Definitions containing the research ք : 10000 Results

Խնդալի

See full entry →

adj. adv.

joyful, cheer-ful, gay, merry;
gaily, cheerfully, merrily;
— լինել, to be transported with joy.

NBHL (2)

Եւ մարուգէի տեսեալ՝ յոյժ խնդալի եղեալ։ Խնդալի դիմօք։ Դուստր իմ սիրելի, եւ լոյս խնդալի աչաց. (ՃՃ.։)

աւետիս խնդալիս առաքէր յատրուշանս բազումս. (Եղիշ. ՟Բ։)


Խնդալից

See full entry →

cf. Խնդալի.

NBHL (3)

Ոչ ասաց՝ թէ ցաւս ոչ կրեցին, այլ թէ գանս կրեալ՝ խնդալիցիք էին. (Ոսկ. գծ.։)

Այր եւ կին միաբան խնդալիցք. (Փարպ.։)

Խնդալից կամօք։ Բերկրանք խնդալից ուրախութեան. (Պիտ.։)


Խնդակից

See full entry →

adj.

rejoioing together;
— լինել, to rejoice with any one, to compliment, to congratulate, to felicitate.

NBHL (2)

Լսօղքն խնդասեն, եւ խնդակից լիցին. (Փիլ. լին.։)

Լինել գերազարդեալ տօնիւք խնդակից. (Շ. հրեշտ.։)


Խնդամիտ

See full entry →

adj.

gay, merry, cheerful, delighted, glad.

NBHL (2)

Խնդամիտ զօրն կատարեսցուք. (Ի գիրս խոսր.։)

Իսկ յասելն, (Պտմ. աղեքս.։)


Խնդամոլի

See full entry →

cf. Խնդամոլ.

NBHL (2)

Սոկրատէս արբ զկոնիոնն, եւ մեռաւ, որ է խնդամոլի. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Որ ի բառս Գաղիան. գրի Մոլեխինդ կամ Մոլեհունդ. այլ առ նմին Գաղիանոսի խնդամոլի դնի որպէս յն. ἁκόνιτον cf. ԱԿՈԻՆՏՈՆ. Խանիքուն նեմր։


Խնդամտաբար

See full entry →

adv.

gaily, merrily.

NBHL (1)

Խնդամտաբար զնաւորդիսն յուղարկէ։ Զինքեանս խնդամտաբար եւ ծիծնղնկան անցաւորացն ցուանեն. (Սարգ. յկ. ՟Բ. եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ։)


Խնդամտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to rejoice, to be joyful, glad.

NBHL (2)

Որք խնդամտեալ առ հասարակ հնչեն զցնծութեան երգս. (Պիտ.։)

Գեղեցիկ է արեգակն. վայելուչ է ոսկի եւ քարինք. եւ խնդամտեալ (կամ խնդամտող՝) տե՛ս ի սոսա զարարին. (Լմբ. իմ.։)


Խնդամտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

gaiety, good hu mour, wantonness.

NBHL (3)

εὑθυμία alacritas, hilaritas φιλοφρόνησις, χαριεντισμός comitas, urbanitas. Խնդամիտն գոլ. խնդամտիլն. խնդութիւն մտաց. ուրախութիւն սրտի. խրախութիւն. հրճուանք. զուարթութիւն. եւ Մարդասիրութիւն. քաղցրաբանութիւն. բան շնորհալի եւ զուարթարար.

Մի՛ ի խնդամտութիւնս ի բաց ընկեսցուք զերկիւղն, եւ մի՛ ի տրտմականսն զքաջայուսութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա։)

Իբրեւ ի հարսնական խնդամտութեանս կոչէ։ Յուսացելովքն զխնդամտութիւն ամբոխէ. (Նիւս. երգ. եւ Նիւս. կուս.։)


Խնդացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make merry, to rejoice, to give joy, to divert, to recreate.

NBHL (4)

Ոյք լանն խնդացոյց զնոսա պարգեւօք իւրովք. (Մծբ. ՟Բ։)

Սուտ յուսով դա զձեզ խնդացոյց։ Պատրողական բանիւք զմիտսն վեհդենշապհոյ խնդացուցանէր ի ժամուն. (Եղիշ. ՟Ե. Փարպ.։)

Խնդացուցանօղ բարի խոստմամբք. (Յհ. կթ.։)

Զոր օրինակ դիմակօք ոք զարդարի, ոչ զոք երբէք առ տեսիլ ցանկութեան իւրոյ խնդացուցանէ. իմա՛ յանկուցանէ. (գուցէ՝ խանդացուցանէ)։


Խնդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

joy, mirth, pleasure, gaiety, cheerfulness, merriment.

NBHL (3)

Էին ամենեքեան ի մեծի խնդութեան. (Եղիշ. ՟Ը։)

Լցան բերանք մեր խնդութեամբ։ Ուրախութիւն եւ խնդութիւն։ Եղիցին տանդ յուդայ ի խնդութիւն եւ ուրախութիւն։ Խնդութիւն անօրինաց կորուստ. Արար խնդութիւն չորքոտանեաց ի տարտարոսն։ Դարձուցից զսուգ նոսաի խնդութիւն։ Պտուղ հոգւոյն այս է. սէր խնդութիւն, եւ այլն։

Որ ինչ ինձ հեծութեանն է, քեզ խնդութեան է. (Նար. ՟Ծ՟Է։)


Խնդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Խնդութիւն.

NBHL (2)

Յայս բան զարթուցեալ ի քնայ՝ խնդմամբ լի եղեւ. (Վրք. սեղբ.։)

Ծնունդ քո աստուածածին կոյս՝ խնդումն գոշակեաց ամենայն տիեզերաց. (Ժմ. յն.։)


Խնդրակատար

See full entry →

adj.

fulfilling another's wish.

NBHL (1)

կոյս ի քեզ ընկա՛լ, մեր խնդրակատար. (Գանձ.։)


Խնդրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

search;
demand;
— վրիժուց, cf. Վրէժխնդրութիւն.

NBHL (3)

խնդիր. որպէս Որոնումն. քննութիւն. ζήτησις quaestio.

Յաղագս ամենայնի (այսինքն տիեզերաց) բնութեան խնդրութիւն առ տուեցին. (Պղատ. տիմ.։)

Խնդրութեամբ խնդրել զվրէժ տեառն զամենայն զրկողաց նորա, այսինքն յուրացողաց նորա. (Եփր. թագ.։)


Խնծղալից

See full entry →

adj.

sprightly, gay, merry.

NBHL (2)

Լի խնծղանօք, կամ լրբանի ծաղու.

Զկինն խաբեաց լրբենի երեսաց խնծղալից հայեցուածովք. (Պիտ.։)


Խնծղամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

laugh, to rejoice, to leap with joy.

NBHL (1)

Խնծիղս առնել. խնծղիւք պարել. կայթել հանդերձ ծաղու.


Խնկաբեր, աց

See full entry →

adj.

that bears or produces aromatic or odoriferous gums.

NBHL (1)

Ի վերայ լերանց խնկաբերից։ Լերամբք խնկաբերօք։ Խնկաբեր հովիտ. (Զքր. կթ.։ Նար. երգ.։ Գանձ.։)


Խնկազգեաց

See full entry →

adj.

carrying incense, aromatic gums, or precious ointments.

NBHL (2)

ԽՆԿԱԶԳԵԱՑ ԽՆԿԱԶԳԵՍՏ. μυροφόρος unguentum portans. Որ բարձեալ բերէ յինքեան զունկս կամ զիւղս անոյշս. խնկաբեր, իբր իւղաբեր.

Առ խնկազգեաց կանայս։ Խնկազգեացք աստուածայնոյն, եւ փափաքօղք յարութեան։ Փութացարուք զհետ կոչմանն քրիստոսի, եւ խնկազգեացք (զհետ նորա ի հոտ իւղոց նորա ընթանալով) վայելեցէք յաւիտնից ի յարքայութիւնն. (Շար.։)


Խնկազգեստ

See full entry →

cf. Խնկազգեաց.

NBHL (2)

ԽՆԿԱԶԳԵԱՑ ԽՆԿԱԶԳԵՍՏ. μυροφόρος unguentum portans. Որ բարձեալ բերէ յինքեան զունկս կամ զիւղս անոյշս. խնկաբեր, իբր իւղաբեր.

Առ խնկազգեաց կանայս։ Խնկազգեացք աստուածայնոյն, եւ փափաքօղք յարութեան։ Փութացարուք զհետ կոչմանն քրիստոսի, եւ խնկազգեացք (զհետ նորա ի հոտ իւղոց նորա ընթանալով) վայելեցէք յաւիտնից ի յարքայութիւնն. (Շար.։)


Խնկալի

See full entry →

cf. Խնկալիր.

NBHL (1)

ԽՆԿԱԼԻ ԽՆԿԱԼԻՐ. Լի խնկօք, կամ իւղովք անուշիւք. (իրօք կամ նմանութեամբ)


Խնկալիր

See full entry →

adj.

full of incense, odoriferous;
praiseworthy, honourable.

NBHL (1)

ԽՆԿԱԼԻ ԽՆԿԱԼԻՐ. Լի խնկօք, կամ իւղովք անուշիւք. (իրօք կամ նմանութեամբ)


Խնկախառն

See full entry →

adj.

mixed with incense.

NBHL (1)

Ծխեն ի վերայ ճանապարհացն զթեփ խնկախառն. (Բարուք. թղթ.) (յն. լոկ թեփ)։


Խնկածու, աց

See full entry →

adj.

odoriferous, aromatic.

NBHL (1)

Մոմեղինօք, եւ խնկածու հոտովք. (Բուզ. ՟Գ. 11։)


Խնկակալ, աց

See full entry →

s.

altar to burn incense upon;
censer.

NBHL (2)

ἑπίθεμα opertorium θυσιαστήριον θυμιάματος altare incensi. որ ունի ի վերայ զխունկ. այն է մակդիր սեղանոյ խնկոց ի տաճարին. այսինքն ուր եդեալ էր ամանով խունկ ծխելի.

Եւ արասցես զքաւութիւնն խնկակալ յոսկւոյ սրբոյ։ Արասցես սեղան խնկակալ խնկոց յանփուտ փայտից. (Ել. ՟Ի՟Ե. 17։ ՟Լ. 1։)


Խնկաղաց, աց

See full entry →

s.

mortar for pounding incense;
incense-box;
perfumer.

NBHL (3)

τρύβλιον catinus, patena θυΐσκη mortariolum (ըստ հյ. որպէս τριβλίον vas conterendi ). Աման յորում լինէր աղալ կամ փշրել եւ լսուլ զխունկս. եւ կամ յորում պահիւր խունկ աղացեալ. վասն որոյ կոչի նաեւ Կոնք, Սկաւառակ, եւ Խնկաման.

Խնկաղաց, որպէս հայանակ. Իմա՛ որպէս ռմկ. հավանիկ, այսինքնանկան կամ սանդ փոքր։

Զայն իւղ կազմեսցուք առաւել յարգի քան զամենայն խնկաղացաց, որ յողորմութենէն եւ ի հոգեւոր շնորհացն կազմի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ։)


Խնկաման

See full entry →

s.

incense box;
censer;
pan to burn incense on;
perfume-box.

NBHL (1)

Խնկամանքն, եւ բուրվառքն ի մաքուր ոսկւոյ. (՟Բ. Մնաց. ՟Դ. 22։)


Խնկանոց, աց

See full entry →

cf. Խնկաման.

NBHL (1)

Զխնկանոցն ոսկի, այսինքն զաղօթսն ասեմ. (Լմբ. ատ.։)


Խնկանուէր

See full entry →

adj.

ardent, fervent, ascending like incense.

NBHL (2)

Խնկանուէր հայցմամ կամ աղօթիւք, կամ մաղթանօք. (Նար. գանձ հոգ.։ Շար.։ Ժմ.։ Նախ. թուոց.։)

Ոչ է պարտ զանուշահոտ քո զվայր զազրացուցանել, զխնկանուէր քո քարինս աղտեղացուցանել. (Երզն. լուս.։)


Խնկարկեմ, եցի

See full entry →

va.

to incense.

NBHL (1)

Խնկարկէին ոսկեղեն բուրվառօք։ Խնկարկելովն ըստ օրինակաց ի տաճարին։ Մինչեւ ահարոն խնկարկեալ քաւեաց. (Շ. հրեշտ.։ Շար.։ Նախ. թուոց.։)


Խնկարկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incensing.


Խնկաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

censing;
praise, respect, adoration.

NBHL (6)

Իբր խնկալի. խնկախառն. Կանայք խմբաւոր իւղօք խնկաւոր մեզ աւետաւոր. (Գանձ.։)

ԽՆԿԱՒՈՐ ա. ԽՆԿԱՒՈՐԵԱԼ. որ եւ ԽՆԿԱԼԻ. եւ ԽՆԿԵԱԼ. Արժանի խնկելոյ. խնկօք պատուելի կամ պատուեալ. սուրբ.

Ըստ խնկաւոր քումդ առակի. Սիոն հոգեւոր, խնկաւոր եւ խորհրդաւոր. (Նար. ՟Թ. եւ Նար. մծբ.։)

Կամաց արարողին խնկաւորեալ խորհրդարան։ Ընդ քումդ երջանիկ եւ խնկաւորեալ հայցուածոց։ Խնկաւորեալ հայցուածոց։ Խնկաւորեալ յողորմածութեան. (Նար. ՟Հ՟Ե. ձ. ՟Ձ՟Ե։)

Խնկօք յարգութիւն. եւ Խնկաւորն գոլ. պատուականութիւն.

Հաւատոյն վառմամ ի նոյն դարձցուք խնկաւորութիւն։ Այնքան ունի ահաւորութիւն միանգամայն եւսրբութիւն իւղաւորական խնամաւորութիւն սոսկալի անունս օծիւթեան. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Խնկելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

worthy to be incensed, praiseworthy, honourable.

NBHL (1)

Քեզ օրհնութիւնս երգոց խնկալի, եւ ինձ մերժումն տարագրութեան անյուսալի. մարթ է իմանալ նաեւ՝ խնկալի է, այսինքն արժան է խնկել։


Խնկեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to incense;
to perfume;
to embalm;
to offer up, to offer;
to intoxicate;
to praise, to honour, to adore;
to extol, to flatter, to flatter grossly.

NBHL (6)

ԽՆԿԵՄ μυρίζω unguentis imbuo. որ գրի եւ ԽՆԳԵՄ. Խնկօք եւ իւղովք պատել. զմռսել. անուշահոտ կացուցանել. ըստ յն. մեռոնել.

Զտուն իմ կինամոնով խնկեցի. (Առակ. ՟Է. 17.) (յն. չիք բայ)։

ԽՆԿԵԼ. θυμιάω suffio, adoleo. Խնկօք պատուել. եւ Խնկարկել. եւ Մատուցանել զիմն՝ որպէս բուրելով զխունկ անուշահոտ եւ հաճոյական.

Դնէ խունկ, խաչակնքէ, եւ խնկէ զընծայսն. (Պտրգ. ոսկ.։)

Տօնեմք պարերգութեամբ փրկչավայելուչ կնդրկաւ խնկեալ։ Բուրվառաւ խնկեալ։ Հեծութիւնք նոցին ընդ իմ խնկեսցին։ Խնկեսցի (բան աղօթիցս) ի տաճար անուան քոյ։ Խնրեսցին մաղթանք մեր առաջի քո տէր. (Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ ՟Գ. ՟Ձ՟Ը. եւ Նար. գանձ խաչի.։)

Եկեղգցւոյս շինուածոյ, որ յաշակերտացվերնոցն խնկեցաւ։ Որ աւետարանաւն կենաց խնկիս յարակայ։ Կատարեալ է բան քո խնկեալ։ Մեծասցի անուն հզօրիդ խնկեալ։ Ինքն է աստուած խնկեալ տիրապէս։ Փառաց խնկելոյն։ Խնկեալկնիք արքունակն պատկերիդ։ Խնկեալ խորհրդով։ Ի ձեռն աղօթից եւ ընտիր վարուց խնկելոց. (Նար.։) (յորս ինչ նչ բերի եւ ի նախկին նշանակութիւնս։)


Խնկեփեաց, եցաց

See full entry →

s.

perfumer.

NBHL (1)

Եթէ ոք մտանիցէ ի տուն անուշահոտ խնկեփեցաց, հոտոտեսցէ զանուշահոտութիւն նորա. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Խնկիչ

See full entry →

adj.

incensing.

NBHL (1)

Եւ են ծաղիկքն խնկիչք, եւ ուրախարարք ամենայն հոտոտելեաց. (Վեցօր. ՟Ե։)


Խնկողկուզիկ

See full entry →

s. bot.

marjoram.

NBHL (1)

Աղաղակէր երբեմն խնկողկուզիկ, թէ ես պատճառ եմ սրբութեան քահանայից. զայս լուեալ քահանայ ոմն՝ եդ զնա ի հանդերձ իւր, եւ ոչինչօգտեալ՝ թշնամանէր զխնկածղիկն իբրեւ զսուտ ոք. (Մխ. առակ.։)


Խնձորենի, ենւոյ

See full entry →

s. bot.

apple-tree.

NBHL (5)

Խնձորենի եղեւ խաչն, ընդ հովանեաւնորա փափաքեցի (նստել). (Վրդն. երգ.։)

Խնձորենիք էին ոկեգոյնք, որ զխանձումն պտղոյն ունէին. (Պտմ. աղեքս.։)

Իբրեւ խնձորի (կամ խնձոր) ի փայտս անտառի։ Ի ներքոյ խնձորոյն (կամ խնձորոյ) զարթուցի զքեզ. (Երգ. ՟Բ. 3։ ՟Ը. 5։)

Յամենայն կողմանց խնձորիք իցեն խիտ խնձորովք. (Վրդն. երգ.։)

Նռնենիք եւ խնձորիք եւ արմատենիք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Խնձորի, ձորւոյ

See full entry →

cf. Խնձորենի.

NBHL (5)

Խնձորենի եղեւ խաչն, ընդ հովանեաւնորա փափաքեցի (նստել). (Վրդն. երգ.։)

Խնձորենիք էին ոկեգոյնք, որ զխանձումն պտղոյն ունէին. (Պտմ. աղեքս.։)

Իբրեւ խնձորի (կամ խնձոր) ի փայտս անտառի։ Ի ներքոյ խնձորոյն (կամ խնձորոյ) զարթուցի զքեզ. (Երգ. ՟Բ. 3։ ՟Ը. 5։)

Յամենայն կողմանց խնձորիք իցեն խիտ խնձորովք. (Վրդն. երգ.։)

Նռնենիք եւ խնձորիք եւ արմատենիք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Խնոցի, ցւոյ

See full entry →

s.

churn;
շարժել զ—, to churn.

NBHL (1)

Բառ ռմկ. Անօթփակ եւ խցեալ իբրեւ զտակառ փոքր, յոր արկեալ կաթն՝ հարկանի եւ շարժլի, որով եւ զատանիպարարտութիւն նորին, այն է կոգի։ (Ոսկիփոր.։)


Խնչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to grunt;
*to blow the nose.

NBHL (1)

Ոչ աղարտլ զաշխատութիւնս մեր որպէս անուսմունս, եւ խնջել քթօք, եւ յօնք պռստել. (Կիր. պտմ.։)


Խշտաւոր

See full entry →

adj.

lancer.

NBHL (2)

(ի ռմկ. բառէս խըշտ. լտ. հա՛սդա, այն է աշտեայ) կամ Նշտեւոր. այսինքն ունօղ զնիզակկարճ, կամզգեղարդն կամ զարդն ձգելի.

Մեկնակազէնք մովաբու հետեւակ խշտաւորքն. (Վանակ. հց.։)


Խշտեակ, եկաց

See full entry →

s.

bedstead, pallet, truckle-bed;
halting-place;
den, haunt, lair, cave of wild beasts.

NBHL (2)

στιβάς stratum. Խշտի փոքր կամ անարգ.

Սուրբքն յիւրաքանչիւր խշտեկաց կանգնեցան. (Եղիշ. ՟Ը. յօրինակս ին. եւ ի ՃՃ.։)


Խոզաբար

See full entry →

adv.

hoggishly.

NBHL (1)

Որկորստութիւնխոզաբար գետնահայեաց երկրաքարշ. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Խոզաբարոյ

See full entry →

adj.

hoggish, behaving like a hog, rude.

NBHL (1)

Եթէ չիցէ ոք խոզաբարոյ, որ տղմով բուծանի. (Տօնակ.։)


Խոզաբոյծ

See full entry →

adj.

swine-fattening.

NBHL (1)

Առաքեաց զնա յագարակ իւր արածել զխոզս. վասն զի որ հեռանայ յաստուծոյ, խոզաբոյծ ընդ կեանս շաղի. (Ճ. ՟Գ.։)


Խոզաբուտ կերակուր

See full entry →

s.

hog's wash, food for swine.

NBHL (1)

Ոմանք խոզաբուտ եղջիւրօքն զտագնապ քաղցին միայն դադարեցուցանէին. (Եփր. պհ.։) (Գրի վրիպակաւ եւ Խոտաբուտ։)


Խոզամիտ

See full entry →

adj.

pig-headed;
swinish, dirty, filthy.

NBHL (2)

Մտօք որպէս խոզ. անմտ. խոզաբարոյ. աղտեղասէր.

Առն խոզամտի ոչ գոյ սիրելի երբէք. (Ոսկիփոր.։)


Խոզանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to be changed into swine;
to behave like a hog, to be hoggish.

NBHL (1)

Մարդք խոզացեալք (յն. խոզանմանք) դիւրաւ ըմբռնին ընդ դիւաց իշխանութեամբ։ Քանզի ամենաւին խոզանան. (յն. խոզ լինին), եւ ոչ մայն դիւահարին, եւ այլն. (Ոսկ. մ. 4։)


Խոզատանձ, ից

See full entry →

s. bot. med.

wild-pear;
king's evil, scrofula.

NBHL (1)

ἅχρας, ἁχράκις pirum silvestre. որ եւ ասի ԽՈԶԻ ՏԱՆՁ. Տանձ վայրենի, որ անեփ՝ ոչ է ուտելի մարդոյ, այլ ի խարշելն կամ յեփելն ի փռան քաջիկ քաղցրանայ։ Նմանութեամբ Պալար, ուռոյց ի պարանոցի՝խոզի, եւ մարդոյ։ (Գաղիան.։)


Խոզարած, աց

See full entry →

s.

swineherd, pigdriver.

NBHL (2)

Խոզարածքն փախեան. (Մտթ. ՟Ը. 33։ Մրկ. ծե. 14։ Ղկ. ՟Ը. 34։)

Խոզարած վարւք։ Խոզարած կենօք. (Սկեւռ. աղ.։)


Խոզեան

See full entry →

s. pl.

hogs, swine.

NBHL (3)

cf. Խոզք. խոզեր.

Ելեալ դեւքն յառնէն մտին ի խոզեանն. (Ղկ. ՟Ը. 33։)

Զմեծամեծ խոզեանն եդեալ ի գիրկսն (քահանայիցն սպանելոց՝) առ ի նախատինս մեզ, եւ այպն կատականաց տեսողացն. (Լաստ. ՟Ժ՟Բ։)