Որով առաւելագոյն հնազանէին նմա. (Ագաթ.։)
Յաստեղագիտական եւ քաղդէաղանդն կարծեաց օրինեց։ Աբրամ թարգմանի հայր վերամբարձ, երեւեցուցանէ զաստեղագիհականն եւ զվերամբարձայածուն. (Փիլ. իմաստն.։)
Ի քամիթայ աստեղաճաճանչ ի բոլորածիրանէ ոսկեթել. (Պտմ. աղեքս.։)
Ճեմեցուցանեն զվէտս վէտս ալեացն, որ աշտիճանիցին ի ջուրցն ծիծաղելոյ։ Սկսանի արեգակն աստիճանել եւ ելս առնել ի հարաւակողմն, կողմանց։ Եղծանէ զաստիճանեալ կարգսն։ Դիրք եւ գնացք աստեղացն ի մէջ միմեանց աստիճանեալք. (Վեցօր.։)
Տեսանէին զարտորայսն քաջահասկ եւ ատոքահատ. (Վրդն. սղ.։)
Զխաչինս իմ ոչ արածանէին (կամ ոչ արածէին). (Եզեկ. ՟Լ՟Դ 8։)
Արածանէին անդ ձկնակերպ մարդիկ. (Պտմ. աղեքս.։)
Որ ի խնդիր ելանէ արարչին.
Արբանեկեցուցանէ զմէգն եւ զմառախուղն իբրեւ զմոխիր. (Կոչ. ՟Թ։)
Արթչին ի նմանէ, եւ ոչ առնեն զկամս նորա. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)
Տեսանէի զպարունակեալ արուեստագործութիւնն. (Պիտ.։)
Զորս տեսանէին կողկողագին միշտ եւ արտօսրաբուղխս. (Փարպ.։)
Եւ զայս ասացեալ՝ քամահաբար ի ձիարձակարանէն արփայագնաց չինէր. (Խոր. ՟Գ. 55։)
Բազմաբար բարեաց մտաց բարութիւն եւ լրութիւն սիրոյ առ ի նմանէն ընկալեալ. (Յհ. կթ.։)
Բազմայեղ այլայլութիւնս դաւանէին. (Կանոն.։)
to detach, to separate, to extrange, to remove, to take away;
— ի ստենէ զորթն, — զմանուկն ի կաթին սովորութենէ, to wean;
— զսիրտ յաշխարհէ, ի հեշտութեանց, to wean or detach one's heart from worldly matters.
Եկեղեցիք խրթնացեալ, եւ ժողովուրդք ի նոցանէ քեցեալ։ Համասնունդք ի բաց քերեսցին. (Խոսր.։)
Իբրեւ եկն աշոտ ի տեղին, ի բաց քեզեալ եղեւ գուրգէն ի դրանէ ամրոցին. (Յհ. կթ.։)
rancour inveterate hate, spite, ill-will, resentment;
revenge;
— ի վրիժուց, out of or from hatred;
— պահել, ի —ս մտանել, to bear or owe a grudge, to bear malice or ill-will, to bear hard;
— ի մտի ունել, to keep alive resentment for an injury;
— ունել ընդ ումեք, to have a grudge or spite against;
հանել զվրէժ քինու, խնդրել զ— վրիժուց, to by revenged, to revenge oneself.
Զառաջին քինու վրէժն զամենեցունց ընդ այն հանէին։ Եղեւ ի ծաղր եւ ի քէնս ամենեցուն՝ որ շուրջ զնովաւ. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 9։ Երեմ. ՟Խ՟Ը. 39։)
flaxen cord.
Ի քթանէ՝ այսինքն ի կտաւոյ պատրոյգ եւ չուան. վուշ ոլորեալ կամ արձակ ի պէտս կապոյ. խծուծ.
Դաւիթ իմացեալ զխեղճ մեղացն։ Խեղճ յանցանաց իմոց հեղձուցանէ զիս հանապազ. (Սեբեր. ՟Զ։ Մանդ. ՟Ա։)
Իւր խեղճ հարկանէ զմիասն. (Ոսկ. ես.։)
Չի՛ք նոցա խեղճ կամ խեթ յետ մկրտութեան յօրինաց անտի։ Նա արդարացուցանէ զիս ի մէջ խղճի եւ խեթի. (Եփր. հռ. եւ Եփր. ՟ա. կոր.։)
Գոգցես խրոխտական իմն կարծեօքն եւ ձեւով մարմնոյն այսպէս ցուցանէր զինքն ամբարտաւանութեամբ լի փքացեալ. (Պիտ.։)
Յորժեմ երգէ խօսօղն, յորժամ քարոզօղն զարթուցանէ զմեզ յապաշխարութիւն. (Բրսղ. մրկ.։)
Հիւսս, ծամս, սնգոյրս եւ ծարիրս։ Զծամս խոպոպիս ի ներս առնուն ներքոյ ականջացն։ Եւ էին գիսաւորք, ծամս պահելով։ Մի՛ ապականէք զտես մուրուաց՝ ծամս առնել կամ խոպոպիս. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. թուոց. եւ Վրդն. ղեւտ. եւ Վրդն. պտմ.։)
Ծնունդ չար զհայր իւր անիծանէ։ Ծնունդք եւ որդիք ձեր։ Ծնունդք նոցա ընդ նոսա։ Զծնունդս ենակայ։ Ի ծննդոցն ռափայ կամ սկայից։ Ծննդեամբք որովայնի, եւ ծննդեամբք խաչանց քոց։ Օձք ծնունդք իժից։ Եւ ահա ծնունդ մարախոյ գայր։ Մի՛ եղիցի ծնունդ որթոյ։ Գիտէի ոչ զնա, թէ ծնունդ որթոյ։ Գիտէի ոչ զնա, թէ ծնունդ իցէ սոցա. եւ այլն։
Եւ անդ լուսնին իսկ հասանէ ժամ ծընընդեան. (Երզն. ոտ. երկն։)
Կակղացուցանէ զանձինսրտմտութիւն. (Բրս. մախ.։)
Որ կասեցուցանէ կամ կասեցոյց. խափանիչ.
Ասէր ցկասեցուցիչսն, զի՞նչ գործէք, զ՞ի լայք եւ ճմլեցուցանէք զսիրտս ի ներքս. (Սեբեր. ՟Թ։)
Յառնեմք ի մկրտութիւն ընդոստուցանէ զիս հոգին, յօժա՛ր եմ կատարիչս. (Ածաբ. մկրտ.։)
Ապրեցուցանէր ի կարէձմեռն ձմերանւոյն զարդարն (զնոյ). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 14.)
Որ կարճէ կամ խափանէ.
Եթէ կարճիչք յանցանաց էին դեւք, ոչ երբեք զմարդիկ ի կռապաշտութիւն յօժարեցուցանէին. (Եզնիկ.։)
Կատարեալ է զօրութիւն, եւ ոչ փոխառուք կարօտականք ընդունին ի նմանէն ինչ. (Եփր. համաբ.։)
Կեղերջական տրտունջ տոչորեալ սրտի։ Զհօրէն իւր գրէր բանս կեղերջականս։ Բազում տարակուսանս եւ կեղերջականս։ Ոչ անտեղի գտանէ զկեղեջականս՝ որք ի նմանէ ասացեալք յաղագս հալածչաց իւրոց. (Մագ. ՟Հ՟Ը. եւ ՟Դ. ՟Ի՟Ե։)
Իսկ զայլսն՝ որ ի նոցանէն գործեցան ստեղծուածքն եւ կենդանագրածսն՝ աստուածս համարեցան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Որ կորացուցանէ.
միջին իմն երեսս իբրեւ զառակ ի կցանի հարեալ՝ յառաջ մատուցանէ, եւ բազում բանս յեռու. (Սեբեր. ՟Ե։)
Տնօրինել հանգունատիպ քահանայապետին մերոյ քրիստոսի։ Իւրաքանչիւր ոք ի նոցանէ հանգունատիպ բանից ընկերի իւրոյ շարժեաց զլեզու իւր. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. ովս.։)
Յորժամ ուռկան արկանիցի, ձուկնն հարթնու, եւ ի միջին ծոցն դիմէ։ Սատանայ արկանէ ուռկան աշխարհի ... եւ արդարքն հարթնուին, եւ արտաքս քան զուռկանն ելանէին. (Սեբեր. ՟Գ։)
Զհարթուցեալս եւ զհեռացեալս հանդատեցուցանէ. (Յճխ. ՟Ե։)
Որ հարկեցուցանէ. հարկեցուցանօղ.
συλλογιστής syllogista, ratiocinator. Որ հաւաքաբանէ, ձեռնարկօղ.
Պահելով դիւրաւ, եւ հեշտիւ հասուցանէ յօգտակարութեանցն տեղիս. (Պիտ.։)
Վաղվաղակի դիքն զնա ի մարդկանէ հետակորոյս առնէին. (Եւս. քր. ՟Ա։)
այսինքն Ի հետէ, որոյ նախդիրն դնի ի վերայ նախընթաց բառից. ἁπό, ἁφ’ ἦς, ἁπ’ ἑκεινού ex quo, ab exinde, jam inde, ab ... usque. Զհետ կամ զկնի անցելոց եւ այսր. անդստին, ի սկզբանէ ցայժմ. անընդհատ ցայս վայր. անկից ետեւ, ինչուան հիմա .... cf. ՅԱՅՆՄ ՀԵՏԷ, cf. ՅԱՅՍՄ ՀԵՏԷ, cf. ՅՈՐՍ ՀԵՏԷ, cf. Ի ՎԱՂՈՒՑ ՀԵՏԷ.
Յայնմ ժամանակէ հետէ։ Յաստուծոյ աւետեացն հետէ։ Յադամայ հետէ։ Ի սկզբանէ հետէ։ Զմարգարէսն ամենայն ի սամուէլէ հետէ. (Եւս. քր.։ Կոչ. ՟Դ։ Ոսկ. յհ. եւ այլն։)
Հերեսիոտայքն առնուն ինչ ի գրոց ի պէտս գայթագղութեան իւրեանց, եւ թողուն զայն՝ որ յանդիմանէ զմոլորութիւն նոցա. (Եփր. համաբ.։)
ՀԻՒՍԻՍ ՀԻՒՍԻՍԻ. βορρᾶς, βορέας, βορέης eptentrio, aquilo, boreas. գրի եւ ՀԻՒՍԻՒՍ. ՀԻՒՍԻՒՍԻ. ՀՒՍՒՍ. ՀԻՍԻՍԻ. այսինքն հիւսիւս. հիւսիւսի. Կողմն աշխարհի ընդ մէջ արեւելից եւ արեւմտից՝ դէմ ընդդէմ հարաւոյ, հեռի միշտ յարեգականէ, եւ ցրտագին։ Եւ Հողմն ցրտաշունչ յայնմ կողմանէ. հուսիս։
Ի կողմանէ հիւսիսոյ։ Ընդ հիւսիսի եւ ընդ հարաւ։ Բանակեցան ի հիւսիսոյ գայեայ։ Պատի ընդ հիւսիսիւ.եւ այլն։
Գուշակէ մաշականն զյաւիտենականէդ, անցականն զանանցէդ, հնականն զնորոգչէդ. (Ագաթ.։)
Արեւ անձեւ յորժամ ընդ պատուհան կամ ընդ երդս մտանէ, հասակ առնու եւ ձեւողանայ. (Եւագր. ՟Ը։)
Ոչինչ օգտեցուցանէ ճարտարաբանելն լեզուաւ. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ծ՟Զ։)
Զգաստանալ, եւ ճարտարաբանել։ Ի վիշտն եւս ճարտարաբանէր. յն. իմաստասիրել, այսինքն առաքինանալ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 15։ ՟Բ. 1։)
Զձիս ոչ ոք գիտէ հաճեցուցանել՝ բայց յայնմանէ, որ մակացողն է ձիոց. (Պղատ. եւթիփռոն.։)
Գթացեալ ողորմի հարելոցն եւ մաղկատելոցն յօձից սատակմանէ։ Օձ էր՝ որ սպանանէր, եւ որ սպանանէրն՝ նոյն եւ մաղկատէր. եւ ի ձեռն միւս օձին տեսլեան՝ մաղկատեալքն ընդունէին զառողջութիւն։ Մաղկատեալք յառաջին հին թիւնից վիշապին։ Արարիչ ամենեցուն, եւ բոլորեցունց նորոգիչ, եւ ունի զմարմին մաղկատելի, այլ ոչ մաղկատող. եւ մաղկատի ի մարմին, այլ ոչ յոգի. (Եղիշ. խաչել.։)
եւ ՄԱՏՈՒՑՈՂ. որ եւ ՄԱՏՈՒՑԱՆՈՂ. Որ մատուցանէն.
Զհրեշտակս մարդկակերպեալս ... կառավար մարդկակերպարան երեւեցուցանէր. (Եզնիկ.։)
Զհրեշտակս մարդկակերպեալս ... կառավար մարդկակերպարան երեւեցուցանէր. (Եզնիկ.։)
Զհրեշտակս մարդկակերպեալս ... կառավար մարդկակերպարան երեւեցուցանէր. (Եզնիկ.։)