Definitions containing the research պ : 10000 Results

Լեռնաբերձ

See full entry →

adj.

high, very high, as high as a mountain.

NBHL (1)

Բարձր իբրեւ ըզլեառն. լեռան պէս բարձր կամ մեծ.


Լեռնագիւղ, ից

See full entry →

s.

mountain-village.

NBHL (1)

Երկիր եպագ առաջի դիցն լեռնագիւղիցն դաբաղայ. (Եփր. մն.։) (քանզի եւ դաբաղ կամ ճէպէլ, եւ քուհ, նշանակէ լեառն)։


Լեռնագնաց

See full entry →

adj.

passing or winding among mountains.

NBHL (1)

Ընդ այլ ճանապարհ լեռնագնաց տարեալ հանին ի մակեդոն. (Ասող. ՟Գ. 23։)


Լեռնախոյզ

See full entry →

adj.

seekingamoug mountains;
wandering or roving among mountains.

NBHL (1)

Ոմանք ի լեռնախոյզ աւաղակաց. (Փարպ.։)


Լեռնախոյս

See full entry →

adj.

retiring or hiding among mountains.

NBHL (1)

Լեռնախոյսք, աւազակապետք։ Գողք, լեռնախոյսք, գերեզմանակրկիտք. (Փարպ.։)


Լեռնակեաց

See full entry →

adj. s.

mountaineer;
hermit;
— լինիմ, to live, to dwell in the mountains.

NBHL (2)

Ոչ միայն զքաղաքացիս, այլ եւ զվայրաբնակ լեռնակեացս. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Գ։)

Երանեմ լեռնակեցացն հանապազորդաց որք հրաժարեալ են յաշխարհէ. (Վրք. հց.։)


Լեռնակեցիկ

See full entry →

cf. Լեռնակեաց.

NBHL (2)

Ոչ միայն զքաղաքացիս, այլ եւ զվայրաբնակ լեռնակեացս. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Գ։)

Երանեմ լեռնակեցացն հանապազորդաց որք հրաժարեալ են յաշխարհէ. (Վրք. հց.։)


Լեռնակողմն, կողմանց

See full entry →

s.

mountainside, highland, mountainous country, region or place.

NBHL (2)

Փախեան ի լեռնակողմն։ Բնակիչք լեռնակողմանն։ Ի քաղաքացն յուդայ՝ եւ ի դաշտականաց եւ ի լեռնակողմանց։ Գնաց ի լեռնակողմն փութապէս ի քաղաքն յուդայ. (Ծն. ՟Ժ՟Դ. 10։ Յուդթ. ՟Ա. 6։ Երեմ. ՟Ժ՟Է. 26. Ղկ. ՟Ա. 39։)

Կամ ա. որպէս Լեռնային.


Լեռնակոյտ

See full entry →

adj.

heaped up, gathered into a mass, amassed, drifted into a heap like a mountain;
լեռնակոյտ կարկառ, heap, mass;
rick;
pile.

NBHL (1)

ԼԵՌՆԱԿՈՅՏ ԼԵՌՆԱԿՈՒՏԱԿ. Կուտեալ՝ կուտակեալ իբրեւ զլեառն. լեռան պէս դիզած.


Լեռնակուտակ

See full entry →

cf. Լեռնակոյտ;
լեռնակուտակ ալիք, a heavy sea, mountainous billows.

NBHL (1)

ԼԵՌՆԱԿՈՅՏ ԼԵՌՆԱԿՈՒՏԱԿ. Կուտեալ՝ կուտակեալ իբրեւ զլեառն. լեռան պէս դիզած.


Լեռնամուտ

See full entry →

adj.

retired to, or fled in the mountains.

NBHL (2)

Մտեալն կամ ապաստանեալն ի խորշս լերան. լեռնախոյս.

Սպանին զօրքն անտիոքայ ի լեռնամուտ հրէիցն ի շաբաթու. (Նխ. Ա. մկ։)


Լեռնային

See full entry →

adj. s.

mountainous, alpine;
mountaineer, highlander.

NBHL (2)

Եւ բնակիչ լերին կամ լեռնակողմանց. լեռնցի. պաղլը.

Որպէս քաղաքացին եւ շինականն, լեռնայինն եւ դաշտայինն. (Բրո. մրկ։)


Լեռնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become a mountain;
to rise like a mountain, to rise aloft, to elevate, to tower.

NBHL (2)

Վէմ լեռնացեալ՝ ելից զտիեզերս. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)

Ածական պատգամացն լեռնացելոց (ալեաց). (Յհ. կթ.)


Լեռնանման

See full entry →

cf. Լեռնաձեւ.

NBHL (1)

նման լերին. լեռան պէս .... որ եւ ԼԵՌՆԱՀԱՆԳԷՏ, ԼԵԱՌՆԱՀԱՆԳԷՏ.


Լեռնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to hoard, to accumulate, to heap together.

NBHL (1)

ԼԵՌՆԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ լեռնանալ. մեծացուցանել որպէս զլեառն.


Լեռնոտեայք, եայց

See full entry →

s. pl.

the dwellers on the slopes, or at the foot of a mountain, lowlanders.

NBHL (1)

Գընաց զկողմամբք աղուանից պատերազմել ընդ ամենայն լեռնոտեայսն. (Խոր. ՟Բ. 81։)


Լեռնոտն, ոտին

See full entry →

s.

foot of a mount-ain;
the country extending from the foot of mountains, lowlands.

NBHL (1)

Մտին նոքա ընդ լեռնատամբն, եւ կապեցին զաքիովր, ընկեցին զնա առ լեռնոտինն։ Զաղբիւրս ջուրցն՝ որ ելանէի լեռնոտանէ անտի. (Յուդիթ. ՟Զ. 9։ ՟Է 9։)


Լեռնօրէն

See full entry →

adv.

like a mountain.


Լեսան, ի

See full entry →

s.

slab used by painters for grinding and mixing paints.

NBHL (1)

Յորժամ լեսու ոք զտպազիոնն ի լեսանի, ոչ կարմիր իջուցանէ զջուրն ըստ իւրում գունոյն։ Ի վերայ լեսանի սրբեն զորձաքարն. (Լեհ. իբրեւ ի գրոց Եպիփ. յղ. ականց.։ Առաք. ՟Ծ՟Գ։)


Լերդ

See full entry →

cf. Լեարդ.

NBHL (1)

Արամազդ զսա կամեցեալ պատուհասել եդ արծուի ուտել զլերդ նորա. (Նոննոս.։)


Լերդաբեկեմ

See full entry →

va.

to frighten, to dread, to terrify, to scare.

NBHL (1)

ԼԵՐԴԱԲԵԿԵԼ. Ահաբեկ առնել յոյժ, որպէս թէ եւ զլեարդն եւ զլեղին պատառել. լեղապատառ ընել, խիստ վախցընել.


Լերդաբոյթ, բութի

See full entry →

s.

lobe (of the lungs).

NBHL (1)

λοβός (լծ. ռմկ. լօբ ). λοβός τοῦ ἤπατος ima pars hepatis. Ստորին ծայր լերդին՝ որպէս զբլթակ ունկան. Տե՛ս (Ել. ՟Ի՟Թ. 13. 22։ Ղեւտ. ՟Գ. 4. 10. 15։ ՟Դ. 1ր։ ՟Է. 4։ ՟Ը. 16։ ՟Թ. 10. 19։)


Լերդացաւ

See full entry →

s. adj.

consumption, phthisis, decline;
consumptive.

NBHL (1)

Երանելին պորփիւրիոս էր լերդացաւ. (Հ=Յ. մարտ. ՟Զ.։)


Լերինաթինդ

See full entry →

adj.

causing the mountains to tremble and quake.

NBHL (1)

Լերինաթինդ խոր վէմ ի վա, ծփին ի նոյն շտապ յորձանաց. (Նար. տաղ.։)


Լերկ, ից

See full entry →

adj. gr.

hairless, bald;
soft.

NBHL (4)

Որ լերկ են ըստ օրինացն, եւ անպատարագել իբրու զէշ. (Սարգ. յկ. ՟Գ։)

Ի սուրբ եւ ի լերկ սիրտսն որպէս ի տախտակհոգեւոր գրեսցուք. (Կլիմաք.։)

Լերկ եւ անապատ եղեալք յաստուածային պարգեւացն. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ի՟Ը։)

Լերկք (ի բաղաձայն տառս՝) տասն, պ, կ, տ, զ, ն, ծ, չ, մ, ս, ր։ Գիմն (միջակ է) ի մէջ կենի, քէի, եւ խէի. զի քան զկենն թաւ է, եւ զքէն եւ զխէն ղե՛րկ։ Եւ գայն ի մէջ տիւնի եւ թոյի. զի քան ըզտիւնն թաւ է, եւ քան զթոյն լե՛րկ։ Ձա՛յն միջակ է սէի, զայի, եւ ցոյի. վասն զի քան զսէն եւ զայն թաւ է, եւ քան զցոյն լերկ։ Ժէն (ընդ մէջ) շայի եւ չայի, զի քան զշայն թաւ է, եւ քան զչայն լե՛րկ. (Թր. քեր.։)


Լերկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become bald, to peel off, to come off.

NBHL (1)

Հերակլ ի ծովայնոյ լերկացեալ. որպէս ասեն, գլխացաւ, երեկորեայ առիւծ անուանեցաւ. (Միսայէլ խչ.։)


Թեւաբոյս լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Թեւաբուսիմ.

NBHL (2)

Աստուծոյ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբոյս լինին, վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալ. (Փիլ. ել.։)

Թեւաբուսեալք ապաշխարութեամբ եւ պահօք՝ վերանամք. (Տօնակ.։)


Թեւաբուսիկ լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Թեւաբուսիմ.

NBHL (2)

Աստուծոյ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբոյս լինին, վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալ. (Փիլ. ել.։)

Թեւաբուսեալք ապաշխարութեամբ եւ պահօք՝ վերանամք. (Տօնակ.։)


Թեւաբուսիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to fledge, to get feathered;
to be winged, to have wings;
to begin to fly, to spread the wings for flight.

NBHL (2)

Աստուծոյ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբոյս լինին, վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալ. (Փիլ. ել.։)

Թեւաբուսեալք ապաշխարութեամբ եւ պահօք՝ վերանամք. (Տօնակ.։)


Թեւաբուսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

growth of wings.

NBHL (1)

πτεροφυΐα pennarum generatio, plumescentia Բուսանել թեւոց՝ որպէս եւ փետրոց.


Թեւազգեցիկ

See full entry →

adj.

winged, furnished with wings, plumed, fledged.

NBHL (1)

Եւ եղեալ թեւազգեցիկք, ի վեր ի սուրբ սեղանն թռուցեալ բնակէին. (Փարպ.։)


Թեւազգեցեալ

See full entry →

adj.

cf. Թեւազգեցիկ.

NBHL (1)

Եւ եղեալ թեւազգեցիկք, ի վեր ի սուրբ սեղանն թռուցեալ բնակէին. (Փարպ.։)


Թեւազուարթ

See full entry →

adj.

having fine wings.

NBHL (1)

Ո՛վ խաչ թեւազուարթ. (Եպիփ. խչ.։)


Թեւաթափ

See full entry →

adj.

plucked, without feathers, clipped;
— առնեմ, to pluck, to clip, to crop.

NBHL (1)

Զմահացան թռչունս թեւաթափ առնեմք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։)


Թեւածածուկ լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Թեւասքօղեմ.


Թեւածեմ, ածի

See full entry →

vn.

to flutter, to flap the wing, to beat or flutter the wings;
to fly, to fly about;
to study, to exercise one's self, to apply one's self to;
— մորթօյ, the growing of the hairs.

NBHL (1)

Ոյց թեւածեալ փութապէս ճախրէին՝ հասանել ի տեղիս լոգարանացն. (Պիտ.։)


Թեւակ, աց

See full entry →

s.

small wing, pinion;
clavicu, lacollar-bone;
skirt, lappet, fringe.

NBHL (1)

Զապարմանցն թեւակս խառնեալ՝ քան զզօրականացն բանակի, ուր սրահակք ձգիցին. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 26։)


Թեւակիզիմ

See full entry →

vn.

to burn ones feathers

NBHL (1)

Յոր թռչուն ոչ վերանայ. եւ թէ ձկտի, թեւակիզեալ անկանի. (Վրդն. պտմ.։)


Թեւակից

See full entry →

adj.

of the same party;
allied;
— լինել, to take wing;
առնուլ զոք իւր —, to take aid.

NBHL (3)

Որ որպէս թէ թեւակցի այլում, այսինքն մօտ է ի թեւ զօրուն, կամ քերեալ անցանէ.

Երթայր այնուհետեւ անհոգս՝ որպէս թեւակից զօրուն պարսից. (Փարպ.։)

Ապա թեւակից եղեալ արմաւն (փիւնիկ հաւ), վերանայր յերկինս. (Կոչ. ՟Ժ՟Զ։)


Թեւակոխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

effort, eagerness, alacrity, earnestness, assiduity;
inclination;
application;
occupation, study.

NBHL (1)

ԹԵՒԱԿՈԽՈՒԹԻՒՆ ԹԵՒԱԿՈԽՈՒՄՆ. ἑπιτήδευμα, ἑπιτήδευσις studium Ջանք. փոյթ. ճիգն. բերումն. ձկտումն. կրթիլն. նկրտիլն. ուսումնասիրութիւն. պարապումն.


Թեւակոխումն, ման

See full entry →

s.

cf. Թեւակոխութիւն.

NBHL (1)

ԹԵՒԱԿՈԽՈՒԹԻՒՆ ԹԵՒԱԿՈԽՈՒՄՆ. ἑπιτήδευμα, ἑπιτήδευσις studium Ջանք. փոյթ. ճիգն. բերումն. ձկտումն. կրթիլն. նկրտիլն. ուսումնասիրութիւն. պարապումն.


Թեւակուռ՞՞՞լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Թեւակոխեմ.

NBHL (1)

Լուսաւորեալ, եւ թեւակուռ թեւամուխ եղեալ Աստուածատուր հրամանացն որպիսութեանց. (Ագաթ.։)


Թեւամուխ լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Թեւակուռ՞՞՞լինիմ.

NBHL (1)

Թեւակուռ թեւամուխ եղեալ աստուածատուր հրամանացն որպիսութեանց. (Ագաթ.։)


Թեւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to fly.

NBHL (2)

Իբրեւ զեղիա փոխին թեւացեալ յանապական կեանսն. (Ճ. ՟Թ.։)

Տեսեալ (Նեստորի) զկոմսունս պաշտպանս եղեալ իւր, ի սոսա քաջալերեալ թեւացաւ. (Կիւրղ. ի կոյսն.։)


Թեւասքօղեմ, եցի

See full entry →

va.

to shelter with the wings, to cover.

NBHL (3)

Թեւով որպէս քօղով պատել եւ ծածկել զինքն առ պատկառանաց (ըստ (Ես. ՟Զ. 2))

Թեւասքօղեալ զդէմս եւ զոտս իւրեանց։ Ապտակ ածէին լուսափայլ դիմին, այնմ որ սերովբէքն ի յահէն թեւասքօղէին. (Գանձ.։)

Թեւասքօղեալ պաշտի ի հրեղէն անմարմնականացն. (Լմբ. ստիպ.։)


Թեւարկեմ, եցի

See full entry →

vn.

to extend the wings;
to be a protector, to patronize;
to obtain possession.

NBHL (5)

Թեւ արկանել. պատիլ բազկաւ.

Կամ որպէս Թեկն ածել, ձեռներէց լինել, թեւակոխել ի տիրել եւ ի նուաճել. հնարիլ. ճգնիլ. ամբառնալ զանձն.

Այլ առաւել՝ Հովանի եւ պաշտպան լինել.

Խրատէ զամենեսին. առ իւր թեւարկէ, վարդապետէ, զի իւր հանգստեանն արժանաւորեսցէ զամենեսեան. (Ագաթ.։)

Թեւարկեալ պահպանական ամենայաղթ զօրութեամբ. (Զքր. կթ.։)


Թեւարկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

protection, patronage;
cf. Թեւածութիւն.

NBHL (2)

Որպէս Շարժումն թեւոց.

Եւ որպէս Հովանաւորութիւն.


Թեւաւոր, աց

See full entry →

adj.

winged, that has wings.

NBHL (2)

Խորտակեցից զապարանս թեւաւորս. (Ամովս. ՟Գ. 15։ (եբր. ձմերոց))

Ապարանս թեւաւորս զվերնատունսն կոչէ։


Թեւաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the being winged or feathered.

NBHL (1)

Սիրամարգք, որք զպայծառ եւ զզանազան թեւաւորութեանն՝ զօրէն ոստայնից տեսանելով, եւ ամենագեղեցիկ տեսիլ ցուցանէ տեսողացն. (Փիլ. լիւս.։)


Թեւեմ, եցի

See full entry →

vn.

to fly.

NBHL (1)

Թռչունք լողան խաղան յօդս, եւ այսր անդր թեւեն պատառեն զլոյծ եւ զտարած բնութիւնն. (Վեցօր. ՟Ը։)