Your research : 67 Results for խ

Entries' title containing խ : 4768 Results

Տրմխեմ (եցի)

va.

to rake, to gather with a rake, to racle.


Տրմուխխոյ)

s.

rake;
hay-rake.

• «հողի երեսի քարերը հաւաքելու գործիք, փոցխ». ունի միայն ՀՀԲ. նոյնը ՋԲ տրմուղ ձևով։

• = Բրք. [arabic word] ︎ tərməq «տրմուխ», որի գւռ. և ռմկ. ձևն է tərməx-բնիկ ալթայա-կան բառ է. հմմտ. Կազանի թթր. [arabic word] tərmn «տափան, ցաքան», [arabic word] qol tərmasə «տրմուխ», [arabic word] ︎ tərmalamaq «տափա-նել», Սիբիրի թթր. [arabic word] ︎ tərnavuè «փո-ցըխ». բոլորի արմատն է թրք. [arabic word] tərnaq, չաղաթ. [arabic word] tərnaγ, ույգուր. [arabic word] tən-graq «եղունգ». [arabic word] tərnamaq, [arabic word] ︎︎ tarmaman «քերել, ճանկռել» (Будaговъ 1, 735)։-Աճ.

• Այս մեկնութիւնս տե՛ս ՀԱ 1908, էջ 122։ Petersson, Ar. u. Arm. Stud. էջ 80-81 դնում է սխալմամբ բնիկ հայ բառ՝ հնխ. dorgh-արմատից՝ մ և -ուխ (հմմտ. գլուխ) մասնիկներով. ցեղա-կիցներն են ռուս. дергать. «քաշել, խը-լել, փետել, դրդել», дерrалка «եղան» և նմաններ։

• ԳՒՌ.-Մշ. տրմուխ։

• ოՈԽ. -lsti Dict. Kurde 98 հայերէնից է դնում քրդ. tirmix. նոյնպէս և Մխիթարե ան (Բիւր. 1899, 865) և Պէտէլեան (Արև-ելք 1888, նոյ. 9) էնկ. և Ատն. թրքախօս հայոց, նաև յունաց ու թրքաց գործածած dərməx ձևը, որոնք ընդհակառակը զուտ թռք. բառեր են։


Տրոյախաղք

s.

Trojan games.


Տօթախարշ

cf. Տօթահար.


Տօնախմբեմ (եցի)

va.

to solemnize, to celebrate, to feast, to keep a holiday.


Տօնախմբութիւն (ութեան)

s.

celebration of a feast, solemn reunion, solemnity, festivity, festival, solemnization, feast, commemoration, holiday.


Տօսախ (ից)

s. bot. adj.

s. bot. box, box-tree;
փայտ —ի, box-wood;
—ի, box-wood, made of box.


Րախճան

cf. Խրախճան.


Ցախ (ոյ)

s.

branches, brushwood;
furze;
birch-tree;
maple;
— մօրուք, matted beard;
*— ասել, birch-broom.


Յախեայ

adj.

birchen;
cf. Ցախիճան.


Ցախեմ (եցի)

va.

to rake, to harrow.


Ցախիճան

s. adj.

s. adj. maple-wood.


Ցախսարեկ (ի)

s. ornith.

s. ornith. wren;
gold-hammer.


Ցածախոս

adj.

speaking in a low voice.


Ցայգախումբ

cf. Ցայգահանդէս.


Ցեխ (ոյ)

cf. Ցիխ.


Ցեխոտ

cf. Ցխոտ.


Ցեխոտեմ (եցի)

va.

cf. Ցխոտեմ.


Ցեխոտիմ (եցայ)

vn.

cf. Ցխոտիմ.


Ցեխիք ձեռալուայի

s.

dirty water, slops.


Տերեւաբուխ

adj. bot.

producing leaves;
— ժամանակ, spring time, spring;
frondescence, foliation.


Տերեւախիտ

adj.

thick with leaves, leafy, bushy.


Տզրկախոտ

s. bot.

s. bot. chick-weed, pimpernel, samolus.


Տիգախոց

adj.

wounded by a lance or pike;
— առնել, to wound with a lance.


Տիեզերախօս

adj.

spoken or published through all the world.


Տիրագլուխ

adj. adv.

independent, free;
as a master, independently, assolutely, freely.


Տխատանք (նաց)

s.

sadness, grief, affliction, sorrow;
mourning.


Տխատիմ (եցայ)

vn.

to grieve, to fret, to be afflicted, sorry, to deplore, to bewail;
to be in mourning for.


Տխեղծ

adj.

young, in infancy;
deformed, disfigured, ugly, sorry, bad.


Տխեղծանամ (ացայ)

vn.

to be spoiled, disordered, corrupted.


Տխեղծութիւն (ութեան)

s.

imperfection;
deformity;
infancy, youth.


Տխմար (աց)

adj.

simple, foolish, idiotic, ignorant.

• , ի-ա հլ. «տդէտ, անմիտ» Թիւք. ժդ 23. Մծբ. Ոսկ. մ. ա. 15. Սզն. որից տխմարաբար Սեբեր. տխմարագոյն Ագաթ. Կորիւն. տխմարութիւն Սեբեր. Եզն.։

• «գիտուն»։ ՆՀԲ թերևս համարում է նոյն ընդ ախմար։ Հիւնք. տրմուղ, կըր-մուղ ձևերից։ Թիրեաքեան, Արիահայ բռ. 36 պհլ. a-hamār «անհաշիւ, ան-զգոյշ»> ան-համար բառից, ան բա-ցասականի տեղ դնելով տ բացասակա-նը։

• ԳՒՌ.-Ալշ. Մկ. Մշ. տխմար «ապուշ», իսկ Տիգ. թխմmր «մանկիկ, երախայ» (նոյ-նը նաև Ակն)։


Տխմարաբար

adv.

sillily, foolishly, senselessly, ignorantly.


Տխմարութիւն (ութեան)

s.

ignorance, simplicity, silliness, idiocy.


Տխուր

adj.

cheerless, sad, afflicted, grieved, gloomy, sorrowful, melancholy;
sullen, morose, surly, peevish;
sombre, gloomy, dismal, dull, dark, obscure;
— տրտմութիւն գիշերոյն, the thick darkness of the night;
լրջացուցանել զ— գիշերն, to dispel that horrible darkness.

• «տրտում, ոչ-ուրախ» Իմ. ժէ. 5. Նէեմ. բ. 23. Վեցօր. որից տխրիլ ՍԳր. տրխ-րութիւն Ա. թգ. ա. 16. Ագաթ. տխրական Ագաթ. տխրեցուցիչ Ոսկ. ես. բազմատխուր նար. գեղատխուր Նար. գնձ. յոգնատխուր Նար.։ Նոր գրականի մէջ՝ սգատխուր, տըխ-րադէմ, տխրալուր, տխրառիթ ևն։

• ՆՀԲ ոչ խրախ։ Տէրվ. Նախալ. 70 ար-մատը *խուր, որից *խուրախ >խրախ, ուրախ և տ բացասականով՝ տխուր։ Հիւնք. պրս. xurram «ուրախ» բառից։ Patrubány ՀԱ 1908, 153 և Meillet Altarm. Elementarb. 210 մեկնում են ըստ. Տէրվիշեանի։ Մառ ИАН 1914, 1239 տ բացասականով՝ *խուր, որ է = հյ. խինդ, վրաց. խարեբա, յն. χϰρ «ուրախութիւն»։

• ԳՒՌ.-Ալշ. Ախց. Երև. Կր. Մշ. Ջղ. Տփ տխուր, Մրղ. տուխուր, Սեբ. դխուր։


Տխրագին

adj. adv.

sad, melancholy;
sadly, sorrowfully.


Տխրադէմ

adj. adv.

dejected, sorrowful;
with a dejected air.


Տխրալի

cf. Տխրալից.


Տխրալից

adj.

full of sadness or affliction, greatly dejected, oppressed with sorrow.


Տխրական (ի, աց)

adj.

sad, dreary, grievous, doleful, mournful.


Տխրականութիւն (ութեան)

s.

sadness, sorrow, melancholy.


Տխրանամ (ացայ)

vn.

to lose splendour, to become insignificant.


Տխրանք

s.

cf. Տխրութիւն.


Տխրասէր

adj.

fond of, or loving sadness, melancholy.


Տխրատեսակ

cf. Տխրատեսիլ.


Տխրատեսիլ

adj.

sullen, gloomy, dismal, sombre.


Տխրերանգ

adj.

sad-coloured, brown, black.


Տխրեցուցանեմ (ուցի)

va.

to sadden, to afflict, to grieve, to weigh on the spirits.


Տխրեցուցիչ (չի, չաց)

adj.

sad, sorrowful, vexatious.


Տխրիմ (եցայ)

vn.

to be sad, sorry, afflicted, chagrined, to grieve, to take to heart;
to wither, to fade.


Definitions containing the research խ : 2442 Results