Your research : 31 Results for պ

Entries' title containing պ : 4928 Results

Պատկառութիւն, ութեան

s.

cf. Պատկառանք.


Պատկառուկ

s. bot.

s. bot. sensitive plant, mimosa;
—ս առկանեմ, cf. Պատկառեցուցանեմ.


Պատկառումն, ման

s.

cf. Պատկառանք.


Պատկեր, աց

s.

icon, image, effigy;
painting, picture, representation;
likeness, figure, portrait;
statue, idol;
sight, visage, face;
design, project, plan;
type, symbol;
doll;
—ք, the Divine Person;
— աւուրն, the day of the week or month;
hymn for the day;
գեղեցիկ —աւ, of fine presence, of noble aspect;
— ըստ —ի, in the image of, in the likeness of;
ի սոյն —, in this way or manner;
cf. Համառօտագիծ.

• , ի-ա հլ. «նկար, դէմք, կերպա-ռանք, արձան, կուռք ևն» ՍԳր. Եփր. թգ. «օրինակ, գաղափար, տեսք, երևոյթ, ազգա-համար, պորտ» Խոր. Վրք. հց. Մխ. դտ. որից պատկերագիր Ոսկ. մ. ա. 9. պատկե-րագործ Ագաթ. պատկերակերպ Ագաթ. պատկերակուռ Ոսկ. մ. գ. 7. պատկերա-պաշտ Ագաթ. պատկերասէր Ագաթ. մար-դապատկեր Եւս. քր. յայտապատկեր Կոչ. բազմապատկեր Եփր. յես. անպատկեր Սե-բեր. առնապատկեր Խոր. Պտմ. աղէքս. դի-ւապատկեր Յայսմ. պատկերազարդ, պատ-կերակալ, պատկերահանդէս, պատկերասը-րահ (նոր բառեր) ևն։

• -Պհլ. ❇ patkar, արձանագրութեանց պհլ. patkal(ī̄), պրս. [arabic word] paikar, քրդ. pei-ker, հպրս. patikara-«պատկեր», մանիք. պհլ. ptkār «կերպարանք» (ИАН 1907, 546), սոգդ. patkarāk «պատկեր». կազմը-ւած է pati-մասնիկով kar «անել, շինել» արմատից. հմմտ. սանս. pratikrti-«պատ-կեր»։ Իրանեանից են փոխառեալ նաև ա-սոր. [syriac word] ︎ patkarā, քաղդ. [arabic word] pat-kar, արաբ. [arabic word] fitkar «պատկեր, արձան, ևուռք»։-Հիւբշ. 224։

• Նախ ԳԴ պրս. փէյքէր։ Նոյնը նաև ՆՀԲ և Peterm. 21։ E. Boré, JAs. 1841, 646 քաղդ. պրս. և պհլ. ձևերի հետ։ Gildemeisrer ZKM 1842, 212 սանս

պրս. և ասոր. ձևերի հետ։ Windisch, д2 սանս. pratikrti։ Եւրոպա 1849, 200 հպրս. և պրս. բառերի հետ։ Ուղիղ են նաև Böttich. Rudim. 52, 212, ZDMG 1850, 360, Arica 80, 345, Lag. Ges. abd 79 Urgesch. 202, Spiegel, Ւuzw. Gram. 187, Müller SWAW 38, 572 ևն։-Հիւսք. պրս. զնդ. և հպռս. համարելի ձևերի հետ նաև յն. πά́ται-ϰοι «նաւորդաց պահապան դիք»։

• ԳՒՌ.-Ջղ. պատկերք, Սլմ. պատկերք՝, Վն. պատկերք, պատկեռք, Ախց. Երև. Կր. պատկէրք, Ագլ. Շմ. պատկէր, Մրղ. պատ-կէրք, Հւր. պաթկէրք, Տփ. պա՛տկիր, պա՛տ-կիրք, Մկ. պատկիրք՝, Սչ. բադգեր, Ննխ. բադգէր «մարդու պատկեր», բադգէրք «եկե-ղեցական պատկեր», Հճ. Հմշ. բադգէր, Սեբ, բադգէր, բադգէրք, Տիգ. բmդգէր, Զթ. բադ-գիյ, բադգիր, Պլ. բաթգէրք, բարգէնք, Ակն. Ռ. բարգէնք, Ալշ. Մշ. պադվերք, Ասլ. բար-յէ՝թ, բարյէ՝*. թրքախօս հայերից էնկ. bar-ket «պատկեր» (Բիւր. 1898, 865)։


Պատկերաբանութիւն, ութեան

s.

iconology.


Պատկերաբեկ

s.

iconoclast, image-breaker.


Պատկերագիր, գրի, գրաց

s.

portrait-painter;
effigy;
iconographist.


Պատկերագործ, աց

s.

painter;
sculptor.


Պատկերագործութիւն, ութեան

s.

painting;
sculpture.


Պատկերագրական, ի, աց

adj.

iconographical.


Պատկերագրեմ, եցի

va.

to take or draw the likeness or portrait of;
to portray, to paint, to depict, to describe.


Պատկերագրութիւն, ութեան

s.

portrait-painting;
description, painting;
iconography.


Պատկերադէտ

s.

spectroscope.


Պատկերազարդ

adj.

illustrated, adorned with engravings or pictures, illuminated;
— յօրինել, to illustrate, to adorn with engravings, to illuminate.


Պատկերազգեստ լինիմ

sv.

to be like, to resemble.


Պատկերակազմ

s.

painter.


Պատկերական վերլուծութին

sn. chem.

sn. chem. spectral analysis.


Պատկերակերպ

adj.

painted;
— նկարագիր, portrait, likeness.


Պատկերակից

adj.

of the same figure, conformable, resembling, like;
— լինել, to conform, to take the form of, to resemble.


Պատկերակուռ

s.

sculptor.


Պատկերակցութիւն, ութեան

s.

conformity, resemblance likeness.


Պատկերահան, աց

s.

portrait-painter.


Պատկերահանութիւն, ութեան

s.

painting.


Պատկերաճոխ

adj.

strikingly handsome.


Պատկերամարտ, ից

s.

iconomachus.


Պատկերամարտութիւն, ութեան

s.

iconomachy, iconoclasty, war against images.


Պատկերանամ, ացայ

vn. fig.

to be reflected in, to be the picture of, to take the form, to be formed, printed, impressed, represented;
to make oneself conformable, like.


Պատկերապաշտ, ից

s.

iconolater;
idolater.


Պատկերապաշտութիւն, ութեան

s.

iconolatria;
idolatry.


Պատկերասէր

adj. fig. s.

fond of images;
idolatrous;
amateur of pictures.


Պատկերատիպ

cf. Պատկերակերպ.


Պատկերացոյց

cf. Պատկերադէտ;
cf. Խտրադիմայ.


Պատկերացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Պատկերեմ.


Պատկերեմ, եցի

va.

to paint, to form, to figure, to put on a form;
to represent, to impress or imprint;
to conform;
— ի միտս, to picture or represent to oneself, to fancy.


Պատկերիմ, եցայ

vn.

cf. Պատկերանամ.


Պատկերումն, ման

s.

striking resemblance;
fancy, imagination.


Պատկին կեամ

sv.

cf. Պատկինիմ.


Պատկինիմ

vn.

to be ingrafted.


Պատկինեմ, եցի

va.

to graft;
cf. Պատուաստեմ.


Պատկութիւն, ութեան

s.

redoubling.


Պատճառ, աց

s. prep.

cause, author;
occasion, matter;
principle, origin;
reason, subject, motive;
fault, offence, misdeed, crime;
pretext, excuse, subterfuge;
—աւ, ի —ս, on account of, for the sake of, for, because of, out of regard for;
under pretence of;
ի —ս քո, for your sake, for you;
— տալ, to give occasion to;
—ս առնուլ, to take as a pretext, to pretend, to allege;
— լինել, to be the cause or author of;
to dissemble;
—ս ի մէջ ածել, to allege, plead, urge or adduce reasons;
բառնալ զ—ս, to take away the motive or grounds;
պատճառել —ս մեղաց, to seek excuses for sins;
առանց իրաւա ցի —ի, without a real motive, causelessly, groundlessly, unreasonably.

• , ի-ա, ո հլ. «պատճառ. 2. ա-ռիթ. 3. պատրուակ. 4. յանցանք» ՍԳր. Եզն. Ոսկ. ես. և մ. ա. 13. Եւս. պտմ. եփր. թգ. Ագաթ. յաճախ անեզական է գործածւում, ինչ. Զի նա առաջին պատճառք և ճշմար-տութեան պատճառք. Ոսկ. ես. էջ 382. որիղ պատնառել ՍԳր. Եզն. պատճառաւոր Եզն. պատճառանք ՍԳր. Եւս. քր. Բուղ. եիր. ղևտ. պատճառախնդիր Եզն. տօնապատնառ Յիշատ. Ոսկիփ. կամ պատնառնամակ տօ-նից «տօնապատճառ» (նորագիւտ բառ) Յի-շատ. 1267 թ. (Շողակաթ, էջ 31), անպատ-ճառելի «անմեղ» Տիմոթ. կուզ, էջ 287. խօ-թապատնառ «սուտ հիւանդ ձևացած» Բուզ. յոգնապատճառեան Նար. կենապատնառ Պիտ. բարեպատճառ Օրբել. գերաաատճառ Մաքս. պատնառաբանել, դրդապատճառ (նոր բառեր) ևն։

• Müller SWAW 38, 588 paiti-նախ-դիրով պրս. č̌āra «միջոց, ճարակ» ռա-ռից։ Հիւնք. պրս. badkār «չարագործ» բառից։ Patrubány ՀԱ 1908, 154 պատ մասնիկով՝ ճառ «խօսք» բառից։

• ԳՒՌ.-Ագլ. Ախց. Մրղ. Շմ. Ջղ. Տփ. պատճառ, Կր. պաճճառ, Սեբ. Տիգ. բադջառ, Ննխ. բադջառ, բաջջառ, Երև. Մկ. պաճառ, Մշ. պաջառ, Սչ. բաջառ։ Որից պատճառա-ւոր Երև. Ղրբ. Ննխ. Տփ. «յղի»։ Թրքախօս Հայոց մէջ՝ էնկ. badǰar կամ badjar' «իբր փաստ խօսուած մանրավէպ մը» (Բիւր. 1898, էջ 865)։


Պատճառաբանեմ, եցի

vn.

to reason.


Պատճառաբանութիւն, ութեան

s.

etiology, reasoning.


Պատճառադրեմ, եցի

va.

to adduce a reason in excuse, to excuse oneself.


Պատճառադրութիւն, ութեան

s.

pretext, excuse, plea.


Պատճառախնդիր, դրաց

adj.

seeking pretexts or subterfuges.


Պատճառական, ի, աց

adj.

causative, causal.


Պատճառականութիւն, ութեան

s.

causality.


Պատճառակից, կցի, կցաց

s.

accomplice in the cause.


Պատճառանք, նաց

s.

cause, motive;
pretext, excuse, cloak, colour;
—նօք, under pretence of;
վասն որո՞յ, վասն որո՞ց or յի՞նչ —նաց, why ? for what cause ?
ամբարտաւանութեան —նօք, on account of pride;
զբօսանաց —նաւ, for walking;
պէսպէս —նօք, under different pretexts;
բառնալ զ—նս, to take away the pretext.


Definitions containing the research պ : 2852 Results