Definitions containing the research պ : 10000 Results

Դերեւանք, նաց

See full entry →

s. pl.

vanity, uselessness, privation, want.

NBHL (2)

ԴԵՐԵՒԱՆՔ որ եւ Դերեւումն. Դերեւանալն. յետնիլն. անպիտանութիւն.

Վարժօղքն (աշակերտաց) պղերգագոյնք՝ ի բարի յուսոյն միշտ լքուցանելով՝ ի դերեւանս զնոցա զառածեն զոգիս, ախմարագոյնս յոյժ գործելով։ Փարատել զտաղտկալի դերեւանս անգործութեան՝ յառաջադէմք ելով. (Պիտ.։)


Դերեւացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

"cf. Դերեւ առնեմ."

NBHL (1)

ԴԵՐԵՒԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԴԵՐԵՒԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. χερεύω, χερσόω incultum desertum sino, reddo;
desolo Անգործ եւ անպտուղ կացուցանել. խոպանացուցանել.


Դերեւեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

"cf. Դերեւ առնեմ."

NBHL (1)

ԴԵՐԵՒԱՑՈՒՑԱՆԵՄ ԴԵՐԵՒԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. χερεύω, χερσόω incultum desertum sino, reddo;
desolo Անգործ եւ անպտուղ կացուցանել. խոպանացուցանել.


Դերեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Դերեւ լինիմ.


Դերեւումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դերեւանք.


Դէզադէզ

See full entry →

adj. adv.

much heaped up;
in great quantity.


Դէն

See full entry →

int.

bravo! o ! oh!

NBHL (1)

ԴԷ՛Ն. պ. տէն, տէնէ, տէնի. Բացագանչութիւն ցնծութեան.


Դէտակն ունիմ

See full entry →

sv.

to regard, to look attentively;
to be on the watch, to lie in wait;
— ի վեր ունել, ամբառնալ, to look with attention, to raise the eyes.

NBHL (3)

ԴԷՏԱԿՆ ՈՒՆԻՄ, կալայ. σκοπεύω, ἁποσκοπεύω, παρακώπτω speculor եւ այլն. Դիտել ակամբ՝ իբրեւ ի հեռաստանէ. ուշ ունել. դիտելով ակն ունել. ուշ դնելով նայիլ կամ սպասել. Տե՛ս (Ել. ՟Լ՟Գ. 8։ Դատ. ՟Ե. 28։ ՟Գ. Մակ. ՟Ե. 12. 14։ Ողբ. ՟Դ. 17։)

Դէտակն ունել ճանապարհացն. (Ագաթ.։)

Դէտակն ի վեր նոցին կալեալ, տեսին անդ խոտ յարաբարդեալ. (Շ. վիպ.։)


Դժգոհ, աց

See full entry →

adj.

discontented, dissatisfied.

NBHL (2)

ԴԺԳՈՀ ԼԻՆԵԼ. ἁχάριστος εἵμι ingratus sum Անգոհ եւ ապաշնորհ կամ անշնորհակալու լինել. տրտնջել. դժկամակ լինել. տժգոհ ըլլալ. ճշգոհալ.

Յաճախ դժգո՛հ է մարդ։ Եւ զհրէայսն ոչինչ այնպիսի կորոյս, որպէս դժգոհսն լինել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։)


Դժգոհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

complaint, discontent.

NBHL (1)

Տրտունջ. դժկամակութիւն. ապաշնորհութիւն. տժգոհանք, ճշգոհութիւն.


Դժկամակ

See full entry →

cf. Դժկամ.

NBHL (3)

ԴԺԿԱՄԱԿ. φιλαπεχθήμων inimicitiarum amans Դժնեայ կամօք, չարակամ. ապառում.

Եւ թէ ո՛րպիսի դժկամակ եղեն առ սիրելին. (Մխ. երեմ.։)

Իսկ մանուկն դժկամակեաց, եւ սրտմտեալ պնդեաց զդուռն տանն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)


Դժկամակեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be angry, displeased, tired, to dislike, to grieve;
to disobey, to oppose.

NBHL (1)

Իսկ մանուկն դժկամակեաց, եւ սրտմտեալ պնդեաց զդուռն տանն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)


Դժկամակից լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Դժկամակեմ.

NBHL (1)

Իսկ մանուկն դժկամակեաց, եւ սրտմտեալ պնդեաց զդուռն տանն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Է։)


Դժկամակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disgust, aversion, dislike, distaste, vexation;
resistance.

NBHL (1)

Խիստ եւ ապառում դժկամակութեամբ. (Մծբ. ՟Ժ՟Ե։)


Դժմիտ

See full entry →

adj.

malignant.

NBHL (2)

Յանկարծ առնել զնոսա այնպէս դժմիտս, եւ ձաղադէմս. (Փարպ.։)

Ապաշնորհենին (մակբայ). (դժմի՛տ, ձառադէ՛մ. Թր. քեր. հյ.։)


Դժնդակագոյն

See full entry →

adj.

very troublesome, very harsh, haughty, wicked.

NBHL (3)

Դժնդակագոյն վնաս, մոլեգնութիւն, պատիժ, տանջանք. (Փիլ.։ Կիւրղ. գանձ.։)

Դժնդակագոյն է քան զամենայն դեւս։ Այս է քան զամենայն դժնդակագոյն մեզ ի նոցանէ վտանգ. (Յհ. իմ. եկեղ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)

Դժնդակագունիցն դիպեալ կրից. (Երզն. մտթ.։)


Դժնդակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

atrocity, enormity;
cruelty, inhumanity, inclemency;
bittorness;
harshness;
intemperateness.

NBHL (1)

Դժնդակութիւն օդոց կամ սառնամանեաց, վշտաց, ճանապարհի. (Մագ.։ Ոսկ. ՟ա. կոր.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Դժնէաբար

See full entry →

adv.

atrociously, severely.

NBHL (1)

Դժնդակապէս. չարաչար. եւ Դժնէաբարոյ. ժանտ.


Դժնէութիւն, ութեան

See full entry →

s.

atrocity, asperity;
— հայեցուածոյ, hurtful aspect.

NBHL (3)

Յուժգնութենէ կենդանեաց կամ ի դժնէութենէն երկուցեալք. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Ի հայեցուածոցն ասեն դժնութենէ պայթել որձաքար վիմացն. (Խոր. ՟Բ. 39. կամ 42։)

Բազում հակառակութիւն դիպի լինել, եւ դժնէութիւն փոխանակ հանգստեան. (Բրս. հց.։)


Դժոխաբնակ

See full entry →

adj.

that dwells in hell.

NBHL (1)

Բնակեալն ի դժոխս, ի լիմպոսի, եւ ի գերեզմանի.


Դժոխագոյն

See full entry →

adj.

more vexatious, very bad.


Դժոխազնեայ

See full entry →

adj.

infernal.

NBHL (1)

Խզեսցե՛ս զերիզապնդեայ մահազդեստս պարփակութիւն դժոխազնեայ կապանացս. (Նար. ՟Ծ՟Ը։)


Դժոխալուր

See full entry →

adj.

harsh to the ear, that has a disagreeable sound.

NBHL (1)

Այսմ դժոխալուր պատմութեանս։ Դժոխալուր բանս բարբառէր. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ. եւ ՟Ի՟Ա։)


Դժոխախեռ

See full entry →

adj.

very bad, wicked, atrocious, fierce, wild.

NBHL (1)

Դժոխախեռ աղու եւ դագ բանիւքն վարէր։ Յանկարծակի ըմպահկելով դժոխախեռ յոխորտանօք հանգոյն մոլեկանացն։ Դժոխախեռ հայհոյութեամբքն. (Պիտ.։)


Դժոխական, ի, աց

See full entry →

adj.

infernal.

NBHL (4)

Որ ինչ անկ է դժոխոց՝ ըստ ամենայն նշ. իբր Դժոխային, այսինքն տարտարոսական, եւ լիմպոսական.

Շինէ եկեղեցի յանուն սուրբ պետրոսի առաքելոյն՝ անպարտելի դժոխական առաջնորդի. (Արծր. ՟Դ. 11։)

Գերեն զհոգի առ դժոխական պողոտայն։ Երկամբք վշտաց դժոխականաց։ Նիգ դրանց դժոխականն յարկի. (Նանայ.։ Նար.։ Անան. եկեղ։)

Դժոխական իրք, կամ տառապանք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։ Վրդն. սղ.։)


Դժոխահեռ

See full entry →

adj.

implacable, inexorable.

NBHL (1)

(Մախացօղք) են ստոյգ դժոխահեռ պատերազմողք։ Յոյժ օգտակարագոյն կենցաղոյս դժոխահեռդ է կորնչել այր. (Պիտ.։)


Դժոխամարտ

See full entry →

adj.

inexpugnable;
that war against the devil.

NBHL (1)

Լայնաձիգ եւ դժոխամարտ հին ասպարիզի հանդիսի. (Նար. առաք.։)


Դժոխային

See full entry →

adj.

infernal.

NBHL (1)

Դժոխային է ենթակայի ոչ առ իւրն արհեստ պատահիլ. (Մագ. ՟Հ։)


Դժոխատանջ

See full entry →

adj.

cruel, fierce, very tormenting.


Դժոխարմատ

See full entry →

adj.

whose root is bad.

NBHL (1)

Դժոխարմատ ծառոյս դառնութեան պտուղք. (Նար. ՟Ծ՟Զ։)


Դժոխերասան

See full entry →

adj.

unruly, insolent.

NBHL (1)

Որպէս զձի ինչ անհաւան եւ դժոխերասան. (Բրս. հայեաց.։)


Դժոխերես

See full entry →

adj.

haggard, rude, severe;
ugly, deformed.

NBHL (1)

Դժոխերես դժպհելով հային ի նա. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։)


Դժոխընկալ

See full entry →

adj.

obdurate, disobedient.

NBHL (1)

(Բարկացեալն) անգիտանայ զինքն, անգիտանայ զմերձաւորսն. դժոխընկալ է, թշնամանէ, հարկանէ. (Բրս. պհ. ՟Ա։)


Դժոխք, ոց

See full entry →

s.

hell;
limbo;
sepulchre, tomb.

NBHL (4)

վր. ճոճոխէլի. պ. տիւզէխ. ἄδης infernus Խորք երկրի. ծոց հողոյ հեռագոյն ի ծագաց երկնից. որպէս գեհեն. տարտարոս. սանդարամետք. բանտ դիւաց եւ դատապարտելոց. ... Տե՛ս (Ղկ. ՟Ժ՟Զ. 23։ Յայտ. ՟Ա. 18։ Սաղ. ՟Թ. 18. եւ այլն։) որպէս եւ Դրունք դժոխոց ասին բռնութիւնք դիւաց եւ հալածչաց. (Մտթ. ՟Ժ՟Զ. 18։)

Սմա արդ պարտ է պատուհաս ինչ վերջին. մահ արդ ոչ է վերջին, բայց այն՝ որ ի դժոխսն ցաւք. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)

Եւ որպէս Լիմպոս. գոգն աբրահամու, միանգամայն եւ Գերեզման. զի յերկուսին անխտիր հային այս բանք գրոց.

Դժոխս ասէ զգերեզմաննն ապականիչ. (Յճխ. ՟Ժ։)


Գինարբու, աց

See full entry →

adj.

wine-bibber, drunk, intemperate, drunkard.

NBHL (5)

συμπότης compotor, conviva Գինըմպու. արբեցօղ. սեղանակից. բարձակից ի կոչունս.

Զօրականք ... կողոպտիչք, գինարբուք. (Խոր. ՟Գ. 68։)

ԳԻՆԱՐԲՈՒՔ. ուաց. գ. συμπόσιον, -σια compotatio, convivium գրի եւ ԳԻՆԵՐԲՈՒՔ, եւ ԳԻՆԱՐԲՈՒՆՔ. Ուտելն եւ ըմպելն. խնջոյք. խրախունք. կոչունք. (Տե՛ս Եսթ. ՟Է. 1։ ՟Ժ՟Դ. 17։ Յուդթ. ժգ. 2։ Առակ. իգ. 36։)

Ի գինարբուսն հացկերութաց։ Որ յելլադայ գինարբուք եղեն։ Գինարբուացն որպէս պարտ եւ օրէն է լինել։ Զգինարբուս պատրաստել առ ոգւոց սփոփանս. եւ այլն. (Փիլ.։)

Կոչել յապագային սեղանոյ յանճառելի գինարբուս զուարճութեան. (Սարկ. քհ.։)


Գինեգոյն

See full entry →

adj.

wine-colour.

NBHL (1)

Յասպիս բազմագոյն եւ գինէգոյն. (Տօնակ.։)


Գինեզէն

See full entry →

adj.

tipsy, intoxicated.

NBHL (2)

Ոչ նոյնպէս պատրիս, յորժամ զգինեզէնն եւ զարբեալն տեսանիցես, որպէս զկին մարդ, զի կաքաւիցէ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 23։)

Զփիղսն ... պատրաստեսցէ գինեզէնս խնկալիցս ... Գինեզէնս խնկալիցս զայրացուցեալ. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 1. եւ 5։)


Գինելից

See full entry →

adj.

tipsy, drunk

NBHL (1)

Յորժամ կառավարն գինելից իցէ, կառքն ընդ ո՛ր կամին՝ երթան. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Բ։)


Գինեխում

See full entry →

adj.

cf. Գինարբու.

NBHL (1)

Եւ այնպէս երկուքն աղատեցան, եւ գինեխումն կորեաւ. (Ոսկիփոր.։)


Գինեհան, ի

See full entry →

s.

wine-taster (instrument).

NBHL (1)

Կիւաթոն ... անգլիտէրիոն՝ գինեհամ է երկայնադաստակ որպէս զճաշակ վասն ի խորութենէ կարասոյն զգինի հանելոյ. (Շիր. չափ եւ կշռ.։)


Գինեհարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

drunkenness.

NBHL (1)

Ի բաց մերժեսցէ՝ որպէս ի գինեհարութեան. (Փիլ. լին. ՟Դ. 218։)


Գինենամ, եցայ

See full entry →

vn.

to get drunk, tipsy.

NBHL (2)

οἱνεύομαι vino obruor, vinosus sum Իսպառ արբենալ, եւ որպէս թէ ի գինի փոխել. գինիի մէջ թաթախուիլ, գինի կտրիլ.

Ոմանք յանմտացն առ ի հինգ աւուրս պահոց գինենան. (Ճ. ՟Գ.։)


Գինեվաճառիկ արուեստ

See full entry →

s.

commerce of wine.

NBHL (1)

ԳԻՆԵՎԱՃԱՌԻԿ ԱՐՈՒԵՍՏ. Արուեստ վաճառելոյ զգինի. գինեվաճառութիւն ի պանդոկի. յն. կապելայութիւն. καπηλεία cauponitas


Գիներբուք

See full entry →

cf. Գինարբուք.


Գիշագէշ

See full entry →

cf. Գէշագէշ.

NBHL (1)

Թռչունք մահաբերք գիշագէշ պատառեն. (Մանդ. ՟Դ։)


Գիշակեր, աց

See full entry →

cf. Գիշախանձ.

NBHL (2)

Գիշակեր գազանք, կամ արծուիք, թռչունք կամ հաւք. (Փարպ.։ Յճխ. ՟Թ։ Եզնիկ.։)

Առիւծք ջերմ էին ի սպանումն, ի գիշակեր սովորութիւն. (Ոսկ. նին.։)


Գիշատեմ, եցի

See full entry →

va.

to tear, to devour;
— զմիմեանս, to tear each other, to tear one another to pieces.

NBHL (3)

διασπάω, διασπάσσω discerpo, dilacero, dilanio որ եւ ԳԻՇԵԼ. Գէշ գէշ պատառել. յօշատել. պատառոտել. բզըկտել.

Գիշատեալ ի թռչնոց. (Փարպ.։)

Զժողովուրդսն գիշատեմ։ Գիշատի ի շանց։ Գիշատել դիւաց զմտացն բերան, կամ զբանական հոգին, եւ այլն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Գիշեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Գիշատեմ.

NBHL (1)

Սատանայ առիւծ ասի վասն շաղղակերութեան, եւ գազանաբար կապտելոյն եւ գիշելոյն զկենդանիսն. (Մխ. դտ.։)


Գիշերագնաց, ից

See full entry →

adj.

that walks, goes by night.

NBHL (1)

Գիշերագնաց եղեալ հինգ արանցն, կամ զօրն պարսից. (Ճ. ՟Բ.։)


Գիշերական, ի, աց

See full entry →

adj.

nocturnal.

NBHL (2)

Գիշերական պաշտօն, հսկումն, հսկմունք, հանդարտութիւն, փորձութիւնք, ցնորմունք. (Լաստ.։ Տօնակ.։ Սարգ.։ Վրք. հց. ձ։ Բրս. հց. եւ Բրս. թղթ.։)

Արժանաւորեա՛ զմեզ՝ զգիշերական չափս անբծապէս անցուցանել, եւ անփորձ ի չարէ. (Ճշ.։)