Definitions containing the research վ : 10000 Results

Երկայնամիտ, մտաց

See full entry →

adj.

patient, that suffers patiently, that perseveres;
— լինել, cf. Երկայնամտեմ.

NBHL (2)

Երկայնամի՛տ եղերուք ի վերայ բարկութեան հասելոյ ձեզ յաստուծոյ. (Բարուք. ՟Դ. 25։)

Երկայնամիտ լինիմք ի վերայ տգիտութեանդ ձերոյ. (Եղիշ. ՟Ը։)


Երկայնամտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be patient, to suffer patiently, to persevere.

NBHL (2)

Երկայնամտէ ոք առ այնոսիկ՝ որոց կարօղն է հատուցանել. իսկ համբերէ՝ որոց ոչ զօրէ լինել վրէժխնդիր. (Շ. յկ. ՟Կ՟Բ։)

Երկայնամտեալ յուսով. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)


Երկայնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Երկայնիմ.

NBHL (1)

Բանն մեծանայ երկայնանալով եւ լայնանալով ըստ արտագնացական ճառին. (Փիլ. ել.։)


Երկայնանիստ

See full entry →

adj.

extended, great.

NBHL (1)

Առ երկայնանստիւ միով լերամբ. (Խոր. ՟Ա. 5։)


Երկայնաչափ

See full entry →

adj.

very long.


Երկայնատարած

See full entry →

adj.

much extended.


Երկայնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Երկայնեմ.


Երկայնեմ, եցի, եա՜

See full entry →

va.

to lengthen, to extend, to stretch, to draw, to draw out;
to prolong;
— զոտս or զսրունս, to stride, to straddle.

NBHL (1)

Ժամավաճառ բանիւք երկայնէր զասացեալսն. (Փարպ.։)


Երկայնմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

longsuffering, patience.

NBHL (2)

Զներելովն եւ զերկայնմտութեամբն արհամարհիցես։ Որ համբերն բազում երկայնմտութեամբ. (Հռ. ՟Բ. 4։ ՟Թ. 22։)

Երկոլքումբք տեսանեմբ վարեցեալ զաստուած, երկայնմտութեամբն եւ վրէժխնդրութեամբն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Երկայնութիւն, ութեան

See full entry →

s. geog.

length;
court;
longitude;
depth;
— աւուրց՝ կենաց, long days;
length of days, long life, longevity;
խաղալ գնալ յ— գետոյն, to skirt, to run along the river;
յ—, of the length of;
to the... longitude.

NBHL (2)

Երկայնութիւն տապանի, կամ փեղկի։ Սուր՝ թզաւ յերկայնութիւն։ Քսան վտաւանաւ երկայնութեամբ։ Երկայնութիւն ճանապարհի, կամ կենաց, աւուրց. (Ծն.։ Ել.։ Օրին.։ Դտ.։ Դան.։ եւ Խոր.։ Եղիշ. եւ այլն։)

Ի վերայ բերել հրամայէ զկարգ եւ զդիր աւուրցն եւ կանոնաց՝ ըստ երկայնութեան եւ թակրճութեան. (Յհ. իմ. ատ.։)


Երկայնօրեայ՞՞՞լինիմ

See full entry →

sv.

to live long.

NBHL (2)

ԵՐԿԱՅՆՕՐԵԱՅ ԼԻՆԵԼ. μακροημερεύω prolongo dies, longaevus sum Կեալ ընդ երկայն աւուրս. շատ օրերով ապրիլ.

Երկայնօրեայք լինիցիք յերկրին, կամ ի վերայ երկրին, զոր ժառանգիցէ. (Օրին. ՟Ե. ՟Զ. ՟Ժ՟Ա. ՟Լ՟Բ։)


Երկանաքար, վէմ —

See full entry →

s. adj.

mill-stone;
mill-stone quarry;
of millstone;
— հաստատուն, bedstone, bed mill-stone, lower mill-stone;
— շարժական, runner, upper mill-stone, top mill-stone.

NBHL (3)

Իբրեւ զերկանաքար իշոյ հանապազ ի վարժման. (Կլիմաք.։)

Երկանաքարիւն իշոյ ի պարանօց օրինակէ զվարս աշխարհիս. (Բրսղ. մրկ.։)

Վէմ երկանաքար». յն. վէմ կամ քար երկանի. (Ղկ. ՟Ժ՟Է. 2։)


Երկանուն

See full entry →

adj.

binominous, having two names.

NBHL (2)

Երկանուանն սմբատայ (յովհաննու). (Լաստ. ՟Բ.)

Երկանուն է անուանք երկու ի վերայ միոյ իսկի դասեալ. ո՛րգոն, Եղիազարոս, եւ Եւարեան». յն. Աղեքսանդրոս, եւ Պարիս. (Թր. քեր.։)


Երկապաշտ, ից

See full entry →

adj.

parasitic.

NBHL (1)

Որ պաշտօն տանի երկուց, անձին եւ օտարի, շնթելով մեծատանց, եւ պարարելով զորովայն իւր. զի դնի որպէս յն. παράσιτος parasitus, որ է պատառաբոյծ.


Երկասէր

See full entry →

adj.

that loves work, laborius, diligent.

NBHL (1)

Երկասէր արօրաձիգ։ Երկասէր վարժք. (Պիտ.։)


Երկասիրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Աշխատասիրեմ.

NBHL (1)

Անձանձրոյթ երկասիրելովն արդարեւ գերազանցեալ զամենեքումբք. (Պիտ.։)


Երկատեսակ

See full entry →

adj.

of two kinds.

NBHL (2)

Հայելիս երկատեսակս եւ անաղտս։ Երկատեսակս իմացութիւնս։ Երկատեսակն վերահայեցութիւն. (Դիոն. երկն. ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Ե։)

Երկատեսակ ունելով զհայելի մտացն. (Վրդն. ծն.։ (լաւ եւս էր թարգմանել՝ Լուսատեսակ, կամ յստակ. յորմէ եւ յաջորդ ածանցքն։))


Երկար

See full entry →

adj. s. adv.

long, extended, ample;
prolix;
slow, tardy;
length;
—, ընդ —, long, a long while;
at length.

NBHL (5)

Երկար ամանակաւ պահեն զվատախառնութեանցն բերս. (Անյաղթ ստորոգ.։)

Երկար մովաբացւոյն գոչէ». պիտի երանք, կամ մէջք, ըստ յն։

ԵՐԿԱՐ. ըստ քերականաց եւ քերթողաց՝ Ձայնաւոր տառ եւ վանկ երկայն ամանակաւ. որպէս եւ երկայն ամանակն, եւ նշանակ նորին՝ ոլորակն (՜). որ է ըստ յն. ( = ). որոյ հակառակն է սուղ).

Երկար վանգ։ Երկար փաղառութիւն։ Երկար տառիւք։ Առոգանութիւնք են տասն, շեշտ, բութ, պարոյկ, երկար, սուղ, եւ այլն։ Ամանակք երկու. երկար, սուղ. (Թր. քեր.։)

Խօսէր երկարս ընդ վասակայ. (Փարպ.։)


Երկարաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Երկայնաբանեմ.

NBHL (1)

Աւելորդ է մեզ վասն նոցա երկարաբանել. (Շիր.։)


Երկարակեաց

See full entry →

cf. Երկայնակեաց.


Երկարաձգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

elongation, prolonging;
duration, length, prolongation;
act of going back.

NBHL (1)

Երկարաձգութիւնն ... երեքամսեայ բովանդակեալ աւուրբք. (Պիտ.։)


Երկարաձիգ

See full entry →

adj.

long, extended, that lasts a long time, durable.

NBHL (2)

Փոսս երկարաձիգս հատանելով եւ խորափիտս. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Երկարաձիգ լեառն։ Լերինք երկարաձիգք։ Երկարաձիգ երկայնութիւնք վայրաց. (Փիլ.։ Վեցօր.։)


Երկարեմ, եցի

See full entry →

va.

to lengthen, to prolong, to stretch, to extend;
to suspend;
to delay, to temporize.

NBHL (1)

Զանմիջոցն եւ զերկարիլն յայտ առնելով. (Վրդն. ել.։)


Երկարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

length, elongation, extent, reach;
prolixity.


Երկարումն, ման

See full entry →

s.

cf. Երկարութիւն.

NBHL (1)

Զերկարումն իրացն խռովութեան. (Եղիշ. ՟Ա։)


Երկաւոր, ի, աց

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (4)

Ել յերկաւորեակ լեառն մերձ կեսարու. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ա.։)

Կողովս երիս ոսկեղէնս, եւ մի արծաթի. իսկ արծաթին կից էր ընդ միում յոսկեղինացն իբրեւ զերկաւորի ... իսկ զերկուորիսն բարձրագոյն եցոյց ի վերոյ կողմանէ հիւսիսային կողովոյն. (Ճ. ՟Զ.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)

Զզեւս (այսինքն զարամազգ) խոստովանին՝ զհայրն իւր կապել (զկռոնոս), զի զուստերսն կլանէր ոչ իրաւամբք. զնա իսկ՝ զհօրն իւր զերկաւորիսն հատուցանել (այսինքն հատանել). (Պղատ. եւթիփռոն.։)


Երկաւորեակ, ակք

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (4)

Ել յերկաւորեակ լեառն մերձ կեսարու. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ա.։)

Կողովս երիս ոսկեղէնս, եւ մի արծաթի. իսկ արծաթին կից էր ընդ միում յոսկեղինացն իբրեւ զերկաւորի ... իսկ զերկուորիսն բարձրագոյն եցոյց ի վերոյ կողմանէ հիւսիսային կողովոյն. (Ճ. ՟Զ.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)

Զզեւս (այսինքն զարամազգ) խոստովանին՝ զհայրն իւր կապել (զկռոնոս), զի զուստերսն կլանէր ոչ իրաւամբք. զնա իսկ՝ զհօրն իւր զերկաւորիսն հատուցանել (այսինքն հատանել). (Պղատ. եւթիփռոն.։)


Երկաւորիք, րեաց

See full entry →

cf. Երկուորեակ;
cf. Երկուորի.

NBHL (4)

Ել յերկաւորեակ լեառն մերձ կեսարու. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ա.։)

Կողովս երիս ոսկեղէնս, եւ մի արծաթի. իսկ արծաթին կից էր ընդ միում յոսկեղինացն իբրեւ զերկաւորի ... իսկ զերկուորիսն բարձրագոյն եցոյց ի վերոյ կողմանէ հիւսիսային կողովոյն. (Ճ. ՟Զ.։)

Երկու երակք հատան առ թիկունս կոյս երկաւորիս, իբրու հանդիպեալ էր մարմինն աջիւք եւ ահեկիւք գոլով. (Պղատ. տիմ.։)

Զզեւս (այսինքն զարամազգ) խոստովանին՝ զհայրն իւր կապել (զկռոնոս), զի զուստերսն կլանէր ոչ իրաւամբք. զնա իսկ՝ զհօրն իւր զերկաւորիսն հատուցանել (այսինքն հատանել). (Պղատ. եւթիփռոն.։)


Երկաւուրբ, ւուրս, ւուրց

See full entry →

adv.

of, or for two days.

NBHL (1)

ԵՐԿԱՒՈՒՐԲ ԵՐԿԱՒՈՒՐՑ ԶԵՐԿԱՒՈՒՐՍ. Երկօրեայ. զերկուս կամ ցերկուս աւուրս. երկու օր. երկու օրով.


Երկաքանչիւր, ոց

See full entry →

adj. s.

both, each, every.

NBHL (3)

Երբեմն զմարդոյ վայելուչսն թողոյր ձայնս, եւ երբեմն ցուցանէ իրս՝ աստուածութեանն միայն եղեալ պարտ. զի իմասցի երկաքանչիւր ինչ». այսինքն ծանիցի միանգամայն աստուած եւ մարդ. որ յայլոց յումպէտս թարգմանեալ է Երկախումբ։

Երկաքանչիւրովքն խրատէ. բարեաւն յորգորէ, եւ ահիւն զկծեցուցանէ. (Յճխ. ՟Զ։)

ԵՐԿԱՔԱՆՉԻՒՐ ՈՔ, ուրուք, ումեքէ. (եզ. եւ եթ) գ. Նոյն ընդ վ.


Երկբայ

See full entry →

adj.

doubtful, uncertain, undetermined, perplexed;
յերկբայս լինել, to doubt, to have doubts;
to scruple, to demur;
յերկբայս արկանել, to call into question;
յերկբայս առնել, to bring into suspicion, to make suspicions.

NBHL (2)

Երդումն առ մեզ վասն այնորիկ լինի, զի զերկբայ եւ զկեղակարծելի իրս հաւատարմացուցանեմք. (Ոսկիփոր.։)

Յերկբայս եմք վասն այսոցիկ, եթէ ե՞ն, եւ եթէ ոչ. (Սահմ. ՟Ա։)


Երկբայաբար

See full entry →

adv.

uncertainly, doubt-fully.

NBHL (1)

Երբեմն վկայել, եւ դարձեալ երկբայաբար ունել զկարծիսն. (Իգն.։)


Երկբայանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Երկբայիմ.

NBHL (1)

Ոչ երկբայանամ ես իմոց վիրացս բժշկութեան։ Յաղօթելն երկբայացաւ. (Ճ. ՟Գ.։)


Երկբայիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to doubt, to suspect, to hesitate, to mistrust.

NBHL (1)

Առ աստուած ... է՞ր վասն երկբայիս. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Ա։)


Երկբայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

doubt, hesitation, perplexity, irresolution;
suspicion;
incertitude, ambiguity.

NBHL (1)

ἁπορία, ἁμφισβήτησις dubitatio, dubium Երկմտութիւն. տարակուսանք. կասկած. թերահաւատութիւն. վարանք անձին կամ մտաց. եւ Անստուգութիւն իրաց.


Երկբան, ից

See full entry →

adj.

amphibological, double, ambiguous;
double-dealing, double-tongued.

NBHL (2)

Մի՛ երկբան ինչ վասն փութանակի եւ լուսաւորագոյն յարութեանն ի նենգաւորացն համարիցի ... եդին ի գերեզմանի. (Ագաթ.։)

Երկբա՛ն է յեօթանասնիցն թարգմանութենէ ամօք հինգ հարիւր ութսուն եւ վեցիւք։ Երկբան են առ հրէից եբրայականն՝ ամօք վեց հարիւր յիսունիւք։ Երկբանի՛ ի հրէական եբրայեցւոցն ամօք երեք հարիւր քառասուն եւ իննուք. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երկբարբառ

See full entry →

adj. s.

diphthong.

NBHL (1)

δίφθογγος diphtongus Ունօղ զկրկին ձայն ի մի վանկ յօդեալ յերկուց ձայնաւորաց, կամ ի մի եւ եթ ձայնաւոր ունակ զօրութեան կրկին տառից. զոր օրինակ ու, իբր լտ. u. աւ, իբր օ. ե՛ւ, իբր իւ, այսինքն եու. եւ ւ, իբր իւ կամ ի. ե, իբր եէ. ա՛յ, իբր աե. եւ այլն. որք ասին եւ Երկձայն.


Երկբերան, ոյ, ովք

See full entry →

adj.

that has two apertures;
two edged, double-biting, two-bladed.

NBHL (1)

Ստրկօք երկբերանովք. (Խոր. ՟Գ. 28։)


Երկբերանեան

See full entry →

adj.

cf. Երկբերան.

NBHL (1)

Ստրկօք երկբերանովք. (Խոր. ՟Գ. 28։)


Երկբերանի, նւոյ

See full entry →

adj.

cf. Երկբերան.

NBHL (1)

Ստրկօք երկբերանովք. (Խոր. ՟Գ. 28։)


Երկբոյս

See full entry →

adj.

born or produced doubly, double;
having two qualities.

NBHL (1)

Կեկրոփս դիփիէս ... կոչի երկբոյս, կա՛մ վասն հասակին երկայնութեան, կամ զի եգիպտացի էր, եւ զերկոսին լեզուս գիտէր. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Երկգլուխ, լխոյ

See full entry →

adj.

bicipital;
two-headed;
double-headed.

NBHL (1)

Օտար զօրութիւն վիշապի երկգլխոյ. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 7։)


Երկգլխի, լխւոյ

See full entry →

adj.

cf. Երկգլուխ.

NBHL (1)

Օտար զօրութիւն վիշապի երկգլխոյ. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 7։)


Երկդիմեան

See full entry →

adj.

of two faces;
of two sorts, diverse;
deceitful, counterfeit;
doubtful, equivocal, ambiguous, amphibological.

NBHL (1)

Ի վերայ երկդիմեան յանցուցելոցն. ((այսինքն երկոքումբք յանցուցելոցն). Եփր. մնաց.։)


Երկդիմի

See full entry →

cf. Երկդիմեան.

NBHL (5)

Գազանք անծանօթք ... երկդիմիք, վեցձեռնիք. (Խոր. աշխարհ.։)

Մրջնառիւծս ասեն՝ թէ երկդիմի է, զմի ինչ ունելով ի մրջմանց, եւ մի ինչ դարձեալ յառիւծուց. (Իսիւք.։)

Մի՛ անջրպետեր ի մարդ առանձնապէս, եւ յաստուած բան, երկդիմի տպաւորելով մեզ զէմմանուէլ». այսինքն երկձայնեայ. (Պրպմ. ՟Լ՟Է։)

Ձայնիս մերոյ երկդիմի ունելով զօրութիւն՝ յասելն եւ յերգելն։ Երկդիմի է խոհականութեան տեսակ. է՛ որ ընդհանուր, եւ է՛ որ մասնաւոր։ Երկդիմի է մահ, է՛ որ մարդոյ, եւ է՛ որ ոգւոյ առանձին։ Երկդիմի անկուածս պայծառս զարդարէ. (Փիլ.։)

Յերկդիմի վշտացն ... մարդկան եւ դիւաց. (Ոսկ. լուս.։)


Երկդրամեան, մենի

See full entry →

s.

didrachm, two drachms or pence.

NBHL (1)

Մովսէս զոյգս յերկոցունց զերկդրամենին պահանջէր վարկ. (Պիտ.։)


Երկեակ

See full entry →

adj.

binary.

NBHL (3)

Սկիզբն դարինճ երկեակն։ Երկեակն թիւ գոլով՝ զիա՞րդ է սկիզբն։ Երկեակն ոչ է թիւ, այլ սկիզբն թուոյ. (Սահմ. ՟Ժ՟Դ։)

Թիւ խորհրդական երկեակ տասնեկի։ Երկեակ ճանապարհաւ։ Երկեակ որոմանց։ Երկեակ բնութիւն ի նոյն արձանի։ Երկեակ մարմնով, եւ միով սրտիւ. (Նար.։)

Իսկ զերկեակսն՝ ի պոռնկութենէ, եւ ո՛չ յամուսնութենէ ածելով առ զուգաւորութիւնն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Երկեամ

See full entry →

adj.

of two years;
biennial;
զ—, lasting two years.

NBHL (2)

Եւ այս եղեւ զերկեամ մի։ Եւ եղեւ զերկեամ մի բովանդակ իւրով վարձու. (Գծ. ՟Ժ՟Թ. 10։ ՟Ի՟Ը. 30։)

Զերկեամ միայն թագաւորել։ Զերկեամ միայն կալ յայնպիսի միտս։ Զամենայն զիրս զերկեամ բովանդակեալ՝ մեռանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Երկեղուկ

See full entry →

s.

fear;
—ս արկանել, to terrify, to frighten.

NBHL (1)

ԵՐԿԵՂՈՒԿՍ ԱՐԿԱՆԵԼ. Ահ արկանել. երկեցուցանել. վախ ձգել, վախցընել.


Երկեղուտ

See full entry →

adj.

frightful.

NBHL (1)

Երկիւղական. ահաւոր. վախնալու.