Definitions containing the research պ : 10000 Results

Երեքամսեայ

See full entry →

adj.

cf. Եռամսեայ.


Երեքամսեան

See full entry →

cf. Եռամսեայ.


Երեքանձնական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Երեքանձնեայ.

NBHL (1)

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)


Երեքանձնաւորական, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Երեքանձնեայ.

NBHL (1)

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)


Երեքանձնեայ

See full entry →

adj.

of three persons.

NBHL (1)

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)


Երեքանձնեան

See full entry →

adj.

cf. Երեքանձնեայ.

NBHL (1)

Միութիւն երեքանձնական։ Որպէս զերրորդութիւն վասն երեքանձնական երեւմանն (այսինքն դիմաց). (Դիոն.։)


Երեքարձէն, ձենի

See full entry →

s.

trident, fork with three prongs.

NBHL (1)

(Արձին՝ թուի ատամն կամ ժանիք, որ ըստ ար. սինն, էսիւնն. եբր. շէն. պրս. տէնտան։)


Երեքարձի

See full entry →

cf. Երեքարձէն.

NBHL (1)

(Արձին՝ թուի ատամն կամ ժանիք, որ ըստ ար. սինն, էսիւնն. եբր. շէն. պրս. տէնտան։)


Երեքարձին

See full entry →

cf. Երեքարձէն.

NBHL (1)

(Արձին՝ թուի ատամն կամ ժանիք, որ ըստ ար. սինն, էսիւնն. եբր. շէն. պրս. տէնտան։)


Երեքեան, եբեցունց

See full entry →

adj.

all three.

NBHL (1)

Զերեցունցն (կամ զերիցունցն) զայնոցիկ հատին զգլուխս։ Զերեքեանս զայսոսիկ պահեսջի՛ր։ Զերեքինս զայսոսիկ պահանջէ. (Վրք. հց.։)


Երեքերանեան

See full entry →

adj.

very happy, blessed

NBHL (1)

Զոր երեքերանեան մեր հարք ... սահմանեցին. (Պրպմ. ՟Խ՟Բ։)


Երեքթեւեան

See full entry →

adj.

of three wings.

NBHL (2)

Դիպեցուցանէ զերեքթեւեանն կրծից տախտակին, եւ շեշտ ընդ մէջ թիկանցն թափանցիկ լեալ՝ յերկիր անկանի սլաքն. (Խոր. ՟Ա. 16։)

Զերեքթեւեանն նետ դիպեցուցեալ երկաթագամ տախտակի կրծիցն. (Յհ. կթ.։)


Երեքժանի

See full entry →

adj. s.

of three prongs;
fork, trident.

NBHL (1)

Եւ ոմն սուսերաւ երեքժանեայ հար զնա. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Բ.։)


Երեքկին

See full entry →

adj. adv. s.

triple;
trebly, threefold;
thrice wived or married (man).

NBHL (7)

τρισσός, -ττός, τρισπλάσιος, τρίτος triplex, ternus, trinus, tertius Երրեակ. եռեակ. երեքնակ. երեքպատիկ. եռամասնեայ. երրորդ.

Անջրպետք առ անջրպետօք երեքկին. (՟Ա. Թագ. ՟Է. 4։)

Յերկպատիկսն եւ յերեքկինսն։ Միւս եւս՝ որ յերեքկնաց է։ Երեքկինք, եւ յերեքկնէ. (՟Ա. ՟Գ. ՟Թ. ՟Ի՟Է. որ են քառասուն. Փիլ. ստէպ։)

Երեքկին լուսով աստուաածութեանն պայծառացաւ. (Արշ.։)

ԵՐԵՔԿԻՆ. մ. τρισσῶς tripliciter, trifariam, tertio Երրակի. երեքկնակի. եռապատիկ. երիցս, կամ երրորդ անգամ.

Երեքկին զնա պսակեալ. (Յհ. կթ.։)

Եղիցի ապաշխարութիւն նորա երեքկնոյն. (Կանոն.։)


Երեքկնարօր առնեմ

See full entry →

sv. fig.

to till three times;
to examine thoroughly.

NBHL (1)

ԵՐԵՔԿՆԱՐՕՐ ԱՌՆԵԼ. Որպէս երեքկին արօրադրելով խուզարկել. պրպտել, քրքրել։


Երեքկնեմ, եցի

See full entry →

va.

to triple;
to make triple.

NBHL (2)

τριπλασιάζω, τρισσεύω, τρισσόω triplico, triplum facio, tertio facio Երեքկին առնել զիմն պարզ, կամ զնոյն գործ, կամ զտեւողութիւն. երիցս կրկնել. իրեք անգամ, եւ իրեք խաթ ընել.

Երեքկնէ զօգտակար պաղատանս. (Լմբ. սղ.։)


Երեքկուղ

See full entry →

adj.

triple, tripled.

NBHL (1)

Առասան երեքկին ... Զայսպիսի շարամանեալ երեքկուղս ոչ կարէ վաղվաղակի խզել որոգայթքն սատանայի»։


Երեքհեգեան

See full entry →

adj.

trisyllabical.

NBHL (1)

Եթէ երեքհեգեան իցէ բառն, այսպէս, ինքնակալ, ըմբըռնօղ. (Երզն. քեր.։)


Երեքմատնի

See full entry →

adj.

of three fingers or branches.

NBHL (1)

Մնացեալ միայն ի վերայ խաչին որպէս զայգի (այսինքն որթ այգւոյ) երկմատնի կամ երեքմատնի, բացատարածեալ աստի եւ անտի զձեռսն. (Աթ. ՟Ը։)


Երեքսայրի

See full entry →

adj.

having three edges.

NBHL (1)

τρίστομος cui triplex est acies Որոյ են երեք սայրք. կամ երեքբերանեան՝ որպէս եռանկիւն սո՛ւր.


Երեքսրահեան

See full entry →

adj.

having three porches or vestibules.

NBHL (1)

Դէմ ընդդէմ կարգեալ երեքսրահեան (յն. սրահք երեքկին) ... քանզի երեքսրահեանք էին». յն. երեքպատիկ, կամ եռայարկք էին. (Եզեկ. ՟Խ՟Բ. 3. եւ 6։)


Երեքտասան, ից

See full entry →

adj.

thirteen.

NBHL (2)

Մերթ՝ որպէս Երեքտասաներորդ.

Երեքտասան սուրբ առաքեալ պօղոս. (Շար.։)


Երեքտասանամեայ

See full entry →

adj.

thirteen years.

NBHL (1)

Երեքտասանամեայ ի խորագոյն վիրապին կելով. (Մագ. ՟Ե։)


Երեքտասաներորդ, աց

See full entry →

adj.

thirteenth.

NBHL (1)

Յերեքտասաներորդում ամին ապստամբեցին. (Ծն. ՟Ժ՟Դ. 14։)


Երեքփառատրեան

See full entry →

adv.

much glorified, very holy;
glorified with the Trisagion.

NBHL (1)

Երիցս փառատրելի. սեպհական սուրբ երրորդութեան.


Երեքքաղաքեան

See full entry →

adj.

that belongs to Tripoli, or to the three towns.

NBHL (2)

τρίπολις triplex urbs, regio tribus urbibus constans Ուր իցեն երեք քաղաքք միացեալք. որ եւ է յատուկ անուն Տրիպօլիս. դառապօլուս.

Դիմել ... ի վերայ հեբրայեցւոց ընդ երեքքաղաքեան նաւահանգիստ». յն. ընդ նաւահանգիստն որ առ տրիպօլսոյ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 1։)


Երեքքարեան

See full entry →

adj.

built or furnished with three stones.

NBHL (1)

τρίλιθος trigemmis, vel tribus lapidibus Ունօղ կամ ունելով զերիս քարինս պատուականս, կամ ողորկս.


Երեքօրեայ, էի, ից

See full entry →

adj. adv.

of three days;
the third day.

NBHL (5)

Երթիցուք երեքօրեայ ճանապարհ յանապատ. (Ել. ՟Ը. 27։)

Երեքօրեայ մի գնաց ճանապարհ երթիցուք. (Եփր. ել.։)

Վասն երեքօրեայ ապաշխարութեանն (նինուէացւոց) զսաստ հրամանաց իմոց դարձուցի. (Եփր. զղջ.։)

Երեքօրէիւ ... շրջապատեալ ճանապարհաւ. (Խոր. ՟Ա. 11։)

Որ թաղեցաւ յիսուս, յարեաւ երեքօրեայ ճշմարիտ։ Յունան երեքօրեայ ի պորտոյ ձկանն եկն ել ի վեր, եւ քրիստոս երեքօրեայ ո՞չ կարէր յառնել յերկրէ. (Կոչ. ՟Դ։)


Երէկ, րեկի, յերեկէ, յերիկէ

See full entry →

s. adv.

yesterday.

NBHL (4)

Որպէս օր երեկի. (Սղ. ՟Ձ՟Թ. 4։)

Ոչ էք երթալոց զճանապարհ երէկին եւ եռանդի. (Յես. ՟Գ. 4։)

Ընդէ՞ր ոչ այսօր քան զերեկն եւ զեռանդն ցուցանի գործ յանձինս մեր լաւութեան. (Փարպ.։)

Յերեկի աւուրն։ Զերեկի ուսեալն։ Զերեկի բանսն. (Կոչ.։ Մծբ.։ Սեբեր.) անխտիր լինի յատկացուցիչ, եւ ածական, որպէս Երիկեան. էրեկուան.


Երէց, րիցու, րիցունք, րիցանց

See full entry →

adj. s.

elder, senior;
eldest brother;
priest;
երիցանց —, pontiff;
— գահ, the first or highest place.

NBHL (6)

Երէց՝ ծերունեաց է անուն ... Զքահանայս երէցս անուանեմք. (Լմբ. պտրգ.։)

Տէրն ի մեռանել անդ իւրում ետ զհօտս իւր հովուաց երիցուն պետրոսի. (Եփր. համաբ.։)

Եղիազար դամասկացի՝ երէց տանն աբրահամու. (Սարկ. քհ.) իբր հազարապետ տանն։ իտ. maggior domo

ԵՐԷՑ, երիցու, երիցունք. գ. Քահանայ. որ եւ ի յն. երէ՛ւս ասի, ἰερεύς ( սրբազան) եւ πρεσβύτης (որ եւ ծեր), ուստի եւ լտ. presbyter, sacerdos քահանայ, տէր պապա.

Զգլուխ սրբոյ երիցոյն մուշէի, եւ զսուրբ երիցոյն արշենայ։ Խոստացեալ սուրմակայ երիցուն։ Ի նոյն ի պատուական երիցանց. (Փարպ.։)

ԵՐԻՑԱՆՑ ԵՐԷՑ. որպէս Քահանայապետ.


Երթանամ

See full entry →

vn.

cf. Երթամ.

NBHL (1)

Մի՛ գնասցես ընդ նոյն ճանապարհ, ընդ որ երթանայցես». ա՛յլ ձ. երթայցես. (՟Գ. Թագ. ՟Ժ՟Գ. 9։)


Երթեւեկ, աց

See full entry →

adj. s.

that goes and comes;
going to and fro;
turn, walk;
life, conduct;
—ս առնել՝ առնուլ, to go to and fro, to go and come, to make several cruises;
— ծովու, the ebb and flow.

NBHL (9)

ἑρχόμενος, εἱσαγούμενος Երթօղ եւ եկօղ. ճանապարհորդ. էկօղ գացօղ.

Երթեւեկ պատգամաւորօք խօսի. (Փարպ.։)

Յօտար երթեւեկացն տաժանեալ պատասխանեօք հարցման. (Արշ.։)

Զի՞նչ պատճառք իցեն երթեւեկի նորա ի վերայ ջուրցն։ Զի ընդ երթեւեկի նորա թխսելով թխսեսցին ջուրքն. (Վեցօր. ՟Բ։)

Թէպէտեւ խռովութիւնն դադարիցէ, այլ ջուրքն ցմեծ ժամն սահին յերթեւեկի». այսինքն յուզին, շարժլին. (Ոսկ. մտթ. ՟Բ. 2։)

Ի մեծի հրապարակին զերթեւեկս առեալ շրջէր։ Երթեւեկս առեալ ընդ խորանն. (Բուզ. ՟Դ. 14. 54։)

Երթեւեկեն առ իս. (Փարպ.։)

Զերթեւեկիլն ընդ նմա յեգիպտոս եւ ի նազազարէթ եւ յամենայն տեղիս. (Յհ. գառն.։)

ԵՐԹԵՒԵԿՔ. գ. Դէպք. պատահարք.


Երթեւեկեմ

See full entry →

vn.

"cf. Երթեւեկս առնեմ."

NBHL (3)

Ի մեծի հրապարակին զերթեւեկս առեալ շրջէր։ Երթեւեկս առեալ ընդ խորանն. (Բուզ. ՟Դ. 14. 54։)

Երթեւեկեն առ իս. (Փարպ.։)

Զերթեւեկիլն ընդ նմա յեգիպտոս եւ ի նազազարէթ եւ յամենայն տեղիս. (Յհ. գառն.։)


Երթեւեկիմ

See full entry →

vn.

cf. Երթեւեկեմ.

NBHL (3)

Ի մեծի հրապարակին զերթեւեկս առեալ շրջէր։ Երթեւեկս առեալ ընդ խորանն. (Բուզ. ՟Դ. 14. 54։)

Երթեւեկեն առ իս. (Փարպ.։)

Զերթեւեկիլն ընդ նմա յեգիպտոս եւ ի նազազարէթ եւ յամենայն տեղիս. (Յհ. գառն.։)


Երիզուտ վայրք

See full entry →

s.

sandy plains.

NBHL (1)

Իբրեւ զերիզուտ վայրս առապառաց յական թօթափեալ տեսանիւր. (Յհ. կթ.։)


Երիթացեալ

See full entry →

adj.

cf. Երիթամածեալ.

NBHL (3)

(ի բառիցս Երէթ, եւ Երիթ. ծ. թ. էրըթըգ, եւ էրիմիզ ). Թուի Նրբացեալ նիհարութեամբ որպէս զերիթ. ծիւրեալ, հալեալ մաշեալ. վտտեալ. եւ Աղտեղեալ. սեւացեալ. αὑχμῶν arescens, squalidus μέλας nigrescens

Տեսանիցէք փոշոտեալ, երիթացեալ զերեսս։ Ետես ծիւրեալ, ծնկեալ, երիթացեալ, ծարաւեալ։ Աղտեղեալ եւ երիթացեալ եւ որ ջլալից։ Յաղբիս անկեալ եմք ... երիթացեալք խառուեալք։ Որպէս բոզքն գունատք եւ երիթացեալք. (Ոսկ. ես.։ Ոսկ. մտթ.։ Ոսկ. փիլիպ.։ Ոսկ. եբր.։)

Դէմք (աղքատաց) դեղնեալ եւ երթացեալ ... ծիւրեալք, ծնեալք, երիթացեալք, պատկերի նմանեալք. (Փարպ.։)


Երիկամունք, մանց

See full entry →

s.

reins, kidney;
bowels, entrails;
խորտակել զ—նս, to break or sprain one's back.

NBHL (5)

νεφρός renes Երկու մասունք ընդերաց առ երի ստորին միջաց թաղեալք ի ճարպս. երիկամ, պոլոճիկ.

Զերկու երիկամունսն ճարպովին. (Ել. ՟Ի՟Թ. 13. 22։ Ղեւտ. ՟Գ. 4։)

Լայնաբար վարի՝ որպէս Սիրտ, եւ գաղտնի շարժումն սրտի այլեւայլ զգածմամբք.

Որպէս նշանակ պարարտութեան.

Ընդ ճարպոյ երիկամանց ցորենոյ. (Օրին. ՟Լ՟Բ. 14։)


Երիկուն

See full entry →

adv.

towards evening.

NBHL (1)

Որպէս Երեկուն, Երեկոյն. այսինքն Ընդ երեկս. իրիկունը.


Երիվարական, ի, աց

See full entry →

adj.

horse, of a horse, equestrian.

NBHL (1)

Այնպիսին կամ ի յերիվարականացն ոք, կամ ի մշակացն. (Պղատ. սոկր.։)


Երիվարեմ

See full entry →

va.

to ride;
to lead, to guide.

NBHL (1)

ԵՐԻՎԱՐԵԼ. Որպէս Ձիավարել, եւ Կառավարել.


Երիվարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cavalcade, riding-horse.

NBHL (1)

Երիվարելն, կամ հեծելութիւն պատերազմական.


Երիտասարդական, ի, աց

See full entry →

adj.

youthful, juvenile, young.

NBHL (1)

Սեպհական երիտասարդի եւ երիտասարդութեան, եւս եւ մանկութեան, եւ պատանեկութեան.


Երիտասարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

youth, youth-fulness, adolescence;
young people, young folks;
յաստիս երիտասարդութեան, in earliest youth;
եւ — անցանէ, young men will be young men.

NBHL (2)

Զմեր մանկութիւնն ապականէ երիտասարդութիւնն, եւ զնա ծերութիւնն. (Լմբ. սղ.։)

Քաջապինդ երիտասարդութեամբ (այսինքն արիութեամբ) զբանն աստուծոյ յինքեանս բնակեցուցին. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։)


Երիտասարդուհի, հւոյ, հեաց

See full entry →

s.

Young woman, girl, maiden, lass

NBHL (1)

Բանն նորա անապական գայ, եւ ի կուսէ երիտասարդուհւոյ ծնանի. (Ոսկիփոր.։)


Երիր

See full entry →

adj. s. adv.

third;
three;
thirdly.

NBHL (1)

Նախ՝ վերծանութիւն ... երկիր՝ զրուցատրութիւն ... երիր՝ լեզուաց եւ հնագէտ պատմութեանց առ ձեռն բացատրութիւն. (Թր. քեր.։)


Երիցագոյն

See full entry →

adj.

more ancient, ancient, elder, eldest, senior;
first, principal.

NBHL (3)

Երիցագունիցն պարտ է իշխել, եւ համբակագունիցն՝ ընդ իշխանութեամբ լինել. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)

Այս (գործ) քան զայն երիցագոյն էր, որպէս զի ա՛յլ էր այն, եւ ա՛յլ այս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 41։)

Երիցագունին եւ վեհագունին ամենեցուն պատճառին։ Զվերագոյն եւ զերիցագոյն զծնօղն (զաստուած) ծածկեցին։ Երիցագոյն եւ պատուական օրէնք. (Փիլ.։)


Երիցականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

presbyterianism.

NBHL (1)

ԵՐԻՑ ԱՆԳԱՄ. Փոխանակ գրելոյ՝ Երիցս անգամ։ Եփր. մեկն. պօղ. ստէպ։


Երիցակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj. s.

companion of a senior or of a priest.

NBHL (2)

συμπρεσβύτερος consenior, vel conpresbyter Կցորդ յաւագութեան, պաշտօնակից ի քահանայութեան.

Առաքելոցն պատուակիցք եղեն եւ աթոռակիցք. վասն զի երիցակիցս ասելով՝ զայն զեկուցանէ. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ժ՟Ա։)


Երիցանի, անւոյ

See full entry →

s. pl.

the priests.

NBHL (2)

Երիցունիք, այսինքն Երիցունք. քահանայք. տէրտէրներ, վարդապետներ.

Թէ գիտէին երիցանիս զմահն, զոր պատրաստեալ է նոցա. (Փարպ.։)


Երիցացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make senior, to raise, to advance.

NBHL (2)

Տալ երիցանալ աւագութեամբ, պատուով, ժամանակաւ, հնութեամբ. վերագոյն կարգել.

Երիցացոյց պատմութեամբն զերկին (քան զերկիր). (Վրդն. ծն.։)