Definitions containing the research նոր : 7447 results

Գահեմ, եցի

va.

to heat, to strike.

· Calfa

NBHL (1)

Գահեցին զբերանս նորա, որ լցաւ արեամբ. (Ոսկիփոր.։)


Գահերէց, րիցու, րիցունք

s.

president, principal;
primate;
dean.

· Calfa

NBHL (1)

Գահերիցունք եւ առաջնորդք. (՟Ա. Եզր. ՟Ե. 63։)


Գահոյք, հոյից

s. pl. throne;
high canopy, arm-chair;
state-bed, palanquin.

· Calfa

NBHL (1)

Գահոյք նորա՝ գահոյք երկաթիք. (Օր. ՟Գ. 11։)


Գաղափարեմ, եցի

va.

to Conform, to imitate;
to copy, to transcribe.

· Calfa

NBHL (1)

Զշնորհսն հոգւոյն սրբոյ եւ զօրութիւնն ջրով գաղափարէ. (Նանայ.։)


Գաղտակծութիւն, ութեան

s.

cheat, imposture.

· Calfa

NBHL (1)

Գաղտակծութեամբ իմն առաքէ դաւօղս ի վերայ նորա։ Զընկերակիցս իւրեանց գաղտակծութեամբ իմն իբրեւ զոչխար ի սպանդ վարեալ. (Յհ. կթ.)


Գամագիտ՞՞՞լինիմ

sv.

cf. Գամագիծ՞՞՞գսանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Աղքատութեամբ ձգեաց նմա գործիս, եւ այնու կարծէր գամագիտ լինել։ Որում ոչ միայն ցեց, այլեւ ոչ մահ կարիցէ գամագիտ լինել։ Չլինիցի ինչ քեզ այնուհետեւ գամագիտ հուրն։ Չտայցէ գամագիտ լինել իւղն այն ի մկանունս մեր՝ ունելեացն նորա. (Ոսկ. մ. ստէպ։)


Գայթագղանք, նաց

s.

cf. Գայթագղութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Այնպիսի գայթակղանս գայթակղեն։ Զգայթագղանաց եւ զցնորական տօնն առնիցեն. (Սեբեր. ՟Դ. ՟Ե։)


Գայթեմ, եցի

vn.

to stumble, to trip, to glid, to slip.

· Calfa

NBHL (1)

Գայթէ, եւ ունի չարն զձեռանէ նորա։ Անօրէնք գայթին եւ գայթագղին ի նոսա. (Մծբ. ՟Ժ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Բ։)


Գանգուր

adj.

frizzled, curled;
—ք, curl;
—ք ջրոց, ալեաց, little waves, bubbles.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն հերք նորա գանգուր էին. (Եփր. ծն.։)


Գանգրագեղ

adj.

curled, frizzled, adomed with curls.

· Calfa

NBHL (1)

Հեր գլխոյ նորա թխակերպ՝ գանգուրագեղ գիսաւորութեամբ. (Արծր. ՟Ե. 1։)


Գանգրահեր

adj.

curled, frizzled;
whose hair is curled.

· Calfa

NBHL (1)

Պատկեր նորա գեղեցիկ էր, եւ գանգրահեր. (ՃՃ.։)


Գանձ, ուց, ից

s.

treasure;
heap;
hymn;
— արքունի, exchequer, finances;
տուն —ու, treasure, treasury;
— արքայի, privy purse of the king.

· Calfa

NBHL (1)

Բարձեալ զգանձս իւրեանց։ Մարդ բարի ի բարի գանձուց սրտի իւրոյ հանէ զբարիս։ Հանէ ի գանձէ իւրմէ զնոր եւ զհին։ Ի գանձ տեառն մտցէ։ Ի վերայ գանձուց արքային։ Ի գանձս արքունի։ Տուն գանձին, կամ գանձուն։ Զգանձի տամբ։ Գանձ բանայր, պարգեւս բաշխէր. եւ այլն։ Նմանութեամբ. Բացցէ քեզ տէր զգանձսն բարութեամբ իւրոյ զերկինս. (Օր. իը. 12։)


Գանձակ, աց

s.

abdomen, bowel.

· Calfa

NBHL (1)

Եհար զորովայն եւ զգանձակ նորա, եւ անդէն սատակեաց. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 41։)


Գանձարան, աց

cf. Գանձատուն.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրինակ տաճարին, եւ սենեկաց նորա, եւ գանձարանաց նորա. (՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 11։)


Գառնազգեստ

adj.

dressed in lambskins;
hypocritical.

· Calfa

NBHL (1)

Զգոյշ լերուք ի գառնազգեստ առնէ, եւ ի նորա աղանդագործ պղծուէ. (Ոսկիփոր.։)


Երկայնաքիթ

adj.

long-nosed.

· Calfa

NBHL (1)

Սորա նշանաւորն լինել, եւ նորա երկայնաքիթն լինել՝ անձնաւորութեան են սահմանադրութիւնք. (Դամասկ.։)


Երկասիրութիւն, ութեան

s.

cf. Աշխատասիրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Պատիւ ընծայեցուցանէ ըստ գործոյն՝ նորա երկասիրութեանն. (Փիլ. լին.։)


Երկար

adj. s. adv.

long, extended, ample;
prolix;
slow, tardy;
length;
—, ընդ —, long, a long while;
at length.

· Calfa

NBHL (1)

ԵՐԿԱՐ. ըստ քերականաց եւ քերթողաց՝ Ձայնաւոր տառ եւ վանկ երկայն ամանակաւ. որպէս եւ երկայն ամանակն, եւ նշանակ նորին՝ ոլորակն (՜). որ է ըստ յն. ( = ). որոյ հակառակն է սուղ).


Երկբայ

adj.

doubtful, uncertain, undetermined, perplexed;
յերկբայս լինել, to doubt, to have doubts;
to scruple, to demur;
յերկբայս արկանել, to call into question;
յերկբայս առնել, to bring into suspicion, to make suspicions.

· Calfa

NBHL (1)

Երդումն առ մեզ վասն այնորիկ լինի, զի զերկբայ եւ զկեղակարծելի իրս հաւատարմացուցանեմք. (Ոսկիփոր.։)


Երկբարբառ

adj. s. diphthong.

· Calfa

NBHL (1)

Երկբարբառք են բունք (ըստ յն. αι, αυ, οι, ευ, ει, ου. ).. եւ բռնաբարբառք երկձայնք. եւ այլն. (Թր. քեր. զոր մեկնիչք նորա Երզն. եւ Նչ. ի հայումս դժուարին քաջ իմանալ։)


Երկդիմի

cf. Երկդիմեան.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձեալ՝ Անորոշ, ունակ կրկին հայեցուածոց հակառակաց. ներհական. խարդախ.


Երկերիւր, ոց

adj.

two hundred.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ առ մայր նորա երկերիւր արծաթոյ. (Դտ. ՟Է. 4.) իմա՛ զօրութեամբ, կշիռ, դրամ. եւ այլն։


Երկեւան

s.

doubt, suspicion, fear.

· Calfa

NBHL (1)

Այժմ զիս առնէ իշխան մարմնոյ նորա (յոբայ), եւ յայտնեմ զերկեւանս մտաց նորա. (Վանակ. յոբ.։)


Դառնաբարոյ

adj.

vexatious, proud, tiresome, crabbed, cross.

· Calfa

NBHL (1)

Դառնաբար ի վերայ նորա սաստկացուցանել զաշխարհն. (Նիւս. կազմ. ՟Ի՟Է։)


Դառնաբեր

adj.

that produces bitterness.

· Calfa

NBHL (1)

Որ բերէ յիւրմէ կամ յինքեան զդառն ինչ. դառնորակ. դառն.


Դառնամ, դարձայ

vn.

to turn, to turn about, to return, to go or come hack again;
to repair;
to be converted;
— յետս or ընդ կրունկն, to recede;
ընդէմ —, to object, to resist, to oppose;
— ի քրիստինէութիւն, to become a christian;
— առ Տէր, to repent, to reform;
— յաստուծոյ, to rebel against God;
— աւուր, to draw towards night;
ի — տարւոյն, the year after;
ի ղէն —, to arm one's self, to take arms.

· Calfa

NBHL (1)

Հող էիր, եւ ի հող դարձցիս։ Զգաւազանն՝ որ դարձաւ յօձ։ Դարձցիս յայր այլ։ Դարձցին ձորք նորա ի ձիւթ։ Դարձան երեսք ամենայն ի գոյն դալկան։ Դարձան ի սուգ օրհնութիւնք պարուց մերոց։ Զիա՞րդ դարձար ինձ ի դառնութիւն որթդ օտարացեալ։ Ի գութ դարձաւ։ Սրտմտութիւն բարկութեան յողորմութիւն դարձաւ.եւ այլն։


Դառնավէր

adj.

deep, mortal (wound).

· Calfa

NBHL (1)

Ի չար նետից նորա, եւ ի դառնավէր հարուածոցն. (Մանդ.։)


Դառնութիւն, ութեան

s.

bitterness, disgust, sharpness, gall, distaste;
grief, displeasure, vexation;
rigour;
enormity;
mordacity.

· Calfa

NBHL (1)

Ողկոյզ նոցա դառնութիւն։ Լցոյց կամ արբոյց զիս դառնութեամբ։ Դառնութիւն մաղձի։ Խիթք դառնութեան (յն. դառն)։ Դառնութիւն եւ բարկութիւն։ Դառնութիւն անձին։ Ոչ ունի դառնութիւն տնակցութիւն նորա. եւ այլն։


Դասագլուխ

s.

chorister, master of the choir.

· Calfa

NBHL (1)

Դասագլուխ ունելով զնա՝ զնորայսն ասեմք (երգով) ուղղութիւնս. (Ճ. ՟Գ.։)


Դաստակերտ, աց

s.

manufactory, edifice, building;
estate, village, country house, villa.

· Calfa

NBHL (2)

Դաստակերտ մեծ եւ սիրելի զհայոց աշխարհիս անուանէին։ Զնորագիւտ դաստակերտս քո (զհատուցեալ մոգպետն) բարեխօս առնեմք վասն անձանց մերոց. (Եղիշ. ՟Գ. եւ ՟Ը։)

γεόργιον, ἁγρός, δημιούργημα arvum, ager, opus atificis, factura Ձեռակերտ. շինուած. մանաւանդ Ագարակ. շէն. աւան. նոր քաղաք, գիւղ. անդաստան. կալուած. ձեռքի շէնք՝ հավէսով շինած.


Դաստիարակեմ, եցի

vn.

to bring up, to educate, to instruct, to train up, to discipline.

· Calfa

NBHL (1)

παιδαγωγέω, παιδεύω instruo pueros, instituo, eudio, moderor, deduco Կրթել որպէս դաստիարակ. հրահանգել. ուսուցանել. խրատել. առաջնորդել իբր ձեռամբացի. ուղղել. ուսումն եւ մարդավարութիւն սորվեցընել, ճամբա բերել.


Գալարեմ, եցի

va.

to roll, to roll up;
to twist, to writhe, to bend;
to shrivel;
to curl.

· Calfa

NBHL (2)

Գալարէին աղիք նորա ի վերայ եղբօրն իւրոյ. (Ծն. ՟Խ՟Գ. 30։)

Գալարեցան աղիք նորա իբրեւ զմագաղաթ. (Ոսկիփոր.։)


Գահակ, աց

s.

chair;
ring, link.

· Calfa

NBHL (1)

Զխորանն ... եւ զգահակս նորա. (Ել. ՟Լ՟Ե. 11։ (վրիպակ է գրեալն՝ զգահաւորակս)։)


Գահակալ, աց

s.

successor;
vicar.

· Calfa

NBHL (1)

Որ կալեալ ունի զգահ իշխանութեան. իշխան. պետ. եւ Փոխանորդ.


Բանաւոր, աց

adj.

reasonable;
intelligent, wise;
vocal;
rational.

· Calfa

NBHL (1)

Մարդ է կենդանի բանաւոր։ Շնորհես բանաւոր կենդանի՝ մարդ ի հողոյ. (Սահմ. ՟Գ։ Շար.։)


Բանաւորութիւն, ութեան

s.

reason;
intelligence;
rationality, understanding, intellect;
prudence, wisdom.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ստոյգ հոգեշահ բանաւորութիւնս առաջ նորոգեա՛. (Փարպ.։)


Բանաքաղ

adj. s. plagiary;
compiler;
curious.

· Calfa

NBHL (1)

Որ քաղէ կցկտուր բանս ի կարկատել զսնոտի կարծիս, եւ այլն. բանակրկիտ. բանորսակ.


Բանբեր, աց

s.

messenger, envoy.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գոյր նորա մեզ գնել բանբերին։ Բանբեր անդամ ոչ ապրէր. (Բուզ. ՟Դ. 5։ ՟Ե. 57։)


Բանգ

s. bot. hen-hane.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱՆԳ կամ ԲԱՆԿ. ὐωσκύαμος (այսինքն խոզի բակլայ) hyoscyamus Անուն խոտոյ, եւ սերման նորա. (Գաղիան.։) Իսկ ի Բժշկարանի, Աղուէշ բանկ։


Բանդագուշիմ, եցայ

vn.

to talk extravagantly, to talk nonsense, to rave, to dote;
to vacillate, to totter, to stagger.

· Calfa

NBHL (1)

φαντάζομαι, πλάνομαι եւ այլն. imaginor, erro, deliro եւ այլն. Ցնորիլ. երեւութանալ. երազել. յայլոց խելս լինել. կապիլ մոշոյ. ափշիլ. ընդվայր յածիլ. թափառիլ. տատանիլ. վարանիլ. յիմարիլ. մոլորիլ. մոլիլ.


Գերազանց

adj.

excellent, sublime, eminent, superior, magnificent, extraordinary;
— իմն օրինակալ, excellently, eminently, supremely.

· Calfa

NBHL (1)

Գերազանց յուսոյ՝ շնորհ։ Գերազանց ելանեմք երկիւղին. (Լմբ.։)


Գերազարդ

adj.

well ornamented, rich, superb.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծացուցանէ ( ի նոր օրէնս) գերազարդ պատուով եւ իշխանութեամբ զքահանայութեան խորհուրդ. (Սարկ. քհ.։)


Գերազօր

adj.

powerful.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարութեան շնորհ որ եւ գերազօրն է ի վերայ մեղաց. (Պրպմ. ՟Ի՟Է։)


Գերակայ, ից

adj.

eminent, pre-eminent, supreme.

· Calfa

NBHL (1)

Այսմ որ յոքունց գոլ գերակայ՝ նախ նստելոց յաթոռ նորայ. (Յիսուս որդի.։)


Թօշնիմ, եցայ

va.

to grow weak or faint, to decay, to languish, to droop.

· Calfa

NBHL (1)

Սկսաւ թօշնիլ, եւ մեկնեցաւ ի նմանէ զօրութիւն նորա. (Դատ. ՟Ժ՟Զ. 19։)


Ժահ, ուց, ից

s.

fetid odor, stink;
decaying matter, rottenness, putridity;
filth.

· Calfa

NBHL (1)

Գոգ նորա տրորեցաւ, եւ որդնալից եղեւ. եւ նա եւս տառապեցուցանէր ի հոտոյ անտի ժահուն. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 8։)


Ժահահոտ, ոյ, ի

adj. s.

stinking, mephitic, infectious, fetid;
շունչ —, foul or tainted breath;
տեծղի —, stinking hole;
infected spot;
— առնել, to infect, to taint;
cf. Ժահահոտութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Չկարէին համբերել ժահահոտոյն նորա. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 17։)


Ժամադիր

adj. s.

appointed, settled, fixed, assigned;
cf. Ժամագրութիւն;
— առնել՝ լինել, to make an appointment, to appoint, to assign the place, time, or day of meeting, or rendez-vous, cf. Ժամադրեմ, cf. Ժամանակեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամադիր եղեալ նորա եւ սահմանեալ օր առ կիւրոս. (Նոննոս.։)


Ժամադրեմ, եցի

va.

"cf. Ժամադիր առնել;
ի ժամադրեալն պահու, at the appointed time."

· Calfa

NBHL (1)

Բայց աշակերտք նորա գնացին՝ ի ժամադրեալ նոցա տեղին. (Յիսուս որդի.։)


Ժամակալութիւն, ութեան

s.

cf. Ժամադրութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ներեսցէ մեզ արքայ աւուրս ինչ խորհել ընդ միմեանս ... հաւանեցան բանիցն, եւ շնորհեալ նոցա զժամակալութեան խնդիրն՝ արձակեցին զատեանն. (Փարպ.։)