steering a vessel;
government, direction, management.
apron;
jack-towel or roller-towel;
towel, napkin.
cf. Ղենջակ.
levitical;
Leviticus.
Leviticus.
an Indian bird.
• «մի տեսակ թռչուն՝ որ լինում է Հնդկաստանում» Ճառընտ.=Վրք. և վկ ա. 543 (այլ ձ. ղուոյ)։
• = Անշուշտ օտար բառ է, թերևս և խա-թարուած, որ թարգմանութեան ժամանակ բնագրից տառադարձուած է. բայց բնագիրը չգտնուելով՝ դժուար է ստուգել։
cylinder;
roller.
the Koran.
cf. Ղօղանջիւն.
• , ի հլ. «լացի ձայն» Լաստ. որից ղօղանջել «ձայն հանել (մարդու), հնչել (ծնծղայի), հաջել (շան), հայհոյել, տրտըն-ջալ» ՍԳր. Ոսկ. յհ. ա. 2. Ճառընտ. ղօղան-ջանք Շնորհ. այբ. ղօղանջեցուցանել Արչ. ղօղանջիւն Գէ. ես. ղօղանջումն «ցնռաբա-նութիւն» Ոսկ. յհ. հ. 14 ևն (Վրդ. առ. 182 գրուած խօղանջմունք). նոր գրական լեզուի մէջ նշանակում է միայն «զանգակի ձայն»։
• Հիւնք. խանչել բայից։
to toll, to ring, to sound;
to bark, to yelp, to howl, to bay, to growl;
to cry out, to snarl.
ringling, tinkle, tinkling;
noise, sound, clang.
cf. Ղօղանջութիւն.
cf. Ղօղանջութիւն.
to hide, to conceal.
hiding oneself.
trave, horse's clog.
cf. Ճահիճ.
cf. Ճախր.
lecherous, libidinous, lascivious, wanton, lewd.
lecherousness, lasciviousness;
whoredom;
fornication.
fatal;
fatalist, predestinarian.
fatalism.
to put or arrange an army in order of battle, to draw up, to marshal, to array.
child's rattle;
castanets.
• «մի տեսակ երախայական խաղալիք, ճռռան կամ բոժոժ» (յիշուած է կոճի հետ) Պտմ. աղէքս. 54 (այլ ձ. ճագա-րան). ուրիշ վկայութիւն չկայ. յունարէն հա-մապատասխան բառն է բնագրի մէջ՝ ϰρό-ταλον «բոժոժ»։ Կեչառեցին սխալմամբ մեկ-նում է «ճակգարանս՝ որ է լից ոսկրեայ» (ճան, վէգ) ըստ Հացունի, Դաստ. էջ 279։
• Հառունի, Դաստ. 287 պրս. čək «հոն, չիւն, բախիւն», որով դնում է «բախա-կան խաղալիկ մը». ուղիղ ձևը համա-րում է ճագարան։
beet, beet-root;
cf. Բազուկ.
fitness, suitableness;
decency, decorum.
to make convenient, to adapt, to fit, to suit, to accommodate.
fitness.
ray;
light, glare, brilliancy, splendour;
— սրբութեան, monstrance.
• (յետնաբար ի հլ. ըստ ՆՀԲ նաև ի-ա հլ. բայց առանց վկայութեան) «ճառա-գայթ» Ամովս. ե. 20. Իմ. բ. 25. որիզ ճա-ճանչազարդ Վեցօր. ճաճանչագեղ Մծբ. ճա-ճանչաւոր Կոչ. լուսաճաճանչ Կորիւն. Մծբ. Կոչ. 414. Փարպ. անճաճանչ Իմ. ժէ. 3. ռո-կեճաճանչ Յոբ. լե. 22. Եւագը. ծովաճաճանչ Եփր. խչ. 69. բոցաճաճանչ Բ. մակ. դ. 22. Մծբ. զուարթաճաճանչ կոչ. հրաշաճաճանչ Ճառընտ. ճաճանչել Բրս. ծն. ճաճանչափայլ (նոր բառ) ևն։
• ՆՀԲ ծածանումն կամ ճօճանք լուսոյ։ Տէրվ. Նախալ. 77 արմատը դնում է ճան, որից կրկնութեամբ և չ յօդով՝ ճա-ճանչ. իբր հնխ. *ga. gan «ճաճանչել»
• արմատից. հմմտ. յն. γανέω «շողալ»։ Հիւնք. ճանաչել բայից։ Ղափանցեան, ճառ>ճանջ արմատից։
cf. Ճաճանչաւոր.
cf. Ճաճանչաւոր.
cf. Ճաճանչաւոր.
radiant, brilliant, shining, refulgent, dazzling, beaming, glittering, sparkling, gleaming, resplendent, glistening, bright.
cf. Ճաճանչաւուխտ.
gay with many colours, with gold and silver embroidery;
embroidery.
• , որ և ճաճանչանաւուխտ, ճաճանաւուխտ «գոյնզգոյն՝ խատուտիկ՝ փայլ ի փայլ բանուած կտոր կամ շոր». գործածուած է միայն հետևեալ երկու տե-ղերը. «Հանդերձ քո բեհեզ և զառնաւուխտ և ճաճանչաւուխտ (կամ ճաճանչանաւուխտ) Եզեկ. ժզ. 13 (նոյնը այլ թրգմ. Եփր. աւետ. ՅՈ6. Եւ զզարդս քո սնդուս գառնաւուխտ և ճաճանաւուխտ. ՍԳրքի յոյն թարգմանու-թիւնն ունի τα περιβόλαιά σον βύσσινα ϰαὶ τρί-γαπτα ϰαὶ ποιxίλα, ուր համապատասխան բառը՝ ποιϰίλα, նշ. «խայտաբղէտ, զանազան գոյներով»).-«Կոյս մի որ ունէր արկանելիս ճաճանաւուխտ» (այլ ձ. արկանելի ճանճա-ւուխս). Անկ. գիրք հին կտակ. Ա. էջ 143։
• = Բառիս վերջի մասը -ւուխտ «հիւսեալ» փոխառեալ է իրան. *vafta<*ufta «հիւ-ևեալ» բառից (տե՛ս զառնաւուխտ). իսկ ա-ռաջին մասը անծանօթ է՝ ինչպէս ձևոմ. նոյնպէս և ծագումով. ուղիղ ձևն է թերևս ճաճանաւուխտ, որ յետոյ շփոթուելով հա-ճանչ բառի հետ, դարձել է ճաճանչաւուխտ։ Հաւանական է որ ամբողջը իրանեան փո-խառութիւն է։-Աճ.
• ՆՀԲ «որպէս թէ ճաճանչիւք վխտա-լով»։
to glitter, to sparkle, to shine, to gleam, to glisten.
quackery, charlatanry;
bombast, fustian, turgidity, boasting, bragging.
to make a loud noise, a crash, to cause to crackle, to crack, to burst;
to speak in a bombastic manner, to brag, to boast.
cf. Ճայթումն.
great noise, crash, cracking, crackling, crick-crack;
bursting, blowing up, explosion.
offuscation of the sight, blearedness, purblindness.
small bone, ossicle, cockle.
bezel or bezil.
• (ներգ. ի ճանակի) «մատանու կապիճը, այն է քարը ագուցուած տեղը»։ Մաշտ. ջահկ. ուրիշ վկայութիւն չկայ։
• «անտուզ, կղմուխ բոյսր. hele-nium». յիշում է միայն ՀԲուս. § 1844, ա-ռանց վկայութեան։
capable of discerning, intellectual;
known.
recognizable.
to know;
to perceive, to remark, to recollect, to recognize, to discern, to comprehend, to conceive, to understand;
չ-, not to know, to be unthankful, to forget;
— զիրաւունս, to listen to reason.
cf. Ճանաչող.
connoisseur, good judge.
knowledge;
recognition.
cf. Ճանաչողութիւն.