Definitions containing the research նոր : 7447 results

Հովեմ, եցի

va.

to fan;
to air, to let air in.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակ տեառն կայր մերձ, եւ հովէր զերեսս նորա. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)


Հովիտ, վտի, վտաց

s.

valley, vale, dale;
plain.

· Calfa

NBHL (1)

Հովիտն ի մէջ նոցա (երկուց լերանց)։ Արօտականաց՝ որք էին ի հովիտսն։ Բնակիչք հովտաց։ Ծործոր հովտի։ Իջանել ի հովիտսն։ Գնաց ի հովիտս աղտիցն։ Զհովիտս նորա՝ որ առ լերամբն։ Հովիտք բազում արասցեն ցորեան.եւ այլն։


Հովուաբար

adv.

pastorally.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջնորդք՝ աւազակք, որք ընդ որմ եւ ընդ երդս մտանէին, եւ ոչ հովուաբար ընդ դրունս. (Պտմ. վր.։)


Հովուական, ի, աց

adj.

pastoral, pastorly, shepherdly;
— գաւազան, shepherd's crook;
crosier;
— թուղթ, կոնդակ, pastoral letter;
— կեանք, կենցաղ, pastoral life;
— մախաղ, շուն, shepherd's bag, scrip;
shepherd's dog.

· Calfa

NBHL (1)

ποιμενικός, ποιμνικός, ποιμαντικός, ποιμένιος pastoralis, pastoritius. Որ ինչ ա՛նկ է հովուի, եւ հովուութեան. եւ Առաջնորդական. եպիսկոպոսական.


Հովուապետ, աց

s. fig.

chief shepherd;
Jesus-Christ;
pontiff, archbishop.

· Calfa

NBHL (1)

ἁρχιποιμήν princeps pastorum. Գլուխ եւ պետ հովուաց. եւ Քրիստոս տէրն մեր. որ եւ Հօտապետ. եւ Փոխանորդն քրիստոսի. քահանայապետ. եպիսկոպոսապետ.


Հովուապէս

adv.

like a pastor, pastorally.

· Calfa

NBHL (1)

Որ կոչեն զմեզ հովուապէս, ազատութեամբ գնասցուք զկնի նորա. (Թղթ. ման. առ գր. տղ.։)


Հովուասէր

adj.

loving, faithfully following the shepherd.

· Calfa

NBHL (1)

Որ սիրէ զհովիւ իւր. հաւատարիմ առ հովիւն կամ առ առաջնորդնն.


Հովուեմ, եցի

va. fig.

to tend, to pasture, to feed one's flocks;
to have the cure of souls;
to lead, to conduct, to guide;
մահ —եսցէ զնոսա, death will pasture on them.

· Calfa

NBHL (3)

(տր. եւ հյց. խնդրով) ποιμαίνω pasco. Առնել զգործ հովուի կամ հովուութեան. արածել զխաշինս. տածել. դարմանել. եւ Առաջնորդել. չօպանութիւն ընել, արծել.

Ի հովուել նորա խաշանցն լաբանու։ Դու հովուեսցես ժողովրդեան իմոյ իսրայէլի։ Ես հովուէի քեզ յանապատի։ Հովուեցից խաշինն կոտորելոյ։ Որ հովուեսդ իսրայէլի.եւ այլն։

Բնակեա՛ յերկրի, եւ հովուեսցիս ի մեծութեան նորա. (Սղ. ՟Լ՟Զ. 3։)


Հովութիւն, ութեան

s. fig.

cool, freshness, coolness;
coldness, indifference, cold-heartedness.

· Calfa

NBHL (1)

Յամարայնի քրտնելով եւ խոնաւանալով արտաքոյ՝ հովութիւն շնորհէ ընտանի մարմնոյն. (Պղատ. տիմ.։)


Հովուութիւն, ութեան

s. fig.

pastorate, pastorship;
pastoral care, cure of soils.

· Calfa

NBHL (2)

(գրի վրիպակաւ եւ Հովութիւն) որ եւ ՀՈՎՈՒԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆ. Հովիւ գոլն. գործ եւ պաշտօն հովուի. առաջնորդութիւն.

Ձայն բարի հովուութեան նորին ի յողջոյն ինձ կենաց քաղցր լուիցի. (Նար. ՟Ձ՟Բ։)


Հունձք, հնձոց

s.

harvest;
crop;
summer;
— խոտոյ, hay-making;
ժամանակ հնձոց, reaping, harvest-time, mowing-time;
(խոտոյ) hay-time;
երգ հնձոց, harvest-home;
առատ —, abundant harvest;
ոսկեփայլ, — փունջ —, golden harvest;
յաւուրս հնձոց, in harvest-time.

· Calfa

NBHL (1)

θερισμός, ἁμητός messis եւ θέρος aestas. (արմատ բայիս Հնձել) Հասուն արմտիք քաղելիք, եւ քաղումն նոցին. հնձումն ցորենոյ, եւ ժամանակ նորին, այսինքն Ամառն. (յն. թէրիսմօ՛ս եւ թէ՛րօս. լծ. ընդ հյ. ջեր) հունծ.


Հուպ, հպոյ, հպի, ից

adj. prep. adv.

near, nigh, close, adjacent;
near, close to, by, by the side of;
—, ընդ —, — ընդ, — առ —, ի հպոյ, near, close, at hand;
by and by, shortly, soon, very soon, in a short time;
— լինել, երթալ, մատչել, to be near, to approach, to draw near, to go or come near to, or towards, to go closer to;
to touch.

· Calfa

NBHL (1)

Հուպ ընդ հուպ փոխանորդելով զմիմեանս. (Խոր. ՟Բ. 73։)


Հպատակեմ, եցի

vn.

cf. Հպատակիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հպատակեաց անձին սրբութեան որպէս աստուծոյ տաճարի։ Յառաջ քան զքո հպատակելն մարմնոյ նորա, նա միշտ եւ հանապազ հոգւոյ քում հպատակէ։ Ըստ իւրաքանչիւր գործոյ՝ մատուցման պատարագին հպատակեն. (Լմբ. էր ընդ եղբ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Հպարտանամ, ացայ

vn.

to be proud, to swell with pride, to be puffed up;
— ընդ տոհմ իւր, to boast of one's descent or birth.

· Calfa

NBHL (1)

Յիմաստութիւն քո մի՛ հպարտանար։ Որ հպարտացեալ էին արծաթով։ Հպարտացաւ ի վերայ ժողովրդեան քո։ Հպարտացաւ յոյժ հպարտութիւն նորա։ Մի՛ հպարտանար առաջի թագաւորի։ Զի՞ հպարտանաս յուսով քոյով սնոտեաւ ի վերայ ծառայից նորա։ Գուցէ հպարտանայցես ի սրտի քում։ Զի մի՛ այր քան զընկեր հպարտանայցէք ի վերայ ընկերին.եւ այլն։


Հպիմ, եցայ

vn.

to approach;
to touch, to handle.

· Calfa

NBHL (1)

Հպիլ առ աստուած, կամ ի հոգեւոր շնորհս, իմացմամբ յերկնաւորն, ի պատկառելիսն, ի նմանութիւն, ի մահ մարմնով. (Խոր.։ Սոկր.։ Լմբ. իմ.։ Նար. ՟Ի՟Թ։ Նիւս. կազմ.։ Պրպմ. ձ։)


Հպումն, ման

s.

cf. Հպաւորութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հպումն հողոյ։ Անորիշ հպմամբ մերձաւոր. (Նար. խչ. եւ Նար. կուս.։)


Հռոմ

cf. Հռովմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հռոմք իսկ բարձին զառաջնորդութիւնն հրէից։ Զկնի նորա հռօմք. (Եւս. պտմ. ՟Ա. 6։)


Հռչակեմ, եցի

va.

cf. Հռչակեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Անուն քաջութեան նորա հռչակէր ընդ ամենայն երկիր. (Ճ. ՟Ա.։)


Հսկեցող

adj.

cf. Հսկող.

· Calfa


Հսկող

adj.

watchful, vigilant.

· Calfa


Հտպտանք

s.

cf. Հպտանք;
harlequinade, buffoonery.

· Calfa

NBHL (1)

Նոյն ընդ Հպտանք. խենէշ զարդք. պչրանք. պճնութիւն. կցկցումն, եւ սեթեւեթ բանից. եւ ցնորք. կեղծաւորութիւն կամ միմոսութիւն.


Հրաժեշտ, ի

s.

renunciation, renouncing, relinquishment;
abdication;
resigning, resignation;
denial, refusal;
leave of absence;
dismission, discharge;
permission;
parting, leave;
farewell, adieu, good-bye;
— առնել, տալ, cf. Տալ հրաժարական ողջոյն;
to renounce, to give over, to relinquish, to resign;
to retire from, to leave off;
to bid adieu or farewell;
ի —ի կացուցանել, to dismiss, to discharge, to send or turn away;
առնուլ — անդարձ, to bid an eternal farewell, to bid adieu for ever.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա հրաժեշտ ինքեան հայցար. (Լմբ. ի շնորհ.։)


Հրախառն

adj.

mixed with fire.

· Calfa

NBHL (1)

Արբեալք եւ զմայլեալք ի շնորհաց հոգւոյն սրբոյ՝ զնոյն հրախառն բաժակն մատռուակեցին տիեզերաց. (Նիւս. երգ.։)


Հրահանգիչ

adj. s.

instructive;
instructing;
instructor, teacher, tutor.

· Calfa

NBHL (1)

Պարգեւառին ի թագաւորաց ուսուցանեն հրահանգօղքն՝ երկրպագութեամբ շնորհ ունել. (Խոսր.։)


Հրահոսեմ

vn.

to flow like a torrent of fire.

· Calfa

NBHL (1)

Զեկեղեցւոյ զառաջնորդս հրահոսեալ զօրացոյց. (Ածաբ. խչ. ի Ճ. ՟Գ.։)


Հրաման, աց

s.

command, order, injunction, ordination, behest;
permission, authorization, license, leave;
decree, edict;
հակառակ —, counterorder;
—ք, destiny, fate, lot, fatality;
doom;
— հաւատոց, doctrine of faith;
— պատասխանւոյ, oracle;
անդարձ —, irrevocable order;
— հանել, դնել, տալ, to command, to order, to dispose;
to appoint, to decree;
to give leave, to permit;
— առնուլ, — պատուիրանի առնուլ, to obtain leave;
to receive orders or directions;
— տալ վասն տանն իւրոյ, to make one's will;
ես եդի զ—ս զայս, յինէն ել —ս այս, I have signed this decree;
cf. Զէն;
fire-pot.

· Calfa

NBHL (1)

Զհրամանն աստուծոյ եւ զօրէնս նորա։ Զհրամանացն աստուծոյ եւ զօրինաց նորա։ Գնալ ըստ հրամանաց նորա։ Ըստ հրամանի թագաւորին։ Բռնաւորաց հրամանաւ։ Տղայակոտոր հրամանին։ Ել հրաման յօգոստոս կայսերէ։ Յինէն ել հրամանս այս։ Ես եդի զհրամանս զայս։ Հրաման ինչ ի տեառնէ ոչ ունիմ։ Ոչ հնազանդեցան հրամանի քում.եւ այլն։


Հրամանաբեր

s.

courier, messenger;
envoy, ambassador.

· Calfa

NBHL (1)

Տիրադրուժքն զնորին հրամանաբերն սրտառուչ սրտաբեկ կացուցին. (Կորիւն.։)


Հրամանակատար

s. adj.

executor, proxy;
mandatory;
obedient.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս նորա (թագաւորին) հնազանդ եւ հրամանակատար. (Հ=Յ. օգոստ. ՟Ժ՟Զ.։)


Հրամանատարութիւն, ութեան

s.

command, authority.

· Calfa

NBHL (1)

Զառաջնորդութիւն վերակացութեանն տէրունական տանն հրամանատարութեանն. (Բուզ. ՟Գ. 13։)


Հրամանատրութիւն, ութեան

s.

command, order, ordination;
leave, license, permission.

· Calfa

NBHL (1)

Զմի խնդրեցի ի տեառնէ ... զհրամանատրութիւն տաճարի նորա։ Առ հեղիաս առաքելութիւն աստուածային հրամանատրութեանն. (Նար. կ. ՟Ղ՟Գ։)


Հրամանատրեմ, եցի

va.

cf. Հրաման տամ;
to deliver an oracle.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամանատրեցեր զնոյն յիշատակ նորոգել. (Սկեւռ. աղ.։)


Հրամուշկ

s. zool. Indian or Tibet-musk;
pyrausta.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգ մշկոյ, այսինքն միսկի։ Խոր. աշխարհ.։ (Իսկ Ստեփ. լեհ. կամի իմանալ եւ զթիթեռնիկ յածեալ զճրագաւ, եւ խանձողեալ հրով նորին։)


Հրայրեաց

adj.

burnt, consumed by fire;
burning, consuming by fire.

· Calfa

NBHL (1)

Կոչեցաւ անուն տեղւոյն այնորիկ հրայրեաց։ Ի հրայրեացսն եւ ի փորձութեանն։ Սով եթէ լինիցի, կամ թէ հրայրեացք. (Թուոց. ՟Ժ՟Ա. 3։ Օր. ՟Թ. 22։ Ղեւտ. ՟Ժ. 6։ ՟Գ. Թագ. ՟Ը. 37։)


Հրաշակերտութիւն, ութեան

s.

wonderful construction, grand and imposing monument, marvelous work, surprising fact.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածօրէն հրաշակերտութեամբ նորոգ հաստատեա՛։ Կացուցի ցուցի հաստատելով ի հրաշակերտութիւն միագոյ իրի. (Նար. ՟Ժ՟Թ. եւ Նար. յիշ.։)


Հրաշապէս

adv.

cf. Սքանչելապէս.

· Calfa

NBHL (1)

Պսակէ ի նորոգութիւն յարութեանն հրաշապէս. (Լմբ. համբ.։)


Հրաշափառ

adj.

most majestic, — glorious, — august.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաշափառ նորոգմանցն կարգ լինի կատարեալ։ Զքաղաքական միաբանութիւն՝ զհրաշափառն ասեմ իր, զի մի ի բազմաց եւ յաննմանից բացակատարի. (Արիստ. աշխ.։)


Հրաշափառութիւն, ութեան

s.

magnificence, august grandeur;
wonders, marvels.

· Calfa


Հրաշունչ

adj.

fire-breathing;
vomiting fire, volcanic;
furious, raging, ardent.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի գերեզմանի եդաւ որպէս մեռեալ, հրաշունչ երեւէին սպասաւորք նորա։ Որ յաստուածային լուսոյն ծածկեն զերեսս իւրեանց սրոբէք հրաշունչ թեւօք։ Հրաշունչ եւ բոցակերպ պատութիւնքն. (ՃՃ.։)


Հրաշք, շից

s. fig.

miracle, marvel, wonder, prodigy, portent;
monster;
spectre, phantom, larvae, ghosts;
— իմաստութեան, prodigy of science, of wisdom;
—շս գործել, to work a miracle;
to perform miracles, to do or work wonders;
ի —շս զարմացման ածել, to surprise, to astonish, to stun, to amaze, to astound;
ո՜վ —շիցս, what a wonder ! good Heavens ! Goodness gracious !.

· Calfa

NBHL (1)

ՀՐԱՇՔ. τέρας portentum. որպէս Հրէշք. ցնորք. այլանդակ իրք կամ կենդանիք խառնափնդորք. դիւական արուեստք.


Հրապարակաբան

s.

public orator, haranguer, preacher;
tax-collector, tax-gatherer.

· Calfa

NBHL (1)

Տասանորդիչք, եւ հրապարակաբանք զքաղաքս ունին. (Ոսկ. սղ.։)


Հրապարակագոյժ

adj.

made public, published, divulged every where, rumoured abroad;
— առնել, to publish, to make known far and wide, to divulge, to noise or rumour abroad;
— լինել, to become public, to take wind, to be published, divulged.

· Calfa

NBHL (1)

Խորհեցաւ լռելեայն արձակել զնա, ոչ համարձակեալ հրապարակագոյժ առնել զնորայն. (Բրս. ծն.։)


Հրապարակատես

adj.

seen by all, public;
հրապարակատես առնեմ, cf. Հրապարակեմ, cf. Յայտնեմ, cf. Հանդիսացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Պատմեցին առաջի նորա ի մէջ հրապարակատես ատենին. (Ճ. ՟Ա.։)


Հրապարակեմ, եցի

va.

to publish, to make public, to promulgate, to divulge;
to declare, to disclose, to report.

· Calfa

NBHL (3)

Գիտացեալ հովուին, եթէ կոնքեղն այնպիսի ներկական բնութիւն ունի, հրապարակեաց զայն։ Այլ աստուած կամեցեալ հրապարակել զսնափառութիւն նորա եւ այլն. (Նոննոս.։)

Փութա՛ ծածկել զյանցանս նորա՝ որքան ի ձեռսդ է, եւ մի՛ հրապարակեր. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)

Որքան պատերազմի ընդ քեզ թշնամին, եկ առ իս, եւ հրապարակեա՛ զնա, եւ ինքն փախչի ի քէն շնորհօքն. (Վրք. հց. ՟Զ։)


Հրապուրանք

s.

cf. Հրապոյրք.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս թէ ի նորա հրապուրանաց եղեւ այն։ Ոչ յուրուք հրապուրանաց, այլ միայն յիւր չար բարուցն սովորութենէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Հրապուրիչ, չի, չաց

s. adj.

seducer, deluder;
instigator;
cf. Հրապուրական.

· Calfa

NBHL (1)

Սատանայի եւ հրեշտակաց նորա, որ հրապուրիչք են. (Յճխ. ՟Ի։)


Հրատ, ից

s. fig. ast.

fire;
pyre;
funeral pile;
fire, ardour;
Mars;
—ս արկանել, հարկանել, to kindle, to light, to set on fire.

· Calfa

NBHL (1)

Մնացորդք մարմնոյ նորա յայնմ հրատի մաշեալ լինէին. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 6։)


Հրատարակիչ

cf. Հրատարակող.

· Calfa

NBHL (1)

Հրատարակիչ լինել յաղթութեանց նորա։ Բնութիւն էիցս՝ հրատարակիչ աստուծոյ. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. էր ընդ եղբ.։)


Հրացան, ից, աց

adj. s.

throwing, casting or shooting fire;
gun, musket, fusil, piece, arquebuse, rifle, blunderbuss;
— բաղխիչ, գայլախազեայ, կախաղանաւոր, ասղնաւոր, կրկնահար, հողմահար, յետախցիկ, որսոյ, թռչնորսական —, percussion-gun, flint-gun, pendulum-gun, needle-gun, double-barrelled gun, air-gun, breech-loading, sporting-gun or shooting-gun, fowling or birding-gun, musket or rifle;
բաղխիւն —ի, musket-shot;
շռինդ —ի, report of a gun;
հարուած —ի, gun-shot wound;
— բարկութիւն, շանթք, thunder, thunder-bolt;
լնուլ զ—, to load a gun;
արձակել զ—, to shoot, to let off, to discharge, to fire;
չառնուլ հուր —ի, to miss fire, to flash in the pan;
—ք, hail of fire;
musketry.

· Calfa


Հրաւիրակ, աց

s.

inviter, host, hostess.

· Calfa

NBHL (1)

Երկնային հրաւիրակօք կոչեցեալք ի սկզբանէ։ Շնորհելով մեզ հրաւիրակ զերանելին զսուրբ գրիգոր. (Շար.։)


Հրաւիրան, ի

s.

cf. Հրաւէր ;
predestination.

· Calfa

NBHL (1)

Այսու շնորհիւ հրաւիրանօք կոչեաց։ Ի կոչումն հրաւիրանաց ուրախութեան հարսանեացն։ Որք հրաւիրանաւն կոչեցան ի հոգեւոր հարսանիսն. (Յճխ. ՟Դ. ՟Զ. ՟Ժ։)