Definitions containing the research ք : 10000 Results

Լայներես

See full entry →

cf. Լայնադէմ.

NBHL (2)

Լայն երեսօք. լայնադէմ. լայնապատկեր.

Ոմանք ագեւորք են, լայներեսք, սպիտակ. (Խոր. աշխարհ.։)


Լայնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be widened, enlarged, extended;
— շրթամբք, to prate, to chatter, to blab, to croak;
— ամենայն անցաւորաց ճանապարհի, to abbandon, or prostitute one's elf to every passer by.


Լայնութիւն, ութեան

See full entry →

s. geog. ast.

width, breadth, extent, space, size;
enlargement;
latitude;
amplitude.

NBHL (2)

Ի տարածումն լայնութեան քարտենի չափեցից. (Նար. ՟Թ։)

Ո՞չ դու այն ես, որ տաշեցեր զլայնութիւնն, վանեցեր զվիշապն. (Ես. ՟Ծ՟Ա. 9։ Այսինքն զստուարութիւն հպարտութեան։)


Լայնտերեւի, ւոյ

See full entry →

s. bot.

catalpa.

NBHL (1)

Նոճի ոչ բազում, եւ շոճի, եւ լայնատերեւի սակաւ թերեւս գացէ ոք. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Լանջաբերձ

See full entry →

adj.

high breasted;
up to the breast.

NBHL (1)

Բարձր լանջօք. եւ բարձր ըստ նմանութեան լանջաց.


Լանջագեղ

See full entry →

adj.

that ornaments the neck.

NBHL (2)

Լանջագեղ մանեակ ի պարանոցսն արկանեն (հարք՝ որդւոց). (Լմբ. առակ.։)

Լանջագեղօք զարդարեաց զիս. (Մաշտ. ջահկ.։)


Լանջակից

See full entry →

adj.

in mutual embrace;
լանջակից լինիմ, to embrace each other, to be embraced.

NBHL (2)

Գրկախառն լանջակից եմ քեզ. յն. գրկախառնիմ. συμπλέκομαι complector (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Ե։)

Որ լանջակից եւ գրկախառն հօրն կացուցանէ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Լանջակողմն, մանց

See full entry →

s.

the shoulder (that part of a mountain which lies between the summit and the middle).

NBHL (1)

Ի լանջակողմանսն, կամ ի սարահարթ տեղիս։ Ընդ քարաժեռ կողճուտ տեղիս լանջակողմանցն։ Ի վերայբարձրաւանդակի լանջակողմանս։ Ի փոքր լանջակողմանն։ Ի լանջակողմանն լերին. (Փարպ.։)


Լանջապահ

See full entry →

s.

corselet, habergeon, cuirass, breastplate.

NBHL (2)

Բարձրապանօք մորթեղինօք, եւ լանջապանօք զմրմինս իւրեանց պնդէին. (Պտմ. աղեքս.։)

Լանջապանակ երկաթագամ տախտակօք կրծիցն. (Յհ. կթ.։)


Լանջապան

See full entry →

cf. Լանջապահ.

NBHL (2)

Բարձրապանօք մորթեղինօք, եւ լանջապանօք զմրմինս իւրեանց պնդէին. (Պտմ. աղեքս.։)

Լանջապանակ երկաթագամ տախտակօք կրծիցն. (Յհ. կթ.։)


Լանջապանակ, աց

See full entry →

cf. Լանջապահ.

NBHL (2)

Բարձրապանօք մորթեղինօք, եւ լանջապանօք զմրմինս իւրեանց պնդէին. (Պտմ. աղեքս.։)

Լանջապանակ երկաթագամ տախտակօք կրծիցն. (Յհ. կթ.։)


Լաշկամաշկ

See full entry →

cf. Լեշկամաշկ.

NBHL (1)

Շրջեցան լաշկամաշկօք եւ մորթովք այծենեօք. (Եբր. ՟Ժ՟Ա. 37։)


*Լաչակ

See full entry →

cf. Քող.


Լապտերակալ

See full entry →

s.

lantern-bearing.

NBHL (2)

Որ ունի եւ կրէ զլապտեր՝ իրօք կամ նմանութեամբ.

Հաւատոց լապտերակալ նռնքինի. (Ոսկ. ի ղզր.։)


Լաստակոտոր առնեմ

See full entry →

sv.

to break, or take to pieces, or destroy a raft or ship;
to sink.

NBHL (1)

ԼԱՍՏԱԿՈՏՈՐ ԱՌՆԵԼ. կոտորել եւ քայքայել զկազմածս (որպէս զլաստ քայքայեալ).


Լաստեմ, եցի

See full entry →

va.

to build or construct;
to put in a serviceable state;
to get ready.

NBHL (3)

Ի ջղաց զսա ստեղծիչն ստեղծ պաստառակօք, հասկահիւս լաստեալ բազմակին մանուածով. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)

Կառօք եւ երիվարօք ճակատեսցի, եւ լաստեսցի իբրեւ զհուր ի պատերազմ. (Երեմ. ՟Զ. 23։)

Եթէ պօղոս զայսչափ վայրս լաստեաց, զմտաւ ած թէ եւ այլքն որչափ ինչ գործեցին. (Բրսղ. մրկ.։)


Լաստենի, նւոյ

See full entry →

s. bot.

alder-tree;
timber adapted for shipbuilding.

NBHL (1)

Ստերջ ծառք, եղեւն լաստենի. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)


Լատին, ի

See full entry →

adj.

latin;
— բարբառ, the latin language;
— եկեղեցի, the latin church.

NBHL (1)

Գտաք ի լատին բարբառ եզական լինել զբառս զայս. (Երզն. մտթ.։)


Լատինացի

See full entry →

adj. s.

latin, roman.

NBHL (1)

Գտաք ի լատին բարբառ եզական լինել զբառս զայս. (Երզն. մտթ.։)


Լատրատեմ, եցի

See full entry →

vn.

to bark;
to speak ill of.

NBHL (2)

ԼԱՏՐԱՏԵԼ. Բառ լտ. latro, latratus. այսինքն Հաջել.

Ատեն սրտիւ, եւ լատրատեն շրթամբք։


Լարաբաժին

See full entry →

adj.

measured with a surveyor's chain;
measurement;
— առնել, to measure with the chain, to lay out by the line, to survey, to parcel out;
— առնել զերկիր, to divide, to portion, or to measure out the land;
— բաժանիլ, to be divided, or measured by line.

NBHL (4)

Երկիրդ քո լարաբաժին բաժանեսցի. (Ամովս. ՟Է. 17։)

ԼԱՐԱԲԱԺԻՆ, ժինք. գ. Բաժանումն լարիւ. եւ Լար երկրաչափական.

Ոչ ոք իցէ որ արկանիցէ լարաբաժին ի վիճակ. (Միք. ՟Բ. 5։ յն. լար։)

Անկիցին ի նմա լարաբաժինք աւերակի. (Ես. ՟Լ՟Դ. 11. յն. լար երկրաչափութեան։)


Լարախեղդ լինիմ

See full entry →

sv.

to be strangled.

NBHL (1)

Պարանօք պնդեալ, լարախեղդ եղեալ. (Գանձ.։)


Լարախիլ

See full entry →

s. adj.

puppet-show man.

NBHL (2)

νευροσπάστης sigillarius, nervis sive fidiculis trahens, movens. Խաղարկու որ խլելով այսինքն քարշելով զլարս շարժումն տայ անշարժ պատկերաց կամ պաճուճապատանաց. ... ըստ յն. Ջլաձիգ կամ ջլաքարշ.

Լարախելքն՝ մին թել խլելով (այսինքն քարշելով) ի լարիցն շարժեցուցանեն ըզկենդանւոյն զպարանոցն եւ զձեռսն ուսովք. (Արիստ. աշխ.։)


Լարաչափ

See full entry →

adj. s.

surveying;
land-surveyor.

NBHL (1)

Հիւսանքն, եւ եղջիւրքն, եւ լարաչափ հրեշտակն. (Լմբ. անգ։)


Լարաչափեմ

See full entry →

vn.

to measure with a line or chain.

NBHL (1)

Որպէս զլարաչափեալ յարուեստաւորէ զհիմն տան կամ ղնաւի. (Հին քեր.։)


Լաց

See full entry →

s.

tears, weeping;
cf. Լալիւն.

NBHL (2)

Մնչդեռ նորածին իցէ, մանկանցն յայտարարութիւնքն եւ նշանք լացն եւ աղաղակն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)

Տեսանեմ զարտասուս անդադար, եւ լաց անմխիթար։ Վաստակել պարտ է, եւ հնարիւք ածել յինքն զլացն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Բ. եւ ձ։)


Լաւաբարոյ, ից

See full entry →

cf. Բարեբարոյ.

NBHL (2)

Բարւոք. քաջ.

Ասացեր լաւաբար իմաստութեամբ։ Կռուեալք լաւաբար, եւ զքաջութիւն գործոյ ցուցեալ. (Փարպ.։)


Լաւաբարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Բարեբարութիւն.

NBHL (2)

Իբր Լաւաբարութիւն. Առաքինութւն.

Որ լաւաբարոյութիւն. (Առաքինութիւն.)


Լաւախօս

See full entry →

adj.

fair-spoken or sweet-spoken, courteous.

NBHL (1)

εὕλαλος . որ բարւոք կամ բարի բանս խօսի. Քաղցրաբան.


Լաւակն

See full entry →

adj.

gentle-eyed.

NBHL (2)

Քաղցրահայեաց. որ քաղցրակնարկէ.

Հեզ էր, եւ լաւակն, եւ տեսակօքն զուարթ. (Ստեփ. սեւան. ի մաշտ.։)


Լաւամանկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the having good sons.

NBHL (1)

Շնորհակալութիւն քաջածնութեան եւ լաւամանկութեան. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Բ։)


Լաւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow better, to be ameliorated, to improve.

NBHL (2)

Լաւ ինել (ամենայն առման). բարի լինել. հաճոյ գտնիլ. քաջ գտանիլ.

Ի բարի նխանձն կրթեալք ջանասցին լաւանալ։ լաւացեալ եւ սեպուհն վանանդացի վրէն գործ երեւեցուցալ քաջանայր. (Փարպ.։)


Լաւացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to ameliorate, to improve.

NBHL (4)

Տալ լաւանալ. լաւ կամ ընտիր եւ հաճոյ եւ քաջ առնել, կամ երեւեցուցանել. լաւցընել, լաւցըցընել.

Օրինաց եւ հրամանաց, որովք լաւացուցանել զոգիսն հանդերձեալք էին. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Խոշտանգեսցի մտօքն լաւացուցանէ եւ կազմսցէ. յն. լաւ եւս կազմեսցէ. (Ոսկ. ես.։)

Չար թուեցաւ շաւուղի, վասն զի լաւացուցին (զդաւիթ) քան զնա. (Եփր. թագ.։)


Լաւիմաց, աց

See full entry →

adj.

knowing, clever, wise.

NBHL (1)

Եւ զայն ոչ ոք ի լաւիմացաց երբէքյանձն առնուցու. (Եւս. քր. ՟Ա. յորմէ եւ Սանահն.։)


Լաւորեար, երոյ

See full entry →

s. pl.

good people.

NBHL (1)

ԼԱՒՈՐԵԱՐ ԼԱՒ ՈՐԵԱՐ cf. ՈՐԵԱՐ. լաւ մարդիկ. արք քաջք.


Լաւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

goodness, improvement, excellence, worthiness;
good quality;
գալ ի —, to amend, to reform;
լաւութեանց հանդէս, parts.

NBHL (5)

εὑλάβεια, ἁγαθότης bonitas, pietas. Բարութիւն. բարելաւութիւն. բարեպաշտութիւն. առաքինութիւն. քաջութիւն. լաւն լնինել (ըստ ամենայն առման). աղէկութիւն, աղէկ բաներ.

Աստուած բարերար է, եւ լաւութեանց արարիչ։ Վախճան լաւութեան զցանկութիւն սահմանեցին։ Ինքն է պատճառ նորա ի լաւութեանցն դառնալոյ. (Եզնիկ.։)

Կացցուք ի հնազանդութիւն աւութեան։ Գործել զարժանն եւ զլաւն, եւ կալ մնալ անշարժ ի լաւութեանն. (Յճխ. ՟Բ. ՟Ե։)

զի ի դժնդակացն երկուցեալ՝ գայցեմք ի լաւութիւն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ե։)

Զարանց քաջաց զլաւութիւնն։ հռչակեալ նորա լաւութեանն անուն. (Փարպ.։)


Լափատեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to devour, to swallow, to drink hard, to gulp down;
to affront, to outrage.

NBHL (1)

λωβέω, λοβεύω contumelio adficio. Խածատել, որպէս էթէ ուտել զմիս այլոց, եւ ըմպել զարիւն նոցա. թշնամանալ, եւ կեղեքել.


Լափեմ, եցի

See full entry →

va.

to lap up, to lick up, to eat up greedily, to quaff, to toss down, to swill;
to devour, to consume.

NBHL (2)

Նոյն եւ յն. լա՛փդօ, լտ. լա՛մպօ. եբր. լագագ. λάπτω, λείχω lambo, lingo. լեզուլ, կամ լեզուաւ ըմպել. լզել, լափլփել, լակել, լափլափ՝ լաքլաք խմել.

Լափիցէ լեզուաւ իւրով ի ջրոյ անտի իբրեւ զշուն։ Լափեցին ձեռամբ եւ լեզուով իւրեանց։ Ուր լափեցին շունք եւ խոզք զարիւն նաբովթայ, անդ լափեսցեն զարին քո. (Դատ. ՟Է. 5. եւ 6։ ՟Գ. Թագ. ՟Ի՟Ա. 19։)


Լափլէզ

See full entry →

adj.

devouring, voracious, consuming.

NBHL (1)

ԼԱՓԼԷԶ ԼԱՓԼԻԶՈՂ. Որ լեզու եւ լափէ. զամենայն կլանօղ, եւ կլանելով. Զմեստրեմեան սանն (լի երէովք) առժամայն լափլեզ մաքրէր շունն. (Մագ. ՟Լ՟Ը։)


Լափլիզող

See full entry →

cf. Լափլէզ.

NBHL (1)

ԼԱՓԼԷԶ ԼԱՓԼԻԶՈՂ. Որ լեզու եւ լափէ. զամենայն կլանօղ, եւ կլանելով. Զմեստրեմեան սանն (լի երէովք) առժամայն լափլեզ մաքրէր շունն. (Մագ. ՟Լ՟Ը։)


Լափումն, ման

See full entry →

s.

act of licking or lapping up.

NBHL (1)

Իբր վայրքաշումն, եւ լափումն ջրոյն եղեալ. (Նոննոս.։)


Լեառնական, ի, աց

See full entry →

cf. Լեռնական.

NBHL (2)

Արս միանձունս լեառնականս։ Մենակեաց անապատակեաց լեառնական սքանչելի. (Բուզ. ՟Է. 27։ ՟Զ. 6։)

Զտեսանիցե՞ս զլեառնականսն (յն. զ՝ի լերինսն), զի նոքա եւ զտունս թողին. (Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Գ։)


Լեգէոնախումբ

See full entry →

adj.

composed of many legions.

NBHL (1)

Լեգէոնախումբ կաշառօք. (Նար. խչ.։)


Լեզուագար, աց, ից

See full entry →

adj.

talkative, loquacious, garrulous, prating.

NBHL (1)

Վայրաբնք եւ լեզուադարք. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Լեզուագարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to have a great itching to talk, to be all tongue, to let one's tongue run on, to chatter, to prattle.

NBHL (5)

հեթանոսք ծիծաղեսցին, հերետիկոսք ծիծաղեսցին, հերետիկոսք լեզուագարեսցին. (Ածաբ. ծն.։)

Վասն է՞ր ի նանիր զաստուածայնոյն բնութենէ լեզուագարի։ Ի նանիր զաստուծոյ էութենէն գարելով։ Լեզուագարի յատ ձեր առաջարկոթիւդ՞ քան թէ իմացուած ինչ պիտանի ցուցանէ. (Կիւրղ. գանձ.։)

Եկայք հարցու՛ք զնա լեզուաւ. զնա տրամեցուսցուք լեզուագարելով. (Մխ. երեմ.։)

պատիր բանիւքն լեզուագարել (խօսել բանսարկուին) ի սիրտս, եւ զքեզ յերկրաւոր զանկութիւնս ընկղմել. (Լմբ. սղ.։)

Լեզուագարին, աքսոտին, աղտեղութեամբ վարին. (Եփր. զղջ.։)


Լեզուագարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

too great a freedom of speech, flippancy of tongue, the being too free with one's tongue, prate, prattle, loquacity.

NBHL (3)

γλωσσαλγία (իբր լեզուացաւութիւն) linguae prurigo φλυαρία nugacitas, loquacitas, verba frivola Լեզուագարիլն. զրախօսութիւն. շաղփաղփութիւն. բանդագուշանք. յիմարաբանութիւն. լեզուին տալը.

Զի՞նչ է այնքան յաղագս բանին պատուասիրութիւնն եւ լեզուագարութիւնն. (Առ որս. ՟Ա. ՟Բ. ՟Զ։)

այլ է այս բազում լեզուագարութիւն եւ ի անիմաստութիւն հաւաստի ցուցումն։ Քրիտոսամարտիցն հայր, եւ լեզուագարութեանն նոցա բղխօղ բանսարկուն։ Ո՞վ ոք այսքան լեզուագարութեանդ ձերոյ ներեսցէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Լեզուազգեաց

See full entry →

adj.

skilled in many languages.

NBHL (2)

γλωτοφόρος linguas prae se ferens. Որ զգեցեալ ունի յինքեան զգիտակցութիւն լեզուաց եւ մեկնութեան բանից.

Զամենայն մեզ իբրեւ մատենիւ ոմամբ լեզուզգեց ի ձեռն երանգոցն ճարտարասանեաց զվկային նահատակութիւնքն. (Նիւս. թէոդոր.։)


Լեզուախօսութիւն, ութեան

See full entry →

s. med.

the gift of tongues, gift or power of speaking many languages;
glossology.

NBHL (1)

Ձիրք կամ շնորհք խոսելոյ յայլեւայլ բարբառս.


Լեզուածայր

See full entry →

adj.

pronounced with the tip of the tongue.

NBHL (1)

Ի յունական լեզուածայր ծենքենայից. (Ճ. ՟Ը.)


Լեզուակ, աց

See full entry →

s.

tongue, epiglottis, uvula;
— գործեաց, index.

NBHL (2)

γλωσσάριον lingula. Փոքրիկ լեզու, եւ որ ինչ նման է նմին. տիլճիք.

Փողերակքն եւ Խռչափողքն.. . եւլեզուակն. (Նիւս. բն.։)