Your research : 102 Results for հ

Entries' title containing հ : 6083 Results

Խոհարան

s.

intellect, sense.


Խոհարար, աց

s.

cook.


Խոհարարեմ, եցի

va.

to cook, to dress victuals.


Խոհեակ, եկի

s.

scullion;
kitchen-maid


Խոհեմ, ի, աց, ից

adj.

cf. Խոհական.

• տե՛ս Խորհ։

• Bittner WZKM 14 (1900), 162 ասոր. [syriac word] ︎︎ xaxem «իմաստուն» բառից է հանում. Թիրեաքեան, Ատրպատ. էջ 6, 31, ՀԱ 1914, 246 պհլ. խո «լաւ»+ հիյմ, պրս. xīm «բարք» բառերից, իբ-րև «բարեբարոյ», որի հակառակն է duž-xim>դժխեմ։

• ՓՈԽ.-Patrubány SA 1, 5 հայերէնից փոխառեալ է դնում Բուդապեշտի հրեական ժարգօնով [hebrew word] xohem «խոհեմ, զգոյշ»։ Բայց այստեղ կան մի քանի սխալներ, [hebrew word] բառը չի՛ կարդացւում xohem, այլ xakam (կամ նոր արտասանութեամբ xo-kom), երկրորդ՝ xakām ժարգօն չէ, այլ հին եբրայեցերէն և պատկանում է ընդհանուր սեմական hkm արմատին (արաբ. [arabic word] hikm, արամ. [syriac word] xkm). և երրորդ՝ չի՛ նշանակում «խոհեմ, զգոյշ», այլ «ուսեաւ. գիտուն, իմաստուն, հանճարեղ»։ Այս բոլո-րից հետևում է՝ որ յիշեալ եբր. բառը ա-մենևին գործ չունի հայերէնի հետ։


Խոհեմաբար

adv.

cf. Խոհականաբար.


Խոհեմազարդ

adj.

adorned with prudence, judicious.


Խոհեմամիտ

adj.

sober-minded.


Խոհեմանամ, ացայ

vn.

to be wise or prudent.


Խոհեմընթաց

adj.

circumspect, calm, prudent, judicious.


Խոհեմութիւն, ութեան

s.

sober-mindedness.


Խոհեր, աց

s. fig.

filth, dirt, muck, mire, mud;
filth, obscenity, villany, wantonness;
ի —ի՝ ընդ — թաւալիլ, to get splashed, to be bemired, covered with mud;
—ք պղծութեանց, defilement;
—ք միմեանց, sodomites.

• , ի-ա հլ. (գրուած նաև խոխեր, խո-հեպ) «տիղմ, հոտած ցեխ» Կոչ. 100, 101, 106, 118. Ոսկ. յհ. ա. 2. Խոր. բ. 24 «դան-դիռ, գերեզմանի մութը» Եփր. վկ. արև. 20, 482 «գարշելի, զազրելի բան» Խոր. հռիփ. Յհ. իմ. Նար. որից խոհերական Կոչ. 124. Սեբեր. խոհերիմաց Համամ առ։-Նոյն խո-հեր բառը մէկ անգամ էլ գտնում եմ գոր-ծածուած «անդունդ, վիհ» նշանակութեամբ, ի-ա հլ. «Առ որ կայն ևս բարձրութիւն կաս-եալ, ոչ իջանել համարձակին առ տեսիլս խոհերաց խելագարեալք ցնորիւք».-յն. πρός τὴν ὄώιν τῶν γασμάτων ιλιγγιῶντες, ուր խոհեր բառի համապատասխանն է γάσμα «վիհ, անդունդ» (Փիլ. նխ. Բ. էջ 65)։

Հիւնք. հանում է գոհար բառից։ Թե-րեաքեան, Արիահայ բռ. 182 զնդ. hix-ra, պազենդ. hihir, պհլ. hēhir «գարշե-լիք» ձևերից։


Խոհերական, ի, աց

adj.

muddy, dirty, filthy, impure, obscene;
— ձեռք, unclean hands.


Խոհերանոց

s.

sink, drain.


Խոնարհ, աց

adj. prep. adv.

low;
humble, submissive, respectful;
lower, inferior, mean, base, low;
feeble, weak;
prep. adv. —, ի —, low;
down down below;
downwards;
from top to bottom;
at the foot of beneath, below, underneath;
below, lower, under;
— առնել, to humble;
— լինել, to be humble or meek, to humble one's self;
to be humbled;
զերեսս ի — արկանել, to be sulky or sullen;
— սրտիւք, lowly in heart;
աչք ի —, with downcast eyes.


Խոնարհաբար

adv.

humbly, submissively.


Խոնարհագոյն

adj. adv.

inferior;
lower;
below.


Խոնարհակողմն

s.

the lower part.


Խոնարհահակ

adj.

inclining, aslant.


Խոնարհամիտ

adj.

humble, meek, modest.


Ծծմահամ

adj.

having a sulphurous taste or smell.


Ծծմբահանք, նաց

s.

solfatara, sulphur-mines.


Ծծմբահոտ

cf. Ծծմահամ.


Ծծմբահուր

adj.

burnt by sulphur.


Ծոմապահ

adj.

keeping a fast, abstaining;
— լինել, to keep a fast.


Ծոմապահութիւն, ութեան

s.

abstinence.


Ծովահայեաց

adj.

facing the sea, that looks towards the sea, maritime, marine;
— քաղաք, maritime town.


Ծովահար

adj.

sea-sick.


Ծովահեղձ

adj.

drowned;
— առնել, to drown;
— լինել, to be drowned.


Ծովահեղձիկ

cf. Ծովահեղձ.


Ծովահեղձոյց

cf. Ծովահեղձ.


Ծովահեղձուկ

cf. Ծովահեղձ.


Ծովահերձ

adj.

that cuts, divides, cleaves or ploughs the sea.


Ծովահէն, հինի

s.

corsair, pirate, sea-robber or rover.


Կաթնահատութիւն, ութեան

s. med.

weaning;
ablactation.


Կահ, ի, ուց, ից

s.

furniture, moveables;
baggage, luggage;
equipage;
apparel;
utensils;
implements, instruments;
— առնել զոք, to employ, to give occupation to.

• , ի, ու հլ. «գործիք, կարասիք, ինչք» ՍԳր. Եւս. քր. որից կահ ունել «գործի բըռ-նել» Ոսկ. բ. կոր. կահակալ «բանւոր» Կիւրղ. ծն. կահավար «բեռ տանող, սայլապան» Կղնկտ. հրտր. Էմ. էջ 125. կահակիր էշ «բեռ կրող էշ, տճկ. թաշճի էշէյի» Կղնկտ. էջ 133 (երկուսն էլ չունի ՆՀԲ). կահաւորու-թիւն «պիտոյք, կարիք, պէտք» Եւս. քր. կահել «համարել, սեպել» Ոսկ. մ. ա. 15, «կարգաւորե՞լ» Համամ. քեր. 264, Թր. քեր. 25. նոր բառեր են կահաւորել, կահաւորեալ, կահ-կարասիք, կահավաճառ, կահագործու-թիւն, կահոյք ևն։ Այստե՛ղ է պատկանում կահամուտ «եկամուտ», որ գիտէ միայն Բառ. երեմ. էջ 153։

• ՆՀԲ ճահ բառի՞ց. լծ. թրք. զապգա-հագ, յն. σϰεδος, σϰεῦη։ Lag. Gesam, Abhd. 297 և Btrg. baktr. Lex. 42 զնդ. *karəϑra և սանս. kártra «կախարդա-կան միջոցներ»։ Այս բառը ըստ Հիւբշ.

• 162 շատ յարմար է ըստ ձևի, որով-հետև կարող է տալ *կարհ>կարք, բայց իմաստով բոլորովին անհամապատաս-խան։ Հիւնք. ագահ բառից։ Փորթուգալ փաշա, Եղիշէ 210 գահ բառի հետ= պրս. [arabic word] gāh «արքայական աթոռ»։


Կահակալ, աց

s.

workman;
labourer.


Կահակիր

s.

porter, carrier.


Կահաւորեմ, եցի

va.

to prepare, to fit up, to provide with, to furnish, to stock.


Կահեմ, եցի

va.

cf. Կահաւորեմ.


Կահաւորութիւն, ութեան

s.

conveniency;
համարել, to judge suitable.


Կահոյր

s.

pitcher, pot, jug, jar.


Կաղնահար, աց

adj.

wood-cutter.


Լոհ

s.

mould for soap.


Լուացարարուհի

s.

washer-woman, laundress.


Լուսահեր

adj.

white haired.


Լուսահոգի, հոգւոյ

adj.

of happy memory.


Լուսասահման

adj.

surrounded with light, splendid, bright, luminous.


Լուսնահար

cf. Լուսնոտ.


Իւրահոգ

adj.

egotist, that thinks only of self;
— շահասիրութիւն, self-interest.


Definitions containing the research հ : 3442 Results