Definitions containing the research վ : 10000 Results

Դիմագրաւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

boldness, courage, assurance.

NBHL (1)

Ասել ընդ նահատակին (դաւթի), որ զայս դիմագրաւութիւն առ բարին ունէր միշտ, թէ վասն քո մեռանիմք զօրհանապազ։ Դիմագրաւութիւն զօրեղ եւ անհերքելի. (Նար. կ.։ Նար. ՟Հ՟Ա։)


Դիմադարձ, աց

See full entry →

adj.

that resists, opposes;
contumacious, disobedient, contrary.

NBHL (2)

Ամենայն դիմադարձաց. (Ագաթ.։ Մովս. քերթ. կարգ.։ Մաշկ.։)

Հովուացն դիմադարձ լինէր, եւ աղջկանցն զրկելոց վրէժխնդիր. (Կիւրղ. ել.։)


Դիմադարձութիւն, ութեան

See full entry →

s.

opposition, resistance, contrariety.

NBHL (2)

Հակառակութիւն՝ բանիւ կամ գործով։ (Առակ. ՟Ի՟Դ. 26։ Փիլ. իմաստն.։ Պիտ.։ Երզն. մտթ.։ Բենիկ.։)

Քանի՞ հոգք, քանի՞ դիմադարձութիւք, ո՞րքան վիշտք (վաճառականաց). (Ոսկ. մ. ՟Բ. 13։)


Դիմադրական, ի, աց

See full entry →

adj.

opponent, contrary.


Դիմադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

antiperistasis;
cf. Դիմադարձութիւն.

NBHL (1)

Տնապանութիւնն ըստ ընտանութեան դիմադրութիւն վայրագութեան է. (Փիլ. լին.։)


Դիմակերպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

resemblance.


Դիմահար

See full entry →

adj.

opaque;
cf. Ընդդիմահար.

NBHL (1)

Թափ անցանելով, ընդ ամենայն բնակութիւնս եւ դիմահարս. (Շ. բարձր.։)


Դիմամարտ

See full entry →

adj. s.

opponent, contrary, enemy, adversary.

NBHL (1)

Դիմամարտ գոլով սրբոցն ընդ կռապարիշտ պաշտամունս. (Շար.։)


Դիմամարտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to oppose, to resist.


Դիմամարտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

war, contrast, opposition, resistance, enmity, adversity.

NBHL (1)

Դիմամարտութիւն թիւնից վիշապին։ Դիմամարտութիւն տնկակից։ Դիմամարտութիւնք զինուորութեանց դժնեայ մատնչին. (Նար.։)


Դիմանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Ընդդիմանամ.

NBHL (1)

Գտեալ օգնութիւն ի կայսերէ՝ դիմացաւ պարսից. (Պտմ. վր.։)


Դիմառնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prosopopoeia.

NBHL (2)

Եւ դիմառնութիւն, ուրանօր զբարսն՝ միանգամայն զդէմսն ստեղծանեմք, որպիսի. զի՞նչ արդեօք ասիցէ բանս ծով՝ ծովակալ եղելոց լակեդմոնացւոց. (Պիտ.։)

Օր աւուր բղխէ զբան. ո՛չ բանիւ, եւ խօսս արձակելով, այլ դիմառնութեամբ եւ ի յիմացուածս մեր. (Վրդն. սղ.։)


Դիմեմ, եցի

See full entry →

vn.

to run, to fall upon one, to run to, to rush, to dart;
to have recourse, to apply.

NBHL (4)

Անց ընդ գետն, եւ դիմեաց ի լեառն։ Դիմեաց ջուրն ի տեղի իւր։ Դիմեսցեն ի հեռաստանէ։ Դիմեցին ի վերայ գորգեայ։ Դիմեցին առ հասարակ ի վերայ նոցա։ Իբրեւ զարծուի դիմեսցէ։ Դիմեաց ջորեակ։ Դիմեաց ամենայն երամակն ի դարէ անտի ի ծով.եւ այլն։

Ի կարգն երկրորդ դիմեցից։ Դիմելով ի յաղն բուժիչ։ Ի խնդիր իմաստից դիմեալ. (Նար.։)

Զբազմականօքն դիմելով. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Առ քեզ դիմեն յուսով։ Դիմեալ առ զօրութիւն քո։ Հաւատով դիմեցելոցն. (Շ. բարձր.։)


Դիմեցումն, ման

See full entry →

s.

tendency, decline;
ejaculation;
recourse.

NBHL (1)

Դիմեցումն բնութեանս, կամ մահու, վիշապին, դիւաց։ Դիմեցմունք մարտողին, կամ ճակատելոցն։ Ի կոյսս չորս դիմեցմամբ. (Նար.։)


Դիմեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make run or to rush on.

NBHL (3)

Խաղացուցանել. ընթացուցանել. վարել. վազցընել, քշել.

Ձեռն կառավարին բաւական է յամենայն կողմանս դիմեցուցանել. (Եզնիկ.։)

Զուռուցիկ տիկսն (ի վերայ գետոց) ... ընդ պարիսպն դիմեցուցանէին. (Կաղանկտ.։)


Դինար

See full entry →

cf. Դենար.


Դիպակազգեստ

See full entry →

adj.

furnished or dressed in brocade.


Դիպաձգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the art of drawing the bow.

NBHL (1)

Դիպաձգութեամբ նետից կորովի. (Խոր. ՟Ա. 11։)


Դիպաղեղն, ղանց

See full entry →

adj.

that shoots very well with a bow.

NBHL (1)

Կորովազէնք եւ դիպաղեղունք. (Արծր. ՟Ա. 11։)


Դիպան

See full entry →

adj.

suitable, proper, decent, fit;
— պատահեմ, ելանեմ, to brave, to attack, to touch.

NBHL (2)

Ի դիպան տեղւոջ։ Ի դիպան վայր ի նշանաւոր տեղւոջ. (՟Ա. Մակ. ՟Դ. 46։ ՟Ժ՟Ա. 37։)

Ոչ զայս ասես, եւ դիպան այսմ, այլ ե՛ւս առաւել քան զայս ի վայր. (Սեբեր. ՟Ժ։)


Դիպաւոր

See full entry →

adj.

suitable, proper, fit.

NBHL (1)

Բազում այլովք ձեռնարկութեամբք վարին, մանաւանդ դիպաւորիւն մահու յոյժ բազումս ի դուն ժամանակի. (Փիլ. լին. ՟Ա։)


Դիպեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cause to touch or strike.

NBHL (4)

Զագուցեալ գլխանոցն երկաթի վաղերբ դիպեցուցեալ. (Յհ. կթ.։)

Յայս միտս դիպեցոյց տէրն ի քառասներորդին զվերանալն. (Տօնակ.։)

Ոչ դիպեցոյց զռուբէն անդ ի ժամանակի՝ իբրեւ վաճառէին զյովսէփ. (Եփր. օրին.։)

Դիպեցոյց զանձն իւր կուրի միոյ, որ յորովայնէ մօր իւրոյ կոյր էր։ Ի ժամ մահուան ղազարու ոչ դիպեցոյց տէր մեր զանձն իւր ի գեօղ անդր. (Եփր. համաբ.։)


Դիպիմ, եցայ, այ

See full entry →

vn.

to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.

NBHL (2)

ἁναβαίνω, συμβαίνω, ἁκμάζω evenio, accido, contingo Դէպ լինել. ի դէպ գալ. դիպուածով ընդ առաջ ելանել. հանդիպել. պատահել. անցանել անցից. յաջողել. վիճակիլ. հասանել. գտանիլ. լինել. հանդըպիլ.

Ոչ համագունդ ի միոջ վայրի դիպեցան։ Ի տեղւոջն անդր պատրաստական դիպեցաւ. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։)


Դիպողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

opportunity.

NBHL (1)

Զքաջութիւն սրտի. զդիպողութիւն պատշաճ յամենայն իրս։ Յանվրէպ դիպողութիւն առնն (ի նետաձգութեան) վստահեալ. (Փարպ.։)


Դիպուած, ոց

See full entry →

s.

chance, accession, accident, adventure, event, incident, luck, hazard, lot;
contingency.

NBHL (1)

Ի դիպուածոց աստի վտանգեալ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Դիպումն, ման

See full entry →

s.

accident, occurrence, chance;
meeting, rencounter;
collision.

NBHL (1)

Իբրեւ զվէմ անշարժելի, որ յարակոծ ալեացն դիպմանց միշտ հարկանիցի. (Սկեւռ. լմբ.։)


Դիտակ, աց

See full entry →

s.

watch-tower;
scuttle of a mast;
mark at which one aims in shooting;
summit or top of plants, flowers;
observer, guard;
aspect, sight, face;
writing;
telescope;
binocle, double opera-glass;
— տեղիք, box (at a theatre).

NBHL (4)

σκοπός scopus եւ այլն. Երեւելի նպատակ աչաց ի բարձր վայրին՝ դիտեալ կամ դիտելի. որպէս ծառ՝ մանաւանդ պտուղ նորա. եւ լեառն, աշտարակ, դիտանոց. եւ Դէմք. եւ Աչք, կամ կերպարանք. պ. տիյտար, տիյտէ։

Իբրեւ զդիտակ ի թզենւոջ վաղահասուկ։ Իբրեւ զդիտակ թզոյ. (Ովս. ՟Թ. 10։ Նաւ. ՟Գ. 12։)

Լեառն դիտակ եւ բնակարան վկայիցն. (Շար.։)

Դիտակս թողոյր ի վերայ բլրոց բարձրաւանդակաց. (Արծր. ՟Բ. 5։)


Դիտանոց, աց

See full entry →

s.

observatory;
watch-tower;
height, elevated place.

NBHL (2)

պ. տիտէկէահ. σκοπιά, -ιή specula Տեղի դիտելոյ ի բարձանց. աշտարակ դիտաց. եւ Բարձր վայրք. ... տե՛ս (Թուոց. ՟Ի՟Գ. 14։ ՟Լ՟Գ. 52։ Դտ. ՟Թ. 37։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի. 24։ Ես. ՟Ի՟Ա. 8։ Ովս. ՟Ե. 1։)

Ի վերուստ յարփւոյն իբր ի բարձր դիտանոցէ։ Իբրեւ ի դիտանոցէ տեսեալ ի հեռաստանէ. (Փիլ.։)


Դիտապաստ անկանիմ

See full entry →

sv.

to be killed on the spot;
— արկանել or առնել, to kill one on the spot.

NBHL (1)

Վիրաւորք նոցա դիտապաստ անկցին. յն. վիրաւորք նոցա ընկեսցին մեռեալք. (Ես. ՟Լ՟Դ. 3։)


Դիտապետ, աց

See full entry →

s.

the chief shepherd, or overseer;
archbishop.

NBHL (2)

Պետ դիտաց. նախկին տեսուչ որպէս աստուած, եւ Փոխանորդ աստուծոյ՝ քահանայապետ, արքեպիսկոպոս, վերատեսուչ. առաջնորդ. նազըր.

Յարկ դիտապետին բանական հօտին (այսինքն քրիստոսի)։ Դիտապետք երկնաբնակք, վերատեսուչք անմոլարք. այցելուք ուղղադատք (առաքեալք)։ Տէր ստեփաննոս լերինդ մոկաց հզօր դիտապետ։ Իբր զեփրեմեան լերին հոգիընկալ հզօր դիտապետն (սամուէլ մարգարէ). (Նար.։)


Դիտաւորեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Դիտեմ.

NBHL (1)

Դիտաւորելով զնորա մարմնատիպ եկաւորութիւնն. (Մամբր.։)


Դիտաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

NBHL (1)

σκόπησις, σκοπή speculatio, contemplatio, σκοπιά specula եւ σκοπός scopus, propositum, intentio, intentum Դիտողութիւն. տեսողութիւն. նկատողութիւն մտաց. հայեցուած. ակնարկութիւն. միտք. նպատակ. դիտումն ի վախճան. խորհուրդ.


Դիտեմ, եցի

See full entry →

vn.

to consider, to look, to observe, to remark, to recognise, to see, to stare;
to leer;
to spy, to watch;
to examine, to study;
to speculate, to contemplate;
to consult;
to look, to aim;
to aim at, to tend;
to expect, to mean, to intend.

NBHL (2)

Դիտելով զվիմափոր գերեզմանն. (Շար.։)

Դիտելով զսէր։ Դիտեա՛ զճշգրտութիւն ասացելոցս. (Լմբ. սղ.։)


Դիտող, աց

See full entry →

s.

observer;
bishop.


Դիր, դրից

See full entry →

s.

position, situation, posture;
state, place, figure, seat;
system;
theme;
application;
tomb, sepulchre;
— օճառի, bar, stick of soap;
— գրոց;
size of a book;
— եւ տար առնեմ, to scatter, to disperse.

NBHL (4)

Զըստ տեղւոյն դրին։ Ըստ միմեանց վերայ դրոյն. (Նիւս. կազմ.։)

Գլուխ՝ առաջին է մարմնոյ՝ ո՛չ դրիւն միայն, այլեւ զգայնովք. (Կիւրղ. ծն.։)

Յամէն շաբաթ դիր մի սապոնով լուսանալ (զխոզսն). (Մաղաք. աբ.։)

ԴԻՐ ԵՒ ՏԱՐ ԱՌՆԵԼ. (իբր ռմկ. դարումար ընել ). Ցիրեւցան կացուցանել. վանել.


Դիւաբնակ

See full entry →

adj.

where demons dwell.


Դիւագին

See full entry →

adj.

devilish, furious, desperate.


Դիւազգեաց

See full entry →

adj.

demoniac.

NBHL (1)

Եգիտ զայրն զդիւազգեաց զվարաղվաղան. (Փարպ.։)


Դիւահարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be possessed;
to play the devil, to be enraged.


Դիւահարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Դիւահարեմ.


Դիւահարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

being possessed by the devil, possession.

NBHL (1)

Դիւահարութիւնք վասն հպարտութեան մարդկան լինին. (Եզնիկ.։)


Դիւամոլ

See full entry →

adj.

devoted to the worship of the devil.

NBHL (1)

Հրաժարեցեր ի զոհիցն ճենճերաց դիւամոլ հեթանոսաց. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Դիւամոլոր

See full entry →

cf. Դիւամոլ.

NBHL (1)

Դիւամոլոր խռովութիւն. (Յհ. կթ.։)


Դիւանադպիր, դպբաց

See full entry →

s.

chancellor;
recorder;
register.


Դիւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to torment, to play the devil, to enrage.

NBHL (1)

Քաղաքն խռովեցաւ, եւ թագաւորն դիւացաւ խնդրել զանձն մանկանն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 8։)


Դիւանապան, աց

See full entry →

s.

keeper of the records;
librarian;
great officer.

NBHL (1)

ԴԻՒԱՆԱՊԱՆ ԴԻՒԱՆԱՊԵՏ. Պահապան եւ վերակացու արքունի դիւանին.


Դիւանապետ

See full entry →

cf. Դիւանապան.

NBHL (1)

ԴԻՒԱՆԱՊԱՆ ԴԻՒԱՆԱՊԵՏ. Պահապան եւ վերակացու արքունի դիւանին.


Դիւանուէր

See full entry →

adj.

dedicated or sacrificed to the devil.

NBHL (1)

Դիւանուէր սպանդք, կամ պանծանք, վրան, մեղք, պատկեր, քուրմք, տօնք. (Անան. եկեղ.։ Նար.։ ՃՃ.։ Տօնակ.։)


Դիւաշունչ

See full entry →

adj.

inspired by the devil, diabolic.

NBHL (1)

Մեծագոյն պատուով զդիւաշունչ այրն ածին յիւրեանց մէջն. (Կաղանկտ.։)


Դիւապաշտ, ից

See full entry →

adj. s.

that worships the devil.

NBHL (1)

Ուստի յանդիմանեալ կշտամբին, թէ եւ նոքա դիւապաշտք են։ Որո՞վք երեսօք զդիւապաշտսն հալածիցեն. (Եզնիկ.։)