Your research : 211 Results for ն

Entries' title containing ն : 10000 Results

Հրալուսածնական, ի, աց

adj. chem.

adj. chem. pyrophosphoric.


Հրալուցիկ առնեմ

sv.

to consume with fire.


Հրախաղութիւն, ութեան

s.

cf. Հրախաղք.


Հրախառն

adj.

mixed with fire.


Հրածին

adj.

producing fire.


Հրածնեալ

adj. chem.

adj. chem. pyrogenic.


Հրածորան

adj.

diffusing or spreading fire.


Հրակերպեան

adj. s.

fire-like, flame-shaped;
— դասք or հրակերպեանք, angels.


Հրակէզ առնեմ

sv.

cf. Հրակիզեմ.


Հրակիզութիւն, ութեան

s.

cf. Հրակիզումն.


Հրակիզումն, ման

s.

burning;
inflammation.


Հրակն

s.

carbuncle (stone).


Հրահան, ի

s.

steel (for striking fire).


Հրահանգ, աց

s.

instruction, tuition, education, discipline, teaching;
knowledge, information;
regulations;
system, rules;
diet, regimen, low diet;
—ք զինուորութեան, military discipline;
—ք զինուորաց, military exercises;
evolutions;
ի —ս կրթութեան վարժել զզօրս, to exercise, to drill soldiers;
—ք մարմնոյ, bodily exercises.

• , ի-ա հլ. (յետնաբար նաև ի հլ. սովորաբար անեզական) «ուսում, կըր-թութիւն, ուսման մէջ վարժութիւն, մար-կանք, մրցում» Եւս. քր. Բուզ. Եզն. Ոսև. մտթ. և ա. կոր. «կարգ, կանոն, չափաւո-րութիւն, կարգաւորութիւն» Պղատ. տիմ. Յհ. կթ. «կարգաւորեալ, կանոնաւոր» Պիտ. Վրք. հց. որից հրահանգել Պիտ. Յհ. կթ. հրա-հանգող Պղատ. օրին. անհրահանգ Ոսկ. ա. կոր. ևն։

• = Պհլ. [syriac word] ︎ frahāng (գրուած նաև frahang) «վարժութիւն, կրթութիւն, գիտու-թիւն» ձևից. հմմտ. նաև պհլ. [other alphabet] frahangistān «մարզարան, հրահանգք կռուանոցաց», պրս. [arabic word] farhang «գիտութիւն, համեստութիւն, հանճար, հաս-կացողութիւն, շուք և պատիւ, ռառա-րան», [arabic word] farhangī «ուսուցիչ, ու-սումն և կրթութիւն», [arabic word] farhanǰ «գի-տութիւն, ուսում», [arabic word] farhanǰidan, [arabic word] larhixtan, [arabic word] farhax-tan «կրթել, հրահանգել, դաստիարակել»։ Բոլորի արմատն է hang հմմտ. առս [arabic word] hang կամ [arabic word] ahang «հաս-կացողութիւն», [arabic word] hang u xirad «կրթութիւն», զնդ. haxta «կրթուած, վարժ», ánahaxta «անվարժ, դեռակիրթ» (Horn § 58, Bartholomae, էջ 121 և 1745)։-Հիւբշ. 182։

• Ուղիղ մեկնեց նախ Lag. Urgesch. 376, իբր. սանս. prasafiga, պրս. far-hang։ Նոյնը նաև Müller SWAW 39, 396, Պատկ. Изсльд. էջ 11, Տէրվ. Նա-խալ. 94 ևն։


Հրահանգապետ, աց

s.

chief usher;
gymnasiarch.


Հրահանգարան

s.

scholastic institution;
gymnastic ground.


Հրահանգեմ, եցի

va.

to instruct, to teach, to exercise, to drill, to discipline, to tutor, to train up, to form, to regulate, to civilize, to polish, to fashion.


Հրահանգիմ, եցայ

vn.

to exercise oneself, to practise, to acquire instruction or knowledge, to improve one's mind.


Հրահանգիչ

adj. s.

instructive;
instructing;
instructor, teacher, tutor.


Հրահանգութիւն, ութեան

s.

cf. Հրահանգ.


Հրահմայութիւն, ութեան

s.

pyromancy.


Հրահոսան

adj.

fire spreading, shedding fire on.


Հրահոսանք

s.

torrent, river or fire.


Հրաձգութիւն, ութեան

s.

cf. Հրձգութիւն.


Հրամայական, ի, աց

adj. s. gr.

imperative, imperious, lordly, dictatorial;
s. gr. imperative mood.


Հրաման, աց

s.

command, order, injunction, ordination, behest;
permission, authorization, license, leave;
decree, edict;
հակառակ —, counterorder;
—ք, destiny, fate, lot, fatality;
doom;
— հաւատոց, doctrine of faith;
— պատասխանւոյ, oracle;
անդարձ —, irrevocable order;
— հանել, դնել, տալ, to command, to order, to dispose;
to appoint, to decree;
to give leave, to permit;
— առնուլ, — պատուիրանի առնուլ, to obtain leave;
to receive orders or directions;
— տալ վասն տանն իւրոյ, to make one's will;
ես եդի զ—ս զայս, յինէն ել —ս այս, I have signed this decree;
cf. Զէն;
fire-pot.

• , ի-ա հլ. «հրաման, պատուէր» ՍԳր. (միջ. հյ. համան Անսիզք 13, 19). որից հրամանք «ճակատագիր» Եզն. Ոսկ. մ. ա. 6, բ. 1. հրամանատու Եզն. Ագաթ. հրամա-նառու Ոսկ. մ. բ. 1. հրամանաբեկ լինել «չարաչար օրհասով մեռնիլ» Կոչ. էջ 109. հռաւմանարեր Ագաթ. կորիւն. բարեհրաման Նար. ինքնահրաման Ագաթ. նախահրաման Նար. տասնհրամանեան կոչ. տօնահրաման Ագաթ.։

• = Պհլ. [syriac word] framān «հրաման» բա-ռից, որի հետ նոյն են հպրս. framānā, պրս. [arabic word] farmān հոմանիշները. վերջինս փոխառութեամբ տարածուած է շատ հեռու. ինչ. թալմ. [hebrew word] hrmn, քրդ. ferman, firman, թրք. ferman, լեհ. ռում. ferman, հունգ. fermány, ֆրանս. սպան. firman «սուլթանական հրամանագիր, հրովարտակ»։ Բառիս ծագման մասին տե՛ս հրամայել։-Հիւբշ. 182։

• Ուղիղ մեկնեց նախ St. Martin. Mé-moires II 1819, էջ 314, իբրև պրս. farmān։ Նոյնը նաև ԳԴ։ ՆՀԲ լծ. պրս. ֆէրման, յն. χρημα «իր, գործիք, ենչք»։ Peterm. 26 պրս. farmān, Win-disch. 22 սանս. pramāna։ Gosche 6I սնս. և պրս. ձևերը։ Եւրոպա 1849, 200 հպրս. framāna-։ Մորթման ZDMG 26, 522 բևեռ. armani, պրս. farmān։ Հա-լաճեան, Արևելք 1893 նոյ" 10 հուր+ ման գալ։

• ԳՒՌ.-Ագլ. Ախց. Երև. Կր. Ղրբ. Մշ. Ննխ. Ջղ. Ռ. Սեբ. Սլմ. Սչ. հրաման, Ասլ. հրա-մա. Ալշ. Տփ. հրամանք, Գոր. Շմ. հրամման, Տիգ. հրmմմmն, Զթ. հրյամմօն, հրամմոն.-այս բոլորը նշանակում են «հրաման».-քաղաքավարական ձևեր են Ախց. Ակն. Երև. Ննխ. Պլ. Ջղ. Ռ. Սեբ. Տփ. հրամանքդ, Պլ. հռամանքնիթ, Ատն. հրամանքը, Սչ. ձ'եր-մանքը (<ձեր հրամանքը ձևից կրճատուած) «Դու, Դուք» իմաստով.-Վն. խրամանք ի, Մկ. խրամանք1 ը «այո՛, հրամմեր ես»։


Հրամանաբանեմ, եցի

vn.

to deliver the oracle.


Հրամանաբանութիւն, ութեան

s.

oracle.


Հրամանաբար

adv.

imperatively;
with authority, authoritatively;
imperiously.


Հրամանաբեկ լինիմ

vn.

to perish miserably.


Հրամանաբեր

s.

courier, messenger;
envoy, ambassador.


Հրամանագիր, գրոյ

s.

ordinance, order, warrant;
letters patent;
monitory;
— ձեռնադրութեան, letters dimissory;
cf. Անցագիր.


Հրամանադրեմ, եցի

vn.

to give orders;
to impose;
to decree.


Հրամանազանց լինիմ

vn.

to break an order, to transgress.


Հրամանական, ի, աց

adj.

imperative, imperious, lordly.


Հրամանակատար

s. adj.

executor, proxy;
mandatory;
obedient.


Հրամանակարգ բան

cf. Հրամանակարգք.


Հրամանակարգք

s.

tenet, dogma.


Հրամանառու, աց

adj.

receiving an order.


Հրամանատար, աց

s.

commander.


Հրամանատարութիւն, ութեան

s.

command, authority.


Հրամանատու, աց

adj.

commanding, permitting.


Հրամանատուութիւն, ութեան

s.

cf. Հրամանատրութիւն.


Հրամանատրութիւն, ութեան

s.

command, order, ordination;
leave, license, permission.


Հրամանատրեմ, եցի

va.

cf. Հրաման տամ;
to deliver an oracle.


Հրամանուած

adj.

woven with fire.


Հրամենք

s.

afternoon lunch.


Հրային, այնոց

adj.

igneous, fiery, pyric, ardent.


Հրայրեցութիւն, ութեան

s.

burning;
conflagration, fire, flames.


Հրանամ, ացայ

vn. fig.

to ignite, to become fire, to be on fire, to kindle, to be inflamed;
to catch or take fire, to burn, to be lighted, set on fire;
to take fire, to be all fire, blaze or excitement.


Definitions containing the research ն : 4400 Results