Definitions containing the research վ : 10000 Results

Գորշախայտ

See full entry →

adj.

dapple;
grayish, grizzly.

NBHL (1)

φαιός, διάλευκος fuscus, subalbus եւ այլն. Գորշ խառն ընդ սպիտակի եւ ընդ այլ գոյնս. (վասն որոյ շփոթի ընդ Գորշ, եւ ընդ Պիսակ կամ խայտախարիւ).


Գորշապահանգ, աց

See full entry →

s.

ear-drop, earring

NBHL (1)

τροχίσκος, ἑνώτιον rotula, inauris որ եւ գրի ԳՈՇԱՊԱՀԱՆԳ կամ ԳՈՇԱՊԱՐՀԱՆԳ. Իբր Պահապան ունկան (որ է պրս. կիւշ) այսինքն օղ. մանեակ գնդի. գնդանաց. գինդ յարակից զարդուք գլխոյ. որպէս պ. մէնկիւշ, կիւշվար, ավիզէ կիւշ. (ըստ յն. անուակ, օղամանեակ, եւ ունկանոց).


Գուժաբեր, աց

See full entry →

adj. s.

that brings sad news, sad, fatal;
bearer of unhappy news.


Գուժամ, ացի

See full entry →

vn.

to lament, to deplore.

NBHL (1)

κράζω clamo cf. ԳՈՒԺԵԼ, ըստ որում Կական եւ ճիչ բառնալ. Գուժալով ձայնիւ մեծաւ՝ լալով եւ սգալով. (Յայտ. ժը. 19։)


Գուժատու

See full entry →

cf. Գուժկան.


Գուժարկու

See full entry →

cf. Գուժկան.

NBHL (1)

Հեմինացի երիտասարդին նման գոլով իմ՝ գուժարկու եղէ. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ։)


Գուժաւոր, աց

See full entry →

cf. Գուժկան.

NBHL (1)

Գուժաւոր հասանէր առ զօրավարն հայոց. (Բուզ. ՟Ե. 43։)


Գուժեմ, եցի

See full entry →

vn.

to bring or give sad news;
to lament, to deplore, to cry, to scream;
to sound.

NBHL (3)

ԳՈՒԺԵՄ κράζω, κραυγάζω, βοάω, ἁλαλάζω clamo, exclamo, vociferor, ululo, ejulo որ եւ ԳՈՒԺԱԼ. Կոծիլ. ճչել վասն աղետից կամ գուժից. կական բառնալ. լալագին գոչել. աշխարել. բողոքել.

Գուժեա՛, աղաղակ բարձ։ Գուժեցէ՛ք հովիւք եւ աղաղակեցէ՛ք. (Երեմ. ՟Ի՟Բ. 20։ ՟Ի՟Ե. 35։)

Ձայն լալոյ նորա գուժեաց ի ճանապարհս իւր։ Ձայն ի շրթանց գուժեաց լալոյ եւ պաղատանաց։ Ձայն ողորմ գուժեաց ի սիովն. (Երեմ. ՟Բ. 24։ ՟Գ. 21։ ՟Թ. 19։)


Գուձ

See full entry →

s.

handful.


Գուղձ

See full entry →

s.

glebe, clod.

NBHL (1)

Եթէ ցանէ ոք զգետինն, եւ ի հետ փորչով գայ եւ ծեծէ եւ զգուղձքն մանրէ, եւ զսեմն ծածկէ նա այն է լաւ։ Յակնբցելն՝ զքուցն մանրել պարտ է անհնար. զի գղձան փողին սնըցնօղ է եւ մեծցնօղ կուզին եւ պտղին։ Զփոշին՝ որ ի փորչէն եւ ի գղցանն ի մանրելոյն ելանէ. եւ այլն։ (Վստկ. ՟Լ՟Գ. եւ ՟Ծ՟Ա.)


Գումակ

See full entry →

s.

large waggon or cart;
the harness of a carriage.

NBHL (1)

Կազաց կառաց՝ սարօք իւրովք եւ անուօք.


Գումարեմ, եցի

See full entry →

va.

to assemble;
to convoke;
to gather together, to add, to sum.

NBHL (5)

συνάγω congrego, colligo, cogo Հաւաքել. ժողովել. խմբել. բովանդակել. կուտել. ի մի վայր կոչել. պատրաստել ի պատերազմ, եւ այլն. ժողվել, մէկտեղել.

Ի գումարել ինձ զամպս ի վերայ երկրի։ Ի գումարել երկնաւորին զթագաւորս ի վերայ նրա։ Գումարեաց սիսարտ զամենայն կառս իւր։ Գումարեցան ի ձորն աղի.եւ այլն։

Զնախնեաց պատմութիւն գումարեալ։ Ի մի վայր գումարեաց զմատենադարանս։ Զթագաւորացն անուանս գումարել գումարէ. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Գումարեն իմն թիւ ամաց։ Գումարէ ամս շհդ։ Զթիւ ամացն գումարէն մինչեւ ցկայսր։ Չորք եւ վեց գումարին ի տասն. (Փիլ.։ Եւս. քր.։ Խոր. ՟Ա. 3։ Յհ. իմ. ատ.։)

Զերիս աւուրսն գումարեաց ստուգութիւն զսուրն (զմահն) ի ժողովուրդ անդ. (Եփր. մն.) իմա՛, ի վերայ էած, կամ բովանդակեաց։


Գումարիմ, եցայ

See full entry →

vp.

to assemble together, to gather together;
to be astonished, amazed, surprised, confused.

NBHL (3)

պէսպէս ոճով. որպէս Պատրաստիլ ի մարտ, ոգորիլ. բախիլ. ընդդէմ կալ. եւ Խռովիլ յանձին, կամ ընդ անձին ոգորիլ ամօթով.

Գումարեցայ ընդ քեռ իմում, եւ յաղթեցի. (Ծն. ՟Լ. 8։ Դու եւ ժողովուրդ քո գումարեալ էք զաստուծոյ. Թուոց. ՟Ժ՟Զ. 11։)

Ընդդէմ գումարի վասն մեր որպէս մարդ, եւ յաղթէ աստուածաբար։


Գումարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

assembly;
mob;
sitting;
addition.

NBHL (2)

Գումարութիւն մարգարէից։ Բազմախուռն գումարութիւն ժողովրդոց։ Զերանելի անուանց գումարութիւն։ Զեկեղեցական գրոց գումարութիւնն։ Բազմացն գումարութիւն։ Գումարութեան բանական հօտից։ Ըստ գծագրացն գումարութեան. (Ագաթ.։ Կորիւն.։ Նար.։)

Կամ ժողովոցըն գումարումն յաւուր տօնիցըն տէրունի. (Շ. եդես.։)


Գումարումն, ման

See full entry →

s.

cf. Գումարութիւն.

NBHL (2)

Գումարութիւն մարգարէից։ Բազմախուռն գումարութիւն ժողովրդոց։ Զերանելի անուանց գումարութիւն։ Զեկեղեցական գրոց գումարութիւնն։ Բազմացն գումարութիւն։ Գումարութեան բանական հօտից։ Ըստ գծագրացն գումարութեան. (Ագաթ.։ Կորիւն.։ Նար.։)

Կամ ժողովոցըն գումարումն յաւուր տօնիցըն տէրունի. (Շ. եդես.։)


Գումարտական, ի, աց

See full entry →

adj.

of an assembly.

NBHL (1)

Գումարտական ժողով. (Թէոդոր. խչ.։)


Գունագեղ

See full entry →

adj.

adorned with fine colours.

NBHL (4)

Գեղեցիկ գունով. երփնագեղ. գունագոյն. աղուոր գունով, գունզգուն, րէնկ րէնկ, տիլպէր.

Խօսուն քո ծաղկանց գունագեղ եւ գովելի վարուցդ. (Երզն. լս.։)

Գունագեղ տերեւով ապագայից տալով զփրկական պտուղն ի ժամու. (Մխ. ապար.։)

Տէգք մուրուաց նորա զօրէն մանուշակի ծաղկեալք ի վերայ գունագեղ այտից. (Արծր. ՟Ե. 11։)


Գունագեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to colour.

NBHL (2)

Գունով գեղազարդել. գունազարդել.

Գունագեղէ եւ զերկրորդն ըստ չափոյ զգալոյ եւ վերնահայեաց աչաց մարմնեղինաց։ Գունագեղի յիւր մարմինն եւ յարիւնն կենսատու. (Վրդն. ծն.։)


Գունագոյն

See full entry →

adj.

in divers colours.

NBHL (1)

Գունագոյն ականցն հիւսելոց։ Իբրեւ զվարդ անուշահոտ գունագունակ գեղով ցուցելա զգոյնս իւրեանց. (Արծր. ՟Ե. 11. եւ Արծր. յիշատ.։)


Գունակաւորեալ

See full entry →

adj.

cf. Գունագեղ.

NBHL (2)

Գունագեղեալ. գեղազարդեալ գունովք.

Իբրեւ զնկարս գեղեցիկս զարդուց գունակաւորեալ եւ պայծառացեալ. (Նար. յովէդ.։ Նոյն է եւ ԳՈՒՆԱԿԵԱԼ։ ՃՃ.։)


Գունապաճոյճ

See full entry →

adj.

adorned with several colours.

NBHL (2)

Պաճուճեալ գունովք. գունագեղեան.

Գունապաճոյճ զանազան ոստովք հրաշագեղ. (Ճ. ՟Գ.։)


Գունաւոր, աց

See full entry →

adj.

coloured;
dyed;
having several colours;
quick, diligent, violent.

NBHL (1)

ԳՈՒՆԱՒՈՐ որ եւ ԳՈՒՆԵԱՆ. Ունօղ զգոյն. կարեւոր եւ վայելուչ. գեղեցիկ գունով. բազմագունի. րէնկլի.


Գունաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

to dye, to colour.

NBHL (1)

Ապականիչ ժանկն ի վերայ գունաւորի։ Մի՛ գունաւորեսցի ախտն ամբարհաւաճութեան ի վերայ զուտ եւ մաքուր արծաթոյ. (Սկեւռ. աղ.։)


Գունափոխիմ

See full entry →

vn.

cf. Գունատիմ.


Գունափոխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

transfiguration.

NBHL (1)

Յաւուր մեծի գունափոխութեան տեառն, յորժամ եցոյց տէրն զպատկերն հօր՝ գլխաւորաց առաքելոց եւ մարգարէիցն. (Պտմ. վր.։)


Գունդագունդ

See full entry →

adv. adj.

in several regiments;
in a crowd, like a crowd;
large, much.

NBHL (1)

Եւ այլեւս կանայք մեծամեծք տեղեացն գային գունդագունդք գովել զնա. յն. համագունդ գային, կամ զուգընթանային. (Յուդթ. ՟Ժ՟Ե. 15։)


Գունեայ

See full entry →

adj.

of fine colour, fine, graceful.

NBHL (2)

ԳՈՒՆԵԱՅ ԳՈՒՆԵԱՆ ԳՈՒՆԵՂ. cf. ԳՈՒՆԱՒՈՐ. գունը տեղը, աղուոր գունով.

Արտաքին երեւոյթք վկայեն առոյգս լինել եւ գունեղ. (Վրդն. դան.։)


Գունեան

See full entry →

cf. Գունեայ

NBHL (2)

ԳՈՒՆԵԱՅ ԳՈՒՆԵԱՆ ԳՈՒՆԵՂ. cf. ԳՈՒՆԱՒՈՐ. գունը տեղը, աղուոր գունով.

Արտաքին երեւոյթք վկայեն առոյգս լինել եւ գունեղ. (Վրդն. դան.։)


Գունեղ

See full entry →

cf. Գունեայ

NBHL (2)

ԳՈՒՆԵԱՅ ԳՈՒՆԵԱՆ ԳՈՒՆԵՂ. cf. ԳՈՒՆԱՒՈՐ. գունը տեղը, աղուոր գունով.

Արտաքին երեւոյթք վկայեն առոյգս լինել եւ գունեղ. (Վրդն. դան.։)


Գունեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Գունաւորեմ.

NBHL (3)

Զպղինձ ոք ոսկւով գունէ. (Լմբ. սղ. ՟Ժ՟Ը։)

Զարեգակնային ճառագայթսն ի վերայ այտիցի գունեալ. (Փիլ. սամփս.։)

Զգայուն իմն որակութիւն գունեալ վեր ի վերոյ ... յերեսաց պատրանս խաբէութեան. (Փիլ. լին.։)


Գուշակեմ, եցի

See full entry →

va.

to predict, to prophesy;
to foresee, to presage, to conjecture, to guess, to augur, to cast one's nativity, to prognosticate;
to denounce.

NBHL (2)

Ի բժշկէն, որ յառաջագոյն գուշակեաց նմա ( զվնասն)։ Եթէ յաառջագոյն չէր գուշակեալ աստուծոյ մարդոյն (զմահ). (Եզնիկ.։)

Զորմէ յառաջագոյն գուշակեաց մովսէս. (Արշ.։)


Գուշակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prophecy;
presage, omen, prognostic;
augury, auspice, divination, denunciation.

NBHL (1)

Եւ ոչ արար պատասխանի նմա տէր երազովք, եւ գուշակութեամբք (յն. յայտնութեամբք), եւ մարգարէիւք. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Ը. 6։)


Գուշակումն, ման

See full entry →

s.

cf. Գուշակութիւն.

NBHL (1)

Ըստ օրինի անտուստ գուշակմամբ ի խորանին։ Իբր ի գուշակումն անուան խոստացեալն շնորհիս։ Ի ճառս ազդման այսմ հովուի գուշակման։ Ի գուշակումն նշանակութեան քումդ խորհրդոյ. (Նար.։)


Գուպարած, ի

See full entry →

s.

struggle, wrestling, fight;
duel;
war;
dispute;
— դնել, to fight, to attack.

NBHL (1)

Գուպարած եդեալ մաքառէր ընդ պօղոս։ Ստադին միայն մրցութիւն էր. եւ ապա յետոյ եւ այլեւս գուպարածքն մի ըստ միոջէ յաւելան։ Այնուհետեւ այլոցն գուպարած կայր վասն թագաւորութեան փիլիպպեայ. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 23։ եւ Եւս. քր. ՟Ա։)


Գուսանական, ի, աց

See full entry →

adj. s.

musical;
theatric;
song, ballad.

NBHL (2)

Ի գուսանականէն այս գտանի ժողովեալ ի դիւանի արքունեաց. (Խոր. ՟Ա. 13.) իմա՛ յերգոց արձանագրելոց։

Յոյժ սիրէին զնա վասն գուսանական երգոյ նորա. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ժ՟Զ.։)


Գուսանամոլ

See full entry →

adj.

passionately fond of operas or opera-singers;
mad for musicians.

NBHL (1)

Անառակ եւ գուսանամոլ գինարբուքն, որք զեղխին եւ պակշոտին. (Մանդ. ՟Ժ՟Է. կամ ՟Թ. (ուր նոր ձ. պարզելով դնէ, Գուսանասէր)։)


Գուսանամուտ

See full entry →

adj.

where a singer or musician enters;
— առնել, to receive opera-singers into one's house;
— լինել, to visit the opera-singers.

NBHL (1)

Մեղայ կատակերգութեամբ, մեղայ գուսանամուտ լինելով. (Մաշկ.։)


Գուսանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

music, drama, comedy, ballad.

NBHL (1)

Գուսանութիւն իւրովք պատիր արուեստիւք զապականութեան նշանակ գործէ ի տեսողս իւր. (Վեցօր. ՟Դ։)


Գուցէ

See full entry →

adv.

perhaps;
for fear of, lest.

NBHL (1)

Զերծի՛ր ի լեառն, գուցէ ընդ նոսա ըմբռնիցիս։ Գուցէ երբէք յափշտակիցէ։ Զահի հարեալ, թէ գուցէ։ Զգո՛յշ լերուք, գուցէ, եւ այլն։ Երկնչիմ ի ձէնջ, գուցէ թէ եւ այլն։ Դուն ուրեք վարի իբր երկբայական. (Թերեւս.) կրնայ ըլլալ որ. ... ἵσως, τάχα forte


Գռգռամ

See full entry →

vn.

to croak;
to gargle, to bubble.


Գռեհիկ, հկաց

See full entry →

adj. s.

plebeian, clownish, rude, coarse;
peasant, clown.

NBHL (2)

Վասն չուանամանաց ... եւ վասն այլոց գռեհիկ մարդկան գործես զգործն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 20։)

Սկսանին որք ընդ իւր գռեհիկքն գովել զնա։ Ուտելով եւ ըմպելով, եւ խառն ընդ գռեհիկս կալով։ Ես այր գռեհիկ եմ, եւ բանջարս գնեմ եւ ծախեմ։ Մերկացեալ զզգեստ կրօնաւորութեան՝ եղեւ գռեհկ. (Վրք. հց.։)


Գռոյթ

See full entry →

cf. Գռոհ.

NBHL (2)

Գռութ սպայից յինքեանս կուտեալ։ Գռոյթ իմն ի վերայ զօրու հագարացւոցն տուեալ. (Յհ. կթ.։)

Գունդք հրեշտակաց ... գռոթ տուեալ ի վերուստ խուսափելով անդ հասանեն ի սպասաւորութիւն. (Կանոն.։)


Գտակ, աց

See full entry →

s. adv.

cap, bonnet;
calix, flower-cup;
inventor, author;
— լինել, to invent;
—աւ, exactly, surely, precisely.

NBHL (4)

Մակեդոնական գդակ ի վերայ գլխոյ նորա. (Պտմ. աղեքս.։)

Առ զտուղտն գտակովն եւ բարունակով։ Գլխոյդ չափ պուտկէ գտակ շինած է. (Վստկ. ՅԹ. եւ ՅԵ։)

ԳՏԱԿԱՒ. Ստգոյգ գիւտիւ. ճշդիւ. հաւաստեաւ. անվրէպ. քաջ կշռութեամբ. յար եւ նման.

Տեսաք գրեալ սորին ձեռօք ստոյգ գտակաւ. (Սամ. երէց.։) (վրիպակ է գրելն երբեմն, գիտակաւ)։


Գտանեմ, տի

See full entry →

va.

to find, to invent, to discover, to find out;
to gain, to have;
to meet;
— շնարհս առաջի ուրուք, to gain or acquire the heart, friendship, goodwill of some one;
to regain the favour of some one.

NBHL (4)

Հաւատարիմ գտցի։ Գտանիցիմք սուտ վկայք։ Գտաւ ինձ պատուիրանն՝ որ ի կեանսն էր, նոյն ի մահ.եւ այլն։

Ունէիր ազգայինս յերկրի, եւ գտար եղբարս ի յերկինս. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)

Նա ոչինչ վնաս մահու գտաւ ի դմա. (Զքր. կթ.։)

Ի վերայ բարեգործաց, եւ բարի գտելոց (ամենայն գտողաց). (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Գտիչ

See full entry →

s.

finder, inventor.

NBHL (1)

Գտիչ կորուսելոց, կամ ամենայնի։ Ո՛չ ես կորուսիչ, այլ գտիչ։ Խայտառակիչ կախարդաց, գտիչ աղանդից (այսինքն ի վեր հանօղ զխաբէութիւն նոցա). (Նար.։)


Գրագէտ, գիտաց

See full entry →

adj.

book-learned, literate, lettered.

NBHL (1)

Առ սովաւ եզր եբրայեցւոց սուրբ գրոց գրագէտ ճանաչիւր. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Գրագիր, գրաց

See full entry →

s.

copier, transcriber;
author, writer;
secretary.

NBHL (1)

Մուսիանոս՝ մեր (այսինքն քրիստոնեաղ) գրագիր ճանաչէր։ Ղեւոնիդէս հայր որոգէնի գրագիր վկայեաց. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Գրագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

office of a copier.

NBHL (1)

Յառաջն աղքատ էի, եւ վասն գրագրութեանս մեծ փառաց հասայ. (Ոսկիփոր.։)


Գրադեղ

See full entry →

s.

ink.

NBHL (1)

Էր որպէս գրադեղ պինդ (որպէս եփեալ մելան)։ Աշխատեա՛ եղբայր, քանզի գրադեղով են, եւ վաստակաւ ջնջին. (Վրք. հց. ձ։)


Գրակալ, ի

See full entry →

s.

desk;
reading desk.

NBHL (2)

Կազմած՝ որ բարձեալ ունի յինքեան զգիրս. եւս եւ Տախտակ՝ յորոյ վերայ գրեալ իցէ ինչ.

Գրեցաւ ի տախտակ վերնագիր գրակալի կենսաբար խաչին. (Մխ. ապար.։)