Your research : 163 Results for տ

Entries' title containing տ : 10000 Results

Պուետէս, տի, տեայք, տեայց, տէից

cf. Պուետիկոս.


Պուետիկոս, ի, աց

s.

poet;
philosopher.


Պուետիկոսութիւն, ութեան

s.

poetry, poesy;
poem.


Պուէտ, ետաց

cf. Պուետէս.


Պուտ

s. bot.

s. bot. anemone, wind-flower;
poppy, corn-poppy.

• . ո հյ. «հարսնուկ, ծափկոտրուկ, կէ-ինճիք չիչէյի, anémone» Ոսկ. պօղ. ա. 160 (ըստ գեղեցիկ նկատողութեան Վարդանեա-նի, Բառաք. դիտ. Դ. 104), Գաղիան. «երկ-նագոյն շուշան» Բժշ. «մի տեսակ վայրի բանջար» Վանակ. որ և ասւում է պոյտ, պոյտն Տաթև. հրց. 349, պտի ծաղիկ, պուտ-պուտ։ (Կայ այս բոյսի առանձին մի տեսա-կը՝ որ կոչւում է anemone armena Boiss տե՛ս Տիրացուեան, Contributo § 177)։

• = Կարելի էր դնել հյ. պոյտն «պտուկ, պուտուկ, հողէ աման» բառից, յետին հայե-տէնի ոյ>ու ձայնափոխութեամբ ձևացած. իմաստի զարգացման համար հմմտ. արդի գւռ. և միջին հյ. պտուկկոտրուկ, ծափկոտ-րուկ, ամանկոտրուկ հոմանիշները, որոնց վկայութիւնները տե՛ս Նորայր, Բառ. ֆր. էջ 61բ։ Այս բոլորը կապուած են այն նախա-պաշարման հետ թէ ով որ այս ծաղիկը քա-ղէ, տանը բոլոր պտուկները կկոտրին։ Բայց աւելի հաւանական է ընդունիլ թէ նախա-պաշարմունքն է սարքուած անուան վրայից, քան անունը յօրինուած նախապաշարմուն-քից։ Այս պարագային հայերէնից ազդուած պէտք է համարել թրք. չանագ չէօմլէք գըրը-ղը «պուտ ծաղիկը» (գիտէ ՆՀԲ), որ ռառա-ցի նշանակում է «կոտրած աման-չաման»։

• ԳՒՌ.-Երև. Սլմ. Տփ. պուտ, Ալշ. պուդ, խտջ. բուդ, Մշ. պդուգ և շրջեալ ձևով՝ Ղրբ. տօպ (շրջման համար հմմտ. Ղզ. տուպ «կա-թիլ», որ շրջուած է պուտ բառից)։ Նոյնից է տպազոխ Ղրբ. «պուտ ծաղկի ծիլր»։

• «կաթիլ». յետին հայերէն բառ, որ գտնում եմ գործածուած Առաք. պտմ. էջ 457. յիշում է նաև Բառ. երեմ. էջ 246՝ շիթ բառի բացատրութեան մէջ։ Կենդանի է գա-ւառականներում պուտ ձևով, որի շրջուածն էլ կայ տուպ ձևով. այս ձևն էլ է յիշում Բառ. երեմ. անդ։ Նշանակում է նաև «կէտ». որից տպտպիկ «կէտ կէտ խայտերով» Ա-ռաք. լծ. սահմ. 555, գւռ. տպտպուրիկ (վը-կայութիւնը տե՛ս նկտա)։-Նոյն է վերջա-պէս գւռ. պուտ «նիշ պիսակի, մարմնի վրայ խալ», որ յիշում է ՆՀԲ, յաւել. էջ 1066բ։

• ԳՒՌ.-Ալշ. Մշ. պուդ, Ննխ. Պլ. Ռ. բուդ «կաթիլ», Խրբ. բուղ «կէտ», նոյն է նաև Տփ. պուտ «մի քիչ, մի փոքր կտոր» (օր. մի պուտ հաց), որ բխում է «կաթիլ» գաղափա-րից, իբրև նշան փոքրութեան. հմմտ. Պլ. բուդ մը, բուդիգ մը (<պուտ մի, պուտիկ մի) «մի քիչ, սակաւիկ ինչ» (նախ հեղուկ բաների համար ասուած, յետոյ ընդհանուր գործածութիւն ստացած). այսպէս նաև Ղրբ. մի՛կա «մի քիչ», որ յառաջանում է մի կաթ «մի կաթիլ» ձևից։


Պուտական

s.

Buddhist, sectary of Buddha.


Պուտականութիւն, ութեան

s.

buddhism.


Պուտնարդ

s.

large pot or kettle, copper, boiler;
basin, laver.


Պուտուկ, տկաց

s.

pot, small pot, saucepan.


Պռաստ

cf. Պրաստ.


Պռեստեր

s.

prester, hot and scorching wind, typhoon.

• «ազգ հրատե-սիլ ցոլմանց յամպոց՝ հանդերձ ուռուցիկ մրրկաւ հողմոյ» Արիստ. աշխ. 612. երկ-րորդ անգամ՝ էջ 613 գրուած պրեստեր։

• = Յն, πρηστήρ «կայծակով ու փայլակով ուրագան». որից նաև լտ. prester «հրային պտուտկող քամի». ծագում է πρήσω «այռեւ բայից։-Հիւբշ. 374։


Պռոտոպապ

s.

pontifex maximus.

• (գրուած է պռտապապ) «հայրապետ, քահանայապետ» Թղթ. դաշ. 24 (Հռվոմի պապի համար ասուած)։


Պռոտոստրատոր

s.

General commanding the cavalry.

• «ձիաւոր զինւորների գլխաւոր զօրավար» ժղ. հռոմկլ. Շնորհ. ընդհ. տպ. Եմ. էջ 87. գրուած նաև պռօ-տոստռատօռ, պռտօստռատօր, պռօստրա-տոր. պռտօսրատոր Վրք. շնորհ, 50։

• = Յն. πρωτοστράτωρ «մեծ ախոռապետ» (Sophocles 959) բառից, որ կազմուած է πρῶτος «առաջին»+στράτωρ<լտ. strator «ա-խոռապետ» բառերից։-Հիւբշ. 374։


Պռոտոֆրօնդէս

s.

Doctor, Master.


Պռստեմ, եցի

vn.

to be cross, illtempered, to make a wry face, to turn up one's nose, to be disdainful;
յունօք —, cf. Յօն.


Պսակահաս կէտ

cf. Պսակահամբար.


Պտեկ

s.

small pot;
gallipot.

տե՛ս Պոյտն։


Պտեղն, տղան

s.

pinch;
— մի պնչադեղոյ, a pinch of snuff.

տե՛ս Պտուղ։


Պտխիմ, եցայ

vn.

to give or addict oneself to, to be fully occupied, immersed in.


տկատ

adj.

having one dry nipple.


Պտկաւոր

adj.

full of buds or calycles.


Պտկեմ, եցի

vn.

cf. Պտկիմ.


Պտկիմ, եցայ

vn.

to bud, to shoot forth buds, to shoot, to sprout, to germinate.


Պտղաբեր, աց

adj.

bearing or producing fruit, fructiferous;
productive, fruitful, fructuous, fertile;
offering;
— ծառ, fruit-tree.


Պտղաբեր լինիմ

sv.

cf. Պտղաբերիմ.


Պտղաբերեմ, եցի

va.

cf. Պտղաբերիմ.


Պտղաբերիմ, եցայ

vn. va.

vn. va. to fructify, to bear fruit, to bring forth, to produce;
to offer;
to render fertile;
to profit.


Պտղաբերիչ

cf. Պտղաբեր.


Պտղաբերութիւն, ութեան

s.

fructification;
fertility;
offering, oblation.


Պտղաբոյծ

cf. Պտղալի.


Պտղազարդ

adj.

cf. Պտղազուարճ.


Պտղազուարճ

adj.

adorned with fruits.


Պտղազարդիմ, եցայ

vn.

to be adorned with fruits.


Պտղաթափ

adj.

fruitless, stripped of fruit.


Պտղալի

cf. Պտղալից.


Պտղալիր

cf. Պտղալից.


Պտղալից

adj.

full of or loaded with fruits, rich, fertile, prolific.


Պտղալուծ, լծոյ

s.

staff for carrying grapes.


Պտղախայծ

adj.

ripe, dark or deep coloured, spotted, speckled.


Պտղախայծութիւն, ութեան

s.

the beginning to ripen, dark or deep colour of fruits.


Պտղախունկ

s.

musk fruit or tree.


Պտղածին

cf. Պտղաբեր.


Պտղածնութիւն, ութեան

s.

cf. Պտղաբերութիւն.


Պտղական, ի, աց

adj.

of fruit.


Պտղակն

adj.

blear-eyed.

տե՛ս Պտուղ։


Պտղակորոյս

adj.

fruitless, unfruitful, sterile, barren.


Պտղակորուսութիւն, ութեան

s.

loss of fruits.


Պտղահասութիւն, ութեան

s.

ripeness, maturity.


Պտղահատ

adj.

fruit gathering.


Պտղաճոխ

cf. Պտղալի.


Definitions containing the research տ : 4914 Results