Definitions containing the research անէ : 7071 results

Հայեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to see, to view;
to incline, to dispose to wards;
to apply;
յինքն — զոք, to attract, to draw another's eye on oneself.

· Calfa

NBHL (1)

Հայեցուցանէ առ մահ ձեւ սորա. (Անյաղթ բարձր.։)


Հայթայթանք, նաց

s.

cf. Հայթհայթանք.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ գտանէր ի ձեռին ուրուք հայթայթանք, ընդ անձին իւրոյ ոչ լինէր բաւական գնոյ. (Ղեւոնդ.։)


Հայթհայթանք

s.

invention, expedients, means, shift, device, way;
provisions, food, victuals;
relief, solace;
pretext, subterfuge, pretence;
— կենաց, subsistence, means, necessities of life;
cf. Հնարք.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ գտանէր ի ձեռին ուրուք հայթայթանք, ընդ անձին իւրոյ ոչ լինէր բաւական գնոյ. (Ղեւոնդ.։)


Հայիմ, եցայ, եա՛ց, եա՛

vn.

to look, to give a look, to cast the eyes on, to see;
to look upon, to gaze on, to consider attentively, to look in the face, to observe, to contemplate, to speculate, to weigh well;
to take care;
to concern, to regard;
to have in view, to aspire to, to aim at;
to face, to front, to look on, to overlook;
գեղեցիկ հայելով, handsome, elegant, beautiful, charming;
— ի վեր, to look up;
— ընդ պատուհանն, to peep or look in at the window or through the window;
— գաղտագողի, to look stealthily at;
պշուցեալ — յոք անյագ, to gaze with greedy or devouring eyes at, to stare at;
— յայրատս or յայրատութեամբ, to look at impudently, lustfully, lewdly;
— յոք սիրով, գորովալից աչօք, to look at lovingly or tenderly, to look sweet upon, to cast sheep's eyes on, to ogle;
— խանդաղատանօք, to gaze on dotingly, with fondness, with glistening eyes;
ընդ ակամբ — յոք, to look scornfully at or with contempt;
— մտօք, to contemplate, to muse on;
ոչինչ հայեցեալ ի, in spite of, despite;
մինչդեռ նա այսր անդր հայէր, as he looked about or around.

· Calfa

NBHL (3)

Հայեցեալ տեսանէին։ Հայեցաւ, եւ ետես։ Հայեցաւ, եւ ահա ջրհոր մի։ Հայէիր, մինչեւ հատաւ վէմ։ Աչք քո ուղիղ հայեսցին։ Հայեցեալ յայսկոյս, յայնկոյս, կամ այսր եւ անդր.եւ այլն։

Յայնցանէ որ ի քրիստոս հային՝ ասացեալք. (Գէ. ես.։)

Որ ի սնափառութիւնս հայի՝ եթէ պահէ կամ աղօթէ կամ ողորմութիւնս առնէ, կորուսանէ զամենայն վարձս իւր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 25։)


Հայհոյութիւն, ութեան

s.

blasphemy, swearing;
abuse, slander, scandal, backbiting, defamation.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՅՀՈՅՈՒԹԻՒՆ βλασφημία blasphemia, convitium. որ եւ ՀԱՅՀՈՅԱՆՔ. Հայհոյելն. թշնամանք աստուծոյ, եւ սրբոց, եւ սուրբ հաւատոց. յիշոցք առ մարդիկ. եւ Չարախօսութիւն. անդուռն բերան. լուտնք. անէծք. բամբասանք. եւ Մոլար վարդապետութիւն.


Հայրաբարոյ, ից

adj.

like or resembling his father, following in the steps of his father;
like a father.

· Calfa

NBHL (1)

Հօրն՝ մեծին գրիգորի հայրաբարոյ գտանէր. (Բուզ. ՟Դ. 4։)


Հայրաբուղխ

adj.

proceeded from the Father.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հօրէ իբրեւ յաղբերէ յառաջագայեալ, ծնեալ իբրեւ յականէ, կամ ցօղեալ մեզ յերկնից.


Հայրազեղծ

cf. Հայրախեղդ.

· Calfa

NBHL (1)

πατραλοίας, πατραλώας patris percussor, parricida. Որ զեղծուցանէ զհայր իւր. հարկանօղ կամ սպանօղ հօր իւրոյ, հայրատանջ. հայրատեաց.


Հայրաշարժ

cf. Հայրաբուղխ.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՅՐԱՇԱՐԺ որ եւ ՀԱՐԱՇԱՐԺ. Ի հօրէն երկնաւորէ շարժեալ, այսինքն յառաջագայեալ, ծագեալ, ծննդեամբ կամ բղխմամբ. ուստի որդին ասի ի հօրէ իբրեւ յականէ աղբիւր հայրաշարժ, եւ Հոգին վտակ կամ գետ կամ ծով եւ այլն.


Հայրապետութիւն, ութեան

s.

patriarchate, pontificate.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տանէ եւ ի հայրապետութենէ դաւթի։ Զաբրահամ հայրապետութեամբն բարգաւաճեալ. (ՃՃ.։)


Հայրենատուր

adj.

left by a father, transmitted from the ancients;
paternal, ancestral.

· Calfa

NBHL (1)

Վրթանէս՝ լի հայրենատուր շնորհօք, եւ բանիւ վարդապետութեամբ. (Կաղանկտ.։)


Հայրութիւն, ութեան

s.

paternity.

· Calfa

NBHL (2)

Յաստուծոյ հայրութենէն անցանէ հայրութեան անուն եւ մեզ. (Պիտառ.։)

Բաց ի հայրութենէն, եւ յիսկզբանէն. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Զ։)


Հայցեմ, եցի

va.

to request, to ask;
to entreat, to beg earnestly, to beseech, to implore, to solicit, to pray;
to seek, to search;
— օգնութիւն, to implore aid or succour;
շնորհ —, to entreat a favour.

· Calfa

NBHL (2)

Առնումք զհայցուածսն՝ զոր հայցեմք առ ի նմանէ. (՟Ա. Յհ. ՟Ե. 15։)

Հայցել աղօթոս եւ օրհնութիւնս ի նմանէ։ Հայցել առնուլ զպատանդս ի կայսերէ։ Հայցէին կցորդակից ինքեանց լինել. (Յհ. կթ.։)


Հայցումն, ման

s.

the asking;
exaction;
proof.

· Calfa

NBHL (1)

Մատուցեալ աստուծոյ զաղօթիցն հայցումն։ Յայն յանգէ զհայցումն։ Զհայցումն ի նմանէ ընկալեալ. (Խոսր. ժմ. եւ Խոսր. պտրգ.։)


Հանապազատարած

adj.

always extended.

· Calfa

NBHL (1)

Զաղաղակն հանապազատարած բարձրացուցանէ. (Լմբ. սղ.։)


Հանապազորդ, աց

adj. adv.

quotidian, daily;
continual;
assiduous, frequent;
cf. Հանապազ;
— պատարագ, perpetual sacrifice.

· Calfa

NBHL (1)

Հանապազորդ դիցես ի վերայ սեղանոյ, կամ բացցին դրունք, կամ մատուցանէին զողջակէզս, կամ գրել. (Ել. ՟Ի՟Ե. 3։ Ես. կ ... 11։ ՟Ա. Մակ. ՟Ե. 33։ ՟Ժ՟Բ. 22։)


Հանապազորդեմ, եցի

vn.

to continue, to persevere, to last, to endure;
to frequent;
ոչ —, to discontinue, to interrupt, to cease;
— յաղօթս, to continue instant in prayer.

· Calfa

NBHL (1)

Հանապազորդեալքն ի նոցանէ ծխեն խունկս տեառն. իբր շաբաթաւորք, կարգեալք փոխանակաւ ըստ օրաթուի. (՟Բ. Մնաց. ՟Ժ՟Գ. 10։)


Հանապազօր

adv.

every day, always.

· Calfa

NBHL (1)

Որ հանապազօր զօգնութիւն իւր ոչ առնէր պակաս ի նմանէ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 7։)


Հանգամանք, նաց

s. adv.

condition, quality, state;
kind, species, nature;
details, circumstances, particulars;
attribute, disposition, situation;
way, manner;
model;
proof;
— ժամանակին, actual state of things;
ստիպողական —, emergency;
յամենայն —նս, in any way, at all events.

· Calfa

NBHL (1)

Զհանգամանս ցուցանէ զերթալոյն անդր (յն. (զհարկաւոր պատճառս). Ոսկ. յհ. ՟Բ. 15։)


Հանգանակ, աց

s.

assessment, rating;
club, clubbing, contribution, share, portion;
— հաւատոյ, symbol, creed;
—աւ, in clubbing together;
—աւ կոչունս առնել, to club for a dinner.

· Calfa

NBHL (1)

Արկանէք ոսկի հանգանակ ի քսակէ. յն. միաբան տայք ոսկի. (Ես. ՟Ի՟Զ. 6։)


Հանգանակութիւն, ութեան

s.

reckoning;
subscription.

· Calfa

NBHL (2)

Մի՛ ախորժեսցես զկոչումն նոցա ի չար հանգանակութիւն։ Ի հանգանակութենէ գինարբուացն զգուշացուցանէ. (Լմբ. առակ.։)

Տուրեւառիկ հանգանակութեամբք վաճառաց զբնաւս անկարօտ կացուցանէ. (Պիտ.։)


Հանգէտ

adj.

similar, like, equal, same, conformable.

· Calfa

NBHL (1)

Վանէր զերկրորդն այն ամաղէկ՝ ըստ մովսեսի գոլով հանգէտ. (Շ. տաղ ներս.։)


Հանգոյն

adv. adj.

as, like, after the manner of;
almost, nearly;
cf. Հանգունակ.

· Calfa

NBHL (1)

Հանգոյն գտանէ տէրունական հրամանքն իւր զժողովողիս բանս. (Լմբ. ժղ.։)


Հանգուցանեմ, ուցի

va.

to repose, to give repose, to leave to rest;
to recruit, to relax, to refresh, to ease, to recreate;
to lay, to set, to put, to place;
to finish, to end;
to bury, to inter;
to translate, to remove to heaven;
to make happy, to beatify, to glorify;
— յերկոց տունջեան, to rest from daily labour, to repose.

· Calfa

NBHL (2)

Հանգուցանէր զմարմինն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)

Որ զքրիստոս հանգուցանէր։ Որ հանգուցանեն զկամսն աստուծոյ. (Սարգ.։ Մծբ.։)


Հանգուցիչ, չի, չաց

adj.

giving or procuring rest, reposing.

· Calfa

NBHL (1)

Որ հանգուցանէ. հանգչեցընօղ.


Հանգստարար, աց

adj. s.

comforting, restoring, refreshing, recreating, reviving;
Therapeutae.

· Calfa

NBHL (1)

Ասաց զնոցանէ, թէ կոչին հանգստարարք, եւ կանայք՝ որք էին ընդ նոսա, հանգստարարիթայք. (Եւս. պտմ. ՟Բ. 17։)


Հանգստոց, աց

s.

tomb.

· Calfa

NBHL (1)

Փոյթ լիցի ձեզ շինել զյարկս հանգստոցացդ (այլ ձ. հանգստի սրբոցս)։ Առեալ թագաւորին փայտատ եւ բահ՝ հատանէր դիրս հանգստոցացն (կամ հանգստարանացն) սրբոցն. (Ագաթ.։)


Հանգրիճեմ, եցի

va. fig.

to tuck, turn or truss up;
to take in, to tighten;
— զհանդերձս, to tuck up one's clothes or gown;
— զբազուկս, to turn up the sleeves;
— զմիտս, to retire within oneself, to collect one's thoughts.

· Calfa

NBHL (2)

Հանգրիճել գօտեաւ։ Հանգրիճելն մատուցանէ ոլոքացն զդիւրաւ շարրժմունս. (Փիլ. ել.։)

Ձգէր զկնգուղն իւր եւ հանկրիճէր, եւ սկսանէր սաղմոսել. (Վրդն. առակ.։)


Հանգրուան, աց

s.

lodging, abode, dwelling;
suburb, village, hamlet;
stable;
cattle-shed, sheep-fold;
cf. Կայարան;
— նաւաց, road, roadstead, harbour, port;
— sanctuary, relic.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հանգրուանս եւ ի խորանս։ Ի մակատեղս հօտից, եւ ի հանգրուանս անդէոց։ Բնակիչք հանգրուանի։ Դէմ յանդիման հանգրուանին։ Եկն ի քաղաքս հանգրուանաց։ Ի մէջ հանգրուանացն եւ ոսկեկայ։ Ի հանգրուանէ աւնանայ սահմանք դամասկոսի. (եւ այլն.)


Հանդարտաբարոյ

adj.

good-tempered, peaceful, gentle, mild, meek, affable.

· Calfa

NBHL (1)

Հանդարտաբար խօսել, կամ առնել զպատասխանին։ Հանդարտաբար զ՝ի վերայ դիմելն հատանէր. (Ոսկ. յհ.։)


Հանդարտեմ, եցի

va. vn.

to tranquillize, to appease, to calm;
to render tranquil, to soften;
to be appeased, calmed, tranquillized;
to abate, to be settled, to diminish, to assuage;
to hold one's peace, to keep silence;
to support, to endure, to suffer, to resist, to be able;
— զկիրս, զամբոխեալ միտս ուրուք, to calm the passions, to relieve anxiety.

· Calfa

NBHL (2)

Այն ոք ո՛չ է ի մարդկանէ, որ կարօղ լինէր զնշոյլս լուսոյ ճառագայթիցն այնոցիկ կարել հանդարտել. յն. տանել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 6։)

Ի բերմանէ ընդունայնութեան ողորմութեամբ հանդարտեցուցանես. (Նար. ՟Լ՟Զ։)


Հանդարտեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Հանդարտեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի բերմանէ ընդունայնութեան ողորմութեամբ հանդարտեցուցանես. (Նար. ՟Լ՟Զ։)


Հանդերձ, ից

s.

coat, clothes, garb, attire, wearing apparel;
old clothes;
preparation, show, pomp, magnificence;
— շքեղ, լայն, magnificent, flowing robe;
— առանց խորշխորշանի, garment without folds;
— արքայական, royal robe;
հեծելազն —ք or —անք, riding habit;
— բաղանեաց, bathing gown;
—ք նորք, a suit of new clothes;
— հարսանեաց, wedding garb;
— սգոյ, mourning;
արկանել զիւրեւ — այրութեան, to wear widow's weeds;
ի բաց հանել զ— այրութեան, to put of widow's weeds.

· Calfa

NBHL (1)

Ցնծայ ադամ հանդերձ եւայի, քանզի բարձան անէծքն որ յերկրի. (Գանձ.։)


Հանդերձ

prep.

with, along with, together with;
եղբարբքն —, with his brothers;
— այնու, withal, besides, moreover;
— այսու ամիենայնիւ, all the same, in spite of all that;
after all, however;
— ամենայն թերութեամբքն, in spite of all his faults or defects;
— սոքիմբք, with all that;
at the same time;
այլովքն —, et cetera, etc., and so of the rest, so on, so forth.

· Calfa

NBHL (1)

Ցնծայ ադամ հանդերձ եւայի, քանզի բարձան անէծքն որ յերկրի. (Գանձ.։)


Հանդերձիմ, եցայ

vn.

to prepare oneself, to get ready, to be in readiness, to set about, to fall to, to be about to, on the point of, going to;
to dress, to put on one's clothes, to clothe oneself;
— ի չու, to get ready or prepare for a journey;
—ձեալ էր դարձ առնել ի տուն, he was ready to return, or was on the point of returning home.

· Calfa

NBHL (1)

Յետ աւուրցն այնոցիկ հանդերձեալ՝ ելանէաք յերուսաղէմ. (Գծ. ՟Ի՟Ա. 15։)


Հանդէպ

prep. adv. adj.

before, in face, in presence of, in front, opposite;
against;
ի —, ի —դիպէ, ի —դիպոյ or —պոջ, before, in front;
convenient, fit, proper.

· Calfa

NBHL (2)

Ի հանդիպէ անտի նորա գտանէին հեթանոսք հանգիստ նաւաց իւրեանց. (Եփր. ել.։)

Հանդէպ կացուցանէ նմա եւ զներսէս. (Մեսր. երէց.։)


Հանդէս, դիսի, սաց

s. adv.

feast, public rejoicing;
procession, solemnity, religious ceremony;
pomp, show, display, gala, exhibition, parade, state;
scene, spectacle, show;
arena;
proof, argument, demonstration;
declaration, witness, testimony, evidence;
trial, experience, essay;
exercise, practice;
audit, examination, inspection, investigation;
deed, fact, act;
effects;
fight, assault, combat;
care, diligence;
bravery, great deeds;
account;
review (journal);
—դիսիւ, pompously, solemnly;
համաշխարհական —, exhibition;
— թաղման, burial, funeral obsequies;
— զօրաց, review, muster;
— յաղթանակի, triumphal rejoicings;
— թատրոնական, theatre, spectacle, play;
— առաքինութեան, brilliant action;
— լաւութեանց, shining qualities;
ի — մարտից, among combats;
— առնել, to pass in review, to make a diligent investigation, to examine;
to make a show or display of, to show off, to display, to expose to view, to put or set forth;
to turn to account, to improve;
to exercise, to practise;
— առնել զօրաց, ի —դիսի անցուցանել զզօրս, to review, to muster, to pass in review;
— համարոյ առնել, to examine, to register, to make a numbering or enumeration of;
— առնել քաջութեան, to prove, to signalize one's valour, to signalize oneself by prowess, gallantry, bravery;
— առնել զօրութեան, to use or exert one's power;
— առնել պերճութեան, գիտութեան, to make a show of one's science;
— առնել ի մաստութեան իւրոյ, to display one's wisdom;
— առնել հանճարոյ, to heighten, to set off, to enhance, to give zest to one's parts or talent, to show one's wit, to play the sprightly, ingenious or witty;
ի — ածել, to exhibit, to expose to view, to display, to show off;
to represent, to play, to act;
ի — անցանել, to compete, to rival, to vie with;
to appear;
ի — մտանել, to enter the lists;
to be ranked among;
ի — մատուցանել, to put to the trial, to the test, to prove;
զ— առնուլ, to examine, to prove, to know by experience.

· Calfa

NBHL (3)

Անցանէր ի հանդիսի անդ, ի քսանամենից եւ ի վեր։ Մտին ի հանդէս ըստ ազգաց իւրեանց։ Եղեն ի հանդիսէն իւրեանց քսան եւ երեք հազարք։ Հանդէս նոցա ըստ թուոյ ամենայն արուի։ Արարին հանդէս համարոյ։ Հանդէս արա՛ որդւոցն ղեւեայ։ Հանդէս արարին որդիքն բենիամենի։ Հանդէս արար դաւիթ զօրուն.եւ այլն։

Խոնարհեալ տեսանէր զհանդէս կուսանացն։ Որք զհանդէս նահատակութեան առ բռնաւորսն ցուցին. (Շար.։)

Ժողովեցից ի նոցանէ կաճ ի կարճոյ զախորժակս ձեր զբնաւից հանդէս. (Սամ. երէց.։)


Հանդիպաբլուր

s.

opposite hill.

· Calfa

NBHL (1)

Ելանէ յարեւելից կողմանէ (ի) հանդիպաբլուր. (Ուռպ.։)


Հանդիպեցուցանեմ, ուցի

va.

to cause to succeed or happen;
to apply, to adapt, to suit.

· Calfa

NBHL (1)

Հանդիպեցուցանէ զհայերէն աթութայսն ըստ կարգման սողոբայիցն յունաց. (Փարպ.։)


Հանդիսադիր, դրի, դրաց

s.

agonotheta, gymnasiarch, agonistarch;
president or chief of a ceremony, assembly, combat, show;
*expositor, exhibiter.

· Calfa

NBHL (1)

Ցուցանէ միշտ զհանդիսադիրն հանդիսակից գոլ նոցին. (Երզն. մտթ.։)


Հանդիսակից, կցի, կցաց

s.

companion in an assembly or solemnity;
companion in arms, fellow-soldier, comrade.

· Calfa

NBHL (1)

Հանդիսակից մաքուր մրցանաց նոցա։ Ցուցանէ միշտ զհանդիսադիրն հանդիսակից գոլ նոցին. (ՃՃ.։ Երզն. մտթ.։)


Հանդիսանամ, ացայ

vn.

to enter the lists, to fight, to wrestle, to vie with;
to labour hard, to strive, to endeavour, to try, to attempt;
to signalize or distinguish oneself, to render oneself illustrious, to be celebrated, renowned, to be made public with praise;
to show one's courage or mettle, to figure, to shine;
to assemble at a public festival or ceremony, to celebrate;
քաջայաղթ —, to make stupendous conquests, to do or work wonders;
յաղթող —, to remain victorious;
յաղթող — իրիք, to be victorious over, to be conqueror.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանէք զսատանայ հանդիսացեալ, եւ դուք ոչ հանդիսանայք. (Մանդ. ՟Գ։)


Հանդիսարան, աց

s.

lists, arena;
court of justice;
gallery, saloon;
exhibition;
scene, spectacle.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ ոք արտաքս գտցի ի հանդիսարանէս. (Ոսկ. ի զաքէոս.։)


Հանդիսացուցանեմ, ուցի

va.

to solemnize, celebrate with pomp or display;
to signalize;
to count, to enumerate;
թատերախաղ —, to play, to act, to perform;
անպարտելի —, to render invincible.

· Calfa

NBHL (2)

Հանդիսացուցանէ կրթել ի խաղացման եւ ի դադարման. (Պիտ.։)

Որ զօր ի մարտ հանդիսացուցանէ։ Զբնական սորա արդարութիւնս հանդիսացոյց առաջի աստուծոյ. (Լմբ. սղ.։)


Հանդուրժեմ, եցի

vn.

to suffer, to support, to sustain;
to last, to endure, to resist;
to be able.

· Calfa

NBHL (1)

Չկարէ հանդուրժել, իբր ի փայլականէ ի բաց փախչի. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)


Հանեալ

adj.

taken away;
repudiated;
ի բաց —, exclusively, to the exclusion of, except, but, save.

· Calfa

NBHL (1)

Մակդիր կնոջ արտաքսելոյ ի տանէ առն իւրոյ. ի բաց արձակեալ. դուրս ըրած.


Հանեմ, նի

va. arith.

to draw or pull out, to take away, to abstract, to remove, to displace;
to dislodge;
to rise, to lift up, to carry up;
to divulge, to let out, to publish;
to offer, to present;
to subtract, to take away;
— զքառակուսի արմատ թուոյ, to extract the square root of a number;
— իրաւունս, to do justice to;
— առնուն չար, to defame, to decry, to slander, to belie;
— յաչաց, to cause to lose the favour or affection of;
— յաչաց ժողովըրդեան, to render unpopular;
ի վեր —, to inform of, to discover, to disclose, to reveal, to unveil, to unmask;
— ընդ աշխարհ, to publish, to divulge every where;
ի բանս —, to delude, to beguile, to seduce, to betray, to deceive;
յինքն —, to appropriate to oneself, to take possession of, to assume wrongfully;
— ինչ յոք, to ascribe, to attribute, to impute;
— յոք զպատճառս ամենայն չարեաց, to accuse of every evil;
— յոք զիմն, to apply to;
ի բաց —, to exclude;
to scatter;
to send back or away, to dismiss, to discharge;
— բռնի or բռնաբար, to extort, to wrest, to seize by force, to take by violence;
— յարմատոց, to root up, to extirpate;
*— զթեփ, to scale;
to pearl or decorticate seed;
— զվրէժ քինուն or — զփոխարէն չարեացն, to avenge oneself, to be revenged;
to turn the tables upon;
— օգուտ, to turn to account, to profit by, to derive benefit from, to avail oneself of, to improve;
— հետեւանս, to desume a consequence;
— զոք ի ձեռս ուրուք, to give, to deliver up;
— զօրս, to levy soldiers, troops;
— աւուրս, զգիշերն, to pass the days, the night;
— աւուրս բազումս, to remain a long time;
— ի ժառանգութէնէ, to dispossess;
— յայլ լեզու, to translate into;
— ողջակէզ, to sacrifice;
— լեզու, to put out one's tongue;
to loll out one's tongue;
վիճակ —, to draw, to cast lots;
— զկարասիս, to unfurnish, to strip;
— զկինն, to repudiate;
— կանանց զյօնսն, to paint one's eyebrows;
— զջուր, to draw water, to draw up, to fetch up;
— ի նաւէ, to disembark;
to land, to set on shore;
— ճանապարհի, դրան, to lead to, to run into, to abut or end in;
— առ ոք, to present, to introduce;
— զսուրն ի պատենից, to unsheathe;
— ընդ սուր, to put to the edge of the sword;
— զհոգին, to give up the ghost, to expire, to die;
— զօրհնութիւն, to bless, to praise;
հա՛ն զիս աստի, take me out of this.

· Calfa

NBHL (12)

Հանել ի տանէ, կամ ի բանտէ, յերկրէ եգիպտացւոց, յատենէ, յերեսաց երկրէ։ Եհան առ նոսա զշմաւոն։ Հանել յանապատ, ի հանգիստ։ Հանել ջուր։ Հանել զմարգարէն ի գբոյ անտի։ Եհան զնոսա մինչեւ ի բեթանիա, ի լեառն մի բարձր, եւ այլն։ Հանել կօշիկ յոտանէ։ Հանել ի գանձէ զնոր եւ զհին։ Հանցէ երկիր շունչ կենդանի։ Հանել ի կառս։ Հանել ի խաչ, եւ այլն։

Գուցէ հանցես զդստերս քո յինէն։ Հանել զնա ի գլխոյն եփրեմի, զջրհորն (ի ձեռաց յակոբայ). յինէն զնախատինս իմ. հարկս ի կողմանցն ասորւոց։ Հարկահանք հանին հարկս թագաւորի։ Հանցես քեզ հարկս ի դամասկոս։ Հանել ի տէրութենէ։ Հանէ զիս ի թշնամեաց իմոց, եւ այլն։

Բռնութեամբ յինէ հանել կամէին։ Այսրէն յիս հանէի։ (Փարպ.։)

Բանս հանել ի նմանէ. (Նանայ.։)

Դարձեալ անդրէն ի սկիզբն հանէ զբանն. (Ոսկ. ես.։)

Հանել համբաւ չար զերկրէն։ Անուն չար հանիցէ զնմանէ։ Հանիցեն անուն չար զձէնջ. (Թուոց. ՟Ժ՟Դ. 37։ Օր. ՟Ի՟Բ. 14։ Ղկ. ՟Զ. 22։)

Հանէին ընդ սուր զբազումս։ Հանին ընդ սուր յոլովս. (Փարպ.։ Արծր.։)

Աւուրս բազումս հանէին անդ. (Գծ. ՟Ի՟Է. 14։)

Հանէր զգիշերն ի գլուխ յաղօթսն աստուծոյ. (Ղկ. ՟Զ. 2։ Շար.։)

Ճանապարհին՝ որ հանէ ի բեթելայ ի սիկիմ։ Եկին մինչեւ ի դուռն երկաթի, որ հանէր ի քաղաքն. (Դտ. ՟Ի՟Ա. 19։ Գծ. ՟Ժ՟Բ. 10։)

Հանէ ի գլուխ զանիրաւացն յանցանս. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 31։)

Զմոգուցն զայրոյցսն, ուստի խաբեցան, ընդ անմեղ մանկտին հանէր. (Շ. մտթ.։)


Խրտուցանեմ, ուցի

va.

to scare, to startle;
to scaro or fright away.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ իւր միայն խնդրէր զպաշտօնն, վաղվաղակի խրտուցանէր զպաշտօնեայս իւր. (Եզնիկ.։)


Խցարգել

adj.

retired, lone, lonely, solitary.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքէին արս որս յեղբարց ի սպասաւորութիւն առ ի պէտս վանիցն. (Զի եւ այլ խցաւորացն հոգս տանէին. Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Խցաւոր

cf. Խցարգել.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքէին արս որս յեղբարց ի սպասաւորութիւն առ ի պէտս վանիցն. Զի եւ այլ խցաւորացն հոգս տանէին. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)