Definitions containing the research ք : 10000 Results

Գեղարդն, դեանց, դանց

See full entry →

s.

dart, javelin, lance, halberd;
— արձակել, to dart, to lance, to throw a dart.

NBHL (3)

Սուսեր եւ գեղարդն։ Սրով գեղարդեամբ, կամ գեղարդեամբք։ Նորոց գեղազարչեանց (կամ դանց)։ Գեղարդեամբս. զգեղարդունս. եւ այլն։

Ո՛չ ի գեղարդանց վիրաւորելով, եւ ո՛չ ի նիզակաց։ (Պիտ.) (յորոց մին մեծ կարծի, եւ միւսն փոքր)։ Անսովոր է գրութիւնս.

Ո՞ւր գեղեարդն քո արքայ։ Ձգեաց սաւուղ զգեղեարդն դաւթայ։ Եփր. (համաբ.։)


Գեղարդնախոց

See full entry →

adj.

broken or opened by a lance.

NBHL (1)

Ճիռն օրհնութեան, զոր ճմլեցին ի վերայ խաչին գեղարդնապատառ չարչարանօք. (Ճ. ՟Գ.։)


Գեղարդնաւոր

See full entry →

s.

lancer.

NBHL (2)

Մի՛ գուցէ կարծեսցուք ... գեղարդնաւորս հրեշտակապետս. (Շ. հրեշտ.։)

Աղեղնաւորութիւն, եւ գեղարդնաւոր լինել. (Մագ. քեր.։)


Գեղաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

handsome, graceful, pretty, charming;
dancer.

NBHL (1)

Տգեղագոյնքն իբրեւ զգեղաւորս երեւէին սքանչելիք, եւ գեղաւորք՝ ըստ ժամանակին առ հասարակ դիւցազնացեալք։ Գեղաւոր կուսից համեմատ. (Խոր. ՟Ա. 23։ ՟Բ. 39։)


Գեղգեղափայլ

See full entry →

adj.

brilliant, resplendent, fulgid.

NBHL (1)

Գեղգեղափայլ քան զբիւրեղ. (Կրպտ. ոտ.։)


Գեղգեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to trill, to modulate, to quaver, to shake, to sing agreeably.

NBHL (5)

Գեղգեղեալ գովեն զքեզ. (Շար.։)

Զարմանալ պարտիմք ընդ քաղցրանուանդ բարբառ, զոր գեղգեղեալ յօրինէ ճպուռն։ Անդադար գեղգեղէ զբարբառն առաւել քանզերգս արուեստականաց. (Վեցօր. ՟Ը։)

Ընդ եղանակս արկեալ գեղգեղեն (դպիրք). (Լմբ. պտրգ.։)

Մատամբք յօրինէ եւ գեղգեղէ զնուագսն. (Սեբեր. է։)

Անդաստան ծաղկաց ցցունազարդ գեղգեղեալ բազմագունակ երանգօք եւ յարազուարճ առատացօղովք. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)


Գեղեր

See full entry →

s. pl.

villages.

NBHL (2)

Իբր Գեղք, գիւղք.

Արուարձանեայք՝ շինանիստք գեղեր. (Վրդն. թուոց.։)


Գեղերփնեմ, եցի

See full entry →

va.

to embellish, to adorn with good colour.

NBHL (1)

Ի քոյդ նշան գեղերփնեալ զուղէշ սիգնոնի. (Նար. խչ.։)


Գեղեցկաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fine speaking, eloquence, elegance of expression.

NBHL (1)

Լեզուաց եւ խօսից թիւրութեան ի գեղեցկաբանութենէ. (Երզն. քեր.։)


Գեղեցկագեղ

See full entry →

adj.

very pretty, graceful, charming.

NBHL (1)

Գունդք գեղեցկագեղք. (Նար. առաք.։)


Գեղեցկագիր

See full entry →

s. adj.

writing-master, caligrapner;
caligraphic;
— լինել, to have a fine caligraphy.

NBHL (1)

Գեղեցկագիր էր, եւ բերին եղբարքն մագաղաթս, եւ աղաչէին զնա գրել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)


Գեղեցկագոյն

See full entry →

adj.

very pretty, — agreeable, genteel, graceful, charming.

NBHL (8)

Գեղեցկագոյն է նա քան զարեգակն. (Իմ. ՟Է. 29։)

Գեղեցկագոյնք էիցս արեգակն եւ լուսին։ Զի՞նչ է գեղեցկագոյն՝ քան զպաշտօն աստուծոյ միաբան յամենեցունցն կատարիլ. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել.։)

Ձեւացոյց տեսակաւ եւ թւովք, ըստ որում հնար էր, քաջ գեղեցկագունիւք. (Պղատ. տիմ.։)

Գեղեցիկք եւ մանկանց առ բռնաւորն բանքն, եւ քան զգեղեցկագոյնսն գեղեցիկք. բայց գեղեցկագոյնք եւ մօրն յորդորականք. (Ածաբ. մակաբ.։)

Վարուք գեղեցկագունիւք. (Ճ. ՟Ա.։)

Գեղեցիկ են ասէ բանքդ, այլ գեղեցկագոյն է ոսկի. (Բրս. սղ.։)

κάλλιστα optime Կարի՛ գեղեցիկ կամ վայելչապէս. բարւոք.

Գեղեցկագոյն ասացեր, եւ ներել պարտ է սոսունց։ Գեղեցկագոյն ասացեր. արասցուք իսկ՝ իբրու ասեսդ. (Պղատ. օրին. ՟Ծ։)


Գեղեցկագործ

See full entry →

adj.

who works well;
done or composed elegantly.

NBHL (1)

Զբիծ ամենայնաղտից, որ խափան գեղեցկագործ տեսութեան լինի, մաքրել. (Գր. հր.։)


Գեղեցկադէմ

See full entry →

adj.

well looking, handsome, graceful.

NBHL (1)

καλοπρόσωπος, καλλίμορφος formosus Գեղեցիկ դիմօք։ (Նիւս. կուս.։)


Գեղեցկադիտակ

See full entry →

cf. Գեղեցկադէմ.

NBHL (2)

Գեղեցիկ հասակաւ եւ կերպարանօք. գեղեցկատեսիլ.

Զուարթագին երեսօք էին, եւ գեղեցկադիտակք. (Յհ. կթ.։)


Գեղեցկադիր

See full entry →

adj.

becoming, decent, well made, situated, placed.

NBHL (1)

Գեղեցիկ դրիւք. գեղեցկայարմար.


Գեղեցկազարդ

See full entry →

adj.

cf. Գեղազարդ.

NBHL (2)

Գեղեցկազարդ խնձոր, գոյն մատեան. (Նար. զգ. եւ խչ։ Վրք. ոսկ.։)

Քահանայք երկուք գեղեցկազարդք. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)


Գեղեցկախայտուց

See full entry →

adj.

very speckled, much spotted or diversified with colours.

NBHL (2)

Ոյր խայտուցք են գեղեցիկ. գեղեցիկ խատուտիկ.

Ինձք գեղեցկախայտուցք. (Խոր.)


Գեղեցկախօս

See full entry →

adj.

cf. Գեղեցկաբան.

NBHL (1)

Վայելչաբան. քաղցրաբարբառ. քաջաբան.


Գեղեցկածաղիկ

See full entry →

adj.

furnished with good flowers.

NBHL (2)

Գեղեցիկ ծաղկօք, կամ ծաղկեալ.

Գեղեցկածաղիկ մանուկն, նորատիք արքայն. (Ասող. ՟Գ. 30։)


Գեղեցկակերպ

See full entry →

adj.

well shaped, handsome, graceful.

NBHL (4)

εὕμορφος, εὑμορφότατος formossus, speciosus Գեղեցիկ կերպարանօք. գեղեցկատեսիլ, գեղեցկազան.

Տեսն յերազի զոմն աստուած գեղեցկակերպ՝ ալեւոր հերով. (Պտմ. աղեքս.։)

Ծառայք եւ աղախնայք գեղեցկակերպք. (Փիլ. տեսական.։)

Յոքնազան եւ գեղեցկակերպ կազմուածք։ (Վրք.ոսկ.։)


Գեղեցկաձայն

See full entry →

adj.

that has a good voice, sweet, euphonical.

NBHL (2)

(Ի թռչնոց) կէսքն գեղեցկաձայն. (Վեցօր. ՟Ը։)

Տաղաւարս կառուցանելով, եւ գեղեցկաձայն նմանողս ի ներքս մուծանելով. (Պղատ. օրին. է։)


Գեղեցկաձայնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

euphony, good voice, sweet sound.

NBHL (2)

εὑφωνία, καλλιφωνία vox bona, canora, pulchra;
sonus elegans Գեղեցիկ ձայնարկութիւն. քաղցրաձայնութիւն, ախորժ եղանակ կամ երգաբանութիւն.

Գեղեցկաձայնութիւն քնարահարաց։ Մեկնէ հոմերոս գեղեցկաձայնութեամբ զկեանս վարուց. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)


Գեղեցկաձեւ

See full entry →

adj.

of fine form.

NBHL (2)

Զօրէն գեղեցկաձեւ կամարի յարմարեալ ծայրիւքն առ միմեանս. (Պիտ.։)

Երթալ ի հօտն, այսինքն յընտանիս եւ ի մաքուրս ի գեղեցկաձեւս, զոր զարդարեն առաջատութիւնս. (Փիլ. լին.։)


Գեղեցկաձիգ

See full entry →

adj.

that is an excellent archer.

NBHL (1)

Ի նետաձգութեան գեղեցկաձիգք. (Փարպ.։)


Գեղեցկաղեղն

See full entry →

cf. Գեղեցկաձիգ.

NBHL (1)

Քաջ աղեղնաւոր, քաջ նետաձիգ.


Գեղեցկամօրու

See full entry →

adj.

who has a handsome beard.

NBHL (1)

εὑγένειος bene barbatus, primissa barba Գեղեցիկ մօրուօք. մօրուքը սիրուն՝ աղէկ.


Գեղեցկայարմար

See full entry →

adj.

worthy, proper, becoming;
fit, well made, shaped, arranged, proportioned.

NBHL (1)

Գեղեցկայարմար շինուած, տաճար, կենդանի, կարգ, գնացք, բանք. (Շար.։ Ղեւոնդ. ՟Դ։ Մեսր. երէց.։ Գանձ.։ Ոսկիփոր.։ ՃՃ.։ Սարգ.։ Յհ. կթ.։ Արծր.։)


Գեղեցկանազ

See full entry →

adj.

very handsome, graceful, glorious.

NBHL (2)

Նազելի գեղեցկութեամբ. գերապանծ. շքեղ. չքնաղ.

Ելք ի հեշտասուն գրգրանէ (դրախտին), ի հրաժեշտ գեղեցկանազ բարօրութեանց. (Պիտ.։)


Գեղեցկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become handsome.

NBHL (5)

Ոսկին ինքն ըստ ինքեան գեղեցիկ է եւ վայելուչ. իսկ յեռեալ ընդ մարգարիտս կիտուածս արծաթոյ՝ եւ՛ս գեղեցկանայ. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)

Գեղեցկացաք եւ անուշահոտեցաք. (Մաշկ.։)

Գեղեցկացան անապատք մաքուր կուսութեամբ. (Շար.։)

Գեղեցկանալ պարտ է բարիոք ծառայելով մանաւանդ՝ քան եթէ բարիոք իշխելովն՝ նախ իսկ օրինացն. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Եւ արդ ինքեամբ գեղեցկանայի իսկ, եւ պանծանայի թերեւս, եթէ զայսոսիկ գիտէի. (Պղատ. սոկր.։)


Գեղեցկանիստ

See full entry →

adj.

that has a fine situation.

NBHL (1)

Ոյր նիստ եւ դիրքն է գեղեցիկ. լայննիստ. աղուոր նստուածքով կամ դրքով.


Գեղեցկանուագ

See full entry →

adj.

that sings, that is sung agreeably, sweet, harmonious.


Գեղեցկանուն

See full entry →

adj.

that has a good or mystical name;
renowned, famous.

NBHL (1)

Արեւելեան քաղաքդ անի ... գեղեցկանուն՝ զարմանալի. (Շ. եդես.։)


Գեղեցկանսիհ

See full entry →

cf. Գեղանսիհ.

NBHL (1)

Որ այսքանում գեղեցկանսիհ եւ վայելուչ կարգի զհակառակն փութացաւ հասուցանել խախտումն. (Պիտ.։)


Գեղեցկաշար

See full entry →

adj.

well composed, made.

NBHL (1)

Խրատք գեղեցկաշարք. (Վրք. հց. ՟Բ. ուր ըստ լաւ ձ. դնի գեղեցկայարմարք։)


Գեղեցկաշէն

See full entry →

adj.

cf. Գեղեցկակերտ.

NBHL (2)

Գեղեցիկ շինեալ. շէնքը աղուոր, սիրուն.

Գեղեցկաշէն եկեղեցի, տաճար, քաղաք։ Տունս գեղեցկաշէնս. (Ասող. ՟Գ. 47։ Գանձ.։ Կաղանկտ.։ Վրք. հց. ՟Գ։)


Գեղեցկապանծ

See full entry →

cf. Գեղապանծ.

NBHL (2)

Եւս քան զեւս գեղեցկապանծ նոր պայծառութեամբ վայելչացուցին. (նար. խչ։)

Կացուրդ հոգեւոր գեղեցկապանծ՝ աստուածայինն առած (անցաք մեք ընդ հուր, եւ այլն). (Գանձ.։)


Գեղեցկապէս

See full entry →

adv.

very well, prettily, divinely, elegantly.

NBHL (2)

καλῶς, εὗ pulchre, bene Գեղեցկաբար. գեղեցիկ. բարւոք. վայելչապէս.

Գեղեցկապէս փութով փոխեցէ՛ք զմարմնաւոր թմբկահարութիւնս ընդ հոգեւորսն. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)


Գեղեցկասէր

See full entry →

adj.

who loves the beautiful, who admires fine things.

NBHL (2)

Օտարասէր եւ մարդասէր եւ գեղեցկասէր. (Արիստ. առաք.։)

Գեղեցկասիրաց գրողաց ի միտս՝ առ անուշահոտ եւ թաքուն գեղեցկութիւնին հայեացք, եւ անխոտոր տեսութիւն. (Դիոն. եկեղ.։)


Գեղեցկատես

See full entry →

adj.

having a good aspect, well looking, handsome, graceful, agreeable.

NBHL (4)

ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍ եւ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԱԿ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԻԼ. καλλήμορφος formosus Գեղեցիկ տեսանելով. վայելչագեղ. գեղեցկակերպ. աղուոր կամ սիրուն տեսքով.

Գեղեցկատես տաճար, պտուղ, ողկոյզ. (Զքր. կթ.։ Թէոփիլ. պհ.։ Երզն. լս.։)

Գեղեցկատեսիլ երեսք, ծնօտք, աշտ, արմաւ. (Մագ. ՟Ի՟Ը։ Փարպ.։ Յհ. կթ.։ Ագաթ.։)

Մերթ որպէս յն. εὑσύνοπτος conspicuus Յայտնատեսիլ. քաջայայտ. պայծառ.


Գեղեցկատեսիլ

See full entry →

adj.

cf. Գեղեցկատես.

NBHL (4)

ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍ եւ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԱԿ ԳԵՂԵՑԿԱՏԵՍԻԼ. καλλήμορφος formosus Գեղեցիկ տեսանելով. վայելչագեղ. գեղեցկակերպ. աղուոր կամ սիրուն տեսքով.

Գեղեցկատես տաճար, պտուղ, ողկոյզ. (Զքր. կթ.։ Թէոփիլ. պհ.։ Երզն. լս.։)

Գեղեցկատեսիլ երեսք, ծնօտք, աշտ, արմաւ. (Մագ. ՟Ի՟Ը։ Փարպ.։ Յհ. կթ.։ Ագաթ.։)

Մերթ որպէս յն. εὑσύνοπτος conspicuus Յայտնատեսիլ. քաջայայտ. պայծառ.


Գեղեցկացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to embellish, to adorn;
to enrich, to fashion, to revive, to render handsome.

NBHL (2)

Եւ թէ այլ ոք քան զմերս, այլ յետ մեր գեղեցկացուցանէ զնոյնս. (Լմբ. պտրգ.։)

Զհայեցուածսն գեղեցկացուցանեն (պոռնիկք). (Նեղոս.։)


Գեղեցկափայլ

See full entry →

cf. Գեղափայլ.

NBHL (2)

Գեղեցկափայլ ունիցին ամենեքեան զհոգւոյն սրբոյ զճառագայթս. (Ոսկ. ղկ.։)

Գեղեցկափայլ երկնիս փափագմամբ. (Վրք. հց. ՟Ա։)


Գեղեցկոտն

See full entry →

adj.

that has good feet or legs.

NBHL (1)

Գեղեցիկ ոտիւք, եւ քաջընթաց.


Գեղեցկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

beauty, charms, graces, delicacy, gentility, decency, neatness, elegance;
ornament, enamel, flower, embellishment, bloom;
— տեղւոյ, amenity.

NBHL (5)

Գեղեցկութիւն՝ չափակցութիւն մասանց մարմնոյ՝ հանդերձ բարւոք գունով. (Ոսկիփոր.։)

Եւ ետ բարձրեալն շնորհս եւ գեղեցկութիւն առաջի նեմեսարայ. (Տոբ. ՟Ա. 23։) յն. տեսք, իբր կերպարան հաճոյական։

Գեղեցկութիւն հասակի, դիմաց, երկրի, քայռամանեկի. (Խոր.։ Եղիշ.։ Յհ. իմ.։)

Գեղեցկութիւն վարդապետութեան, կամ մտաւորաց։ Գեղեցկութիւնք ի վանս. իբր լաւութիւն, բարեկարգութիւնք. (Իգն.։ Եզնիկ.։ Վրք. հց. ՟Բ։) (Յն. գալլօս, է նոյն ընդ հյ. ձայնիս գեղ. այլ ոմանք ի յունաց ստուգաբանութեամբ իմա հանեն ի ձայնէս գալէօ, որ է կոչել, ըստ առածի արիսպագացւոյն.

Աստուած որպէս զամենայն առ ինքն կոչեցեալ. ուստի եւ գեղեցկութիւն ասի)։


Գեղեցկուղէշ

See full entry →

cf. Գեղեցկաստեղն.

NBHL (2)

Ծառ առոյգ, սաղարթացեալ, գեղեցկուղէշ. (Մագ. քեր. եւ Երզն. քեր.։)

Երեւեցոյց մեզ յարմատոց իւրոց գեղեցկուղէշ փթթեալ զպտղոյն քաղցրութիւն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Գեղեցկօրէն

See full entry →

adv.

cf. Գեղեցկապէս.

NBHL (1)

Որք բնակեալ գեղեցկօրէն ուժով։։ (Պիտ.)


Գեղձամ, ացայ

See full entry →

vn.

to desire, to wish, to be inclined, moved, to grow tender.

NBHL (2)

Սակս գեղձացեալ ինչ քինուց. (Պիտ.։)

Աղաչեաց զարքայ, եւ դեղձեցաւ, խոնարհեալ առ ոտս. (Պտմ. աղեքս.։)


Գեղձիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Գեղձամ.

NBHL (2)

Սակս գեղձացեալ ինչ քինուց. (Պիտ.։)

Աղաչեաց զարքայ, եւ դեղձեցաւ, խոնարհեալ առ ոտս. (Պտմ. աղեքս.։)


Գեղձումն, ման

See full entry →

s.

strong or intense desire, eagerness, wish, longing.

NBHL (4)

ԳԵՂՁՈՒՄՆ ὅρεξις desiderium, appetentia որ եւ ԳԵՂՁ. Ուժգին ըղձումն, ձկտումն. տենչ. փափաք. եւ Գորովումն, գելումն սրտի, փղձկումն. գութ աղեաց.

Արտօսրահոս գեղձումն։ Ըստ բնութեան շարժեցեալք դիւրաւ ի գեղձումն. (Պիտ.։)

Բարեկամացս գեղձումն այսքան փղձկի ի դորա ողորմելիսդ՝ որ վասն իմ, կերպարանք. (Լմբ. պտրգ.։)

Հրեշտակականին կենաց գեղձմամբ զամենայնի զանց արարեալ զստորնայնովք եւ զժամանակէիւք. (Տօնակ.։)