Definitions containing the research վ : 10000 Results

Դարանապետ

See full entry →

s.

chief of footpads.

NBHL (1)

Զինուորքն ընդ դասապետսն, եւ դարանապետքն ընդ զօրագլուխսն։ Ի դարանապետաց եւ ի դասապետաց։ Երկրորդ իշխանքն դարապետք (կամ դարանապետք) եւ դասապետք լինելով. (Փիլ.։)


Դարանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to lie in ambuscade, to be on the watch, to suborn, to circumvent;
to hide one's self.

NBHL (2)

Ուր հին վիշապն դարանելոցն էր. (Վրդն. ծն.։)

Յանդգնեաց զեղբարսն վանուցն դարանել վասն գործոյն այնորիկ. (Վրք. հց. ՟Ը։)


Դարափն

See full entry →

s.

river-bank.

NBHL (1)

Շարժեցաւ դարափն գետոյ (կամ գետիւն). եւ սկսաւ աղուէսն գալ ի դարափն ի վայր ի գետն. (Վրդն. առակ.։)


Դարափոր, ից

See full entry →

cf. Դարափոս.

NBHL (1)

cf. ԴԱՐԱՓՈՍ. Խորափիտ. գետնափոր վայր. քարանձաւ. ծերպ. մազարայի պէս տեղ.


Դարբնեմ, եցի

See full entry →

vn.

to forge.


Դարբնոց, աց

See full entry →

s.

forge, smithery, smithy.


Դարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to roost, to perch;
to remain, to stay.

NBHL (1)

Իբր Ի դարի ուրեք նստել, զկայ առնու. դղալ. կամ թառիլ որպէս զհաւս. յորմէ Դադարել, որպէս դարելով դարել.


Դարձադարձ

See full entry →

s.

return;
relapse;
new fall;
— առնել, to turn or return several times.

NBHL (4)

Կրկին վերստին դարձ. նորոգումն. եւ Յետադարձութիւն. յետս նահանջումն.

Դարձադարձ առնելով պատերազմէին. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Խռովութիւն ընտանեաց դարձադարձ առնէ անդրէն. (Եւագր. ՟Է։)

Առանց դարձադարձի յաւագամեծար տաճար անդր պնդեալ ժողովէին. (՟Գ. Մակ. ՟Ա. 11.) յն. անվերադարձաբար ἁνεπιστρέπτως


Դարձառած

See full entry →

adj.

of routine, habitual.

NBHL (1)

Որ վերստին առնու զիմն. կրկնօղ. յամառ. ունակացեալ.


Դարձեալ

See full entry →

adj. adv.

turned, returned;
converted. again, anew;
moreover, besides, otherwise, even, likewise;
bis;
also.

NBHL (4)

πάλιν iterum, rursus, denuo, praeterea Դառնալով, դարձ առնելով. այսինքն Վերստին. անդրէն. միւսանգամ. երկրորդ անգամ. երկրորդ. եւ եւս. կրկին. եւ միւս եւս նորանց, մէյմալ

Եւ դարձեալ իսահակ փորեաց զջրհորսն։ Դարձեալ արածեցից։ Եւ դարձեալ ժողովեսցէ։ Դարձեալ ա՛ռ դու այլ քարտէս։ Դարձեալ՝ լուարուք, զի ասացաւ։ Դարձեալ նման է արքայութիւնն երկնից։ Եւ դարձեալ՝ թէ ուրա՛խ եղերուք։ Եւ դարձեալ՝ թէ.եւ այլն։

Կամ ἁναπάλιν , իբր դարձեալ վերստին. iterum, vel e contrario

Մեծարի ի նմանէ յոյժ, նախ՝ վասն ... դարձեալ՝ զի ... ։ Նախ՝ վասն փեսայի նորա համազասպայ. դարձեալ եւ վասն եւ այլն. (Խոր. ՟Գ. 51։)


Դարձընթաց լինիմ

See full entry →

sv.

to pass by;
to return running.

NBHL (1)

ԴԱՐՁԸՆԹԱՑ ԼԻՆԵԼ. Դարձ իմն առնել յընթացս. ըստ յն. քերել հարեւանցի. քովէն անցնիլ


Դարձուած, ոց

See full entry →

s.

circuit, return;
reward, retribution;
answer, report, signification;
— բանից, phrase, sentence, style.

NBHL (2)

Յառաջագոյն գիտէր զկամացն փոփոխումն եւ զբնութեանն դարձուած՝ ըստ իւրոյ վճիռն տալոյ. (Կիւրղ. ծն.։)

ԴԱՐՁՈՒԱԾ. Փոխադարձութիւն բանի. պատասխանի բանիւ կամ գրով.


Դարձուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to return, to turn;
to avert;
to restore;
to bring or carry back, to reinstate;
to bring back, to recall;
to return, to send back;
to make over again;
to reduce;
to distract;
to abate;
to resolve;
to convert;
— յետս or ի բաց —, to revoke;
to reject;
to reflect;
— անդրէն, to cede, to resign, to yield;
— զերախտիս, to remunerate;
— զմաղձ, to vomit.

NBHL (2)

ἁποστρέφω, ἁναστρέφω, στρέφω , ἁποδίδωμι averto, converto, verto, reddo Տալ դառնալ ի նախկին վայր կամ ի վիճակ. շրջել. փոխել զդէմս յայլ կողմն, եւ զիրս յայլ ինչ. զառեալն յետս տալ. զտուեալն յետս առնուլ. դարձընել, ետ խաւրել, փոխել.

Դարձոյց զամենայն աւարն, եւ զժողովուրդն։ Դարձուցանելով դարձուցի՞ց զորդի քո յերկիրն՝ ուստի ելեր։ Զարծաթն այսրէն կշռով դարձուցաք։ Ոչ դարձոյց զերեսս իւր յինէն։ Դարձոյց զերեսս իւր յորմն։ Դարձո՛ զոտն քո ի ճանապարհէ չարէ։ Դարձոյց զթիկունս իւր։ Դարձուսցէ զբարկութիւն իւր ի նմանէ։ Դարձոյց զվէմն ի վտակս ջուրց։ Դարձուցից զսուգ նոցա ի խնդութիւն։ Դարձոյց զմիտս իւր։ Կենաց ի կեանս դարձուցանէ։ Զամենայն զօրսն ի փախուստ դարձուցանէին։ Դարձոյց զարծաթն առ մայր իւր։ Դարձուցաւ ինձ այսրէն արծաթն։ Եւ զյափշտակութիւնն դարձուցանիցէ։ Դարձուցից քեզ զամենայն անդս սաւուղայ.եւ այլն։


Դարմանեմ, եցի

See full entry →

va.

to nourish, to sustain, to feed;
to fodder;
to cherish, to foment;
to physic, to dress, to heal;
to repair.


Դարմանիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

careful of;
who nourishes.

NBHL (1)

Ի դարմանիչսն վայելել. (Եզնիկ.։)


Դարմանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դարման.

NBHL (1)

Առաջին բարութիւնքն՝ մարմնականք, եւ վերջինքս՝ ոգւոց դարմանութիւնք. (Ոսկ. ես.։)


Դարուփոս

See full entry →

adj.

scabrous, scraggy.


Դաւաբեր

See full entry →

adj. s.

factious;
contriver.

NBHL (1)

Դաւաբեր թշնամի։ Դաւաբեր վտանգ. (Պիտ.։)


Դաւաճան, աց

See full entry →

adj. s.

fraudulent, fallacious, disloyal;
impostor;
felon, cheat, prevaricator, sycophant, traitor.

NBHL (2)

Յովսէփ դաւաճանիցն եղբարց ոչ պահէր ոխս. (Դիոն. թղթ.։)

Խաբէութեամբք եւ դաւաճանօք վարատեալ. (Մագ. ՟Ի՟Զ։)


Դաւաճանեմ, եցի

See full entry →

va.

to betray, to defraud, to deceive, to prevaricate.

NBHL (1)

Դաւաճանեսջիք զեգիպտացիսն. (Ել. ՟Գ. 22.) իմա՛, հնարիւք կողոպտեսջիք՝ խնդրելով զպէտս ճանապարհի, փոխանակ ծառայութեան։


Դաւաճանող

See full entry →

cf. Դաւաճան.

NBHL (1)

Դաւաճանող վիշապ. (Շար.։)


Դաւաճանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

treason, deceit, intrigue, rebellion, fraud, prevarication;
stratagem;
ambush.

NBHL (1)

Չեւ եւս գիտելով զառ ի նմանէ դաւաճանութիւնն. (Խոր. ՟Ա. 27։)


Դաւանակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

that holds the same faith.

NBHL (2)

Հաւատակից. ուխտակից. ձայնակից. խոստովանողակից.

Լե՛ր դաւանակից ինձ ուղիղ այսու բառբառով, զոր ուսաք ի տեառնէ. (Սարկ. հանգ.։)


Դաւանաւոր

See full entry →

adj.

that has or gives the confession of faith.

NBHL (1)

Դաւանօղ. խոստովանօղ.


Դաւանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to confess, to avow, to profess, to protest.

NBHL (5)

ԴԱՒԱՆԵՄ ԴԱՒԱՆԻՄ. ὀμολογέω confiteor, profiteor Հաւան լինել, եւ յանձն առնուլ զիմն իբրեւ ճշմարիտ. խոստովան լինել. վկայել, խոստանալ զհաւատարմութիւն. հաստատել՝ զոր հաւատայ կամ ընդունի.

Դաւանեցեր զբարւոք դաւանութիւն առաջի բազում վկայից. (՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 12։)

Առնելով արասցուք զդաւանութիւնն մեր՝ զոր դաւանեցաք. (Երեմ. ՟Խ՟Դ. 25։)

Դաւանիմք (կամ դաւանեմք) ընդ սրովբէից զկենդանարդ համայնից։ Լուսաւոր ձայնիւ յերկնից զքեզ դաւանեաց հայր էակից. (Շար.։)

Յանդիմանեցին զնա վասն ուրանալոյն զքրիստոս, եւ դաւանելոյն ի կուռսն. (Հ=Յ. դեկտ. ՟Ժ՟Թ.։)


Դաւանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

confession or declaration of faith.

NBHL (2)

ὀμολογία confessio, professio Խոստովանութիւն հաւատոյ. եւ Հաստատելն բանիւ բերանոյ՝ զոր ունի ի սրտի. իգրար. Տե՛ս (՟Ա. Տիմ. ՟Զ. 12. 13։ Երեմ. ՟Խ՟Դ. 25։)

Քրիստոսաւանդ, կամ խոստովանողական դաւանութիւն։ Դաւանութեան բարեաց ուսուցիչք։ Ըստ բանի աստուածազգացիկ քում դաւանութեան։ Զհերձուածողականն խիստ դաւանութիւն. (եւ այլն. Նար.։)


Դաւանք

See full entry →

s.

cf. Դաւ.

NBHL (2)

Զխոստովանութիւն մերոյս դաւանից։ Բարեկամ ձեր դաւանիցդ. (Ոսկիփոր.։)

ԴԱՒԱՆՔ, նաց. գ. Իբր Դաւ. դաւումն. դաւաճանութիւն. վնաս. խաբէութիւն, զրկանք.


Դաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to defraud, to cheat, to contrive.

NBHL (1)

Դաւ գործել. դաւաճանել. նենգել. վնասել կամ սպանանել չարարուեստ հնարիւք. խաբել.


Դաւողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fraud, deception, cheat.

NBHL (1)

Ստահամբաւ դաւողութեամբ զամենեսեան ի մի վայր գումարէին. (Յհ. կթ.։)


Դաւումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դաւողութիւն.

NBHL (1)

Շրջեալ զդաւումնն՝ ի վնաս նոցա յառնէր։ Որ եղբարց թերեւս լինելոց է դաւումն. (Փիլ. սամփս. եւ Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Դափր՞՞՞հատանեմ

See full entry →

sv.

to tap, to stamp with the foot, to scrape the ground.

NBHL (1)

Դաբր հատեալ վրնջէր. (Մագ. ՟Լ՟Է։)


Դգալ, ի

See full entry →

s.

cf. Դրգալ.

NBHL (2)

ԴՐԳԱԼ կամ ԴԳԱԼ կամ ԴՔԱԼ կամ ՏԱՐԳԱԼ. Մի ի սպասուց ի վերայ սեղանոյ առ ըմպելոյ զթան կամ զօշարակ. գործի գոգեալ կիսաբոլոր կամ կէս ձուաձեւ, մեծ կամ փոքր.

Երեւէր այրն սկաւառակովն, եւ տայր նմա երիցս անգամ դքալով. (Հ=Յ. մայ. ՟Ի՟Զ.։)


Դեգերանք, նաց

See full entry →

s. pl.

frequenting company;
evagation, distraction, dissipation.

NBHL (3)

Խափանեալ՝ եղեւ դեգեր առ յոլով քաղաքօք. (Ոսկ. գծ.։)

διατριβή commoratio Դեգերիլն. դեգերումն. թարթափումն, ընդերկարելն. յարանելն. պարապումն. զբաղումն. եւ Տատանումն վարանմամբ.

Ի միայնանոց վայրի առնէ իւր դեգերանս. (Փիլ. իմաստն.։)


Դեգերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to frequent company;
to trifle;
to wander, to recreate one's self.

NBHL (1)

Դեգերեցան ի բանս ինչ։ Դեգերիլ ի ներբողումն, կամ ի բանս գովեստից, կամ ի նմին պատմութեան. (Յհ. կթ.։)


Դեգերումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դեգերանք.

NBHL (1)

Ասպականին ընդ շունս եւ ընդ գազանս առնէ զիւր զդեգերումն վարուց։ Յիմաստասիրութեանն արարեալ զդեգերմունս շրջելոյ։ Ո՜վ յերկինս աստուածային դեգերմանցն (մտօք). (Փիլ.։)


Դեդեւեմ, եցի

See full entry →

va.

to vacillate, to stagger, to totter.

NBHL (1)

Դեդեւեաց զնոսա իբրեւ զալիս ծովու. (Սիր. ՟Ի՟Թ. 24։)


Դեդեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to vacillate, to totter, to waver, to shake, to fluctuate.

NBHL (2)

Դեդեւի, եւ անկանի։ Այսր եւ անդր դեդեւելով։ Վեր ի վայր դեդեւեալ։ Ոգւոցն շարժել եւ դեդեւել. (Փիլ.։)

Այս օրէն է վարդապետի, զի ոչ դեդեւի, եւ ոչ սայթաքէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 1։)


Դեդեւկոտ

See full entry →

adj.

vacillating, wavering.

NBHL (1)

Ծերն ... դեդեւկոտ մարմնով. (Լծ. նար.։)


Դեդեւումն, ման

See full entry →

s.

vacillation, unsteadiness, uncertainty, irresolution.

NBHL (2)

Դեդեւիլն. տատանումն. վարանք. անհանդարտութիւն.

Յորժամ ոչ է ըստ աստուծոյ եւ վասն աստուծոյ գործն, միշտ ի դեդեւումն է գործօղն. (Լմբ. առակ.։)


Դեղագործ, աց

See full entry →

s.

apothecary;
that prepares tinctures, physic or poison.

NBHL (1)

ԴԵՂԱԳՈՐԾ. Գործօղ դեղով ներկոց. նկարիչ.


Դեղադիր, ոյ

See full entry →

adj. s.

who applies a plaister or administers medicine;
hair-pencil to dye the eyes.

NBHL (1)

Միայն զտեսսն պատուեալ անշուշտ, որպէս հարօր ի վար, կամ դեղադիր ի դեղոցի. (Յհ. կթ.։)


Դեղախունկ

See full entry →

s.

spice, aromatic or medicinal drug.

NBHL (1)

Զցօղն յիւղ դարձուցանէ ... եւ այլովք բանջարօք ի դեղախունկս. (Սեբեր. ՟Ը։)


Դեղակուր

See full entry →

adj.

poisoned;
դեղակուր առնեմ, to poison, to give poison, to infect with poisoned;
դեղակուր լինիմ, to be poisoned.

NBHL (1)

ԴԵՂԱԿՈՒՐ ԼԻՆԵԼ. Մահադեղով թունաւորիլ եւ մեռանիլ. զէհիրոտիլ


Դեղահատ, ից

See full entry →

s.

pill, bolus;
cf. Դեղատու.

NBHL (1)

Զթովիչսն, եւ զդեղահատսն։ Դեղահատուացն։ Հմայիւք, յուռթիւք, դեղահատիւք. (Կանոն.։)


Դեղանկար

See full entry →

adj.

painted in colours.

NBHL (1)

Դեղով ներկոց նկարեալ. երանգօք յօրինեալ. ներկով քաշուած.


Դեղատու, աց

See full entry →

s.

that gives medicaments;
poisoner;
sorcerer, bewitcher.

NBHL (1)

Ո՞վ է թովիչն, կամ ո՞վ է իմաստուն դեղատուն. թովիչ իմաստուն քահանայն է, եւ ճարտար դեղատու՝ աստուած. (Եփր. քրզ.։)


Դեղատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Դեղատութիւն.

NBHL (3)

Տեղի տալով, որպէս բժիշկ՝ հիւանդաց, զի դեղատութիւնս ընկալցի (այսինքն ընկալեալ լիցի), արուեստիւ դեղ տուեալ. (Առ. որս. ՟Զ։)

Ոչ կարօտանաս սպեղանեաց, ոչ սրագործութեան, ըստ երկրաւորս դեղատուութեան, առ որս միշտ է վրիպութիւն. (Նար. ՟Խ՟Գ։)

Երկակի գոլով այսպիսի չարաչար դեղատուութեանս (կամ դեղատութեանս) ... Այս ինչ օրէն յաղագս այսպիսի դեղատուութեանս. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Ա։)


Դեղդիր

See full entry →

cf. Դեղադիր.

NBHL (1)

Դեղդրով ի յաչքն դի՛ր. (Վստկ. ՟Մ՟Կ՟Թ։)


Դեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to poison;
to infect with poison;
to physic;
to dye.

NBHL (5)

φαρμακεύω, φαρμάσσω, -ττω medicamento utor Դեղատուել. բժշկական դեղով դարմանել. բուժել.

Դեղել զհիւանդոտս։ Դեղելն դադարեցուցանէ՞, եթէ խեղդէ։ Զջիլն հատանեն սրով՝ դեղել զայն կարծելով։ Դառնագոյն դեղեալ ի բժշկաց. (եւ այլն. Մագ. ՟Ի՟Ը. եւ ՟Ի՟Ե։)

Մտամոլորն չարութիւն զանզգամացն դեղելով զբնական բարսն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

ԴԵՂԵԼ. καταχρόω coloro Գունել. ներկանել գունովք դեղոց.

Կենդանագրացն ոչ կատարած ունել իրողութիւն՝ թուի առ ամենայն կենդանիս, դեղելոյն, եւ ոչ դեղելոյն. այսինքն ներկով կամ աններկ նկարելոյն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դեղիչ

See full entry →

adj.

empoisoner;
sorcerer.