Definitions containing the research անէ : 7071 Results

Առլեզ

See full entry →

cf. Յարալէզ.

NBHL (1)

Ելեալ ասեն զառլեզն ի շանէ. (Եզնիկ.։)


Առձեռն

See full entry →

adj. s.

ready to the hand, handy, manual, portatif;
in part payment, on account;
— տալ, to give in part payment;
— բառարան, pocket dictionary.

NBHL (1)

ՁԵՌՆԱՓՈԽ. ՁԵՌՆՓՈԽ. Հարեւանցի տուեալ փոխ առժամանակ մի. փոխ ի ձեռանէ առանց շահու.


Առնակին, կնոջ

See full entry →

s.

married woman.

NBHL (1)

Կին առնակին է։ Կին՝ որ առնակին իցէ։ Այր ոք՝ եթէ շնասցի ընդ առնակնոջ։ Պահել զքեզ յառնակին կնոջէ։ Որ մտանէ առ առնակին՝ առանց պատժի ոչ լիցի։ Ընդ առնակնոջ ամենեւին մի՛ նստիր։ Կին առնակին ի կենդանի այր կապեալ է օրինօք. (Ծն. ՟Ի. 3։ Թուոց. ՟Ե. 29։ Ղեւտ. ՟Ի. 10։ Առակ. ՟Զ. 24. 29։ Հռ. ՟Է. 2։ Սիր. ՟Թ. 12։)


Առնեմ, արարի

See full entry →

va.

to make, to do, to form, to produce, to compose, to fabric, to operate, to act, to render, to commit, to effectuate, to execute, to cause;
— յոչնչէ, to create;
— վերստին, to remake;
կին —, to marry;
ատելի —, to make odious;
բարւոք չարւոք առնէք, you do well, — ill;
բարի՝ չարիս՝ վնաս — ումեք, to do good, ill, wrong to some one;
ինչ ոչ արարի քեզ, I have done nothing to you;
զի՛նչ — իցէ զայս, what to do with that ? չգիտեմ որպէս —, I do not know how to do that;
չգիտեմ զի՛նչ —, I know not what to do;
ձայն — հաւուց, the singing of birds;
— ողջակէղ, to sacrifice, to immolate;
խնդիր, մոռացումն, յիշատակ, ծառայութիւն, զյարձակումն, դատաստան, վախճան —, to seek;
to forget;
to remember;
to serve;
to assail;
to judge;
to finish or end.

NBHL (3)

Ի սկզբանէ արար աստուած զերկին եւ զերկիր։ Եւ արար աստուած զհաստատութիւնն։ Եւ արար աստուած զմարդն ի պատկեր իւր. եւ այլն։

Մո՛ւտ առ աղջիկդ իմ, զի արարից ինձ որդի ի դմանէ։ Արասցուք մեզ անուն։ Ի հօր մերոյ ընչից արար իւր զայն ամենայն փառս։ Արարին իւրեանց տունս։ Ե՞րբ արարից ես ինձ տուն. եւ այլն։

Սա մեզ ի մահուանէ ի կեանս առնի փոխադրութեան առիթ. (Անյաղթ բարձր.։)


Առնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

virile mind, bravery, strength of mind, courage;
virtue.

NBHL (1)

Յետ այսր յայլ առնութիւն, եւ յայնմանէ ի միւս զօրութիւն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Դ։)


Առնում, առի

See full entry →

va.

to receive, to take, to accept, to admit, to collect, to welcome;
to reap, to derive, to gather;
to have, to occupy;
to take away, to carry off, to ravish, to rob;
— վերստին, to retake;
— ապտակո, to receive a box on the ear;
— զատամունս, to set the teeth on edge;
— արմատ, to take root;
— զդրունս, to surround, to enclose;
- երգս, to sing;
ի մէջ —, to encompass;
խորհուրդ —, խորհուրդ ի մէջ —, to consult, to deliberate;
ի միտ —, to conceive, to comprehend, to understand;
to learn by heart;
խումբ —, to assemble;
մեղս —, to sin, to be culpable;
ի բաց —, to substract, to take away;
to remove;
սուգ —, to mourn, to be afflicted;
առիթ —, to take the opportunity, to profit by it;
— ընդ կատակս, to take a thing in jest;
կասկած —, to suspect;
— ի կին, ի կնութիւն, to marry;
— ողչոյն հրաժարական, to take leave of, to bid adieu to;
— օրինակ, to take example;
շունչ —, to breathe;
զէն —, to take arms, to arm one's self;
մարմին —, to incarnate, to be incarnate;
ծագումն —, to take birth, to shoot out;
առնոյր առնէր ոք, how I should wish that some one had done it !

NBHL (3)

Իբրեւ զուռնաւորս՝ որք պատեն զշանթս հրայրեացս՝ մինն առնոյր, եւ միւսն իջուցանէր. (Զենոբ.։)

Յարձակեալ՝ էառ զգլուխն ի նմանէ. (Մամիկ.։)

Ձայն կամ երգ կամ ողբս առնուլ։ հ առցէ (այսինքն կալցի)։ Առնուլ զձեռանէ, զոտից, զվարսից։ Որոգայթ առցէ զոտս նոցա։ Յորժամ ժամ առից։ Կարծիս առնուլ։ Կին առնուլ, կամ առնուլ կնութեան, ի կնութեան։ Առնլոց էին զդստերս նորա։ Ոգի առնուլ։ Զկայ առնուլ։ Կատարումն առնուլ։ Սկիզբն առնուլ։ Կերակուր առնուլ։ Առնուլ ըստ անձին (այսինքն ստանձնել)։ Յանձն առնուլ։ Ի վեր առնուլ։ Ի մէջ առնուլ։ Ի բաց առնուլ. եւ այլն. զորոց տե՛ս առընթեր իւրաքանչիւր անուանց։


Առոգանեմ, ոգի

See full entry →

va.

to pronounce words regularly;
to sprinkle, to wet.

NBHL (2)

Արիւնն առոգանէր զերկիրն. (Ագաթ.։)

Առոգանէր զձորն վիճակաց. (Յհ. կթ.։)


Առոգանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prosody;
pronunciation;
watering.

NBHL (1)

Սրսկէ զանձրեւն, եւ զուարճացուցանէ զարարածս՝ նորին առոգանութեամբն. (Լմբ. սղ.։)


Առոգեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Առոգանեմ.

NBHL (1)

Զդրախտ միաբանութեանն առոգել։ Զինքն առոգէ ջրով օրինացն։ Զանդս մտաց մերոց առոգել։ Մին առոգէ, եւ միւսն բուսուցանէ. (Լմբ.։)


Առոգումն, ման

See full entry →

s.

watering, sprinkling.

NBHL (1)

Զոր օրինակ աղբիւրն՝ որ ոռոգանէ զդրախտ, այսպէս եւ հոգին սուրբ ներգործէ իմանալի առոգմամբն ի զանազան հասակս մարդկան։ Զառոգումն ջուրցն ունելով։ Որպէս եւ մարմինս յառոգմանէ ջրրոյս. (Լմբ.։)


Առոյգ

See full entry →

adj.

young, blithe, lively, gay, brisk.

NBHL (1)

Խնդրէին սովով մաշեալ ոսկերս, եւ տեսանէին առոյդս եւ պարարեալս. (ՃՃ.։)


Առու, իւ, ից, ոց, ովք

See full entry →

s.

trench, channel;
brook, small stream of water;
հեղուլ՝ հոսել —ս արտասուաց, to shed tears profusely.

NBHL (1)

Յորժամ ի ջերմութենէ օդոյն ջուրն ծորեալ ելանէ ի ձեանն առուս առուս վիժելով, զհող երկրին ըզկնի իւր հեղեղատելով. (լաստ. ԺԶ։)


Առումն, ման

See full entry →

s.

taking, reception, capture, possession;
acceptation, sense, signification;
assumption (in logic);
lemma;
receipt.

NBHL (1)

Յառմանէ ծնօտի ծնաւ աղբիւր ջրոց. (Նեղոս.։)


Ասացուած, ոց

See full entry →

cf. Ասացած.

NBHL (1)

Բազում ասացուած արար ընդդէմ աղանդին մարկիոնացւոց։ Ճառելով ի սկզբանէն եւ ճշմարիտ ասացուածովք. (Խոր. ՟Բ 63. 64։)


Ասեղն, ասղան, ղունք, ղանց

See full entry →

s.

needle;
ծակ ասղան, eye of a -;
մագնիսեալ —, magnetic;
անցուցանել դերձան ընդ ծակ ասղան, to thread a -.

NBHL (1)

Եթէ ոք ասղամբ սպանանէ զոք, այնպէս դատապարտեալ լինի, որպէս ոք աշտէիւ սպանանէ. (Եփր. աւետար.։)


Ասեմ, ասացի

See full entry →

va.

to say, to express, to speak, to relate, to recite, to tell, to recount, to declave, to pronounce, to utter, to dictate;
— յառաջագոյն, to foretell;
— վերստին, to repeat;
բարիս՝ չարիս — զումեքէ, to speak well, badly of a person;
ասա՜ ինձ, tell me;
պարտ է —, one must say;
որպէս ասացաք, as we have said;
համառօտ —, briefly, in one word;
չգիտեմ զի՞նչ —, I know not what to say;
զի՞նչ ասիցեն զքէն, what will they say of you ? անհիմն է զոր ասեսդ, what you say is without foundation;
չգիտէ զոր ինչ ասէ, he does not know what he says;
ցանգ զնոյն —, to repeat always the same thing;
— զկարծիս իւր զիմեքէ, to give one's opinion on some thing;
սուտ —, to tell falsehoods or lies;
— զճշմարտութիւն, to speak the truth;
այո՝ ոչ —, to say yes, no;
զի՞նչ կամիցի — այս, what does that mean ? այլ զի՞նչ ասեմս, but what do I say ? ըստ ասելոյ իւրաքանչիւր, as every one says;
— ընդ միտս, to say to one's self;
զայս իրրեւ ասաց, when he has said that, at these words;
զայս ասացեալ, that said.

NBHL (2)

Ասաց աստուած, եղիցի լոյս։ Ասէ տէր աստուած ցօձն. եւ ցկինն ասէ. եւ ցադամ ասէ։ Զոր ձեզդ ասեմ, ամենեցուն ասեմ։ Ասէին զմանէ, կամ վասն նորա. եւ այլն։

Ճշմարիտն գոլ ասիցեալն (եւրիպիդեայ)։ Սորա յառաջագոյն ասիցելոյ՝ եւ զայն ասելի է։ Ոչ յասիցելոցն առաւել՝ քան ի մտացն գիտացեալք։ Յումեքէ ասիցելոցն յաղթահարեալ։ Վերջանան ի հասմանէ ըմբըռնման ասիցելոցն. (Փիլ.։)


Ասպաստան, աց

See full entry →

s.

stable;
drove of horses, horses.

NBHL (1)

Յարքունի ասպաստանէ ձիս սպիտակս ընտրեալ. (Ճ. ՟Գ.։)


Ասպատակ, աց

See full entry →

s.

straggler, marauder;
inroad, incursion;
— ծովու, corsair, pirate, sea-robber;
— առնել՝ դնել՝ տալ՝ արձակել՝ սփռել, to go marauding, to infest, cf. Ասպատակել, cf. Արշաւել.

NBHL (2)

Այսու զհինին այլազգեաց զասպատակն յայտ առնէ։ Կարծէին իբրեւ յասպատակէ իմն զամենայն առնուլ։ Հինից ասպատակօք երկեցուցանէ զնոսա. (Ոսկ. ես.։)

Հանէր զզօրս հոնաց՝ ասպատակ առնել ի կողմանս պարսից։ Ասպատակ եւս ի յոյնս արարին. (Ասից։ Ասպատակ եւս ի յոյնս արարին, Աբաթ։ Խոր. ՟Բ 51։)


Ասպատակեմ, եցի

See full entry →

va.

to go marauding, to go plundering, to plunder, to infest.

NBHL (1)

Ասպատակէ փայլակն, եւ ոչ հասանէ նմա. ( ՃՃ.։)


Ասպարէս, իսի, իսաց, իսից

See full entry →

cf. Ասպարէզ.

NBHL (1)

Ճախր առեալ ճեմէր յասպարիզի։ Տանէին յասպարէզ կատարմանն. (Յհ. կթ.։)


Ասպետութիւն, ութեան

See full entry →

s.

knighthood.

NBHL (1)

Զթագակապ ասպետութիւնն ոչ հանէ. (Խոր. ՟Բ 13։)


Ասպնջական, ի, ից, աց

See full entry →

s. adj.

receptacle, dwelling, inn, shelter;
hospitable, who willingly shelters strangers.

NBHL (1)

ξένος իբր πρόξενος, ξενοδόχος hospes իբր hospitio excipiens Հիւրընկալ. օտարընկալ. վանատուր. (ի պրս. սիփէնջ, որ է հիւր. որպէս եւ իսփէնջ. է տուրք առեալ յօտարականէ).


Աստանօր

See full entry →

adv.

here, in this place.

NBHL (1)

Ոչ իմ կամքս եղիցին, այլ քոյդ. երկուս կամս աստանօր ցուցանէ. (Աթ. ՟Ա։)


Աստեւոր

See full entry →

adj.

sure, infallible, constant.

NBHL (1)

Ցուցանէ աստեւոր ճանապարհ բարձրութեան զխոնարհութիւն. (Ածաբ. ծն.։)


Աստի

See full entry →

adv. adj.

hence, thence;
here;
this, present;
գնասցուք —, come let us go hence;
— սկսանի թագաւորութիւնն Արշակայ, here begins the reign of Arsaces;
— առ յապայ, henceforward;
ի մարդոյ —, from this man;
ի տանէ —, from this house;
— կեանք, this life, the present life;
— եւ անտի, here and there, on each side.


Աստիճան, ի, աց

See full entry →

s.

stair, step;
pace;
stair-case;
steps;
gradation;
graduation;
story;
degree, dignity, character, class, condition, honour, place;
quality, rank;
— եկեղեցական, holy orders;
հոսիլ ընդ —ս ի վայր, to run down stairs;
տալ —, բաժանել յ—ս, to graduate.

NBHL (4)

Որպէս յաստիճանէ յաստիճան զգնացսն փոփոխելով։ Խոսր. (։)

Յնստիճան մահու հասանէր. (Վեցօր. ՟Ա. այս ինքն ի կէտ, կամ առ դուրս մահու։)

Սուգն պահս ուսուցանէ. պահք աղօթս բերեն. աղօթքն յողորմութիւնս դարձուցանէ. եւ առ սակաւ սակաւ աստիճանաւ յաստիճան ելանեն, եւ դիւաւ յերկինս ելանեն. (Մանդ. ՟Ժ՟Ը։)

Ոչ տակաւ տակաւ աստիճանէ յաստիճան փոփխեալ. յն. ո՛չ ի յառաջատութեանէ (աճեցեալ). (Կոչ. ՟Ժ՟Ա։)


Աստիճանեմ, եցի

See full entry →

va.

to graduate;
to ascend gradually, to go by degrees.

NBHL (8)

ἕνθεν, ἑντεῦθεν hinc Յայսմ տեղւոջէ.ի տեղւոջէս յայսմանէ. եւ յայսմ բանէ. աստից, ասկից, ասկէ, սկից, հոսկից.

ԱՍՏԻ ԵՒ ԱՆՏԻ. ἑντεῦθεν καὶ ἑντεῦθεν hinc inde Յայսմ եւ յայնմ կողմանէ. մէկ դին. մէկալ դին

Անտի մերժումն ի տանջանս, եւ աստի մերձումն յարքայութիւնն. (Իսկ Ագաթ.) իմա՛, յիրէ անտի, ի բանէ աստի։

դերանուն ԱՍՏԻ. Իբր դերանուն, Յայսմանէ. կամ որպէս յօդ. ս. ὀ, ἠ, τὸ

Ի միջոյ աստի մերմէ։ Ի հեռաստանէ աստի. (Յհ. կթ.։)

Յախտէ աստի յայսմանէ։ Յազգէ աստի խոտորելոյ յայսմանէ. եւ այլն։

Յայնմ մանկութենէ աստեաց՝ հասանէ յաստիս երիտասարդութեան. (Լմբ. սղ.։)

Ո՞ւր այն իմ ժամանակ, յորում ընդ ասել բանին եւ ես (երկիրս) յոքնազան վերաբերէի բուսակաս ի կենցաղաւէաս աստից։ Օդ քաղցրաշունչ ի ձեռն արեւելեան ցօղոյ, եւ բազմագութ խնամով սնուցանէին զիմ աստիցն զարմ. (Պիտ. Ժ 5։)


Աստուածաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to write, to discourse or speak theologically.

NBHL (1)

Զձիոյն աստուածաբանէ աստուած առ յովբ. (Քեր. քերթ.) իմա՛, աստուածաբար կամ բարձրագոյնս ճառէ, տիրաբանէ։


Աստուածագործ

See full entry →

adj.

made by God;
that consecrates, that causes God to descend;
divine, sacred.

NBHL (1)

Կամ Ատուածով գործեցեալ ի գործեցեալ ի մարդկանէ.


Զինուորեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Զինուորեմ.

NBHL (2)

Զերկուս ի նոցանէ զինուորեցուցին ի դուռն կայսեր. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)

Ի հոգեւոր իշխանութիւն զինուորեցուցանէ. (Լմբ. եկեղ.։)


Զինուորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

militia, arms, profession of war;
army;
armament;
tactics;
soldiership;
մտանել, գրիլ ի —, to enlist;
— հրեշտակաց, զուարթնոց, անմարմնոց, choir, or host of angels.

NBHL (1)

Կատարել զպարտս զինուորութեան։ Այնպիսի պատուական զինուորութիւնն հասանէր ի չարաշուք անարգութիւն. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Բ։)


Զիջանիմ, ջայ

See full entry →

vn.

cf. Զիջանեմ.

NBHL (4)

Զիջանէր տակաւ, երթա՛յր ջուրն եւ թուլանայր յերկրէ. (Ծն. ՟Ը. 3։)

Այլ ոչ զանգիտեալ երբէք զիջանէր ի բարձրագոյն հաւատոցն՝ որ ի Քրիստոս. (Նանայ.։)

Զիջանելով ընտելացուցանէր. (Ագաթ.։)

Ոչ երբէք զիջայ ընդ նմա՝ ո՛չ ի ցանկութիւն, եւ ոչ ի սրտմտութիւն։ Պա՛րտ է եւ քեզ զիջանել ընդ նովաւ։ Եւ զի մանուկ էր, եւ ես զիջանէի զկնի տկարութեան նորա. (Վրք. հց. ՟Ե. ՟Զ. եւ ՟Բ։)


Զիջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

calmness, tranquillity;
subsiding;
condescension, connivance, deference;
indulgence.

NBHL (2)

Երկինք ցօղովն (սնուցանեն)՝ յամպոց զիջմանէ. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։)

Մի՛ ինչ յայսմանէ երկիցես, քանզի զիջութիւն է իրողութիւն. (Ոսկ. գծ.։)


Զիջումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զիջութիւն.

NBHL (2)

Երկինք ցօղովն (սնուցանեն)՝ յամպոց զիջմանէ. (Յճխ. ՟Ժ՟Դ։)

Մի՛ ինչ յայսմանէ երկիցես, քանզի զիջութիւն է իրողութիւն. (Ոսկ. գծ.։)


Զիջուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to calm;
to eool;
to extinguish;
— զոք առ ի վշտակցութիւն, to soften, to render compassionate.

NBHL (2)

Զամբոխեալսն բարկութեամբ եւ ամբարտաւանութեամբ զիջուցանէ ի հաշտութիւն. (Յճխ. ՟Ե։)

Զիջուցաք զհպարտութիւնն։ Այս խոստումն փառաց զիջուցանէ զնա առ ի վշտակցութիւն. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. սղ.։)


Զիստ, զստի, իւ, ով, ից

See full entry →

s.

thigh;
haunch;
— կենդանեաց, leg;
— կամրջի, stern;
— նաւու, keel of a ship.

NBHL (1)

Զճարպն եւ զմսանն անարատ հանդերձ զըստօքն հանցէ ի նմանէ. (Ղեւտ. ՟Գ. 10։)


Զիրարեմ

See full entry →

va.

to raise a tumult or disturbance;
— զաղանդ, fo divulge, to publish.

NBHL (1)

Եւ յայսմանէ իմ խուճապին՝ զգայարանօքըս զիրարին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Զիրարիմ

See full entry →

vn.

cf. Զիրարեմ.

NBHL (1)

Եւ յայսմանէ իմ խուճապին՝ զգայարանօքըս զիրարին. (Գր. տղ. յերուսաղէմ.։)


Զիրկ

See full entry →

adj.

destitute, deprived;
— լինել՛գտանիլ, to be -.

NBHL (1)

Զիրկ գոլով յայնմ ամենայնէ։ Վասն զիրկ գոլոյն ի նմանէ։ Զիրկ յայսմանէ գտանէին։ Յայդեաց եւ ի ձիթենեաց զիրկք գտանէին. (Լմբ. սղ.։)


Զկծեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to displease, to vex, to trouble, to offend, to chagrin;
to nettle, to sting, to peck at;
զկծեցուցից եւ ես զձեզ բանիւք, I will sting yon with my words.

NBHL (3)

Եւ Մաղաքիա, թէ որ զկծեցուցանէիք զԱստուած բանիւք ձերով, եւ ասէիք՝ թէ ի՞ւ զկծեցուցաք զնա. (Ոսկ. ես.։)

Որպէս մանանիխ լեալ կսկծեցուսցէ, եւ ճնշեալ՝ զկծեցուցանէ. (Եփր. աւետար.։)

Նաեւ չքոտեօք զկծեցուցանէ զմեզ. (Եզնիկ.։)


Զկծիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be vexed, grieved, concerned, moved, soured, exasperated;
— գինւով, to intoxicate, to get drunk.

NBHL (2)

Սմա վարձեցաւ ոչխար ասրաբերութեամբ, եւ ինքն ի սառուցմանէն զկծի (այսինքն կծկի առ ի ջեռնուլ). (Լմբ. յանառակն։)

Չի՛ք այլ ինչ զօրաւոր, որ այնպէս խածանէ զսիրտ մարդոյ իբրեւ զնախատինսն ... սակայն եւ ոչ յայսոսիկ զկծեցաւ արդարն. (Սարգ. յկ. ՟Գ։)


Զկնի

See full entry →

prep. adv.

after, since;
behind, hack, backward;
after, since, then, afterwards, hereafter, underneath, behind, one after another, next to, subsequently;
Տրայիանոս կալաւ զինքնակալութիւնն — Ներուասայ, Trajan was emperor after Nerva;
— միմեանց, զմիմեանց կնի, մի զմիոյ կնի, one after the other, subsequently, blow upon blow;
— երկուց ամաց, two years ago;
— ոչ բազում աւուրց, some days after;
— ապա, at length;
զերիս ամս ամ զամի —, during three successive years;
եկայք — իմ, follow me;
որ զմեր կնի ոչ շրջի, who is not of us;
զդուռն ձգել — իւր, to shut the door behind or after one;
մի զմիոյ կնի կցեալ, one tied to another;
linked;
եւ որ ինչ — այսորիկ, եւ որ —, and so on, & etc.;
— բնութեանս, suitable or according to the nature, natural, like nature;
— գալ, գնալ, երթալ, ընթանալ —, to follow;
— պնդիլ, մտանել, լինեմ, to pursue, to follow up, to hunt, to persecute;
— խոտորիլ, to be allured;
to be carried away;
մոլորիլ — խրատու, to be swayed by bad advice;
— կամաց իւրոց ածել զոք, to make the slave of one's will.

NBHL (2)

Ամենայն օրէնքն Աստուծոյ դիւր է, եւ զկնի բնութեանս։ Ճանապարհ օրինացն Աստուծոյ քաղցր է եւ ախորժ, զի զկնի բնութեանս է, եւ զօտարն ի սմանէ հատանէ. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.) իբր հետեւորդ եւ համաձայն, ընթացակից։ Բցռ. խնդ. իբր ռմկ. ասկից ետեւ.

Ի յայսմանէ զկնի՝ թուելոցն. այսինքն ի թուելոցն զկնի այսորիկ. (Նար. ԿԱ։)


Զհետ

See full entry →

prep. adv.

after, then, since;
with, together;
— առաքել, to send for;
— բերել, to add, to subjoin;
— գալ, to follow, to come after;
to result;
to depend;
գնալ, երթալ —, — շրջիլ, to follow, to go after;
to imitate;
— երթալ դատարկութեան, to love idleness;
— ելանել, ընթանալ, հեծանել, մտանել, յարձակիլ, ունել, պնդիլ, վարիլ, to run after, to pursue, to overtake, to follow, to persecute, to be at the heels, to give chase;
իւրաքանչիւր — միմեանց, one near the other, close to;
— լինել ճանապարհաց ուրուք, to follow tracks;
զհաց ոչ առաք — մեր, we have brought no bread with us;
մի զմիոյ հետ, one after the other, a little at a time, by degrees;
զոյր — ելեալ ես, who is he whom thou pursuest?

NBHL (1)

Պնդեցար զհետ իմ։ Պնդեցարո՛ւք ստէպ զհետ նոցա, թերեւս հասանիցէք նոցա։ Յարձակեցան զհետ նոցա մինչեւ ի մուտս Գեթայ։ Զո՞յր հետ ելեալ ես արքայդ Իսրայէլի, եւ զո՞ հալածես։ Ի փախուստ դառնային. սոքա զհետ երթային նոցա օր մի։ Զի ես երթայի զհետ արդարութեան։ Գնաց զհետ նորա Սիմովն, եւ որ ընդ նմայն էին։ Ողորմութիւն քո Տէր զհետ իմ եկեսցէ։ Ապա թէպէտ եւ զհետ եղեւ նոցա, չկարաց հասանել։ Զհետ մտեալ եմ, թէ հասից։ Ընթասցի զհետ հոմանեաց իւրոց, եւ մի՛ հասցէ նոցա։ Զհետ լինին ցքւոյն։ Զհետ երթալ զնանրութեան։ Զհետ երթայ դատարկութեան։ Զհետ հեծանէր ժողովրդեան։ Զհետ վարել ճշմարտութեան բանիցն. եւ այլն։


Զղջանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Զղջամ.

NBHL (1)

Զղջանայր զառաջին քակտումն ի նոցանէ. (Եղիշ. ՟Գ։)


Զղջացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make repent, to affect, to move.

NBHL (1)

Զմեղաւորսն կամեցաւ զղջացուցանել։ Զղջացուցանէ զնա խղճիւն յապաշաւանս. (Եփր. ծն. եւ Եփր. աւետար.։)


Զղջութիւն, ութեան

See full entry →

s.

compunction, repentance, contrition;
penitence;
ի — գալ, ի զղջման լինել, to repent;
ի — ածել, to make repent.

NBHL (1)

Գործեալն առ ի սոցանէ՝ առանց զղջութեան լինիցի։ Ոչինչ ներգործեն այսպիսի անձանց զղջութիւնք. (Պղատ. օրին. ՟Թ։)


Զղջումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զղջութիւն.

NBHL (1)

Ի զղջման եղեալ՝ գտանէ եւ այնմ ներումն. (Իգն.։)


Զմայլեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

charming, surprising;
enchanting.

NBHL (1)

Որ զմայլեցուցանէ.


Զմտաւածութիւն, ութեան

See full entry →

s.

thought, consideration, reflection, meditation.

NBHL (1)

Վասն այսորիկ զմտաւածութիւն նորա յանդիմանէր։ Ոչ իմացաւ զկնի յանդիմանելոյ զմտաւածութիւն նորա մեծ ինչ իմանալ զնմանէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 34։)


Զնդան, ի

See full entry →

s.

prison;
տալ ի —, արդելուլ —աւ, to put in —, to throw into a dungeon;
cf. Բանտ.

NBHL (1)

Զերծեալ իբր ի զնդանէ. (Վրդն. ծն.։)