Definitions containing the research անէ : 7071 results

Ծերութիւն, ութեան

s.

old age;
ալիք ծերութեան, ալեւորեալ —, great age, extreme old age;
decrepitude;
ի— խոնարհել, to be getting old;
ի խոր — հասանել, to attain an advanced age;
մեռանել ի բարւոք ծերութեանմ to die in a happy old age.

· Calfa

NBHL (1)

Ամաչեա՛ ի ծծերութենէ պահոց. իմա՛ ի հնութենէն՝ ի սկզբանէ անտի աշխարհի։


Ծիածան, ի, աւ

s.

rain-bow, iris;
halo.

· Calfa

NBHL (2)

ἷρις iris (իբր Ծիր ածեալ, ածօղ. եւ այն՝ որպէս ծիրանազարդ) որ եւ կոչի ԳՕՏԻ ԱՐԱՄԱԶԴԱՑ. եւ ըստ սուրբ գրոց՝ ԱՂԱՂՆ ԱՍՏՈՒԾՈՅ. Կամար սքանչելի եւ բազմագունի երեւեալ յօդս յընդհանրմանէ ճառագայթից արեգական ի ցօղագին ամպս. Ծիրանի գօտի, կանանչ կարմիր գօտի, երկան գօտի, անանակ ՝ (որպէս թէ աղեղնակ).

Որպէս ի յօդդ բազում լինին փայլմունք յարեգականէ եւ կամ ի լուսոյ, զոր ծիածանդ կոչեմք. որոյ էութիւն ոչ գոյ։ Ծիածան ասի բակն, որ զարեգակամբ։ կամ ամպ զլուսնիւ պարագայի. (Հին բռ.։)


Ծիծաղական, ի, աց

adj.

laughable;
pleasant;
ridiculous;
laughing.

· Calfa

NBHL (1)

ծով՝ հանդարտ եւ հեզ շարժմամբ ծիծաղական զինքն ամենեցուն ցուցանէ։ (Դաշտք ծաղկաւետք) զինքեանս խնդամտաբար եւ ծիծաղական անցաւորացն ցուցանեն զանազան եւ երփն երփն գունաւորութեամբն. (Սարգ. յկ. ՟Բ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ.) (որպէս եւ ծաղիկն է իբր ծաղիկ, ծիծաղիկ)։


Ծիծաղիմ, եցայ

vn. fig.

to smile, to laugh;
to laugh at, to scoff, to deride, to mock;
to look pleasant, to smile, to laugh;
ընդ քիմս —, to laugh constrainedly;
— ընդ միտս, to laugh in one's sleeve;
մեղմ —, to titter;
— յանդէպս, to giggle;
բարձրաձայն —, to burst out laughing, to laugh out;
— յոյժ յոյժ, յանչափս, to burst, to split ones sides with laughing, to choke with laughter;
չիք ինչ —ղելոյ, there is nothing to laugh at;
եւ —ղեցան յոյժ, and they burst out laughing;
անդ ծիծաղէր լիութիւն եւ գեղեցկութիւն, the whole country laughed with fertility & beauty.

· Calfa

NBHL (1)

Ծովն ի միջի իմ ծածանէր, քաղցրիկ օդովըն ծիծաղէր. (Շ. եդես.։)


Ծիծեռն

cf. Ծիծառն.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԾԻԾԱՌՆ. իսկ ռմկ. ծիծեռնիկ կամ ծծռնիկ ասի Անիւ, ընդ որ ձգի լար կամ պարան, զի հանէ զձայն որպէս ծիծառն. մագարա։


Ծին, ծնից, ծնոնք

s. fig. anat.

birth, delivery;
after-birth;
origin, source, rise, birth;
ovarium;
ի ծնէ, by birth;
from one's birth;
կոյր ի ծնէ, born-blind, blind from his birth;
զծնէ կաղն դնացուցանել, to cause the bornlame to walk;
*mole;
*patch.

· Calfa

NBHL (3)

Զամարայնոյն ցուցանէ կատարելագոյն ծնունք. (Պիտ.։)

Յորժամ իջանէ սերմն ի յառաջակողմն ամանոյն, որ կոչի ծին, յայնժամ լինի արու. (Ոսկիփոր.։)

Զծնէ (այսինքն զ՝ի ծնէ) կաղն գնացուցանէր. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)


Ծիրանածաւալ

adj.

purple-coloured.

· Calfa

NBHL (1)

Ուստի ծիծանին ծաւալի, այսինքն ելանէ ներկն ծովու ծիրանի. եւ Երփն երփն ծածանեալ.


Ծիրանավաճառ, աց

s.

vendor of purple or of purple stuff;
dealer in apricots.

· Calfa

NBHL (4)

Կին ոմն՝ անուն լիդիա՝ ծիրանավաճառ (կամ ծիրանեվաճառ, կամ ծիրանէվաճառ). (Գծ. ՟Ժ՟Զ. 4։)

Դանիէլ մանուկ ... եւ ծիրանէվաճառն՝ խանթի տիկին. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 18։)

Կինն ծիրանավաճառ (կամ ծիրանէվաճառ) ի խանութ նստէր. (Բրսղ. մրկ.։)

անապատ գեղեցիկ պարարեալ ի բանէն իմա՛ ինձ զթեկղ եւ զծիրանէվաճառ կինն, եւ որք նման սոցին. (Լմբ. սղ.։)


Ծիրանափառ

cf. Ծիրանաւոր.

· Calfa

NBHL (1)

Ծիրանափառ զարդու շքեղացուցանէ. (Շ. մտթ.։)


Ծիրանեգոյն

cf. Ծիրանագոյն.

· Calfa

NBHL (1)

Ծիրանագոյն ներկանէին (արեամբ). (Երզն. լս.։)


Ծիրանի, նւոյ, նեաց

adj. fig.

s. zool. purple-fish, Venus-shell;
purple;
purple clothes, stuffs;
imperial dignity;
cf. Ծիրանագոյն, — Տիւրոսի or Ծուրայ, Tyrian purple;
—ս արկանել, to be clad or clothed in purple, to assume the purple;
to assume the imperial dignity.

· Calfa

NBHL (2)

Բոց ծիրանի ի դուրս ելանէր. (Լաստ. ՟Ժ՟Զ։)

Միագոյն եւ նոյն անձրեւ մատուցեալ ի վարդ կարմիր երփն հարկանէ, եւ ծիրանի զմանուշակն երեւեցուցանէ. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)


Ծիւրեմ, եցի

va.

to debilitate, to weaken, to extenuate, to emaciate, to consume, to make lean or hectic.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմին (մեռեալ) ծիւրէ անցանէ. յն. ծորի. ῤεῖ defluit.


Ծխահանք, նաց

s.

chimney;
chimney-flue, funnel, shaft;
մաքրիչ —ի, chimney-sweeper;
յարդարիչ —ի, chimney builder or repairer;
պահպանակ —ի, fire-screen;
մաքրեք զ—, to sweep, to clean a chimney.

· Calfa

NBHL (1)

θύρωμα (որ է դռնակ, դուռն. եւ մուտք). Ծխնելոյզ. ծխական. ծակ՝ որ ի դուրս հանէ զծուխս, եւ զգոլորշիս. մխանք.


Ծխաշունչ

adj.

smoking, fuming;
— ի քրտանէ, reeking with perspiration;
— յետս ձգել զսուսերն, to withdraw the reeking sword.

· Calfa


Ծծեմ, եցի

va.

to suck, to imbibe;
to suck up, to absorb;
— զօդ, to breathe the air;
թուղթդ ծծէ, this paper blots.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ սողոմոնեան տզրկին առ սկսաւ՝ զարիւնս նոցա ծծէին։ Զի թերեւս առցեն տիչ ի նմանէն ըստ բարուց տզրկի առ ի ծծել զարիւն նորա (կեղեքելով զինչս). (Յհ. կթ.։)


Լեւիաթան, այ

s.

leviathan.

· Calfa

NBHL (1)

Յահագին գազանէն լեւիթանայ. Լեւիաթան մեծն խաղայ նովաւ. (Վրդն. ծն. եւ Վրդն. սղ.։)


Լի, ոց

adj. adv.

full;
superabundant, copious;
fully, completely, thoroughly, entirely;
perfectly;
լի առնել, to fill, to load, to heap;
զբազում լսելիս լի արար բանն, many have heard him;
լի լինել, cf. Լիանամ;
լի եւ լի, cf. Լիուլի;
լի ափով, ձեռօք, by handsful, profusely, generously;
լի աւաբաւ, loaded with booty;
լի փառօք, covered with glory;
լի աւուրք, full of years, old;
լի մտօք, sensible, judicious, wise;
լի երախտագիտութեամբ, full of gratitude, of affection, of faults;
զաւուրս տասն լի, ten entire days;
լի կատարեալ, բովանդակ, perfectly full, entire, complete, perfect, cf. Լիակատար;
լուսին լիով լուսով նկարեալ, full moon;
բաժակ գինի լի արկանել, a glass of wine full to the brim;
լի զհասակ մարմնոյն ունել, to be adult, to arrive at man's estate;
լի են բերանք նոցա ծաղու, they are full of laughter, of merriment;
լի ասացեր, you are quite right.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ օտարք եւ խոտեալք ... լի եւ լի հրաժարեսցուք ի նոցանէ. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 25։)


Լիալիճ

cf. Լայնալիճ.

· Calfa

NBHL (1)

Լիալիճ աղեղն ի նմանէ գեղապարիւր մարդոյն. (Կաղանկտ.։)


Լիակատար

adj. adv.

plenary, full, complete, absolute;
perfectly, entirely, fully;
— իշխանութիւն, absolute power, full authority;
— իշխանաւոր, a plenipotentiary;
— ներողութիւն, plenary indulgence.

· Calfa

NBHL (1)

Յաստուածակոյս կողմանէն ամենայն ինչ հաստատուն եւ լիակատար է. (Լմբ. հանգ.։)


Լիաձիգ

adj.

skilful in archery;
well-bent (bow).

· Calfa

NBHL (1)

Սիրո թշնամաց ի լիաձիգ աղեղանէ թագաւորին քո չարչարեցաւ. (Լմբ. ովս.։)


Լիանամ, ացայ

vn.

to be full, to abound;
to be filled with, to be satiated.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ նա սովեալ՝ կարօտի ի նոցանէ լիանալ. (Լմբ. ժղ.։)


Լիացուցանեմ, ուցի

va.

to fill up, to fill with;
to satiate, to fill to overflowing, to load with;
to satisfy;
to perfect, to finish, to ultimate.

· Calfa

NBHL (2)

Սերմանել զերկիր, եւ զհասարակաց պէտս լիացուցանէ. (Խոսր.։)

ԶԶօրութիւն հացի բառնայ, որ ոչ լիացուցանէր բանիւք զլսօղսն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 26։)


Լիզանեմ, լիզի

va.

to lick;
to lap;
to devour, to consume;
to destroy, to annihilate.

· Calfa

NBHL (1)

Արդ լիզանէ ժողովուրդս զամենայն՝ որ շուրջ զմեօք են, որպէս լիզանէ արջառ զդեղ դալար ի դաշտի. (Թուոց. ՟Ի՟Բ. 4։)


Լինելոց

adj. s.

future, coming, inevitable;
the future, time to come.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսանէ զամենայն զեղեալսն, եւ զլինելոցն, եւ զոր ենն. (Շ. ընդհանր.։)


Լինիմ, եղէ, լեր, եր, լեալ

v. aux. to be;
to exist, to live;
to consist;
to become, to turn, to make one's self;
to happen, to take place, to occur, to chance;
to come to pass;
— առն, to marry, to be married, cf. Ամուսնանամ;
— ընդ կնոջ ընդ միմեանս, to have commerce with, to be in intimate relation with;
— ընդ ումեք, to stay with, to live together;
— ուրեք, to sojourn;
to dwell;
— բերկրութիւն ուրուք, to be the joy or happiness of;
— այր, to become a man, to arrive at man's estate;
— քահանայ, to be ordained priest;
զի՞նչ լինիցի ընդ իս, what shall I do ? what will become of me ? ի ցնծութիւն եւ ի հիացումն եղեւ աշխարհի, he was the glory and admiration of the whole world;
են նորա երկու որդիք, he has two sons;
իցեն այսոքիկ որպէս եւ են, whatever it may be;
քաւ եւ մի լիցի, God forbid ! արանց եւ կանանց լինէին, they married and were given in marriage;
որ ինչ լինելոց է եղիցի, happen what may ! ողջ լիք or լերուք, adieu! good bye! farewell!

· Calfa

NBHL (2)

Ի սոցանէ ասեն լեալ զնահապետութիւնս մանաւազեանց։ Զանգեղ տունն ասէ ի պասքամայ ումեմնէ հայկակայ թոռանէ լինել։ Զմանկունս թողուլ անթլփատս յորժամ լինիցին. (Խոր.։)

Զբարիս՝ որ ի նմանէ լինելոյ էր առ նոսա. (Շ. մտթ.։)


Լիսեռն, լսռան, լսռանց

s.

axle-tree;
whirl put to a spindle;
shin or shin-bone, the tibia.

· Calfa

NBHL (2)

Ողնայարական ուղղաւն ի սմանէ լսռունք ստեղծեալ. (Պղատ. տիմ.։)

Ի փայտէն յայնմանէ կանայք զլիսռունս առնէին. (Բառ. ստեփ. լեհ.։)


Լիր, լրի, իւ

s.

fulness, plenitude;
— արկանել, to fill a ditch;
լրիւ իւրով, totally, entirely, completely;
ապականել զերկիրն լրիւ իւրով, to lay waste the land;
to desolate the land in the fulness thereof;
Տեառն է երկիր լրիւ իւրով, the earth is the Lord's and all that therein is.

· Calfa

NBHL (1)

յարեւելից կողմանէ քաղաքին լիր արկեալ՝ մեծացոյց զքաղաքն։ Լիր արկեալ միջի տեղւոյն՝ խառնէր ի քաղաքն։ Սա արկ լիր անջրպետութեան, որ ընդ քաղաքն եւ ընդ մեհեանն արամազդայ էր. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Լիւղ

cf. Լող.

· Calfa

NBHL (1)

Ի վերայ մկանացն ի լիւղ անցանէր ընդ գետն եփրատ։ Անկեալ էր (ի ծով), եւ ի լիւղ երթայր. (Ագաթ.։ Ոսկ. ՟ա. կոր.։)


Լլկանք, նաց

s.

vexation, torment, oppression, ill usage;
anguish, sorrow, affliction, trouble.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտել զամպարշտի զուրախութիւն, եւ զլլկանս եւ զծփանս։ Ո՞ կացուցանէր ի վերայ մտաց իմոց լըլկանս. (Ժղ. ՟Է. 26։ Սիր. մերթ. ի խորշակէ. Եզնիկ.։)


Լծորդութիւն, ութեան

s. ast. gr.

conjunction, yoke, union;
conjunction of two planets, syzigy;
conjunction.

· Calfa

NBHL (1)

Լծորդութիւն ասի, յորժամ ելանէ մինն (ի լծորդ տառից) ի լծոյն. եւ մտանէ ընկերակիցն՝ բառնալով զլուծն. որպէս բենն զմենի, կամ մեն զպէի. նոյնպէս եւ այլքն կարգաւ. (Մագ. քեր.։ որպէս եւ Երզն. քեր. եւ Նչ. քեր. ճոխագոյն։)


Լկտեցուցանեմ, ուցի

va.

to render impudent, obscene, filthy.

· Calfa

NBHL (1)

Արբցու՛ք չափով գինի, զի գուցէ լկտեցուցանէ զաւելի ըմպօղսն. (ՃՃ.։)


Լկտիք, տեաց

s.

litter;
sedan-chair.

· Calfa

NBHL (1)

Ի լկտիս նստիս սպիտակօք ջորւովք ելանէ. (Ոսկ. եփես. ՟Ի։)


Լոգարան, աց

s.

hath;
bathing-place;
lavatory;
cf. Լոգանք.

· Calfa

NBHL (1)

Անլուայ ոտիւք, եւ առանց լոգարանաց ոչ մտանէին ի բակս մեհենիցն. (Երզն. մտթ.։)


Լող

s.

swimming;
flying;
— քար, stone-roller;
ի — անկանել, to swim, to take to the water, to jump into the water;
արկանել —, to set floating, to float, to launch;
ի —, by swimming;
ի — հատանել անցանել, to swim over, or across;
ի — հասանել ի ցամաք, to swim to the shore;
ի — երթալ, to swim to, to swim beyond.

· Calfa

NBHL (1)

ի լող անկեալ հասանէր առ նա. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 41։)


Լոյսիջոյց երդք

sn.

sky-light;
garret window.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զլոյս իջուցանէ. լուսանցոյց. լուսամուտ. պաճա.


Լորձ, ոյ

s.

saliva, spittle, slobber, slaver, drivel;
լորձունս ծորեցուցանել, to slaver, to slabber, to drivel.

· Calfa

NBHL (3)

Ծորեցուցանէր զլորձունս իւր ի վերայ մօրուաց. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Ա. 13։)

Ի լորձն, որ իջանէ ի կըտրցացն, մժղուկք ժողովին. (Համամ յովէդ.։)

Ի կըտցացն իջանէ լորձն. եւ այնու կերակրի։ Լորձամբ կլցէ։ Ընդ բերանն ասի լորձոյն. (Վանակ. յոբ.։)


Լորձն, ձին, ձունք, ձանց

cf. Լորձ.

· Calfa

NBHL (3)

Ծորեցուցանէր զլորձունս իւր ի վերայ մօրուաց. (՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Ա. 13։)

Ի լորձն, որ իջանէ ի կըտրցացն, մժղուկք ժողովին. (Համամ յովէդ.։)

Ի կըտցացն իջանէ լորձն. եւ այնու կերակրի։ Լորձամբ կլցէ։ Ընդ բերանն ասի լորձոյն. (Վանակ. յոբ.։)


Լորձնային

adj.

salival.

· Calfa

NBHL (1)

Լորձային այն թանձրութիւն ի դուրս ելանէ ի ձեռն ելից շնչոյն։ Ի ձեռն բերանոյն եւ ըռնգանցն սիրտն զլորձնատեսակն իշնչելոյն ի բաց մղէ. (Նիւս. կազմ. եւ Նիւս. բն.։)


Լորձնատեսակ

cf. Լորձնային.

· Calfa

NBHL (1)

Լորձային այն թանձրութիւն ի դուրս ելանէ ի ձեռն ելից շնչոյն։ Ի ձեռն բերանոյն եւ ըռնգանցն սիրտն զլորձնատեսակն իշնչելոյն ի բաց մղէ. (Նիւս. կազմ. եւ Նիւս. բն.։)


Լուացաջուր, ջրոյ

s.

dishwater, slops, suds;
filth, dirt.

· Calfa

NBHL (1)

Խողովակ ողջակիզացն, ուր զարիւնն եւ զլուացջուրն արկանէին. (Նչ. եզեկ.։)


Լուացան ջուր

cf. Լուացաջուր.

· Calfa

NBHL (1)

Խողովակ ողջակիզացն, ուր զարիւնն եւ զլուացջուրն արկանէին. (Նչ. եզեկ.։)


Լուացարան, աց

s.

towel;
linen napkin;
cf. Լուարան.

· Calfa

NBHL (2)

Լուացարանն՝ ըստ քահանայապետիցն, ուր նախ սրբեալք՝ ապա մտանէին ի սրբութիւնն. (Լմբ. պտրգ.։)

Առեալ սպասաւորին ի լուացարանէն ջուր եբեր նմա։ Բերէին զնա յեկեղեցին, եւ դնէին լուացարան, եւ լուանային զձեռս ամենայն եղբարքն ի լուացարանն, եւ արկանէին զջուր լուացարանին ի վերայ նորա. (Վրք. հց.։)


Լուացումն, ման

s.

washing, bathing;
ablution.

· Calfa

NBHL (1)

Առնոյր զջուր լուացման սրբոցն, եւ արկանէր զիւրով մարմնովն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Լուծ, լծոց

s. fig. mar. ast.

yoke;
pair, couple;
լուծք եզանց, yoke of oxen;
լուծ կշռոց, pair of scales;
beam of a balance;
բառնալ ինչ ի լուծ կշռոց, to weigh with scales;
—ք, a pair;
— —, in pairs;
լուծ իմ քաղցր է եւ բեռն իմ փոքրոգի, my yoke is easy and my burden light;
աունուլ զլուծ կրօնաւորական կարգի, to take the cowl (monk), to take the veil (nun), to pronounce the vows, to become a monk or nun;
մտանել ընդ լծով ամուսնութեան, to bear the yoke of matrimony;
ընդ լըծով արկանել, to place under the yoke;
to subject, to reduce to slavery;
խոնարհել ընդ լծով, to bend under the yoke;
to submit tamely to slavery;
ընդ լծով կալ, ընդ լծով ծառայութեան մտանել, to pass under the yoke, to become a vassal, or tributary;
լուծանել, բառնալ զլուծ, to unharness;
to take off the yoke;
ընկենուլ, թօթափել, նշկահել զլուծ, ի բաց ընկենուլ զլուծն, to throw off the yoke, to slip the collar;
զերծանիլ ի լծոյ, to be freed;
yoke, subjection, slavery, bondage;
yoke;
libra, the balance (sign of the zodiac).

· Calfa

NBHL (1)

լուծեաս զլուծ նորա ի պարանոցե քումմէ։ Բարձցի լուծ նորա ի պարանոցէ քումմէ, եւ խորտակեսցի լուծն յուսոց ձերոց։ Բարձաւ լուծն հեթանոսաց յիսրայէլեան տոհմէ անտի։ Ընկեսցուք ի մէնջ զլուծ նոցա։ Մի միւսանգամ ընդ ծով ծառայութեան մտանէք.եւ այլն։


Լուծանեմ, լուծի

va.

to untie, to unyoke, to unchain, to unbind, to undo, to loose;
to dissolve, to decompose, to break;
to resolve, to decide;
to temper;
to dilute, to soften;
to unfold, to develope;
to dissipate, to disperse;
to melt, to dissolve;
to explain;
to analyse;
to change;
to violate, to infringe;
լուծանել զերկունս, to free from the pains of labour, to cause to bring forth;
լուծանել զերկունս նորա, to be born of her;
լուծանել զքաղց, զքերան, to breakfast, to take refreshment;
լուծանել զպահս, to break one's fast;
լուծանել զոք ի կենցաղոյս, to take away a perso's life, to kill, to slay, to murder;
լուծանել զկեանս աշխարհիս, զկեանս իւր, զկենցաղ մարդկան, to end one's days, to depart this life, to cease to live, to die;
լուծանել զմեղս, to absolve, or remit sin;
լուծանել զդատակնիք, to annul a sentence;
լուծանել զօրէնս, to violate the laws, to transgress;
լուծանել զշաբաթս, to break the sabbath;
լուծանել զխաւար, to shed a light in the darkness, to make darkness light;
վրէժս լուծանել, to be punished;
լուծանել զլեզու, to untie, to cause to speak;
լուծանել զամուսնութիւն, to dissolve a marriage;
լուծանել զարգանդ կուսին ի պղծութիւն, to deflower, to violate;
լուծանել զսէրն հայրենի, to act in disregard of paternal love;
լուծանել զքուրձ, to open a sack;
լուծանել զորովայն, to loosen, or move the bowels;
to purge;
զարժանին պատուհաս ելոյծ զյանցանացն, he met with the punishment his crimes deserved.

· Calfa

NBHL (11)

լուծանել զքրտունս, զբիծ մեղաց, զանէծս կամ զկարիս հիւանդաց, զվիշտս, զանկարգութիւն, զվճիռ դատապարտութեան. (Յճխ. ՟Բ։ Շ. մտթ.։ ՃՃ.։ Սարգ. եւ այլն։)

Լուծաւ բռնութիւն նորա յորդւոց մարդկանէ, որ տիրէր մեղօք. (Յճխ. ՟Բ։)

Շաբաթէ ի շաբաթ լուծանէր զբերան բանջարով. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Որ ոք լուծցէ մի ինչ ի պատուիարանացս յայսցանէ. եւ այլն։ որ հայի ի ՟Ա նշ. որպէս եւ Լուծանել զշաբաթ, զօրէաս, զերդումն, զհաշտութիւն, եւ այլն։

Վասն անձանց տղայոց, որ լուծանէին ի սովոյ. (Ողբ. ՟Բ. 19։)

Զի այնու լուծանէ նա զձեռս արանց պատերազմողաց։ Լուծաւ լքաւ անկաւ։ Լուծեալ լքեալ ի զօրութենէ իւրմէ։ Մի՛ լքանիր ի խրատու տեառն, եւ միլուծանիցիս յանդիմանեալ ի նմանէ. (Երեմ. ՟Լ՟Ը. 4։ ՟Ա Մկ. ՟Թ. 7։ ՟Բ Մկ. ՟Ժ՟Բ 18։ Առակ. ՟Գ. 11։ եւ 21։)

Լուծանէին լքանէին. (Խոր. ՟Բ. 42։)

Աւետեացն արժանի լինել յետ զկեանս աշխարհիս լուծանելոյ։ Ի խորին ծերութիւն լուծանէ զկեանս իւր։ Ի խաչի լուծանելոց է զկեանս իւր. (Յճխ. ՟Ժ՟Զ։ Լաստ. ՟Բ։ Սարգ. ՟բ. պ. ՟Բ։)

Մեծապէս խնդութիւն է ինձ, զի վաղվաղակի լուծայց ես յանօրէն եւ յամբարիշտ աշխարհէ աստի յայսմանէ. (Բուզ. ՟Ե. 24։)

Ի կռուի ի պարտութիւն մատնեալ. եւ յիրանցն եւս լուծանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Զի նա ինքն մտցէ լուծցի որպէս առ մարիամ, եւ ապա լուծցին նոքա (ի տունս)։ Անդ լուծաւ, եւ ննջեաց յակոբ։ Եկն լուծաւ աստուած ի վերայ միոյ ի նոցանէն։ Եմուտ (բանն) ընդ ունկն (կուսին), լուծաւ յարգանդի։ Թէպէտեւ մարդկութիւն նորա ի տան շմաւոնի բազմեալ էր, սակայն աստուածութիւն նորա ի միտս շմաւոնի լուծեալ էր (որպէս սրտագէտ). (Եփր. համաբ. եւ Եփր. ծն.։)


Լուծիչ, չի, չաց

adj. med.

solvent, dissolving;
opening, laxative, purgative.

· Calfa

NBHL (1)

Լուծանօղ. որ լուծանէ (ըստ ամենայն նշ)


Լուծումն, ման

s.

solution;
decomposition, resolution, dissolution, dispersion;
explication, discovery, explanation;
dilution;
liquefaction;
fluidity;
abolition;
infraction, infringement, violation;
fainting;
— ամուսնութեան՝ ժողովոյ, dissolution of matrimony;
dissolving of an assembly;
— որովայնի, diarrhoea, looseness, flux;
— կենաց, death;
— սառնամանեաց, thaw.

· Calfa

NBHL (2)

Լուծումն ինձ ի կնպնրանէն լիցի. (Յհ. կթ.։)

Երկնչիմ իպնտուիրանաց քոց լուծանէ։ Թո՛ղ զլուծումն հրամանին։ Թլփատութիւն առնելն (իշաբաթու՝) լուծումն էր օրինաց. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։ Շար.։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 3։)


Լուղ

cf. Լող.

· Calfa

NBHL (2)

Ի իուղ (կամ իլիւղ) անցանէր ընդ եփրատ. (Խոր. ՟Բ. 76։)

Ի լուղ անցանէր (ընդ կուր գետ). (Կաղանկտ.։)


Լուսաբուղխ

adj.

that sheds light, luminous.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգեշահ եւ ի լուսաբուղխ աղբերէն յայնմանէ լցցուք զսիրտս մեր. (Վրք. հց. ՟Ա.)


Լուսամուտ

s.

any opening to admit light;
sky-light, window, casement, dormer-window.

· Calfa

NBHL (3)

Մուտ լուսոյ. լուսանցոյց. պատուհն, կամ երգ, ընդ որ լոյսն եւ շողն մտանէ ի ներքս ի տունն.

Լոյս եւ շող յարեգակնէ իջանէ, մտանէ ընդ ամենայն երգս եւ ընդ լուսամուտս. (Կանոն.։)

Պատուհանս ի կողմանէ ոչ եթող, այլ ի ձեզուանէ երգս լուսամուտս. (Վրդն. սղ.։)