէջ կապուած պայման» ՍԳր. Եփր. համաբ. 187. «վանք. 38-488

• Հներից Համամ. քեր. 268 հանում է ուխ (1) նախդիրից։ ՆՀԲ «լծ. այլազս. ագթ, ահթ, ուհտէ, ուհտէթ, վատ, վա-նիէթ, լն. էւխի՛, որ և աղօթք, լտ. pactum»։ Peterm. 21, 27 լտ. nactum։ Diefenbach, Berl. Jahrb. 1843, 447 փոխառեալ է դնում լտ. pactum բառից։ Lag. Urgesch. 343 զնդ. aoxta. սանս. ukta։ Riggs, Քերակ. 1856, էջ 60 ա-ռաբ. ahd բառի հետ։ Պատկ. Изсльа. էջ 9 զնդ. uxta և սանս. ukta։-Spiegel. Huzw. Gram. 191 զնդ. uxti։ Müller SWAW 42, 255 և 44, 565 զնդ. uxti, սանս. ukti։ Justi, Zendsp. 60 զնդ. uxti ձևի տակ։ Հիւբշ. KZ 23, 403 փոխառ-եալ զնդ. uxti-ից։ Տէրվ. Նախալ. 105 համեմատելով զնդ. uxti և սանս. ukti ձևերի հետ՝ չի կարծում թէ բնիկ է։ Հիւնք. արաբ. ուհտէ, ահտ։ Մ. Ս. Դա-ւիթ-Բէկ, Յուշարձան 398 գոթ. aiths, հիռլ. oeth, հ. բրըտ. ut «ուխտ» ռառե-րի հետ՝ իբր բնիկ հայ։ (Այս ձևերը նոյն են ռեոմ. eid. հոլլ. eed, անգլ. oath ևն հոմանիշների հետ, որոնց նախնական նշանակութիւնն է ըստ Kluge I11 «գնացք, երթ» և ծագում են հնխ. i «եր-

• ԳՒՌ.-Առլ. Ալշ. Ախց. Երև. Կր. Մշ. Մկ. Մրղ. Ննխ. Շմ. Սլմ. Վն. Տփ. ուխտ, Ջղ. գուխտ, Զթ. Խրբ. Հճ. Հմշ. Պլ. Սեբ. Տիգ. ուխդ, Ակն. յգ. ըխդիւնաք, Սչ. ուխդ՝, Ռ. ուխթ, Ասլ. իւխդ, իւխ*, Գոր. Ղրբ. օխտ։-Նոր բառեր են ուխտական, ուխտամասիկ, ուխտատեղ, ուխտունաք, ուխտանալ։-Թոռ. քախօս հայոց մէջ՝ Ատն. ուխտ «մի տեսակ հաց»։


Ուխտագնաց

s.

pilgrim.


Ուխտագնացութիւն, ութեան

s.

pilgrimage.


Ուխտադիր, դրաց

adj.

making a vow;
being under a vow, Nazarean;
allied, confederated;
— լինել, to make a vow;
to conclude a treaty.


Ուխտադրեմ, եցի

vn.

to form an alliance or confederacy, to league.


Ուխտադրութիւն, ութեան

s.

making a vow;
concluding a treaty;
vow;
profession;
wish, desire.


Ուխտադրուժ

cf. Ուխտազանց.


Ուխտազանց, ից

s. adj.

violator or breaker of a vow, of a convention;
infringer, transgressor, offender;
false-hearted, unfaithful, perfidious.


Ուխտազանցեմ

vn.

to break or violate one's vow.


Ուխտազանցութիւն, ութեան

s.

violation of a wow, of a convention, contravention, breach, infraction of treaties;
transgression.


Ուխտակալ, աց

adj.

observing, keeping a vow or convention, faithful, true, loyal, true-hearted.


Ուխտական, ի, աց

adj.

votive.


Ուխտակատար, աց

adj.

accomplishing one's vow.


Ուխտակից, կցի, կցաց

s.

companion in a vow;
ally, confederate.


Ուխտանենգ

cf. Ուխտազանց.


Ուխտապահ, աց

cf. Ուխտակալ.


Ուխտապահութիւն, ութեան

s.

accomplishment, observance of a wow or convention, fidelity.


Ուխտասէր

cf. Ուխտակալ.


Ուխտատեղի, ղւոյ

s.

sanctuary, holy place.


Ուխտարան

s.

place where one makes a vow or convention.


Ուխտարար

adj.

complaisant, obliging, affable.


Ուխտաւոր, աց

adj. s.

that has made a vow;
allied;
Nazarite;
professed (monk or nun);
pilgrim.


Ուխտաւորիմ, եցայ

vn. fig.

to vow, to devote or dedicate oneself to God;
to deprive oneself of, to abstain from.


Ուխտաւորութիւն, ութեան

s.

consecration, state or condition of a Nazarene, of a monk;
vow, profession;
pilgrimage.


Definitions containing the research խ : 2816 Results