Definitions containing the research անէ : 7071 results

Հատկտաւ

s.

linseed.

· Calfa

NBHL (1)

Խնդրեաց ի նմանէ հատկտաւ, զի արասցէ հանդերձս. (Վրք. հց. ՟Ե։)


Հատուած, ոց, ից

s. geom.

cut, shape, fashion;
section, division;
part, portion;
bit, piece, fragment;
retrenchment, separation;
emigration, transmigration, colony;
article, head, point;
segment;
—ք կոնի, conics;
առաջանիւթ — օրագիր, leading article;
— գնալ ուրեք, to emigrate;
գրել —, to write an article;
— տալ բանին, to interrupt, to break in upon.

· Calfa

NBHL (2)

Վասն հատուածին վնդայ՝ անուանեաց վանանդ։ Ի սիսականէն արդարեւ հատուած։ հատուած գնացեալ վարդգէս։ Հատուածի պատճառաւ փախստական լինի յարտաշրէ։ Դէմ եդեալ գնացին առ շապուհ հատուած. (Խոր.։)

Հատուած եղեալ ի նմանէ՝ անկանի առ կեսար. (Յհ. կթ.։)


Հատուածիմ, եցայ

vn.

to remove, to separate or detach oneself;
to retire, to go away, to cut and run;
to change one's abode, to emigrate, to colonize, to settle oneself as a colonist or planter.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումք ի նոցանէ հատուածեալք եկին յաշխարհս մեր. (Խոր. ՟Բ. 8։ Յհ. կթ. ստէպ։)


Հատուցանեմ, ուցի

vn.

to render, to restore, to give back;
to pay, to discharge, to acquit;
to disburse, to lay out;
to recompense, to satisfy, to make amends, to compensate, to indemnify;
to cut;
— ի ստենէ, to wean, to take from the breast;
— զփոխարէնն, to render like for like, to requite;
— զվնասն, to make up for, to indemnify for;
— չար փոխանակ բարւոյ, չար — երախտեաց, to render evil for good;
— զմեղս հարանց՝ որդւոյ, to revenge the sins of the fathers upon the children;
—ցեր ինձ բարիս, եւ ես —ցի քեզ չարիս, I have rendered you evil for good;
աստուած հատուսցէ քեզ ի բարիս, may God reward you;
cf. Հատուցումն.

· Calfa

NBHL (1)

Հատուսցէ քեզ ի բարիս։ Ետես, թէ չէ զհարկն ի դուրս հատուցանելոյ. (ռմկ. վճարելու պէս չէ. այսինքն չիկրնար վճարել )։ Զսոյն հատուցումն հատուսջի՛ր դու նմա։ Ինքն տէր հատուցանէ նմա զհատուցումն։ Հատոյց նոցա բազկաւ իւրով. եւ այլն։


Հատուցանող

s.

cf. Հատուցիչ.

· Calfa

NBHL (2)

ՀԱՏՈՒՑԱՆՈՂ ՀԱՏՈՒՑԻՉ. Որ հատուցանէ (ըստ ամենայն առման).

Աստուած հատուցիչ է, ինքն տէր հատուցանէ. (Երեմ. ՟Ծ՟Ա. 56։)


Հատուցիչ, չի, չաց

s.

who renders, restores or gives back;
payer;
remunerator.

· Calfa

NBHL (2)

ՀԱՏՈՒՑԱՆՈՂ ՀԱՏՈՒՑԻՉ. Որ հատուցանէ (ըստ ամենայն առման).

Աստուած հատուցիչ է, ինքն տէր հատուցանէ. (Երեմ. ՟Ծ՟Ա. 56։)


Հարազատիմ, եցայ

vn.

to be legitimated;
to become familiar or brotherly;
to contract an alliance with;
եղբայր —տեալ, own brother.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ինչ ամօթ համարեցաւ եղբարս կոչել զնոսա, զի հարազատեցաւ նա նոցա ի ձեռն մարմնոյն՝ զոր առ ի նոցանէ. (Եփր. եբր.։)


Հարազատութիւն, ութեան

s.

legitimacy, authenticity, genuineness;
fraternity, brotherhood;
kindred, consanguinity.

· Calfa

NBHL (1)

Ձայնն հայրական զհարազատութիւն քո յայտնէր աշխարհի։ Այսօր հնչեցուցանէր հայր զհարազատութիւն որդւոյ. (Բենիկ.։ Գանձ.։)


Հարանք

cf. Հարուած.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս գաղտագողի հարանօք իբրեւ զանպիտանս գտանէին. (Փարպ.։)


Հարաւ, ոյ, ով

s.

south wind;
the south;
արեւելեան —, south east;
արեւմտեան —, south west;
հողմ —ոյ, the south wind;
շնչէ —, it blows from the south.

· Calfa

NBHL (1)

(իբր Արեւակողմն, կամ կողմն հարեալ եւ այրեալ յարեւէ) νότος (յորմէ եւ ռմկ. լօտօս ). auster, meridies. Կողմն աշխարհի եւ երկնից հանդէպ հիւսիսոյ, միջօրէ ընդ մէջ արեւելից, եւ արեւմտից. եւ հողմն շնչեալ յայնմ կողմանէ ջերմագին.


Հարաւակողմ

cf. Հարաւակոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ հարաւակողմ յերկայնութիւն։ Որ իջանէ ի հարաւակողմն։ Քաղաքք որ ընդ հարաւակողմն, եւ այլն։ Բեթղահէմ ի հարաւակողմ կայ երուսաղէմի. (Զքր. կթ.։)


Հարթնում, եայ

vn.

to start with fear, to be scared, to take fright or umbrage at, to start or fly off, to bound away.

· Calfa

NBHL (2)

Յորժամ ուռկան արկանիցի, ձուկնն հարթնու, եւ ի միջին ծոցն դիմէ։ Սատանայ արկանէ ուռկան աշխարհի ... եւ արդարքն հարթնուին, եւ արտաքս քան զուռկանն ելանէին. (Սեբեր. ՟Գ։)

Զհարթուցեալս եւ զհեռացեալս հանդատեցուցանէ. (Յճխ. ՟Ե։)


Հարթուցանեմ, ուցի

va.

to give umbrage, to scare, to startle, to fright away, to estrange, to alienate, to remove;
— զվարսս, to cause the hair to stand on end.

· Calfa

NBHL (1)

Աչաց լոյս երեւեալ՝ ի բաց հարթուցանէ ի տեսանելեաց զքունն. (Նիւս. երգ.։)


Հարիւրաձեռանի

cf. Հարիւրաձեռն.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս հարիւրաձեռացն, մի մի ի նոցանէ հարիւր ձեռս ունելով. (Նոննոս.։)


Հարիւրաձեռն

adj.

(բրիարէ) hundred-handed (Briareus).

· Calfa

NBHL (1)

Հարիւրաձեռանիքն օգնէին աստուածոցն ի մարտին։ Յաղագս հարիւրաձեռացն, մի մի ի նոցանէ հարիւր ձեռս ունելով. (Նոննոս.։)


Հարիւրաւոր, աց

adj. adv. s.

a hundred, centenary;
centuple;
by hundreds, in great numbers;
centurion.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրն ելանէր ըստ հարիւրաւորաց եւ ըստ հազարաւորաց. (՟Բ. Թագ. ՟Ժ՟Ը. 4։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Է. 1։ ՟Ի՟Ը. 1։)


Հարիւրորդ, աց

cf. Հարիւրերորդ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հարիւրորդ թուոյ անտի՝ որ ի յերկինս են, մի ոչխար անուանէ զմարդիկ. (Իգն.։)


Հարկ, աց

s. adv.

tribute;
tax, impost, duty, excise;
necessity, want, exigency;
constraint, obligation;
homage, duty, service;
հարկ վերադիր, additional tax;
— տարապայման, over-assessment;
— դժնդակ, shocking necessity;
առանց —ի, without necessity;
—աւ, ի —է, առ —ի, necessarily, of necessity, essentially;
inevitably, indispensably;
by force, by compulsion, forcibly;
ընդ —աւ արկանել, ի —ի կացուցանել, to place or lay under contribution, to tax, to load or burden with imposts, to levy contributions, to render tributary, to subdue, to subject, to enslave, to subjugate;
— հանել, to gather in, to exact tribute, to raise money, to put a tax on;
—ս հարկանել, to pay a tribute;
to be tribute to;
ի —ի կալ, մտանել ի —, to serve, to subject oneself to, to submit, to be tributary to;
— առնել, to force, to constrain, to use violence;
հատուցանել զ— շնորհապարտ մեծարանացն, to pay the tribute of gratitude;
—է, one must, it is necessary;
չէ —, չէ ինչ —, it is not necessary, there is no need, no matter;
— ի վերայ կայ ինձ, necessity obliges me to;
— եղեւ նմա բողոքել ի կայսրն, he was obliged to appeal to Caesar;
ըստ —ի ժամանակին, according to the wants of the age;
— էր, it was necessary;
— եղեւ մեզ առնել, we were obliged, compelled or constrained to do;
— է ինձ երթալ, I must go;
մերցուք եթէ — լիցի, let us die if it must be!.

· Calfa

NBHL (2)

Բռնադատեալ զաշխարհս՝ հանեն հարկս թագաւորի։ Տիրացեալք հարկս հանէին ի կողմանցն ասորւոց. (՟Ա. Եզր. ՟Դ. 6։ ՟Բ. 27։)

Զաշխարհս ամենայն ի հարկի կացուցանէր։ Կացուցին զնոսա ի հարկի։ Ի հարկի կացուցին տալ նոցա հարկս ամ յամէ. (՟Ա. Մակ. ՟Ա. 5։ ՟Ը. 2։)


Հարկահան, աց

s.

tax-collector, tax-gatherer.

· Calfa

NBHL (1)

φορολόγος exactor եւ tabellarius. Որ հանէ ի հպատակաց զհարկ արքունի, որպէս եւ զայլ տուրս կամ զպարտս. հարկաժողով. հարկապահանջ. հարկապետ.


Հարկահար, աց

s.

tributary;
thrall, bondsman, serf, slave, servant.

· Calfa

NBHL (2)

λάτρης, λάτρις servus, serva, famulus, -la եւ այլն. Որ հարկանէ սպասաւորութիւն (ըստ ՟Բ նշ. բառիս Հարկ) ծառայ. աղախին.

Եւ ես մոլորեալ եւ հարկահար տուն ի տանէ. (Յոբ. ՟Բ. 9։)


Հարկանեմ, հարի

va. mus.

to beat, to strike, to give or deal a blow;
to strike or sweep the chords of the lyre, to vibrate, to touch, to play or perform on;
to ring;
to knock, to thump;
to prick, to bite;
to wound, to hurt, to harm;
to knock down, to beat to death, to kill;
to spoil, to taint, to gnaw, to eat away;
to ill-treat, to punish, to abuse;
to strike against, to shock;
to feel remorse;
to pay tribute;
to write down, to put into writing, to set down;
— զքաղց եւ զծառաւ, to stay hunger;
to quench, slake or allay thirst;
— այսոյն պղծոյ, to possess with a devil;
ի շամփուր —, to spit, to put on the spit;
— զոք ի ցից, to empale;
— ի մահ, — զոք յոգի, to give the death-blow, to despatch, to slay, to kill;
— ի գլուխն, to cause a headache;
— գինւոյ ի գլուխն, to mount to the head;
to intoxicate;
տաւիղ կամ ջութակ —, to harp, to play on the harp or violin;
խորան —, to set up a pavilion;
— զմիմեանս, to strike one another, to knock against each other;
to come in collision, to collide, to come into contact with;
— ընդ միմեանս, ընդ միմեանս — համեմատութեամբ, to compare, to confront with;
— զճանապարհս, to go, to be on a journey, to travel;
մարտ ընդ միմեանս —, to fight, to combat, to make war;
— զպատերազմ, to gain the battle, to conquer;
— զթշնամին, to beat the enemy, to discomfit, to defeat, to rout;
— հուր զտամբ, to set a house on fire;
— գաւազանաւ, to cudgel, to cane, to whip, to thrash, to belabour;
խրախոյս խընդութեան —, to shout with joy;
— զպէտս ուրուք, to supply the needs of, to provide or furnish the needful;
— զմիտս, to strike, to impress;
— զամանակ, to beat the measure;
զծայրս —, to dawn, to rise;
— զանձն, to be afflicted, grieved, mournful, desperate;
ընդ միտ —, to think, to reflect;
—նէ զդաւիթ սիրտն իւր, հարեալ գտանի ի խղճէ մտաց, David is struck by or eaten up by remorse;
ընդէ՞ր —նէ զքեզ սիրտ քո, why is your conscience afflicted and why is your heart heavy within you ?
արեւն ընդ ծայրս —նէր, the sun gilded the mountain tops;
ժանգն —նէ զերկաթ, rust consumes iron;
կօշիկ իմ —նէ զոտս, my shoe pinches.

· Calfa

NBHL (18)

Հարկանել գաւազանաւ զջուր, զգետ, զհող, զվէմ, զէշն. եւ այլն։ Հարկանել զոք քարիւ կամ բռնցի կամ գաւազանաւ, կամ զակն. կամ հարկանիցէ ցուլ։ Հարկանել սրով, երկաթեղէն կամ փայտեղէն անօթով։ Առ քինալ հարկանիցէ։ Մահու մեռցի՝ որ եհարն։ Զթիկունս իմ հարին մեղաւորք։ Հարկանել զծառայակիցս։ Ո՞վ է՝ որ եհարն զքեզ։ Որ հարկանէ զծնօտ քո։ Եհար զքահանայապետին ծառայ։ Դադարեցին ի հարկանելոյ զպօղոս։ Հարկանել զբերան նորա. եւ այլն։

Հարկանէ առաջի մեր իբրեւ զծառայ զանասուն մեր. (Եզնիկ.։)

Զի՞նչ իցէ հնչումնն, որ հարկանէ զլսելիս. (Ոսկ. ղկ.։)

Հարկանէր տաւիղս. (՟Բ. Թագ. ՟Զ. 14։)

Առնոյր դաւիթ քնար, հարկանէր. (Մծբ. ՟Զ։)

Օձ դարանակալ ի ճանապարհի՝ հարկանել զգարշապար երիվարի։ Առաքեաց օձո կոտորիչս, եւ հարկանէին զժողովուրդն. (Ծն. ՟Խ՟Թ. 17։ Թուոց. ՟Ի՟Ա. 6։)

Ընդէ՞ր հարկանէ զքեզ սիրտ քո. (՟Ա. Թագ. ՟Ա. 8։)

Հարին կամհարան սրով, կամ ի սայր սուսերի. ի բերան սրոյ. Եհար յեսու զամաղէկ եւ զամենայն զօրս նորա կոտորմամբ սրոյ։ Հարկանել զքաղաքն ամենայն սրով սուսերի, կամ զամենայն մարմին կենդանի։ Հասանէին հարկանէին ի զօրաց անտի թշնամեաց, կամ ի զօրացն հեթանոսաց, եւ այլն։

Եհար զդդմենին, եւ ցամաքեցաւ։ Հարայ ես որպէս խոտ։ Եհար կարկուտն յամենայն երկիրն եգիպտացւոց։ Հարից զամենայն սահմանս քո գորտիւ։ Հարցէ զքեզ տէր կեղով։ Հարին կուրութեամբ կամ շլացութեամբ։ Հարի զքեզ ապականութեամբ։ Հար կարկտիւ զայգիս նոցա։ Եհար տէր զմանուկն։ Հարաւ այս չար յաստուծոյ ի վերայ սաւուղայ։ Հա՛ր հարուածովք քով։ Ի մեծամեծ հարուածս հարկանէին զհեղիոդորոս։ Արագ արագ եհար զիս ի ծնունդս.եւ այլն։

Ընդ միմեանս համեմատութեամբ հարկանէ։ Օ՛ն ա՛ռ, զթագաւորն իսկ եւ զկալանաւորն ընդ միմեանս հարցուք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16։ ՟Բ. 28։)

Հարկանէր ջուրն մինչեւ ցերանս, կամ մինչեւ զգօտին. (Եզեկ. ՟Խ՟Է. 4։)

Հարկանէր ճանապարհս հեռաւորս. (Արծր. ՟Բ. 41։)

Յօրէնսն հարկանէր զբանն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 5։)

Մինչեւ ցերրորդ երկինս ասիցէ, կամ թէ մինչեւ ցերրորդ ինչ մասն ... զի յերկոսին հարկանէ. (Եզնիկ.։)

Իբրեւ զհրեշտակս հարկանեն զհարկս առաքինութեան։ Զդժնդակ ծառայութիւնն հարկանել։ Ի նոցանէ հարկանի մեզ սպասաւորութիւն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 2։ ՟Ա. 20. եւ 19։)

Այսպիսի ծառայութիւն քեզ քահանայն հարկանէ. (Մանդ. ՟Թ։)

Զարբանեկութիւն սատանայի հարկանէին. (Մանդ. ՟Ի՟Զ։)

Ի լերինս զաստուածեղէն կրօնիցն զծառայութիւնսն հարկանէին. (Կորիւն.։)


Հարկանող

cf. Հարող.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՐԿԱՆՈՂ կամ ՀԱՐՈՂ. որ եւ ասի ՀԱՐԿԱՆԵԼԻ. տե՛ս ի վեր. Որ հարկանէ.


Հարող

s.

striker;
knocker;
— ցուլ, a butting or mad bull.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՐԿԱՆՈՂ կամ ՀԱՐՈՂ. որ եւ ասի ՀԱՐԿԱՆԵԼԻ. տե՛ս ի վեր. Որ հարկանէ.


Հարկաւորապէս

adv.

necessarily;
of course.

· Calfa

NBHL (1)

Որով հարկաւորապէս ամրացուցանէ զաշակերտելոցն միտսն. (Նիւս. երգ.։)


Հարկաւորեմ, եցի

va.

to necessitate, to oblige, to force.

· Calfa

NBHL (1)

Սատանայ արկանէ ի միտս միայնակեցաց հարկաւորել զտղայս ի գինի. (Վրք. հց. ձ. ուր եւ ասի Հարկաւորեցուցանել։)


Հարկեմ, եցի

va.

cf. Հարկեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հրամանէ թագաւորաց հարկեալ՝ զայս իրագործել. (Խոր. ՟Ա. 4։)


Հարկեցուցանեմ, ուցի

va.

to necessitate, to constrain, to force, to compel, to oblige;
to impose tributes, to render tributary;
cf. Հարկիմ.

· Calfa

NBHL (4)

Զիա՞րդ հարկեցուցանէք զիս։ կամ հարկեցուցին զնա եւ այլն, առնել ինչ, կամ զոհել. (Խոր. առ արծր.։ Մխ. երեմ.։ Ճ. ՟Բ.։)

Հարկեցուցանէ զօրէն բռնաւորագունի. (Պիտ.։)

Հարկեցուցանէին զնա կամակցել եւ միաբանել անօգուտ խորհրդին. (Ղեւոնդ.։)

Թագաւորք եբրայեցւոցն զքահանայսն ոչ հարկեցուցանէին, այլ ազատս պահէին. (Երզն. մտթ.։)


Հարճ, ից

s.

concubine.

· Calfa

NBHL (1)

Բազումք ի նոցանէ ի հարճից էին ծնեալ. (Շ. մտթ.։)


Հարուած, ոց

s. fig. mus.

blow, knock, beating, striking, percussion;
bastinado;
slash, cut, wound;
bruise, contusion;
sore;
scourge, blow, chastening, tribulation, misfortune;
repulse, rout, defeat, overthrow, considerable loss;
—ք, — paean;
—ք եգիպտոսի, the plagues of Egypt;
օրհասաբար —, mortal blow;
—ս ածել, to give many blows, to cudgel, to chastise;
հարկանել ի —ս մեծամեծս, to make great slaughter, havoc, carnage, butchery.

· Calfa

NBHL (1)

πληγή, μάστιξ, πτῶσις, σύντριμμα plaga, percussio, flagellum, caedes δῆγμα morsus θραῦσις vulnus եւ այլն. Հարումն, եւ վնասն ի հարմանէ, ըստ ամենայն նշանակութեան Հարկանելոյ. որպէս բախումն. ծեծ. գան. կոտորած. սպանութիւն. պատիժ. տանջանք. խայթուած. վէրք. եւ այլն.


Հարուածեմ, եցի

va.

to beat, to strike;
to cudgel, to cane;
to chastise, to punish.

· Calfa

NBHL (1)

Այր զախոյեան իւր հարուածեալ յերկիր կործանէր. (Յհ. կթ.։)


Հարումն, ման

s.

blow, beating.

· Calfa

NBHL (1)

Ի սաստիկ հարմանէ ընդ միմեանս խաւարեցուցանէ զմիտս. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Հարուստ, րստաց

adj.

powerful, potent;
strong, vigorous;
monied, rich, opulent, fortunate;
much, abundant;
numerous;
long since, remote, old;
— մի, enough, sufficient, much;
— մի ժամ, ժամանակ, log, a long while or time, a great while;
ի — դարուց, many centuries since;
— մի յառաջ, long time before;
յետ — ժամանակաց, long time after;
— միտք, ingenious;
գունդ —, a strong force;
— ձգմամբ, for a long time;
— ինչ ամաց ի վերայ անցելոց, after many years.

· Calfa

NBHL (2)

Նստուցանէր հարուստ խորութեամբ միում թաղեալ. (Յհ. կթ.։ (ուստի Հարստել։))

Հարուստ մի ըստ քաղաքն արտաքս ելին։ Անցանէր հարուստ մի ի քաղաքէն ի կողմն մի հիւսիսոյ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ. 27։ Ագաթ.։)


Հարսանեկան

adj.

nuptial, hymeneal, bridal, spousal;
— զօդ, hymen;
— սէր, conjugal love;
զգեստ —, nuptial robe.

· Calfa

NBHL (1)

Հարսանեկան ղամպարք եւ ջահք շիջանէին. (Լմբ. յովն. (այն է բանն Փիլոնի, որ գրի Հարսնական։))


Հարսանիք, նեաց

s.

wedding, nuptials;
hymen, marriage, union, wedlock;
հանդէս —նեաց, espousals, wedding-feast, nuptial-feast or bridal-feast;
չաստուած —նեաց, Hymen;
ջահ —նեաց, the torch of hymen;
երգ —նեաց, marriage-song, epithalamium;
ճառ —նեաց, discourse on marriage;
հանդերձ —նեաց, wedding garb or garment;
շօթ, բլիթ —նեաց, bride-cake;
օրհնութիւն —նեաց, nuptial blessing;
առագաստ —նեաց, wedding-bed, bridal-bed or marriage-bed;
—նիս առնել, to celebrate a wedding;
չառնել —իս, not to celebrate the wedding;
երթալ ի —իս, to go to a wedding;
գողանալ զ—իս, to be beforehand with one's spouse, *to get some jobs before the wedding-day.

· Calfa

NBHL (1)

Մտանել յերկնաւոր ուրախութիւնն, զոր հարսանիս անուանէ. (Շ. բարձր.։)


Հարսնանամ, ացայ

vn.

to become a bride, to marry, to wed, to be or get married.

· Calfa

NBHL (1)

Յաստուածարեալ հարսնացեալսն ի սուրբս յայտնաբանէ. (Նախ. երգ.։)


Հարսնացուցանեմ, ուցի

va.

to marry, to join in wedlock, to give or take in marriage.

· Calfa

NBHL (2)

Վասն մովսէսի, պօղոսի եւ այլն, ասի, զժողովուրդ կամ զեկեղեցին Հարսնացուցանէր աստուծոյ. հարսնացոյց քրիստոսի. (Լմբ. ովս. եւ Լմբ. սղ.։)

Հաճեցաւ հարսնացուցանել իւր զկաթողիկէ սուրբ զեկեղեցի։ Զեկեղեցի հարսնացուցանէ, եւ ընդ ինքեան միաւորէ. (Զքր. կթ.։ Շ. խոստ.։)


Հարստահարեմ, եցի

va.

to oppress, to subdue by violence, to vex, to molest, to crush, to overburden, to surcharge, to extort, to maltreat;
— զիւր կամս, to persist doggedly, to be obstinately resolved, to be stubborn.

· Calfa

NBHL (1)

Նախանձն յարոյց զկորխ եւ զդադան ի վերայ մովսեսի, եւ ո՛չ թէ հարստահարեցան ի նմանէ. (Լմբ. ժղ.։)


Հարստացուցանեմ, ուցի

va.

to make potent or glorious;
to strengthen, to brace, to fortify;
to make rich, to enrich.

· Calfa

NBHL (1)

Հարստացուցանէր զփայտն ոսկւոյն փառք. (Պրպմ. ՟Ժ՟Ա։)


Հարստացուցիչ, չի, չաց

adj.

enriching.

· Calfa

NBHL (1)

Որ հարստացուցանէ. ճոխացուցիչ.


Հարցական, ի, աց

adj.

interrogative;
magical;
— կէտ, note of interrogation.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր հարցական դնելով զբանն։ Հարցական դնէ զբանս, եւ պատասխանէ այսպէս. (Շ. բարձր.։ Լմբ. առակ. եւ Լմբ. սղ.։)


Հարցանեմ, հարցի

va.

to ask, to inquire, to interrogate, to question;
— ի տեառնէ, to consult the Lord;
— զողջունէ ուրուք, to ask news of, or about some one;
— զումեքէ ի խաղաղութիւն, to salute with gentle words;
— զոք բանիւք բազմօք, to overload with questions.

· Calfa

NBHL (2)

Հարցի ցնա։ Հարցին ցնա։ Զի՞ հարցանես զիս. հա՛րց զայնոսիկ՝ որ լուանն։ Զտէր ամենակալ ոչ հարցիք։ Հարցանել զաստուած։ Հարցանել ի տեառնէ։ Հարցանէր նա նմա ի տեառնէ։ Հարցանել նովաւ յանէն։ Հարցցեն զճանապահէ։ Զի՞ հարցանես զանուանէ իմմէ։ Հարցին զողջունէ նորա։ Հարցանելով եհարց զմէնջ այրն։ Հարցցեն զքէն ի խաղաղութիւն։ Ոչ իմաստութեամբ հարցեր վասն այդոցիկ։ Հարցանելով հարցաւ յաբէլ եւ ի դան։ Իբրեւ հարցաւ ի փարիսեցւոց. եւ այլն։

Տեսանէր զմիտս հարցողացն։ Ոչ բարկացաւ առ հարցողսն. (Ոսկ. յհ.։)


Հարցկութիւն, ութեան

s.

divination;
—ս առնել, to divine, to prognosticate.

· Calfa

NBHL (1)

Դեւն այն՝ զոր ապողոնն անուանէին, որ եւ զհարցկութիւնս առնէր. (Ոսկ. ես.։)


Հարցուած, ոց

s.

demand, interrogation, question;
—ս առնել, մտտուցանել, to ask or address questions, to question.

· Calfa

NBHL (2)

Լուծանէր զհարցուածոյն խնդիր։ Յառողջամիտ հարցուածի. (Պիտ.։)

Մատուցանէր հարցուածս վարդապետին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 42։)


Հարցուկ, ցկաց

s.

soothsayer, conjurer;
sorceress;
այս —, spirit of divination, Pythoness.

· Calfa

NBHL (1)

μάντις vates, hariolus, ariolus. Սուտ պատգամախօս. գուշակ. որ հարցանէ զդիս ի դիմաց խնդրողաց գիտել զբախտս եւ զապագայս. ըղձապատում. իղձ. հմայօղ. կախարդ. դիւթ. վհուկ.


Հարցումն, ման

s.

cf. Հարցուած.

· Calfa

NBHL (2)

Եթէ ի հարցումն բանի կոչիմ, կարկիմ։ Ի քահանայապետին հարցմանէ. (Նար. ՟Ի՟Գ. ՟Ղ՟Գ։)

Յաճախեն զհարցմունս իւրեանց։ Յայնմանէ իսկ ի հարցումն եկին։ Ուստի՞ եկին նոքա յայս հարցումն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 15։ ՟Բ. 10։)


Հացկերոյթ, ութի

s.

cf. Հացկերութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Սովորութիւն էր, յորժամ մեռանէր ոք՝ հացկերոյթ առնել. (Կիւրղ. օրին.։)


Հացկերութիւն, ութեան

s.

good cheer;
banquet, feast;
կոչել ի —, to invite to dinner.

· Calfa

NBHL (1)

Սովորութիւն էր, յորժամ մեռանէր ոք՝ հացկերոյթ առնել. (Կիւրղ. օրին.։)


Հաւալուսն, լսան

s.

pelican;
onocrotalus.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեն զհաւալսան որդեսէր, մինչ չերթալ ի բունոյն բերել որս. եւ ի նեղել ձագուցն՝ սպանանէ կտցով, եւ ապա հանէ արիւն ի լանջացն, եւ առնու ջուր ի բերանն, եւ սրսկէ, եւ պակէ, յետ երեք աւուր, եւ կենդանանան. (Վրդն. սղ.։)


Հաւանական, ի, աց

adj.

persuasible, likely, probable, plausible;
— է, չէ —, it is likely;
unlikely.

· Calfa

NBHL (1)

Հաւանական լինի ի միտս ամենեցուն՝ կենցաղոյս ունայնութիւն։ Զչարն որպէս բարի՝ հաւանական ցուցանէ։ Լիցի հաւանական ստոյգ հայեցողացն. (Լմբ. սղ.։)


Հաւանեցուցանեմ, ուցի

va.

to persuade, to induce to believe, to convince;
to advise, to induce to do.

· Calfa

NBHL (2)

Այնու հաւանեցուցեր զթշնամիսն մեր, եթէ դու ես՝ որ փրկես զմեզ։ Հաւանեցո՛ զկինն հեբրայեցի ուտել եւ ըմպել ընդ մեզ։ Հաւանեցուցին զժողովուրդն, զի խնդրեսցեն զբարաբբայ։ Հաւանեցուցանէին զնոսա կալ մնալ ի շնորհսն աստուծոյ.եւ այլն։

Քան զերծուցանել ի մահուանէ՝ հաւանեցուցանելն արհամարհել զմահ կարի մեծ է. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 9։)