Definitions containing the research վ : 10000 Results

Եղբայրաբար

See full entry →

adv.

fraternally, brotherly;
— կեալ ընդ միմեանս, to live together like brothers.

NBHL (2)

Եղբայրաբար վարիլ. (Խոր. ՟Բ. 7։)

Եղբայրաբար սիրելով ընկալեալ. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Եղբայրակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fraternity, brotherhood;
fellowship

NBHL (2)

Ի բաց ընկենլի է յեղբայրակցութենէն զանվայելուչ կռիւ. (Բրս. ճգն.։)

Կամ Ժողով եղբարց. վանական միաբանութիւն. συνοδία societas, conventus


Եղբայրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be fellowmember.

NBHL (1)

Քեզ եղբայրացան, ի քէն վարժեցան. (Գանձ.։)


Եղբայրանոց, աց

See full entry →

s.

monastery.

NBHL (2)

Բնակարան հոգեւոր եղբարց. վանք.

Ի յոլով տեղիս շինեցան եղբայրանոցք. (Ասող. ՟Գ. 7.) ըստ յն. ասի եղբայրութիւն. ἁδελφότης fraternitas


Եղբայրասէր, սիրաց

See full entry →

adj.

that loves his brother.

NBHL (1)

Եղբայրասէրս այս ... երեմիա մարգարէ աստուծոյ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 14. (ուր յօրինակս ինչ յայտնի վրիպակ է, եղբայր ծերս այս։))


Եղբայրասպան

See full entry →

adj.

fratricide, that deceives his brother.


Եղբայրասպանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fratricide, murder of a brother.

NBHL (2)

Զկայէն վասն եղբայրասպանութեանն տանջեաց. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)

Սովորութիւն է չարին եղբայրասպանութիւն նիւթել. (Մագ. ՟Խ՟Գ։)


Եղբայրատեաց

See full entry →

adj.

that hates his brother.

NBHL (1)

Որով Կային եղբայրասպան գտաւ, եւ եսաւ եղբայրատեաց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16։)


Եղբայրատեցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

hatred, ill will towards a brother.

NBHL (1)

Եղբայրատեցութիւնն վերագոյն յանցանք են քան զամենայն յանցանս. (Հց. աթ. կիւրղ.։)


Եղբայրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fraternity;
brotherhood

NBHL (2)

ԵՂԲԱՅՐՈՒԹԻՒՆ. Ուխտ կրօնաւորաց. միաբան եղբարք վանաց. վանականք. եւ Եղբայրանոց.

Ե՞րբ եկեսցուք ի վանսն, զի օրհնեսցուք յեղբայրութենէն. (Ճ. ՟Բ.։)


Եղբայրսիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

charity, brotherly love.

NBHL (1)

Զեղբայրսիրութիւն եւ այսու ծանիցես, յորժամ զքեզ սգաւոր ի վերայ եղբօրն յանցանացն տեսցես. (Կլիմաք.։)


Եղբօրորդեակ, եկաց

See full entry →

s.

son of a brother;
nephew.

NBHL (3)

Եւ ա՛ռ աբրամ ... զղովտ զեղբօրորդի իւր. (Ծն. ՟Ժ՟Բ. 5։)

Որդւովք եւ եղբօրորդւովք. (Լաստ. ՟Ժ։)

Ազգակիցքն ի միասին գալով՝ մինչեւ ցեղբօրորդեաց մանկունս. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Եղբօրորդի, որդւոյ, որդւոց, դեաց

See full entry →

s.

cf. Եղբօրորդեակ.

NBHL (3)

Եւ ա՛ռ աբրամ ... զղովտ զեղբօրորդի իւր. (Ծն. ՟Ժ՟Բ. 5։)

Որդւովք եւ եղբօրորդւովք. (Լաստ. ՟Ժ։)

Ազգակիցքն ի միասին գալով՝ մինչեւ ցեղբօրորդեաց մանկունս. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Եղեգնաձեւ

See full entry →

adj.

in the form of a cane.

NBHL (2)

ԵՂԵԳՆԱՁԵՒ կամ ԵՂԷԳՆԱՁԵՒ. Որ է ի ձեւ եղեգան. ուղղորդ եւ երկայն. եղեգի ձեւով.

Ուղղագոյն յարմատոյն եղէգնաձեւ ի վեր ընթանալով ցօղուն շուշանին. (Նիւս. երգ.։)


Եղեգնաշամբ, ից

See full entry →

s.

reedy fen;
place planted with canes.

NBHL (1)

Յեղեգնաշամբ վայրին երթեալ. (Շ. վիպ.։)


Եղեգնապուրակ, աց

See full entry →

cf. Եղեգնաշամբ.

NBHL (1)

ԵՂԵԳՆԱՊՈՒՐԱԿ կամ ԵՂԵԳՆԱՊՐԱԿ. Եղեգնուտ վայր. շամբք.


Եղեգնուտ

See full entry →

adj. s.

reedy;
reedy fen.


Եղելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Եղանութիւն.

NBHL (2)

Նայեցեալ խորհրդով մտաց ի սկզբնաւորն իմ եղելութիւն. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)

Ծովու, եւ որ ի նմա են եղելութիւնք։ Դողացան եղելութիւնք բնաւիցս բնութեան. (Նար.։)


Եղեռնական, ի, աց

See full entry →

adj.

flagitious, wicked, rascally;
bad, malicious;
enormous, atrocious.

NBHL (1)

Եղեռնական չարիք, եւ սովորական յանցանք իմ. (Մարաթ.։)


Եղեռնային, յնոյ, ոց

See full entry →

adj.

cf. Եղեռնական.

NBHL (3)

Ա՛յ թշուառ ... գո՛նէ արդ առ վաղիւ պատրաստեսցես եղեռնաւոր թշուառական ազգին հրէից։ Փղապետն այսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւոր պատուհասէն մազապուր ելանէր։ Ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21. 19։ ՟Զ. 21։)

Ի շարժել եղեռնաւոր չարեացն։ Ծովու խռովութեանց նմանեցուցանելով զեղեռնաւոր չարիս. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա. եւ ՟Ժ՟Զ։)

ԵՂԵՌՆԱՅԻՆ ԵՂԵՌՆԱՒՈՐ. ἁθλιώτατος miserrimus ὁλέθριος nocivus, exitiosus Չար. ժանտ. դժնեայ. թշուառական. վնասակար. կորստական. սատակչական.


Եղեռնաւոր, աց

See full entry →

cf. Եղեռնական.

NBHL (3)

Ա՛յ թշուառ ... գո՛նէ արդ առ վաղիւ պատրաստեսցես եղեռնաւոր թշուառական ազգին հրէից։ Փղապետն այսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւոր պատուհասէն մազապուր ելանէր։ Ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21. 19։ ՟Զ. 21։)

Ի շարժել եղեռնաւոր չարեացն։ Ծովու խռովութեանց նմանեցուցանելով զեղեռնաւոր չարիս. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա. եւ ՟Ժ՟Զ։)

ԵՂԵՌՆԱՅԻՆ ԵՂԵՌՆԱՒՈՐ. ἁθλιώτατος miserrimus ὁλέθριος nocivus, exitiosus Չար. ժանտ. դժնեայ. թշուառական. վնասակար. կորստական. սատակչական.


Եղերամայր

See full entry →

s.

weeper, mourner.

NBHL (2)

Ո՛չ եթէ զեղերամայր առընթեր ածէր բանիւք պաճուճելովք. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)

Եղերամայր. ժողով լալեաց, կամ ձայնարկուաց կռուոյ»։


Եղերերգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

funeral song;
elegy.

NBHL (1)

Որպէս յն. ἑλεγεία . լտ. ululatus կամ τραγῳδία tragoedia Ողբերգութիւն. եղերական երգ. վայնասուն.


Եղեւին, եւնոյ

See full entry →

s.

pine, fir;
cedar;
mugwort, artemisia;
kidney-bean;
southernwood.

NBHL (1)

ԵՂԵՒԻՆ որ եւ ԵՂԱՏ. ἑλάτη abies. եբր. սիխ. որ թարգմանի եւ Մայր. κέδρος cedrus Ծառ ուղղաբերձ, վարսագեղ, նրբատերեւ, իւղային անուշահոտ. որպէս փստղենի, գի, նոճի, մայր, ազգ մայրւոյ.


Եղեւնափայտ, ի

See full entry →

s.

cedar;
cedar woed;
fir-tree;
fir-wood.

NBHL (2)

Յեղեւնափայտէն՝ որ ի լիբանան։ Յօրինուածովք եղեւնափայտից. (՟Գ. Թագ. ՟Դ. ՟Զ. եւ այլն։)

κέδρος cedrus Ծառն, եւ փայտն՝ այսինքն տախտակն Եղեւին ծառոյ, ըստ որում մայր փայտ. ազգ նոճի. սէրվի ազատ. եբր. էրզ.


Եղեւնափայտեայ

See full entry →

adj.

cedrine.

NBHL (1)

Փայտ եղեւնեայ։ Փայտիւն եղեւնեաւ (կամ եղեւնով, այսինքն եղեւնւով)։ Ուռք եղեւնեայք։ Ղեւտ. (՟Դ. 4։ եւ 52։ ՟Գ. Թագ. ՟Ե. 2։)


Եղեւնեայ, էի, ից

See full entry →

cf. Եղեւնափայտեայ.

NBHL (1)

Փայտ եղեւնեայ։ Փայտիւն եղեւնեաւ (կամ եղեւնով, այսինքն եղեւնւով)։ Ուռք եղեւնեայք։ Ղեւտ. (՟Դ. 4։ եւ 52։ ՟Գ. Թագ. ՟Ե. 2։)


Եղեւնի, նեաց

See full entry →

cf. Եղեւնափայտեայ.

NBHL (1)

Փայտ եղեւնեայ։ Փայտիւն եղեւնեաւ (կամ եղեւնով, այսինքն եղեւնւով)։ Ուռք եղեւնեայք։ Ղեւտ. (՟Դ. 4։ եւ 52։ ՟Գ. Թագ. ՟Ե. 2։)


Եղէգն, ղեգանց

See full entry →

s.

reed, cane;
pen;
stem, stalk of corn;
rush;
straw, stubble;
percb, pole;
sweet calamus;
walking-stick, stick, cane;
— ապակադործաց, glass-blower's pipe, blowing-iron, bunting-iron;
— շաքարի, sugar cane;
— հնդկային, bamboo;
— (glass or brass) blow-pipe.

NBHL (2)

Առ պրտուով, եւ եղեգամբ, եւ կնիւնով։ Գազան եղեգան։ Եղէգն ջախջախեալ։ Եղէգն շարժուն ի հողմոյ.եւ այլն։

Ժողովել եղէգն առ ի յարդ։ Եկեր զնոսա իբրեւ զեղէգն. (Ել. ՟Ե. 12։ ՟Ժ՟Ե. 6։)


Եղէգնիկ

See full entry →

cf. Եղեգնիկ.

NBHL (1)

Երկն ի ծովուն ունէր զկարմրիկ եղէգնիկն. ընդ եղեգան փող՝ ծուխ ելանէր. (Խոր. ՟Ա. 30։)


Եղի, եղւոյ

See full entry →

s.

green corn;
— խանձեալ;
roasted corn or grain;
cf. Մուրկ.

NBHL (1)

Նոյն եւ ռմկ. Ցորեան ի հասկի կաթնահամ. ուստի ԵՂԻ ԽԱՆՁԵԱԼ, է Մուրկ. հասկ խորովեալ. ցորեան խարակեալ


Եղծագործ

See full entry →

adj.

ruinous, corruptive, destructive, noxious.

NBHL (2)

Որ ինչ եղծումն գործէ. վնասակար. աւերիչ. խանգարիչ. ապականիչ.

Եղծագործ սովորութեանց. (Յհ. իմ. ատ.։)


Եղծական, ի, աց

See full entry →

adj.

corruptible;
fragile;
that may be effaced.

NBHL (1)

Մահու վայր՝ ի քեզ ինքեան ի բնութեանդ բունեալ, ի ձեռն երծական կերակրոյդ ընդ քեզ սնեալ. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Եղծանեմ, եղծի

See full entry →

va.

to corrupt, to spoil;
to vitiate, to destroy, to ruin, to undo, to efface;
to erase, to scratch out;
to disfigure;
to abolish, to abrogate, to annul, to cancel;
to disconcert, to put out of tune, to disorder;
to overthrow;
to waste;
to notch, to mar, to choke, to bruise;
to cross out;
— զկեանս ի ճշմարտութենէ, to deprive one's self of, to shut one's ears to the truth.

NBHL (5)

Գուցէ եղծանիցեմ զժառանգութիւն իմ։ Մի՛ եղծցես զանուն իմ ի տանէ հօր իմոյ։ Կազմելով կամէր տէր եղծանել զնոսա։ Եղծանելով եղծցես զնոսա։ Յո՛ր կողմ եւ դարձցի ամպարիշտն, եղծանի։ Եղծաւ գեղ կանանց։ Գոյն երեսաց քոց մի՛ եղծցի։ Մի՛ եղծանիցի հրաման մարաց եւ պարսից.եւ այլն։

Եղծանելով զգիր պարտեաց. (Յհ. կթ.։)

Ոչ եղծանես, այլ գրես։ Գրիմ, եւ իսկոյն եղծանիմ։ Զգրեալս եղծի։ Զգովեստն առ աստուած եղծի։ Եղծայ, զեղծայ. (Նար.։)

ԵՂԾԱՆԵԼ. ըստ հռետորաց է Ընդ վայր հարկանել, հերքել, ատելի առնել զբանս այլոց, կամ զգովելի կարծեցեալս.

Եղծանելի՛ է ո՛չ զյոյժ հաւաստին, եւ ո՛չ զյաւէտ կարելին, այլ որ զմիջին բնութիւնն ունի։ Եւ եղծանելով՝ պարտ է նախ առաջին սուղ ինչ բամբասանս ասել իրացն ասողին. (Պիտ.։)


Եղծեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Եղծանեմ.

NBHL (1)

Զհակառակ յարուցեալսն ի վերայ լերինն սիոնի եղծնուլ. (Լծ. կոչ.։)


Եղծնում, եղծի

See full entry →

va.

cf. Եղծանեմ.

NBHL (1)

Զհակառակ յարուցեալսն ի վերայ լերինն սիոնի եղծնուլ. (Լծ. կոչ.։)


Եղծուած, ոց

See full entry →

s.

corruption, depravity, decay;
destruction, exstinction;
blot, erasure;
abolition, abrogation;
յ— դնել, յ— ապականութեան դնել, — հասուցանել, to destroy, to ruin, to annihilate;
յ— աւերանաց բերիլ, յ— դնիլ, մատնիլ, to waste one's self, to throw one's self away, to consume one's self, to wear one's self out;
to faint.

NBHL (1)

Յամենայն վնասակարութենէ փախչել, եւ ի յորդանց, եւ ի ցեղոյ, եւ ի ժամանակեայ եղծուածոյ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 27։)


Եղծումն, ման

See full entry →

s.

cf. Եղծուած.

NBHL (1)

Զեղծմունս նոցա արասցուք, յայտնապէս զանմտութիւն նոցա յանդիմանելով. (Սահմ. ՟Ա։)


Եղկական, ի, աց

See full entry →

adj.

plaintive, mournful.

NBHL (2)

Եղկականն. (վա՛յ, աւաղ. Թր. քեր.։)

Զտառքս դամբանական եւ եղկական՝ ուժգնակի վերծանեալ. (Մագ. ՟Զ։)


Եղկելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

lamentable, deplorable, unfortunate, miserable.

NBHL (1)

Ողջութիւն ստանալով եւ ճոխութիւն, եւ զանիրաւութիւն ունելով, ոչ արդեօք բարեբաստ է, այլ եղկելի լինել հաւաստի. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Եղկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

misfortune, misery, disaster, calamity;
lukewarmness.

NBHL (3)

(ի ձայնէս Եղուկ). Եղկելի վիճակ. հիքութիւն. թշուառութիւն. աւաղումն. վայ. ողորմելութիւն, խեղճութիւն, վայ.

Յայս հայի եւ մարգարէին եղկութիւնն, վա՛յ որ դնէ զչարն բարի. (Լմբ. առակ.։)

Հարկաւորապէս զտեառնն եղկութիւնն բերելով ի վերայ մեր. (Լմբ. պտրգ.։)


Եղձանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to implore, to beseech, to conjure.

NBHL (1)

Աղերս վասն մեղաց արկանել, ընդ յանցանացն եղձանալ, ի հաշտութիւն ածել զտէրն. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Եղն, եղին, ղանց

See full entry →

s.

hind;
roe.

NBHL (2)

Որթուց եղանց ի վերայ լերանց. (Երգ. ՟Բ. 9։)

Եղինք ի վայրի ծնան. (Երեմ. ՟Ժ՟Դ. 5։)


Եղնգնեայ քար

See full entry →

cf. Եղնգնաքար.

NBHL (1)

Այլ է իսկ, զի զքարն կճեայ՝ եղենգնեայս կոչեն վասն սպիտակութեանն»։


Եղնորթ, ուր

See full entry →

s.

fawn.

NBHL (1)

Զայսպիսի յաղթութիւնս կատարելով գեղեցկատեսիլ եղնորթքս այս. (Նար. յովէդ.։)


Եղուկ

See full entry →

s. adj. int.

disgrace, misfortune, disaster;
wretched, unhappy, miserable, unfortunate;
alas! what a pity! how unlucky! — զիս! — եմ ես! woe is me! wretch that I am! oh! how unfortunate I am! unlucky me! —ս կարդալ անձին, to believe one's self unfortunate;
յ— անկանել, to supplicate, to entreat, to beseech, to expose one's griefs, to pray, to implore on hended knees.

NBHL (5)

Այլ վա՛յ է ինձ, եւ եղուկ եմ ես. (Խոսր.։)

Մի ասիցես, եղո՛ւկ է զնա։ Եղո՛ւկ դուք, վա՛յ ձեզ. (Եղիշ. թղմ.։) (որ լինի եւ ածական)։

Վա՛յ նոցա ... եղուկ են, զի ամպարշտեցան յիս. (Ովս. ՟Է. 13։)

որ եւ մակբայ եղկական ասի. οἱμί hei mihi! Աւա՜ղ, վա՛յ. ո՛հ. վա՜խ.

Եղուկ վարկանելով զվրիպեալսն յանանց բարեացն. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)


Եղուտ, ի

See full entry →

adj.

substantial.

NBHL (1)

Պատուանակագոյն է եղուտն քան զմակեղուտն։ Եղուտ է՝ որ առընթեր գոլով՝ գոյացուցենէ, եւ ոչ գոլով՝ ապականէ։ Եղուտքն յեղտիցն լնանին, եւ ոչ ի մակեղտիցն. (Անյաղթ պորփ.։)


Եղջերագեղ

See full entry →

adj.

horned, having fine horns.

NBHL (1)

Զգիր եղջերագեղ վրիժակացն. (Պիտ.։)


Եղջերեայ, եաւ, եայց

See full entry →

adj. s.

horny, corneous;
trumpet, horn.

NBHL (2)

Գերագոյն քան զերիքովին փողն եղջերեայ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)

ԵՂՋԵՐԵԱՅ (կամ ԵՂՋԵՐԻ, կամ ԵՂՋԵՐ) ԵՂՋԵՐՈՅ (իբր եղջերւոյ կամ եղջերէի). ա. κεράτινος corneus, ex cornu factus. գ. κερατένη buccina. Կազմեալն յեղջերէ. եղջուրէ շինած .... վարի իբր Փող եղջերեայ. եղջիւր փչելի. որ եւ ասի ԵՂՋԵՐ ՓՈՂ, իբր եղջերափող. եբր. շօֆար. յորմէ ի մեզ Շեփոր, կամ շիփորայ.


Եղջերենի, նւոյ

See full entry →

s.

carob-tree;
carob-bean.

NBHL (1)

Կապեցին զերանելին ընդ ծառովն եղջիւրենի. (Հ. կիլիկ.։)