Definitions containing the research վ : 10000 Results

Երախայրիք, րեաց

See full entry →

s.

earlyfruits, first-fruits.

NBHL (1)

Անսովոր է եզակի ասել.


Երախանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to eat by companies.

NBHL (1)

Երախանս ժողովել ասացաւ, ամենեքին՝ յորժամ ի զինուորութեան իցեն, յայնժամ հարկ է առ ի նորին իցէ իսակս պահպանութեանց իւրեանց երախանիլ ընդ այնմիկ ժամանակի. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Երախտագիւտ

See full entry →

adj.

favoured, that has received a favour, a kindness, a benefit.

NBHL (1)

Ընկալաւ վէրս յերախտագիւտ բժշկելոցն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 11։)


Երախտագործ, աց

See full entry →

adj.

beneficent, obliging.

NBHL (2)

Փրկիչն եւ երախտագործ եւ ազատիչ ժողովրդեանն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 6։)

Երախտագործացն ապերախտ լինել՝ վերջին չարեաց է. (Երզն. մտթ.։)


Երախտակորոյս

See full entry →

adj.

unthankful, ungrateful.

NBHL (1)

Անգորովս եւ երախտակորոյսս գտանիլ առ ծնողսն. (Վրդն. ել.։ եւ Տօնակ.։)


Երախտահատոյց

See full entry →

adj. s.

that recompenses, grateful;
— լինել, to be thankful;
—ք, thankfulness, cf. Շնորհակալութիւն.

NBHL (1)

ԵՐԱԽՏԱՀԱՏՈՅՑՔ. գ. εὑγνωμωσύνη aequitas animi, gratus animus Հատուցումն շնորհի վասն երախտեաց. երախտագիտութիւն.


Երախտամոռաց

See full entry →

cf. Երախտամոռ.

NBHL (1)

Երախտամոռաց ժողովուրդ, կամ պաշտօնեայ. (Անան.։ եւ Նար.։)


Երախտանք, նաց

See full entry →

s.

act of reminding some one of benefits received.

NBHL (1)

Երախտելն. երախտիքը երեսին տալը՝ ամըչցնելով.


Երախտապարգեւ

See full entry →

cf. Երախտաւոր.

NBHL (1)

Ցուցանէ զբարիատուր զերախտապարգեւ հատուցմունս վասն իւրոյ մարդասիրութեանն. (Բուզ. ՟Դ. 6։)


Երախտաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

thankful;
benefactor, beneficent, obliging.

NBHL (1)

Երախտաւոր լինել գործովք արդարութեան՝ հօրն երկնաւորի։ Լեալք երախտաւորք եւ կամարարք բարերարին։ Արժանաւոր երախտաւոր վարուք հասանել ի նաւահանգիստն կենաց. (Յճխ. ՟Բ. եւ ՟Դ։ Զորս մարթ է իմանալ եւ ըստ առաջին նշ. որպէս էմէքտար։)


Երախտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to remind some one of benefits received.

NBHL (1)

Յիշել եւ ի դէմս ածել ումեք զերախտիս իւր՝ ամաչեցուցանելով զնա. աղեկութիւնը երեսը տալով խպնեցնել.


Երախտիք, տեաց

See full entry →

s.

favour, kindness, benefit, service, pleasure;
— առնել, to oblige, to please, to do an act of kindness, to deserve well, to favour.

NBHL (2)

Կամ Գործ բարի՝ վարձուց եւ պարծանաց արժանի.

Ամբիծ երախտեօք, մտերիմ սիրով, եւ ուղիղ հաւատովք։ Ի սիրոյ բազմաշահ երախտիք բարեաց. (Յճխ. ՟Ժ։)


Երակահատ, աց

See full entry →

s.

bleeder;
lancet.

NBHL (2)

Ասի կարեւոր՝ եւ որ վասն իւր փախչելի է, բայց վասն այլոյ ընտրելի, որպէս երակահատն. քանզի նշարակն եւ այլն. (Անյաղթ պորփ.։)

Ապա թէ ոչ՝ եւ մեք ասասցուք զերակահատն, որ ի մարմին, բժշկականութեան մասն գոլ. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Երակահատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

blood-letting, phlebotomy, bleeding.

NBHL (1)

Երակահատութեան ասիցէ զառողջութիւն գոլ կատարումն. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Երակաձեւ

See full entry →

adj.

in form of a vein.

NBHL (1)

Երակաձեւ կայլակ վիժեալ. (Յիսուս որդի.։)


Երամախմբեալ

See full entry →

adj. adv.

in a flock.

NBHL (2)

Երամովին համախբեալ.

Երամախմբեալք ի մերոյին ժամանելով գետին. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)


Երամակ, աց

See full entry →

s.

herd, flock, cattle;
— ձիոց, stud;
— այծից, ոչխարաց, flock of goats, of sheep;
— խողից, herd of swine.

NBHL (1)

Զձի եւ զջորի երամակ արարեալ՝ դատաարկ վարէին. (Լաստ. ՟Ի՟Ա։)


Երամական, ի, աց

See full entry →

adj.

that goes in company, sociable.

NBHL (1)

ἁγελαῖος gregalis, socialis Համախումբ. միաժողով.


Երամակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

of the same flock, or company.


Երամանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to assemble in troops, to flock, to go in company.

NBHL (1)

ἁγελάζομαι congregor Ժողովիլ. խմբիլ. հաւաքիլ. ի մի գալ. սիւրիւ կապել.


Երամապետ, աց

See full entry →

s.

chief, keeper of a flock, or herd, shepherd.

NBHL (2)

Ծովածին կենասերք ... լսելով երամապետիցն. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)

Թեւաբուսիկ եղեալ արդարոցն երամք՝ թռչին լուսափայլեալք, նոցին (հրեշտակաց) համակարգելով երամապետիցն խմբից. (Շ. հրեշտ.։)


Երամապետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

state of a person at the head of a troop.

NBHL (1)

Հաւականաց երամապետութեամբք, եւ այլովք կենդանեօք. (Դիոն. եւ Շ. հրեշտ.։)


Երամացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to assemble in company, to gather together, to associate.

NBHL (1)

ἁγελάζω congrego Տալ երամանալ. համահաւաքել. ժողովել.


Երամօրէն

See full entry →

cf. Երամովին.


Երանաշնորհ

See full entry →

adj.

happy, blessed.

NBHL (1)

Զրկեցաք այսօր յերանաշնորհ ճշմարիտ վարդապետէս. (Վրք. ոսկ.։)


Երանատուր

See full entry →

adj.

that gives, announces felicity.

NBHL (1)

Բանայր զբերան իւր, եւ ուսուցանէր նոցա զերանաւէտ եւ զերանատուր վարդապետութիւնն. (Վրք. հց. ՟Ա։)


Երանաւէտ

See full entry →

cf. Երանալից.

NBHL (1)

Երանաւէտ ձայն, կամ բարբառ, ծագումն, մահ, գանձ. (Պիտ.։ Եփր. խոստով.։ Յիսուս որդի.։ Ճ. ՟Ա.։ Վրք. ոսկ. Բենիկ.։)


Երանելի, լւոյ, լոյ, լեաց

See full entry →

adj.

happy, blessed;
— առնել, to make happy;
— լինել, to be happy.

NBHL (2)

Երանելի ասի ի գրոց՝ ամենայն բարեաւ բովանդակեալն. (Խոսր. պտրգ.։)

Երանելի սուրբ առաքեալք։ Ընդ դասս երանելի վկայիցն։ Երանելեացն ի մարտ մտեալ. (Շար.։)


Երանեմ, եցի

See full entry →

va.

to declare happy, to felicitate.

NBHL (6)

տր. եւ հյց. խնդրով μακαρίζω beatum praedico Երանի՛ տալ. երանելի կարդալ. երջանիկ համարել. բարեհամբաւել որպէս բարեբախտ, նախանձելի, եւ ցանկալի. երնեկ ըսել.

Մի՛ ումեք երաներ յառաջ քան զվախճան. (Սիր. ՟Ժ՟Ա. 30. (նոր թարգ)։)

Երանէ զվախճան արդարոց. (Իմ. ՟Բ. 16։)

Ոչ երանել զբարեբախտութիւն մարդոյ մինչեւ ցվախճան. (Խոր. ՟Բ. 12։)

Ի գովողաց եւ յերանողաց առաւել վնասեսցի. Երանօղք մեր խաբեն զմեզ. (Վրք. հց. ՟Բ. եւ ՟Ժ՟Է։)

Ոմն ի նախասկիզբն, որով երանիլ կարողանայ, (Կլիմաք.։)


Երանի՜

See full entry →

adj int. s.

happy! cf. Երանութիւն;
— թէ, if it please God! would to Heaven! — նմա որ, happy he who;
— քեզ ! how happy you are! lucky fellow! fortunate man ! — տալ, —ս կարդալ ումեք, to deem or consider some one happy.

NBHL (5)

ԵՐԱՆԻ՛ (տր. խնդրով, որ ներգործութեամբ կամ զօրութեամբ) μακάριος, -ιοι beatus, -ti որպէս թէ՝ Երանելի՛ ասելի է, երանութեան է արժանի. երնե՛կ, երնե՛կ անոր՝ որ .... զի որ ի յն. եւ լտ. ասի, երանելի կամ երջանիկ է այն՝ որ. կամ երանեալք են՝ ոյք, եւ այլն. մեք թարգմանեմք եւ ասեմք հասարակօրէն.

Դուն ուրեք եւ հյց. խնդրով.

Որով առաք զերանին». այսինքն զվճիռն՝ երանի՛ որ, եւ այլն. (Շար.։)

Յառաջ քան զվախճան մի՛ տար երանի մարդոյ. (Սիր. ՟Ժ՟Ա. 30. (հին թրգ)։)

Երանի՛ տամ նմա, եւ երկրին ընդ որ անցանիցէ։ Յոյնք երանի ետուն վասն նորա աշխարհիս հայոց. (Եղիշ. ՟Ը։)


Երանիկ

See full entry →

cf. Երանեակ.


Երանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

felicity, happiness, beatitude;
—ք աշխարհի, fortune, wealth;
—ք Տեառն, the beatitudes of J.-C.;
— քո, ձեր, իւր, thy, your, his blessedness, your holiness;
Your Grace.

NBHL (6)

Երանութեան վերարժանացո՛։ Իսկապէս երանութիւն։ Որ փառաւորեալքն են երանութեամբ։ Տունկ երանութեան։ Պտղոյն երանութեան։ Որդիք երանութեան. (Նար.։)

Որ յանճառ երանութիւնսն վայելեցուցանէ զառաքինացեալսն հոգւով. (Յճխ. ՟Ա։)

ԵՐԱՆՈՒԹԻՒՆՔ (երկրաւորք). Ինչք. ստացուածք. գոյք. վաճառք.

ԵՐԱՆՈՒԹԻՒՆ ՔՈ, կամ ՁԵՐ, կամ ԻՒՐ. իբր Յայտարարութիւն մեծ վայելչութեանն աստուծոյ, փառաց տիրամօր, կամ սրբանուէր վիճակի առաջնորդաց.

Քումդ երանութեան բանագովութեան։ Հանդիպել եւ անդանօր ընծայի բանից քումդ երանութեան. (Նար. կուս.։)

Ըստ որում եւ վայել էր իւրում երանութեանն (հայրապետին). (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Երանուհի, հւոյ

See full entry →

s.

happy;
blessed.

np.

Felicia.

NBHL (1)

Արդ ես, ո՛վ երանուհի, ոչ եմ ինձ եւ յիս. (Ածազգ. ՟Ժ։)


Երաշխիք, եաց

See full entry →

cf. Երաշխ.

NBHL (4)

ՅԵՐԱՇԽԻ ԱՌՆՈՒԼ, եւ ԱՌՆԵԼ. ἑγγυάω, ἑγγυάομαι spondeo, fidejubeo Առնուլ զոք ի գրաւի՝ գրաւականելով զանձն, խոստմամբ փոխանակ նորա. այն է Երաշխաւոր լինել ումեք.

Այր բարերար յերաշխի առնէ զմերձաւորն. (Սիր. ԻԹ. 19։) Կամ ἑνδέχομαι excipio Ընդունել. յանձն առնուլ. խօսք տալով՝ վրան առնել, քովը պահել.

Ահաւասիկ երաշխն իմ թափեալ ձեզ. (Ճ. Ա. վրք. բրս.։)

Զտուժն պահանջել, եւ երաշխիս գոլ տիրագոյն նախ իսկ զհօրն, երկրորդ զհաւուն, եւ երրորդ զհամարացն։ Եթէ ընդ երաշխեօք անկեալ իրն կենդանի իցէ, յաղթելն յաղագս սորա՝ հատուսցէ զկերակուրն սորա։ Երաշխիս՝ զոր ինչ եւ երաշխեօք յայտնապէս երաշխաւորիցէ նախավաճառողն. (Պղատ. օրին. Զ. ԺԱ. ԺԲ։)


Երաշխաւոր, աց

See full entry →

s.

pledge, guarantee, surety, answerable, responsible;
assurer, certifier;
— լինել՝ կալ, to be, to become surety or guarantee;
cf. Երաշխաւորեմ.

NBHL (2)

Զշնորհ երաշխաւորի մի՛ մոռանար, զի ետ զանձն իւր վասն քո. (Սիր. ՟Ի՟Թ. 20։)

Երաշխաւոր մեզ եւ այսմիկ լինի պօղոս, ասելով. (Սարկ. քհ.։)


Երաշխաւորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to guaranty, to bail, to promise, to become answerable, to assure.

NBHL (5)

ἑγγυάω spondeo, satisdo Երաշխաւոր լինել. յերաշխի տալ զանձն խոստմամբ. խոստանալ եւ ապահովել՝ միջնորդութեամբ կամ վկայութեամբ.

Երաշխաւորեա՛ զիս ամենօրհնեալ սուրբ կոյս. (Ճ. ՟Դ. վրք. մար. եգիպտ.։)

Սովաւ զյաւիտենական կենացն առ մեզ երաշխաւորեալ տեսանեմ բարութիւնս։ Զառաջիկայ յուսոյն խորհուրդ երաշխաւորեալ սեպհականէ անձին եւ իւրայնոց. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)

Զնոյն եւ եզեկիէլ վասն չորացեալ ոսկերացն կենսանալոյն երաշխաւորէ. (Լմբ. հանգ.։)

Ես վշտակցեցայ, եւ երաշխաւորեցի. (Լմբ. առակ.։)


Երաշխաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

guarantee, gage, bail, assurance, protestation, promise, surety;
տալ զանձն or անկանիլ յ—, cf. Երաշխաւորեմ.

NBHL (1)

Առեալ երաշխաւորութիւն առ ի յասոնայ» ի յն. ասի զբաւականն. ἰκανόν , (իբր ապահովութիւն կամ վճար). որպէս լտ. satisfactio։


Երաշտահաւ, ու

See full entry →

s.

tom-tit, tit-mouse.


Երաշտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to dry, to become dry (speaking of earth or air).

NBHL (1)

Սեաւ հանդերձ, երաշտացեալ վարսք. (Բրս. թղթ.) յն. αὑχμηρός squalidus խռուցեալ։


Երաշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dryness, aridity.

NBHL (1)

Փոքր ի շատէ զերաշտութիւն կոկորդացն զովացուցանել. (Եղիշ. դտ.։)


Երասան

See full entry →

s.

bridle, curb, rein, snaffle;
halter;
scatch, bit;
— արկանել, to bridle, to put on a halter.

NBHL (4)

ԵՐԱՍԱՆ ԵՐԱՍԱՆԱԿ. ἠνία, ἠνίον habena, lorum, retinaculum χαλινός frenum. պ. էրսան, էրսիւն. Առասանեայ կապ բերանոյ գրաստուց. որպէս եւ պախուրց կաշեայ, դանգանաւանդ. եւս եւ Սանձ. .... Նմանութեամբ՝ որպէս Գործի ուղղելոյ, վարելոյ, հանդարտելոյ. ուղղեակ. ղեկ.

Ոչ կացուցի յոտին զերիվար մտացս երասանաւ բանին։ Ընդոտնեա՛ ի սանձս կապոյ երասանաց ըմբռնման զցնդեալ մտացս վայրագութիւն։ Երասանաւ սանձաց, կրթութեան։ Իբր երասանաւ փոկոյ նահանջեալ։ Երասանաւն հանդարտութեան։ Երասանի պնդութեան. (Նար.։)

Երասանակք կառաց նոցա խռովեսցին. (Նաւում. ՟Բ. 3։)

Կրկին զօրութեամբք գործոց՝ երասանակ ի ձեռն առեալ վարէ զամենայն. (Նիւս. կազմ.։)


Երասանակ, աց

See full entry →

cf. Երասան.

NBHL (4)

ԵՐԱՍԱՆ ԵՐԱՍԱՆԱԿ. ἠνία, ἠνίον habena, lorum, retinaculum χαλινός frenum. պ. էրսան, էրսիւն. Առասանեայ կապ բերանոյ գրաստուց. որպէս եւ պախուրց կաշեայ, դանգանաւանդ. եւս եւ Սանձ. .... Նմանութեամբ՝ որպէս Գործի ուղղելոյ, վարելոյ, հանդարտելոյ. ուղղեակ. ղեկ.

Ոչ կացուցի յոտին զերիվար մտացս երասանաւ բանին։ Ընդոտնեա՛ ի սանձս կապոյ երասանաց ըմբռնման զցնդեալ մտացս վայրագութիւն։ Երասանաւ սանձաց, կրթութեան։ Իբր երասանաւ փոկոյ նահանջեալ։ Երասանաւն հանդարտութեան։ Երասանի պնդութեան. (Նար.։)

Երասանակք կառաց նոցա խռովեսցին. (Նաւում. ՟Բ. 3։)

Կրկին զօրութեամբք գործոց՝ երասանակ ի ձեռն առեալ վարէ զամենայն. (Նիւս. կազմ.։)


Երասանակալ

See full entry →

adj. s.

that holds the bridle or the rein, coachman, driver;
conductor, leader.

NBHL (6)

ԵՐԱՍԱՆԱԿԱԼ մանաւանդ ԵՐԱՍԱՆԱԿԱԿԱԼ. Գրի վրիպակաւ եւ Երասնակալ, Երեսանակակալ, Երեսնակակալ, Երասանակընկալ, եւ այլն. ἠνίοχος auriga Ունօղ զերասանն կամ զերասանակն. այն է կառապետ, կառավար. ձիավար. առապաճը. նմանութեամբ՝ եւ Ղեկավար .... եւ Ամենայն ուղղիչ, վարիչ. անձն, եւ գործի.

Կառավար անձին (այսինքն հոգւոյ) ... երասանակալդ սրտի. (Նար. ՟Լ՟Բ։)

Տէր ի վերայ կացոյց նոցա իբր երասանակակալ զմիտսն, որպէս զի զկապակիցն սանձեսցէ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 216։)

Երասանակակալ եղեալ՝ առ աստուած զամենայն շարժմունս դարձուցանէր։ Իբրեւ զքաջ երասանակակալ ի վերայ առաքինութեան կառաց նստեալ. (Ճ. ՟Ա.։)

Երասանակակալ ձեռինն թուլացեալ (հեծելոյն)։ Նաւամարտիկ ընթացս կազմեալ՝ դուզնաքեայ երասանակակալ փայտիւն վազս առեալ. (Արծր. ՟Բ. 8։ ՟Դ. 11։)

Զերասանակակալաց եւ զկաքաւչաց։ Վասն երիվարաց եւ երասանակակալաց. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 31)


Երաստան, աց

See full entry →

s.

buttock, arse, fundament;
հարկանել զ—նս, to flog;
հարուած, գան —նաց, flogging;
հարկանիլ յերաստանն, to be subject to, or afflicted with hemorrhoids.

NBHL (1)

ἔδρα anus, podex Նստոյք. յետոյք մարմնոյ՝ որով լինի նստել. որպէս եւ Նստարան ի նոյն ձեւ. եւ Թանչ ի նմին վայրի. նստուկ տեղը .... cf. պէսպէս առմամբ. (՟Ա. Թագ. ՟Ե. եւ ՟Զ։)


Երաստոյ

See full entry →

cf. Արաստոյ.

NBHL (1)

Երաստոյ վիմօք. (Յհ. կթ.։)


Երբեմն

See full entry →

adv.

sometimes, now and then, from time to time;
—, էր —, յ— ժամանակի, once, in days of yore, in byegone times, of old, of yore, already, formerly, in time past;
-..., -..., now …, now ...;
at times ..., at other times...;
some-times..., sometimes..., at one time..., at another;
one while..., onother while;
— այս ինչ՝ — այն ինչ, now one thing, now another.

NBHL (2)

πότε aliquando, jam, olim, modo Մերթ. է՛ զի. է՛ր զի. եղեւ ժամանակ. յառաջն. եւ Եկեսցէ ժամանակ, զի. ատենով, ատեն մը, ատեն կըլլայ որ.

Յերբեմն ժամանակի՝ յորում հոռոմք տիրեալ ունէին զաշխարհս. (Խոսրովիկ.։)


Երբէք

See full entry →

adv.

sometimes, from time to time;
never, at no time;
—, ոչ —, մի —, never, no, not, for ever;
ոչ — իկեսցէ, — ոչ եկեսցէ, he will never come;
մի —, — մի զլանար, do not refuse him;
է՝ էր —, երբէք երբեք, from time to time, now and then, ever and annon;
— ուրեք, sometimes.

NBHL (4)

πότε aliquando, umquam cf. երբեմն. գրի եւ ԵՐԲԵՔ. (որպէս թէ մին իցէ՝ երբ իմն, եւ միւսն՝ երբ իւիք). ատենով, ըլլայ որ. եւ առընթեր հարցականի՝ իբր Բնաւ արդեօք. կըլլա՛յ որ. հի՛չ.

Ո՞ ոք երբէք զինուորիցի իւրովք թոշակօք. (՟Ա. Կոր. ՟Թ. 7։)

Ապա է՞ր երբէք, զի չէր իսկ հիւղն։ Է՛ երբէք, զի վասն մեղաց իսկ լինին այսպիսի տանջանք, եւ է երբէք՝ զի պատահարք պատահեն. (Եզնիկ.։)

Նոյն՝ որք վնասակարք կարծին, երբէք երբէք եւ մեզ ի պէտս գտանին. (Վեցօր. ՟Ե։)


Երգաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to sing, to celebrate, to praise.

NBHL (3)

ὐμνολογέω hymnum anto, celebro, laudo Երգովք բարեբանել.

Սկսանի գովութեամբս երգաբանել. (Լմբ. սղ.։)

Զոր սաղմոսիւք երգաբանեալ ... եւ ի շիրիմ հարցն ամփոփեալ. (Շ. վիպ.։)


Երգաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

song, canticle, hymn;
praise.

NBHL (1)

ὐμνολογία hymnorum cantatio Երգով բարեբանութիւն. օրհնաբանութիւն։ (Նար. կուս. եւ Նար. խչ. ստէպ։)


Երգագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

song-writing;
song, praise.

NBHL (1)

Գրութիւն չափաբերական գովեստից. բանահիւսութիւն. (Նար. կուս. եւ մծբ։)