Definitions containing the research նոր : 7447 results

Աննմանութիւն, ութեան

s.

unlikeness, dissimilitude, difference;
unsuitableness, disproportion.

· Calfa

NBHL (1)

Անքանակ եւ անորակ, անտեղի եւ աննմանութիւն։ Անեղ եւ անստեղծ, աննիւթ եւ աննմանութիւն. (Բենիկ.։)


Անշահ, ից

adj.

unprofitable, useless, vain.

· Calfa

NBHL (1)

Զանձինս անշահ ի շնորհէն վարկանիմք. (Լմբ. պտրգ.։)


Անշահութիւն, ութեան

s.

unprofitableness, uselessness.

· Calfa

NBHL (1)

Արհամարհութիւն լինէր առաջին պատուիրանին վասն նորին տկարութեան եւ անշահութեան. (Եբր. ՟Է. 8։)


Անշարժ, ից

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկաբար առաջնորդէ եւ անշարժաբար. (Առ որս. ՟Է։)


Անշարժաբար

adv.

immovably, firmly.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկաբար առաջնորդէ եւ անշարժաբար. (Առ որս. ՟Է։)


Անշէն

adj.

uninhabited, desert.

· Calfa

NBHL (1)

Բլուր հողոյ անշէն յաւիտեան։ Անշէն լիցի տուն նորա։ Ի տունս անշէնս։ Անապատ անշէն. (Յես. ՟Ը. 28։ Յոբ. ՟Ը. 14։ ՟Ժ՟Ե. 28։ Իմ. ՟Ժ՟Ա. 2։)


Անշքանամ, ացայ

vn.

to become vile, to grow despicable;
to grow ugly, to fade.

· Calfa

NBHL (1)

Զանշքանալն յորդւոց ի մարդկանէ տեսլեան նորա. (Արշ.։)


Անոխակալութիւն, ութեան

s.

absence of maliciousness, freedom from revenge or hatred.

· Calfa

NBHL (1)

Խելամուտ լիցուք անոխակալութեան նորա. (Իմ. ՟Բ. 19։)


Անողորմաբար

adv.

cruelly, barbarously, atrociously;
— չարչարել, to tyrannize.

· Calfa

NBHL (1)

Պատառեաց զկողս նորա անողորմ. (Հ. կիլիկ.։)


Անոյժ

adj.

without force, feeble.

· Calfa

NBHL (1)

Անոյժ արարից զամենայն որոգայթս նորա. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Անոպայ, ից

adj.

untoward, rude, rough, rustic;
uncivil, disobliging;
awkward, unbecoming.

· Calfa

NBHL (2)

Կա՛մ է Սոպռ. կոպիտ. խակաբարոյ. անմիտ. որպէս անեփ. աւ կամ որպէս ռմկ. Աներես, (զի յն. օ՛փս է երես) անամօթ, անշնորհ. վայրենի. Իսկ ըստ Հին բռ. անհաւան. բարեմոռաց.

Անշնորհ օրինակաւ. չարաչար.


Անուանակիր

adj.

that bears the name of another.

· Calfa

NBHL (2)

Կրօղ զանուն աստուծոյ յինքեան՝ ի քարոզել կամ ի պատմել զփառս նորա.

(Լուսինն) անուանակիր եղեալ անորակին ըստ իմացագունին պատուով զհուր եւ զլոյս (յերեւիլն արիւնագոյն). (Անյաղթ բարձր.։)


Անուանակրութիւն, ութեան

s.

act of bearing the same name, homonymy.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւորքն զկնի նորա զանուանակրութիւն նորա պարծանս ինքեանց վարկանելով՝ կոչէին կեսարք. (Ոսկիփոր.։)


Անուանափոխութիւն, ութեան

s.

metonymy, change of name.

· Calfa

NBHL (1)

Ասացեալ է մեր ի գիրսն, որ վասն անուանափոխութեան նորա է. (Ոսկ. գաղ.։)


Անուանեմ, եցի

va.

to name, to call, to denominate, to term.

· Calfa

NBHL (1)

Յանուն նորա անուանեցաւ վանանդ. (Խոր. ՟Բ. 6։)


Անուն, նուան, ուանք, անց

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

· Calfa

NBHL (3)

Կոչեաց ադամ անուանս ամենայն անասնոց։ Անուանեաց զանուն նորա սէթ։ Անուն միւսումն փիսովն։ Եղիցի անուն տեառն օրհնեալ եւ այլն։

Արասցո՛ւք մեզ անուն։ Լաւ է անուն բարի քան զմեծութիւն բազում։ Արարի զքեզ անուանի ըստ անուանց մեծամեծաց՝ որ ի վերայ երկրի։ Դառնային անուամբ մեծաւ։ Երթայր անուն փառաւորութեան նորա մինչեւ ի ծագս երկրի։ Հանիցեն անուն չար որ յանուան իշխանքն են. եւ այլն։

Ո՛չ ասաց, եթէ այս անուն եւ այս անուն, այլ թէ ամենեքեան։ Զայսմ անուանէ ասէ, եւ զայնմ անուանէ չարախօսեսցուք։ Այս անուն չէ արժանի քահանայութեան, եւ միւսն չկայ պարկեշտութեամբ։ Այս անուն մարդոյ եմ ես։ Այս անուն առն շնորհք։ Այս անուն մարդոյ էին ապարանքս այս. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. յհ.։)


Անուշահամ

adj.

sweet, savoury.

· Calfa

NBHL (1)

Զարմանալ ի վերայ բանից նորա, որ այնպէս անուշահամք էին՝ աստուածային աղիւն համեմեալք. (Վրք. ոսկ.։)


Անուշահոտութիւն, ութեան

s.

sweetness of smell, perfume.

· Calfa

NBHL (1)

Ծնօտք նորա բուրեն զանուշահոտութիւն. (Երգ. ՟Է. 13։)


Անուշեմ, եցի

va.

to sweeten.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն դառինս անուշես։ Զվնասակար ջուր նորին աղիւն համեմեալ անուշեցեր։ Թէ զդառնութիւնս իմ անուշցես. (Նար. ՟Ի՟Ը. ՟Կ՟Գ. ձ։)


Անչար

adj.

not vicious, harmless, void of malice.

· Calfa

NBHL (1)

Զպարզամիտն եւ զանչարսն շնորհալի երեսօք երեւեալ տեսանեմք. (Տօնակ.։)


Անչարչարութիւն, ութեան

s.

impassibility.

· Calfa

NBHL (2)

Չարչարանք նորա մեզ անչարչարութիւն է, եւ մահ նորա մեզ անմահութիւն։ Հաւատայ զչարչարելին անչարչարութեամբ։ Ի չարչարելւոջ մարմնի զանչարչարութիւն ցուցեալ. (Աթան. ՟Ա. եւ ՟Դ։)

Ապա ուրեմն՝ թէեւ ասի մարմնով չարչարիլ, պահի եւ այսպէս անչարչարութիւն նորա, ըստ որում իմանի աստուած. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)


Անպատասխանի

adj.

without answer;
— առնել, to confound.

· Calfa

NBHL (1)

Անպատասխան եմք առ օրէնսդիրն. (Լմբ. առակ. (նոր ձ. անպատասխանի)։)


Անպատշաճ

cf. Անպատեհ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνήρμοστος, ἁπρεπής, ἁνάξιος. incongruus, inconveniens, indignus. Անպատկան. անպատեհ. անյարմար. անվայելուչ. անտեղի. անարժան. անկարգ, անշնորհք. մինասիպէթսիզ, ճայիզսիզ.


Անպատում

adj.

unspeakable, unutterable, inexpressible, ineffable.

· Calfa

NBHL (1)

Իրս անպատումն իմն նորոգս ցուցաւ. (Փարպ.։)


Անպարապ

adj.

busy, not at leisure;
not engaged in business

· Calfa

NBHL (1)

Լի ամենայն բարութեամբ, շնորհեն եւ անպարապիցն. (Փարպ.։)


Անպարապութիւն, ութեան

s.

want of leisure, business.

· Calfa

NBHL (1)

Յանպարապութեան նորա՝ եղբարցն հոգալ (այլ ոք կարասցէ)։ Մի՛ գուցէ՝ կարացեալ ուրուք լնուլ զպատուէրն, պատճառեսցէ զգործոյն անպարապութիւն։ Արուեստաւոր հնարքն անպարապութեան առիթք լինէին։ Ո՛վ գարշելի եւ անկատար անպարապութեանն. (Բրս. հց. եւ Բրս. չար. եւ Բրս. մկրտ.։)


Անպարկեշտութիւն, ութեան

s.

immodesty.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκοσμία. invenustas. Պակասութիւն պարկեշտութեան եւ վայելչութեան. անամօթութիւն. անպատշաճութիւն. անշնորհքութիւն. էտէպսիզլիք. էրքեանսըզլըգ.


Անպարոյր

adj.

uncircumscribed;
unbounded, immense;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (2)

Անորոշելի եւ անպարոյր ժամանակ։ Անպարոյր եւ անպարագիր մեծութեամբ։ Բազմութիւն անպարոյր։ Ազգի ազգի խնկոց բազմութիւնք, անպարոյր զանազանութիւնք. (Փիլ.։)

Աստուած ոչ ժամանակի կարօտանայ, այլ՝ ամենայն անժամանակ եւ անպարոյր ի գիտութեան նորա կային անմարմնապէս. (Նախերգ. փիլ.։)


Անպարսաւ

adj. adv.

irreproachable;
irreproachably

· Calfa

NBHL (1)

Անպարսաւ է աղօթելն՝ քան չարաբանելն վասն նորին. (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Անպարտելի, լւոյ, լեաց

adj.

invincible, unquered;
insurmountable, unsubdued.

· Calfa

NBHL (1)

Զանպարտելի զշնորպսն աստուծոյ՝ պղնձոյ նմանեցոյց մովսէս. (Եղիշ. խաչել.։)


Անպիտանութիւն, ութեան

s.

inutility;
littleness, insignificance;
baseness, vileness.

· Calfa

NBHL (1)

Անպիտանութիւն մարդոյ, եւ վարուց նորա. (Եզնիկ.։)


Անպսակ

adj.

without a crown.

· Calfa

NBHL (1)

Զհանապազորդ սովամահսն վասն նորա անպսա՞կ թողուցու. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 13։)


Անջնջելի, լւոյ, լեաց

cf. Անջինջ.

· Calfa

NBHL (1)

Անջնջական յիշատակարան, կամ շնորհ, կամ կանոն. (Նար. ՟Հ՟Գ. եւ Նար. խչ. եւ Նար. մծբ.։)


Անսահման, ի

adj.

infinite, unbounded;
interminable;
unlimited;
indefinite;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (2)

Լայնաբար ասի զայլոց իրաց՝ իբ Առաւելեալ յոյժ յոյժ. անչափ. անթիւ. անորոշ. տարօրէն. ելեալ ըստ չափ օրինաւոր, եւ այլն. նիհայէթսիզ, հատտէն դաշրա, գըյաստան էֆզուն.

Լուսնոտն՝ անսահման առ ըմռբնումն, այլ ըստ նորոյ կամ հնոյ լուսնին. (Շ. մտթ.։)


Անսահմանաբար

adv.

without limit;
indefinitely;
indeterminately.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՍԱՀՄԱՆ. ԱՆՍԱՀՄԱՆԱԲԱՐ. ἁορίστως, ἁπεριορίστως. indefinite, infinite, incircumscripte. Իբրեւ անսահման՝ ըստ կրկին նշ. առանց սահմանի. անչափութեամբ. անորոշակի. եւ Արտօրէն.


Անսամ, ացի, սա՛

vn.

to listen, to obey, to give ear to, to acquiesce, to yield, to consent, to submit;
չ-, to turn a deaf ear, to refuse consent, to disobey.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ անսացին խորհրդոց նորա. (Սղ. ՟Ճ՟Ե. 13։)


Անսաստութիւն, ութեան

s.

disobedience, contumacy, obstinacy.

· Calfa

NBHL (1)

Առ իմաստուն բժիշկ ոգւոցն՝ անսաստութիւն հիւանդին։ Զախտն՝ որ յանսաստութենէն իցէ, եւ զառողջութիւնն՝ որ ի հնազանդութենէն լինի։ Յանսաստութիւն անկանիլ՝ կրթելովն զընդդէմսն ասել նորա. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9. 21։ եւ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 27։)


Անսէր

adj.

without love, — affection;
cold, unfeeling.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումք են ցնորեալ, անսէր, ապուշ. (Կանոն.։)


Անսխալ

adj. adv.

without fault;
infallible, impeccable;
infallibly.

· Calfa

NBHL (1)

Անսխալ վերաբերեալ բան։ Անսխալ կարծիք, կամ իրք, առաջնորդութիւն հաւատոյն, տնկագործութիւն. (Պիտ.։)


Անսկիզբն, կզբան, անց

adj.

without beginning, eternal;
baseless.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք էր անսկզբանն, որ կոչէր զանուն նորա. (Յճխ. ՟Բ։)


Անսովոր

adj.

unaccustomed;
unusual;
strange, extraordinary, new;
irregular.

· Calfa

NBHL (1)

ἁήθης. insuetus, insolitus, insolens. Որ ինչ ոչ է սովորական. անծանօթ. նոր. օտար. անլուր. չսորվըւած, չտեսնուած. ալըշըլմամըշ, ատէթտէն դաշրա.


Անսուրբ

adj.

impure, unclean;
unholy, profane.

· Calfa

NBHL (1)

Անշնորհք, եւ անսուրբք, աննուէրք. (՟Բ. Տիմ. ՟Գ. 2։)


Անսպառ

adj.

infinite, interminable;
perpetual, durable;
inexhaustible.

· Calfa

NBHL (2)

Թիւ ամաց նորա անսպառ. (Յոբ. ՟Լ՟Զ. 26։)

Անսպառ գետ, կամ բաժակ, շնորհ, խաղացմունք շնորհաց, բերումն, կեանք, կենդանութիւն. (Սարկ. տոմ.։ Նար.։ Խոր. ՟Ա. 1։ Պիտ.։ Խոսր.։ Եզնիկ.։)


Անհամ, ից

adj.

insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.

· Calfa

NBHL (2)

Զի եթէ յայտնեալ էր՝ թէ ե՛րբ գայ նա, անհամ լինէր գալուստ նորա. (Եփր. համաբ.։ եւ Ոսկ. գծ.։ եւ Երզն. մտթ.։)

Լացցո՛ւք, մի՛ անառակս եւ անհամս. (Ոսկ. փիլիպ.։) (այս ինքն անհամեստ կամ անշնորհ օրինակաւ։)


Անհամանամ, ացայ

vn.

to grow insipid, to be nauseous, to be disgustful.

· Calfa


Անհամար

adj.

innumerable, infinite.

· Calfa

NBHL (1)

Աւուրքն առաջինք անհամա՛րք լիցին, զի պղծեցաւ գլուխ ուխտի նորա. (Ծուոց. ՟Զ. 12։)


Անհամեմատաբար

adv.

incomparably, disproportionally.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն բանի եւ մտաց ի նմանութենէ նորա անհամեմատաբար ի վայր մնացեալ. (Դիոն.։)


Անհայր

adj.

fatherless.

· Calfa

NBHL (2)

ἅπατωρ. patris expers. Որոյ չիք հայր. հայր չունեցօղ. աթասըզ. պապասըզ. Զմելքիսեդեկէ ասի, ըստ որում չիք հայր նորա նշանակեալ ի սուրբ գիրս.

Անառաջնորդ. ուր չիք հայր վանաց.


Անհանճարական, ի, աց

cf. Անհանճար.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛, վասն զի շնորհաց է փրկութիւնն, անհանճարական ինչ համարիցիս։ Մի՛, յորժամ ցասումն լսիցես, կարիս ինչ անհանճարականս կարծիցես զԱստուծոյ. (Ոսկ. ես.։)


Անհաս, ից

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

· Calfa

NBHL (2)

Զբանս անհաս քննեսցէ (կամ ի գաղտնիս նորա մտախորհ եղիցի). (Սիր. ՟Լ՟Թ. 10։)

Թշնամին անհաս գոլով նորին մարդանալոյն խորհրդոյ. (Լմբ. անառակ.։)