Definitions containing the research անէ : 7071 Results

Դրամ, ոց

s.

drachm;
coin, money;
penny;
—ովք վճարել, to pay ready cash — հատանել, հարկանել, կոփել, գրել զ—, to coin, to make money.

· Calfa

NBHL (1)

Դրամ առանձին զիւր պատկերն հարկանէր։ Զդրամ գտեալ ի գանձս արքունի. (Խոր. ՟Բ. 10։)


Դրամակոփ, ից

s.

forger, counterfeiter

· Calfa

NBHL (1)

Որ յանձնէ կոփէ զդրամ, այսինքն հարկանէ կամ հատանէ զապախտ դրամ, նման արքունի դրամոյ կնքելոյ. ստակ կոխօղ իր գլխէն.


Դրդեմ, եցի

va.

to incite, to solicit, to instigate, to induce, to raise.

· Calfa

NBHL (2)

Դրդել զբազմութիւն. զոք ի գործս. զկամս հօրն ի քաղցրութիւն։ Դրդեաց նախանձն զթշնամին։ Քնոյ զմեզ տալ դրդեն։ Զարթուցանէ զձեզ ի դրդել շիփորային. (Եղիշ. 2։ Վրք. հց. ՟Բ։ Լմբ.։ Խոսր.։ Ճ. ՟Ա.։)

Յորդեալք եւ դրդեալք հասանէին։ Դրդեալ յիւրոց բարեկամաց։ Ի մեծամեծ չարիս դրդիմք։ Մի՛ կարի դրդիք ընդ պէսպէս հանդերձից զարդս. (Ագաթ.։ Եւս. քր. ՟Ա։ Լմբ. սղ.։ Երզն. մտթ.։)


Դրդուեմ, եցի

va.

to shake, to stagger, to move, to agitate, to excite.

· Calfa

NBHL (2)

Ի սաստիկ հարմանէն դրդուեալ. (Փարպ.։)

Պատրանքն սատանայի դրդուէ, եւ բաժանէ զնոսա ի գլխոյն. (Լմբ. սղ.։)


Դրդուեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Դրդուեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զկայան շարժեալ դրդուեցուցանէ. (Փիլ. այլաբ.։)


Եդեմական, ի, աց

adj.

of Eden.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր ենովք եւ հեղիաս կան ծերացեալք աղաւնակերպ ի դրախտին եդեմական». իմա՛, տեղի նման վայելչութեան դրախտի՝ անծանօթ ի մարդկանէ, որպէս պատկեր արքայութեան, որ առաւել կոչի վերին երուսաղէմ, եւ բնակարան հրեշտակաց։


Եզ, ոյ

adj.

one, alone.

· Calfa

NBHL (1)

Եզոյն ուրուք ի նոցանէ։ Վաղիւք եզոյս. (Պիտ.։)


Եզական, ի, աց

adj. gr. singular.

· Calfa

NBHL (1)

ἐνικός, μοναδικός unicus, singularis, eximius Միաւորական. միակ. անհատ, անհատական եւ Մի միայն՝ անհամեմատ. մէկ հատիկ, մէկ հատը ցըցնօղ. եկեանէ, միւֆրէտ (այսինքն ո՛չ շատ).


Եզականապէս

adv.

singularly.

· Calfa

NBHL (1)

Ասելով՝ մարդ, քաղաք ... եզականապէս զմի ինչ ցուցանէ. (Տօնակ.։)


Եզակի

s. adv.

adj. gr. singular;
singular number;
singularly.

· Calfa

NBHL (1)

Ասելով՝ մարդ, քաղաք ... եզականապէս զմի ինչ ցուցանէ. (Տօնակ.։)


Եզր, զերք, զերաց

s.

border, extremity, end;
limit;
term;
shore;
edge;
— ունել, յ— ելանել, to end, to terminate.

· Calfa

NBHL (1)

Յեզր մագաղաթին տեսանէի կարգ մի։ Գրեալ ի ստորին եզեր. (Փարպ.։)


Ել

cf. Ելք;
—ի աղագ means, expedient;
—ի աղագս գտանել, to devise, to find means, to remedy;
ոչ էր նոցա ոչ եւ ոչ մուտ, they could not neither get out nor in;
ոչ գիտեմ զ— եւ զմուտ իմ, I do not know how to act.

· Calfa

NBHL (1)

Զելն յաշխարհէ հարցանէր ցնա։ Նա ուսուսցէ քեզ զօրինակ ելոյն (այսինքն ելին) յաշխարհէ. (Վրք. հց.։)


Ել, ոյ, ով

cf. Եմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զելն յաշխարհէ հարցանէր ցնա։ Նա ուսուսցէ քեզ զօրինակ ելոյն (այսինքն ելին) յաշխարհէ. (Վրք. հց.։)


Ելող, աց

adj.

that which comes out of, which proceeds from.

· Calfa

NBHL (1)

ներկայ ընդունելութիւն Ելանելոյ. որ ելանէ. ելլօղ.


Եկ

s.

act of coming, arrival.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր ինչ տայ մեզ աստուած եկք ի նոցանէ (յոչխարաց). (Վրք. հց. ԻԱ։)


Եկ, աց

s. adj. alien, foreigner;
external;
—ք, income;
ի վերայ —ք, accident, misfortune.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր ինչ տայ մեզ աստուած եկք ի նոցանէ (յոչխարաց). (Վրք. հց. ԻԱ։)


Ե՜կ

int.

come on!come now!

· Calfa

NBHL (1)

Զոր ինչ տայ մեզ աստուած եկք ի նոցանէ (յոչխարաց). (Վրք. հց. ԻԱ։)


Եկամուտ, մտից, աց

s. adj. revenue, income, settled income, annuity, interest, rent;
proselyte, neophyte;
foreign, extrinsic, exotic, false;
—ք արքունի, finances;
— տարեկան, revenue, annual income;
ստանալ զեկամուտն, to receive one's income.

· Calfa

NBHL (1)

Չի՛ք եկամուտ առ կատարեալ բարերարութիւնն (այսինքն յաստուած)։ Զուարթացուցանէ ի տրտմականացն եկամտից։ Եկամուտ եղեւ անհնազանդութիւն՝ ի կամաց, եւ ո՛չ ի հարկէ. (Յճխ. ՟Բ. ՟Ժ՟Ա։)


Եկեղեցեպան

cf. Եկեղեցապան.

· Calfa

NBHL (1)

Առի ի քէն ի ստեփաննոսէ քահանայէ՝ եկեղեցպանէ սրբոյ յարութեանդ. (Վրք. հց. ձ։)


Եկեղեցի, ցւոյ, եցեաց

s.

church, assembly of the faithful;
temple consecrated to God;
assembly;
զինուորեալ —, the church militant;
յազթական —, the church triumphant.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեղեցի աստուծոյ ի սկզբանէ աշխարհի էր»։


Եղանակ, աց

s. mus. gr.

mode, modification;
form, formule, make, manner, way;
sort, kind, quality, condition, conduct;
means, expedient;
turn, trick;
air, tone, modulation;
time, measure;
mood;
— տարւոյ, season;
անգործ —, dead season.

· Calfa

NBHL (1)

Զնոյն իսկ զքերթողն քերթուածօքն զուարճացուցանէ՝ եղանակաւ, եւ կամ դաշամբ. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Եղբայրասպան

adj.

fratricide, that deceives his brother.

· Calfa

NBHL (1)

Հարցանէ զեղբայրասպանն։ Նշանակ դնի եղբայրասպանին. (Փիլ. լին.։)


Եղեգնաբնակ, աց

adj.

dwelling in places planted with reeds or canes.

· Calfa

NBHL (1)

Սնուցանէ զեղէգնաբնակ ազգս աքարաց. (Փարպ.։)


Եղեգնաձեւ

adj.

in the form of a cane.

· Calfa

NBHL (1)

Շուշանն՝ եղեգնաձեւ աճեցեալ, ցուցանէ զծաղիկն. (Գէ. ես.։)


Եղեգնեայ

adj.

made of cane;
— գաւազան, cane, stick made of cane.

· Calfa

NBHL (1)

καλάμινος arundineus Յեղեբանէ կազմեալ, եղեգնաշէն. եղեգէ՛.


Եղելութիւն, ութեան

s.

cf. Եղանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ի մարիամա՞յ եղեւ սկիզբն եղելութեան նորա. ո՛չ. այլ ի սկզբանէ էր. (Ածազգ. ՟Ժ՟Ա։)


Եղեռն, եռան, երունք, եղերք

s.

rascality, offence, misdeed, malice, crime, wickedness, fatality;
catastrophe;
յ— անկղիտանալ, to commit a crime;
— գտանել, to experience misfortune, losses;
to risk, to be in danger.

· Calfa

NBHL (2)

Մեծ եղեռն վնասու քաղաքացւոցն իւրոց կացուցանէր». այսինքն լինէր. (՟Բ. Մակ. ՟Դ. 5։)

Որ լինելոց էր առ եղեռանէ նմա եւ արարածոցն իւրոց։ Եւ զայն ո՛չ եթէ առ եղեռանէ ինչ լեալ ասեմք մարդոյն, այլ վասն լաւութեանց։ Ընդ աւազակուտ տեղիս դիմել զընկերն ոք տեսանիցէ, եւ ասիցէ, թէ եղեռն գտանէ. (Եզնիկ.։)


Եղեռնագործ

adj.

flagitious, wicked, rascally.

· Calfa

NBHL (2)

Զի մի եղեռնագործն մոլորեցուսցէ զնոսա։ Յորժամ տեսանէ եղեռնագործն, եւ այլն. (Լմբ. ստիպ. եւ Լմբ. սղ.։)

Եղեռնագործ. չարագործ՝ որ լալոյ արժանի գործ գործէ. (Լծ. նար. (զի եւ եղերականն ծագի յեղեռանէ)։)


Եղեռնային, յնոյ, ոց

adj.

cf. Եղեռնական.

· Calfa

NBHL (1)

Ա՛յ թշուառ ... գո՛նէ արդ առ վաղիւ պատրաստեսցես եղեռնաւոր թշուառական ազգին հրէից։ Փղապետն այսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւոր պատուհասէն մազապուր ելանէր։ Ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21. 19։ ՟Զ. 21։)


Եղեռնաւոր, աց

cf. Եղեռնական.

· Calfa

NBHL (1)

Ա՛յ թշուառ ... գո՛նէ արդ առ վաղիւ պատրաստեսցես եղեռնաւոր թշուառական ազգին հրէից։ Փղապետն այսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւոր պատուհասէն մազապուր ելանէր։ Ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21. 19։ ՟Զ. 21։)


Եղէգն, ղեգանց

s.

reed, cane;
pen;
stem, stalk of corn;
rush;
straw, stubble;
percb, pole;
sweet calamus;
walking-stick, stick, cane;
— ապակադործաց, glass-blower's pipe, blowing-iron, bunting-iron;
— շաքարի, sugar cane;
— հնդկային, bamboo;
— (glass or brass) blow-pipe.

· Calfa

NBHL (1)

ռմկ. եղէգ. κάλαμος arundo, calamus եբր. քանէ. իտ. canna Բոյս ջրարբի՝ երկայն ծղօտիւ, որոյ մէջն է դատարկ.


Եղէգնիկ

cf. Եղեգնիկ.

· Calfa

NBHL (1)

Երկն ի ծովուն ունէր զկարմրիկ եղէգնիկն. ընդ եղեգան փող՝ ծուխ ելանէր. (Խոր. ՟Ա. 30։)


Եղծանեմ, եղծի

va.

to corrupt, to spoil;
to vitiate, to destroy, to ruin, to undo, to efface;
to erase, to scratch out;
to disfigure;
to abolish, to abrogate, to annul, to cancel;
to disconcert, to put out of tune, to disorder;
to overthrow;
to waste;
to notch, to mar, to choke, to bruise;
to cross out;
— զկեանս ի ճշմարտութենէ, to deprive one's self of, to shut one's ears to the truth.

· Calfa

NBHL (1)

Գուցէ եղծանիցեմ զժառանգութիւն իմ։ Մի՛ եղծցես զանուն իմ ի տանէ հօր իմոյ։ Կազմելով կամէր տէր եղծանել զնոսա։ Եղծանելով եղծցես զնոսա։ Յո՛ր կողմ եւ դարձցի ամպարիշտն, եղծանի։ Եղծաւ գեղ կանանց։ Գոյն երեսաց քոց մի՛ եղծցի։ Մի՛ եղծանիցի հրաման մարաց եւ պարսից.եւ այլն։


Եղծումն, ման

s.

cf. Եղծուած.

· Calfa

NBHL (1)

Նորոգօղն զմեզ ի մեղացն եղծմանէ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Եղկելի, լւոյ, լեաց

adj.

lamentable, deplorable, unfortunate, miserable.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ երջանկանամ եղկելիս։ Եղկելի զանձն իմ ցուցանէ։ Իմոյ եղկելւոյս անձին։ Եղկելոյս. (կամ եղկելւոյս։ Եղկելի դէմք։ Յեղկելի մարմնոյս։ Ես եղկելիս. Նար.։)


Եղուտ, ի

adj.

substantial.

· Calfa

NBHL (1)

Պատուանակագոյն է եղուտն քան զմակեղուտն։ Եղուտ է՝ որ առընթեր գոլով՝ գոյացուցենէ, եւ ոչ գոլով՝ ապականէ։ Եղուտքն յեղտիցն լնանին, եւ ոչ ի մակեղտիցն. (Անյաղթ պորփ.։)


Եղջերեայ, եաւ, եայց

adj. s.

horny, corneous;
trumpet, horn.

· Calfa

NBHL (1)

Եօթն փող եղջերեայ։ Հարկանէին զփողս եղջերեայս. (Յես. ՟Զ, 4. 13։)


Եղջիւր, ջեր, ջերց, ջերաց

s. bot. fig.

horn;
huntsmans horn, French horn;
vessel or cup made of horn;
salient angle;
power, force;
glory, honour, praise;
* cupping-glass;
carob-bean;
retort;
— խողովակաւոր, tubulated -;
— ածել cf. Եղջերցեմ;
to puff one's self up with pride;
to threaten, to menace;
— ամբառնալ, բարձացուցանել զ—ս, համբառնալ ի բարձունս զ—ս, բարձրանալ եղջեր ամբարտաւանութեան, to lift up the horns, to become insolent, arrogant, proud, tyrannical;
to raise one's crest, to rebel;
փշրել զ—, խորտակել զ— ամբարտաւանութեան, to break the horns, to humble, to humiliate, to break down, to lower the pride;
— փրկութեան իմոյ, horn of my salvation;
reliance, support, strength, prop;
բարձր եղիցի — արդարոյ, the just small shall lift up his head;
the righteous shall be exalted.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ առ սադովկ քահանայ զեղջեւրն իւղոյ ի խորանէն, եւ օծ զսողոմոն. (՟Գ. Թագ. ՟Ա. 39։)

Արար եւ զեղջեւրս նորա ի վերայ չորեցունց անկեանց նորա։ Անդստին ի նմանէ էին եղջեւրք նորա. (Ել. ՟Լ՟Ը. 2։)

Ասացի ... մեղաւորաց, թէ մի՛ բարձրացուցանէք զեղջեւրս ձեր ... Զամենայն եղջեւրս մեղաւորաց փշրեսցես. եւ բարձր եղիցի եղջիւր արդարոյ. (Սղ. ՟Հ՟Դ. 4=11։)


Եղջիւրաբոյս

adj.

horned, cornigerous.

· Calfa

NBHL (1)

Իւրաքանչիւր ոք ի սոցանէ (զոհելի չորքոտանեաց) եղջիւրաբոյս է. (Փիլ. ել.։)


Եմ, ես, է, էի, էիր, էր, եր, իցեմ, եղէ

v. auxil. to be;
է զի, էր զի, է ուրեք, է երբէք զի ..., sometimes;
it happens, it turns out;
ես եմ Աստուած՝ որ Էն, I am that I am;
ես եմ՝ ես եմ նոյն որ ջնջեմ, I am, it is I, it is I who blot out and pardon;
առն միոջ էին երկու որդիք, a certain man had two sons;
էր ամաց երկոտասանից, he was twelve years old;
յունել եմ, I am eating.

· Calfa

NBHL (5)

Ես եմ աստուած, որ էն։ Որ էն (յն. էօղն) առաքեաց զիս առ ձեզ։ Ի սկզբանէ էր բանն, եւ բանն էր առ աստուած, եւ աստուած էր բանն։ Եմ եմ եւ ես մարդ մահկանացու. եւ այլն։

Ի քէն է տէր աղբիւր կենաց։ Ի տեառնէ է բանդ այդ։ Ի մէ՞նջ ես, թէ ի թշնամեաց մերոց։ Ի նմանէ իսկ եմ։ Ես չեմ յայսմ աշխարհէ։ Եւ դու ի նոցանէ ես». այսինքն ի դասէ նոցա. (եւ այլն։)

Բանն էր զնմանէ.եւ այլն։

Է՛ր զի նշանօք ցնորիցն պակչէին, եւ է՛ր զի ոգւոցն մատնութեամբք լքանէին. (Իմ. ՟ժէ. 14։)

Է՛ ԶԻ. Է՛ ԵՐԲԵՄՆ. Է ՈՒՐԵՔ. ԷՐ ԶԻ. մ. τὸ μέν, τὸ δὲ· τῃ μέν, τῂ δὲ, τότε μέν, τότε δὲ nunc, nunc;
tum, tum;
aliquando, sive quod, partim եւ այլն. Երբեմն. մերթ. եւ Իւիք, ըստ իմիք. ... եւ մէկ կողմանէ.


Ենթակայացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to subsist or exist.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր յոքնաբան նիւթ ի վար առեալ ենթակայացուցանէր. (Մագ. ՟Խ՟Գ։)


Եպիսկոպոս, աց

s.

bishop.

· Calfa

NBHL (1)

Զեպիսկոպոսունս վիճակեցուցանէր. (Ագաթ.։)


Եպիսկոպոսանոց

cf. Եպիսկոպոսարան.

· Calfa

NBHL (2)

Մտանէին յեպիսկոպոսանոցն։ Բազմեալք էին ի ներքս եպիսկոպոսանոցին. (Բուզ. ՟Գ. 19։)

Եկեալ ի նախնական հասանէին եպիսկոպոսանոց. (Կաղանկտ.։)


Եպիսկոպոսապետ, աց

s.

archbishop.

· Calfa

NBHL (1)

Եպիսկոպոսապետ վրթանէս. (Խոր. ՟Գ. 5։)


Եռ, ից

s. adj.

ebullition, hubbling;
three;
boiling;
third.

· Calfa

NBHL (1)

Յեռումն աւուր յառնելով՝ ինքն զինքն յարուցանէր. (Նանայ.։)


Եռացումն, ման

s. chem. boiling, ebullition;
cf. Եռանդն.

· Calfa

NBHL (1)

Շիջուցանէ զջերմութիւն եռացման ջրոյն. (Նար. երգ.։)


Եռացուցանեմ, ուցի

va.

to make to boil;
to warm, to give heat;
to make to swarm or crawl.

· Calfa

NBHL (7)

Եռացուցանէ զանդունդս իբրեւ զկատսայ. (Յոբ. ՟Խ՟Ա. 22։)

Իբրու բաժակ խառնեալ, յորում գինի մոլական հեղեալ՝ եռացուցանէ զսա. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Եռացուցանէ զցանկութիւնսն. (Յճխ. ՟Թ։)

Իսկ որ գոլացուցանէ զինքն յինքենէ, եւ եռացուցանէ (ի ցանկութիւն). (Կանոն.։)

Տեսութիւն՝ որ զուրախութիւն ի սիրտս եռացուցանէ. (Լմբ. սղ.։)

Զարտասուս իւրեանց դառնապէս եռացուցանէին. (Եփր. ի նին.։)

Շարաւ ի մարմնոյն եռացուցանէր. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ե։)


Եռացուցիչ

s. mech. boiler, water-space (in the steam-engine).

· Calfa

NBHL (1)

βραστῆς fervere faciens Որ եռացուցանէ. իբր ազգ ինչ սասանութեան՝ ըստ եռացման ջրոյ.


Եռիէս

s.

priest.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանէին եռիէսունս եւ պապասս, աւետարանօք եւ մոմեղինօք եւ խնկօք առաջի երթալով զօրացուցանէին զնոսա. (Ղեւոնդ.։)


Ետեղապահ, աց

s.

vicegerent, vicar.

· Calfa

NBHL (1)

Ես ասէ՝ ետեղապահ եմ։ Իբրեւ եկն հայրապետն ներսէս, ի վերայ հասանէր ետեղապահին սրբոյն խադայ. (Բուզ. ՟Դ. 12. եւ 13։)