Definitions containing the research ք : 10000 Results

Թարթափիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to wander, to loiter, to lounge about;
to be involved in difficulty, perplexed with business;
to haunt, to frequent;
ի — ական, cf. Թարթափ.

NBHL (4)

Որպէս զորդիս մարգարէիցն կամիք թարթափել յընդունայնս, որք զեղիայն խնդրէին ափշեալք. (Փարպ.։)

Զի՞ եւս աստէն ի սմին թարթափիմք յաշխարհիս. (Եղիշ. միանձն.։)

ԹԱՐԹԱՓԻԼ ԱԿԱՆ. ῤοπή, ῤιπή ictus, vibratus oculi Թարթել. քթթել. վայրկեան ժամանակի. րոպէ. (յն. րօբի՛, ռիբի՛, արկուած. ձգուած)

Ի դուզնաքեայ ժամու իբր ի թարթափել ական։ Եթէ՛ ի թարթափել ական կամիցիս, եւ եթէ՛ առ սակաւ սակաւ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)


Թարթափումն, ման

See full entry →

s.

loitering, idling, lounge, sauntering;
perplexity, entanglement in business;
frequent resort;
— ական, cf. Թարթափ.

NBHL (4)

Փրկեսցուք զանձինս մեր ի թարթափմանց ցանկութեանց. (Ճ. ՟Գ. ի մեկն. ՟ա. թես.։)

ԹԱՐԹԱՓՈՒՄՆ ԱԿԱՆ կամ ԱՉԱՑ. ῤιπή ictus, vibratus oculi, momentum Թարթափիլն ական. թարթելն աչաց. աչք բանալ գոցելը.

Անհատ անուանեալ, եւ թարթափումն ական զանմասն այնր ամանակի. (ըստ առաքելոյ՝ յանկարծակի յական թօթափել). (Նիւս. կազմ.։)

Եւ ոչ թարթափմամբ աչաց ընդմիջեալ։ Հուպ առ հուպ ի քթիթ աչաց միայն թարթափման. (Նար. ՟Լ՟Է. եւ Նար. խչ.։)


Թարշամեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Թառամեցուցանեմ.

NBHL (2)

Յառաջ քան զյերկարն ծաղկել՝ նուաղեցուցեալ թարշամեցոյց. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Թարշամեցուցեր զգեղ վայելչութեան նորա. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Թարշամիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Թառամիմ.

NBHL (5)

նոյնպէս եւ մեծատունն հանդերձ շահիւքն իւրովք թարշամեսցի. (Յկ. ՟Ա. 11։)

Եւ ոչ թարշամեցան երեսք նորա. (Եփր. ել.։)

Թարշամեալ պասքութեամբ արբուցմանց խրատու. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Վասն թարշամելոյ գեղոյ նորա. (Վրք.։ Ծնօտք նոցին թարշամեալք էին. Վրք. հց. ՟Ի՟Զ. ՟Դ։)

Ծնկեալք թարշամէին (թշնամիքն, իբր սըմփիլ) (Փարպ.։)


Թացան, ի

See full entry →

s.

victuals eaten with bread, made dishes;
pittance.

NBHL (2)

(առաւել ռմկ) իբր Թացեալ. թրջեալ. խոնաւ. եւ Լի խոնաւ իրօք.

Իսկ թէ իցէ թաց, յինքն առնու զոր ի թաց մարմնոյ խոնաւութիւն եղեալ. (Մեկն. ղեւտ.։)


Թաւագէս

See full entry →

adj.

shock-headed, hairy, long-haired.

NBHL (2)

βαθυχαίτης densam habens caesariem Ոյր գէսք են թաւ. թաւ վարսիւք. թաւամազ. մազը շատ.

Քանզի թաւագէսք են, որ ոչն սափրին ամենեւին. (Փիլ. տեսական.։)


Թաւագլուխ

See full entry →

adj.

shock-headed.

NBHL (1)

Որոյ գլուխն է թաւ մազիւք.


Թաւաթուփ

See full entry →

adj.

cf. Թաւուտ.

NBHL (1)

Հոծեալ թփովք. թաւ.


Թաւալագլոր

See full entry →

adv.

in rolling, revolvingly, rolling along or down;
— խաղալ, to tumble dowrn, to roll down, to prostrate one's self;
to agitate one's self, to fall dead;
to be thrown down, to be upset;
to throw a somerset;
to throw ones self headlong, to precipitate one's self;
— խաղացուցանել, to roll, to prostrate, to precipitate, to fell, to upset;
— անկաւ յարեան իւրում, he fell rolling in his blood.

NBHL (3)

ԹԱՒԱԼԱԳԼՈՐ ԹԱՒԱԼԳԼՈՐ. Գրի վրիպակաւ արդեօք՝ եւ ԹԱՒԱԳԼՈՐ. Թաւալելով եւ գլորելով. տապալմամբ, հոլովմամբ ի վերայ երկրի, կամ զմիմեամբք կուտակեալ թաւ հոծութեամբ. թապըլտըկելով, գլորտըկելով.

Անբաւք ի նմանէ յերկիր անկեալ՝ թաւալագլոր (կամ թաւալգլոր, թաւագլոր) խաղային. (Խոր. ՟Բ. 82։)

Դիակունք նոցա թաւալգլոր խաղացեալք. (Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Թաւալական, ի, աց

See full entry →

adj.

rolling, that rolls.

NBHL (1)

հոլովական, այսինքն թաւալական. զի անուն ընդունակ է հոլովից. (Երզն. քեր.։)


Թաւալեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Թաւալեմ.

NBHL (3)

Թաւալեցուցէ՛ք վէմս մեծամեծս ի բերան այրին։ Թաւալեցուցէ՛ք ինձ այսր վէմ մի մեծ։ Թաւալեցուցից զքեզ ի վիմացդ։ Թաւալեցոյց վէմ մի ի դուռն գերեզմանին։ Ի բաց թաւալեցոյց զվէմն ի դրաց գերեզմանին, կամ ի գերեզմանէ անտի։ Թաւալեցոյց ընկէց զմարմին նորա ի գահոյից անտի. (Յես. ՟Ժ. 18. ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Դ. 33։ Երեմ. ՟Ծ՟Ա. 25։ Մտթ. ՟Ի՟Ը. 2։ Մրկ. ՟Ժ՟Ե. 26։ ՟Ժ՟Զ. 3. եւ 4։ Յուդթ. ՟Ժ՟Գ. 11։)

Զմազն թաւալեցոյց ի ձէթն. այսինքն շաղախեաց. մալակոնեց. (Հ=Յ. յնվր. ՟Ժ՟Թ.։)

Ոչ ընդունայն զաստուածային բանն լեզուօք թաւալեցուցանել, այլ հաստատել վարուք. իբր յածեցուցանել. (կամ ռմկ. լըղըրճըկել) (Վանակ. յոբ.։)


Թաւալոց, աց

See full entry →

s.

bog, marsh, muddy place, miry hole, puddle.

NBHL (1)

Առ ի թաւալ վայր. զառ ի վայր տեղի, կամ թաւուտ վայր. թաւ ալոցք.


Թաւալումն, ման

See full entry →

s.

rolling, turning, wheeling;
rotation, revolution;
inclination, propension.

NBHL (1)

Թաւալմունք վիմաց. (Վրդն. օրին.։)


Թաւամազ

See full entry →

adj.

shaggy, woolly, hairy;
woollen.

NBHL (2)

Թաւ մազիւք. խիտ հերօք.

Պօղոսի ճաղատն լինել, եւ Պետրոսի թաւամազն, առանձնաւորութեան են սահմանադրութիւնք. (Դամասկ.։)


Թաւայատակ

See full entry →

adj.

hairy, hirsute (an epithet of Hercules).

NBHL (1)

Որոյ յատակն կամ նստոյքն է թաւամազ. մակգիր Հերակլեայ յառասպելս քերթողաց.


Թաւայօն

See full entry →

adj.

heavy eye-browed, beetle-browed.

NBHL (2)

Ոյր յօնքն են թաւամազ.

Էր սուրբն Պետրոս կարճահասակ, երկայնաքիթ, եւ թաւայօն։ Եւ էր սուրբն Պօղոս ճաղատ, մեծաքիթ, թաւայօն. (Հ=Յ. յունիս. ՟Ի՟Թ.։)


Թաւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to grow thick;
to become shaggy or hairy.

NBHL (1)

Թաւանան մայրիք տերեւօք եւ ոստօք. (Վանակ. տարեմտ.։)


Թաւարծի

See full entry →

adj.

shaggy, hairy, hirsute;
— այր, hairy man, covered with hairs.

NBHL (1)

Մորթօք այծենեօք ըստ Եղիայի այր թաւըրծի. (Արշ. վերջաբ։)


Թաւացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render thick with branches;
to make hairy or hirsute.

NBHL (2)

δασύνω denso, pilosum reddo Տալ թաւանալ. ոստովք կամ գիսովք ծածկել. առագաստել.

Լերկ, եւ մերկ առ ճշմարտութիւնն է իմաստուն. ապա եթէ ուրեք՝ եւ զսա ծածկեսցէ եւ թաւացուսցէ յաղագս հարկաւոր ժամանակաց. (Փիլ. լին. ՟Դ. 203։)


Թաւութ

See full entry →

s.

thicket, coppice.

NBHL (1)

Հոլովեալ անկաք ի խիստ թաւուտ թուփս դժնըկաց. (Փարպ.։)


Թաւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

thickness;
hairiness;
aspiration of letters or sounds;
thickness of voice.

NBHL (2)

Վասն թաւութեան զնոյնս պարտ էր կարգել ի գրի։ Բայց է տեսակ թաւութեանն՝ յանզգայից երկիր (բուսաբեր), եւ յզգայականաց անբան կենդանին (ասուով կամ ստեւով). (Երզն. քեր.։)

Լերկս այս (հնչումն) ի թաւութենէ այլոցն երեւեցաւ. (Քերթ. քեր.։)


Թաւուտ

See full entry →

adj.

thick, hushy, tangled, briery.

NBHL (1)

Հոլովեալ անկաք ի խիստ թաւուտ թուփս դժնըկաց. (Փարպ.։)


Թափանշոյլ

See full entry →

adj.

transparent, clear, pellucid.

NBHL (1)

Թափանցիկ նշողիւք. լուսասփիւռ. յորդալոյս.


Թափանց ածեմ

See full entry →

va.

to reflect, to shine;
թափանց առնել, cf. Թափ անցուցանել.

NBHL (1)

Ի գիշերի տեսանես, եւ ի տուընջեան թափանց ածցեն ճառագայթք հաւատոց քոց. (Գիւտ թղթ. առ վաչէ։)


Թափանցական, ի, աց

See full entry →

adj.

penetrative, subtile, piercing, pervious.

NBHL (1)

Որ ազդողական զօրութեամբնթափանցական է քան զամենայն սուր երկսայրի՝ որոշումն ոգոյ եւ շնչոյ. (Ղեւոնդ.։)


Թափանցանց

See full entry →

cf. Թափանցական;
ելանել, լինել, բերիլ, to penetrate, to pierce;
— լինել մտաց, to think, to understand, to penetrate, to perceive.

NBHL (5)

διῆκων permeans, penetrans συνήμενος conjunctus Թափ անցեալ կամ անցանօղ. ընդ մտեալ ի ներքս ի խորս. միջամուխ. միացեալ կամ միաւորեալ.

Անաստուածի կարծիք են՝ ոչն կարծել զաստուածային ակն ընդ ամենայն թափանցանց լինել. (Փիլ. լին. ՟Ա. 69։)

Կարէ միտքն թափանցանց լինել. (Լմբ. ժող.։)

Եւ ինքն (Աստուած) շուրվ գնայ թափանցանց. (Մագ. ՟Ե։)

Թէեւ գազանք ինչ անհնարինք պատահեսցեն, եւ կամ պարիսպք երկաթիք, հարկանել սատակել կործանել՝ թափանցանց ելանել. ա՛յլ ձ. թափ անցանել. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ա. 9.) յն. ծակել. τιτράω perforo։


Թափանցանցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

penetration;
penetrability.

NBHL (2)

Թափանցանցն գոլ. միջամուխն լինել. անցք.

Ճաճանչ կիզանօղ ընդհանրական թափանցանցութեան խորհրդոյ մեծի։ Եւ որ ի մեզ մտիցն պատուհանաց մշտաբացիկ թափանցանցութիւնք. (Նար. ՟Ժ՟Զ. ՟Ղ՟Գ։)


Թափանցիկ

See full entry →

adj.

that penetrates, piercing;
transparent, diaphanous;
— լինել, cf. Թափ անցանել.

NBHL (8)

Լոյս է թափանցիկ ամենայն կուրացելոց աչաց. այսինքն թափ անցանօղ եւ ընդ աչս կուրաց. (Մամբր.։)

Լուսափայլին, եւ դարձեալ ի յազգակիցսն զիւրեանցսն թափանցիկ առնեն. այսինքն փոխանցեն. (Դիոն. ածայ.։)

Ի սիրտն թափանցիկ առնէ զխոցուածն. այսինքն միջամուխ առնէ. (Կլիմաք.։)

(Բեւեռքն) թափանցիկ լինէին ընդ ներբանս ոտից նորա. (Ճ. ՟Ա.։)

Շեշտ ընդ մէջ թիկանցն թափանցիկ լեալ՝ յերկիր անկանի սլաքն. (Խոր. ՟Ա. 10։)

Ի վայրկենի ընդ ամենայն խորհուրդս լինի թափանցիկ (միտքն)։ Հոգւոյն սրբոյ շնորհքն ընդ մաքուր միտսն թափանցիկ լինի։ Եւ նորա յղկելովն թափանցիկ լինի ընդ նորին անօսրութիւնն պայծառութեամբ մտացն. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. ժող.։)

ԹԱՓԱՆՑԻԿ. իբր ռմկ. ըստ յն. διαφανής (անդր կամ յայնկոյս երեւելի). diaphanus, pellucidus այսինքն Թափանցելի ի լուսոյ, անդիմահար, լուսանցոյց, (որպէս ապակի, օդ). ի սուրբ գիրս թարգմանի Երեւելի, կամ Պայծառ։ Կան եւ քանի մի վկայութիւնք՝ որք յայս միտս թերեւս ձգեսցին, բայց մարթին եւ ի բուն նշանակութիւն վերածիլ.

Իբրեւ կայծակամբք թափանցիկ սուզեալ. (Մագ. ՟Զ։)


Թափառական, ի, աց

See full entry →

adj.

vagabond;
vagrant, wandering, roving, rambling;
— շրջել cf. Թափառիմ.

NBHL (3)

Գերի թափառական։ Ոչ ոք իցէ՝ որ ժողովիցէ զթափառականսն։ Եւ ոչ իցէ ազգ, յոր ոչ հասանիցեն թափառականքն Եղամայ. (Երեմ. ՟Ի. 3։ ՟Խ՟Թ. 5. 36։)

Յանապատ վայր՝ յորում թափառականն (այսինքն թափառեալ) շրջէր. (Փիլ. իմաստն.։)

Կեան յաշխարհի (սուրբք) իբրեւ զթափառականս (կամ զթափառնականս). (Մանդ. ՟Ա։)


Թափառականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

a roving or wandering life, vagrancy, vagabondage.

NBHL (1)

Տաղտկացեալ էր ի մոլորական թափառականութենէն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Թափառիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to wander, to roam, to be vagrant, vagabond;
to ramble, to rove, to stroll, to range.

NBHL (1)

Ի ներքս անդ յածի յաստուածային գաւիթսն, եւ ոչ արտաքոյ թափառի. (Փիլ. իմաստն.։)


Թափառնակի

See full entry →

adv.

quickly, without delay, incontinent.

NBHL (1)

Եւ նոքա թափառնակի անյապաղ հանդերձ իւրաքանչիւր զօրու եկին հասին առ մեծն վարդան. (Արծր. ՟Բ. 1։)


Թափառոտ

See full entry →

cf. Թափառական.

NBHL (1)

Եղիցին մոլորեալք թափառոտք ի մէջ հեթանոսաց. (Մծբ. ՟Ժ՟Զ։)


Թափեալ

See full entry →

adj. s.

emptied;
— աստղ, falling star;
cf. Ասուպ;
cf. Աստղ;
— ուղեղ, hare-brained, empty-headed, giddy-pated, mad;
giddy-pate, light-witted person, blockhead, idiot, fool, madman.

NBHL (1)

ԹԱՓԵԱԼ ՈՒՂԵՂ. (առաւել է երկու բառ, քան բարդ). Այն՝ որոյ թափեալ է ուղեղն կամ խելքն. անմիտ. պակասամիտ.


Թափիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to pour out to, spread, to flow, to throw down, to overturn;
to take refuge, to emigrate;
to be deprived of;
to get rid of, to free one's self from, to disentangle one's self, to flee, to save one's self by flight;
— ի վերայ, to fall on (the enemy);
to rush against;
to dash, to dart, to rush upon;
— յումեքէ ի բաց, to leave, to desert, to abandon;
— ի մտաց, ի խելաց, to grow foolish, to become mad, to lose one's mind;
թափել տրտմութեան յարտասուաց, to vent one's grief in tears;
թափել աման յամանէ, to be decanted, poured from one vessel to another;
թափել գինւոյ, to recover from intoxication;
թափել յերկնից յերկիր, to descend from heaven;
թափել հրոյ յերկաթոյ, to strike fire, to produce sparks;
— գունոյ, to lose colour, to fade;
թափել գբոց, to be dried up, exhausted;
ի բաց թափերուք յինէն, ե՛րթ թափեաց յինէն, be off ! get out ! go away ! ծունր կրկնեսցի թափեցելումն վասն մեր, let every knee bend before the incarnate Word.


Թափիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

bleacher;
washerwoman, laundress;
fuller;
a washerwomans heetle;
stick for gathering fruit;
— վարոց, the penis of animals;
— համոզակեր, a judge, arbiter, he who confers rewards;
he who separates combatants.

NBHL (4)

Թափիչք երկրի ոչ կարեն այնպէս սպիտակացուցանել. (Մրկ. ՟Թ. 12. (ուստի եղեւ կարծել ոմանց, թէ եւ ինքն Մարկոս էր ի նմին արուեստէ)։)

Զօրէն համոզակեր թափչի ի մէջ անկեալ քակեսցէ զկռիւն. (Փիլ. տեսական.։)

Իբրու զՅակոբոս անկցիս ի բարձանց, եւ թափչօք մեռցիս. (Մագ. ՟Ծ՟Զ։)

(Ի Կիպրոս) զանգանուն ի ցօղոյ անկեալ զխոտով, կռուի ի թափիչ վարոցս, եւ ի մօրուս քօշից. իմա՛ զցուպ հովուաց իբր զլախտ, կամ զխարազան ծոպաւոր։


Թափումն, ման

See full entry →

s.

effusion, shedding;
evacuation, expulsion, egestion;
— Միածնին, descent, humiliation, incarnation of J. C.

NBHL (2)

Հա՛րկ է կա՛մ թափմանն փոխանակ ի ներքս բերել զհաւասարս, կամ լուծանիլ կենդանւոյն։ Պիտոյ է մարդոյ կերակուր եւ ըմպելի վասն թափման։ Ըստ թափման կերակրոց. (Նիւս. բն.։ Սանահն.։ (որպէս ասի եւ Թափել զաւելորդս որովայնի)։)

Ընծայեցէ՛ք զմարմնոյ զթափումն, զոգւոյ ի վեր ելս. (Ածաբ. ի կիպր.։)


Թափուրիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to remain empty, without;
to be emptied, evacuated;
to be uninhabited, devastated;
to become desert, desolate.

NBHL (2)

Զի մի՛ թափուրեսցի երկիրն, եւ գազանք ի նմա բազմասցին. (Նախ. օրին.։)

Թափրացաք եւ ունայնացաք ի ստացուածոց։ Իմացեալ զթափրանալ ամրոցին ի բնակչաց անտի. (Յհ. կթ.։)


Թափրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Թափուրիմ.

NBHL (2)

Զի մի՛ թափուրեսցի երկիրն, եւ գազանք ի նմա բազմասցին. (Նախ. օրին.։)

Թափրացաք եւ ունայնացաք ի ստացուածոց։ Իմացեալ զթափրանալ ամրոցին ի բնակչաց անտի. (Յհ. կթ.։)


Թափրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

emptiness, vacuity.

NBHL (1)

Զթափրութիւն լնուլ ջանասցուք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Թեզանատ, աց

See full entry →

s.

sleeveless cloak.

NBHL (2)

Որ ոչն ունի զթեզանիս, կամ զերկայնաթեւ հանդերձ. թեզնիքը կարճ.

Եւ թէ կարասցէ ժուժկալել խոշորութեան վարուցն, թեզանատ իլցի, եւ բոկոտն. (Մաշտ. սքեմ.։)


Թեզանաւոր, աց

See full entry →

s.

sleeved cloak.

NBHL (3)

ԹԵԶԱՆԱՒՈՐ ԹԵԶԱՆԵԱՅ. χειριδωτός, χιτών manicatus, tunica Զգեստ՝ որ ունի զթեզանիս. պատմուճան. վերարկու. քոթանակ.

Վասն ծաղկեայ պատմուճանին, զոր այլք թեզանեայ ասեն. (ուր մարթ է իմանալ եւ կտաւի նրբաթել). (Վրդն. ծն.։)

Այսպիսի սքեմաւ թեզանաւորք երեւին լինել այնոքիկ, զորոց ասի ի գանձս անտոնի եւ համօրէն ճգնաւորաց.


Երիւրեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Յերիւրեմ.

NBHL (3)

Ի ձեռն առաքինութեանց, որ առ աստուածն ածէ ճանապարհ, գտանի եւ ընդարձակի, եղեալ ամենայն երիւր. (Փիլ. լին. ՟Ա. 99։)

Գունովքն ի մարդոյ տեսակ երիւրեցին։ Ընդ օդս բախեալ, լեզուովս երիւրեալ, եւ ի յօդս ցնդեալ (ձայն). (Լմբ. իմ. եւ Լմբ. պտրգ.։)

Բազումք եկին առ իս ի յուսումն ... եւ ասեն ի վերայ իմ պարսաւանս, որք յինէն են երիւրեալք. (Շիր. վասն կենաց իւրոց.։)


Երկաբնակ

See full entry →

adj.

believing in two natures in Jesus Christ;
having two dwelling-places.

NBHL (1)

Սովորութեամբ հակառակաբան անգիտաց լեզուի՝ Երկաբնակ ձայնեցաւ եւ դաւանօղն երկուց բնութեանց ի քրիստոս. որպէս եւ Միաբնակ՝ ասօղն մի բնութիւն։ (Ասող.։ Կամրջ.։ Տաթեւ. եւ այլն։)


Երկագիտակ

See full entry →

adj.

that looks through two apertures;
— զգայարանք, the eyes.


Երկաթագամ

See full entry →

adj.

furnished with iron;
fastened with iron, nailed.

NBHL (3)

Երկաթով գամած, այսինքն բեւեռեալ, պնդեալ. իբր երկաթ անցուցեալ. (զի գամն ռամկօրէն է բեւեռ, եւ ըստ գրոց՝ անցք)

Զոր որձաքար եւ կոփածոյ վիմօք, երկաթագամ եւ կապարով մածուցեալ. (Խոր. ՟Բ. 87։)

Լանջապանակ երկաթագամ տախտակօք կրծից. (Յհ. կթ.։)


Երկաթագործ, աց

See full entry →

s.

blacksmith, forger;
cf. Երկաթագամ.

NBHL (2)

Գործօղ այսինքն դարբին երկաթոյ.

Սանձեալ թիակօքն զերիվարս տախտակագործացն՝ բեւեռակապ երկաթագործացն. (Ագաթ.։)


Երկաթագործի, ծեաց

See full entry →

s.

instrument of iron.

NBHL (1)

Մի՛ ճօճեսցես զձեռն քո երկաթագործւով ի վերայ քարանց. (Եփր. ել.։)


Երկաթակապ

See full entry →

adj.

chained, bound with iron;
— առնել, to enchain, to put in chains or fetters, cf. Շղթայեմ.

NBHL (3)

Երկաթակապ կապանք. (Ճ. ՟Ա.։)

ԵՐԿԱԹԱԿԱՊ ԱՌՆԵԼ. σιδηρόω Կապել շղթայիւք. երկթի զարնել.

Զզինուորսն երկաթակապ առնելով՝ տո՛ւք տանել ի կարմիր ծովն բնակել. (ՃՃ.։)


Երկաթակուռ

See full entry →

adj.

made or furnished with iron;
— շաւիղ, cf. Երկաթուղի.

NBHL (3)

Ո՛չ երկաթակուռ զգեստ առաջի». այսինքն զրահք. (Պիտ.։)

Զօր բազում գումարեալ երկաթակուռս զրահիւք. (Յհ. կթ.։)

Ի վաղիւն կռուեցան երկաթակուռ մահակօք՝ իբրեւ զուռունս դարբնաց, որ բախեն ի վերայ սալից. (Պտմ. վր.։)