honour, token of esteem, homage, glory;
respect, veneration, reverence, regard, consideration;
honours, preferments, dignities, degrees, offices, titles;
testimonial, prize, gift, presentation;
խոստումն պատուոյ, word of honour;
լեգէոն պատուոյ, Legion of honour;
— արքունի, diploma of merit;
ի —, in honour of;
պատուով, honourably;
լի պատուով, loaded with honours;
ի — հասանել, to rise to dignities;
ի պատուի լինել, to be in honour, in consideration;
ի — առնուլ, բազում պատուովք պատուել, to load with honours, to pay great honours to, to raise to the highest honours;
to set one up upon the pinnacle of glory, to raise one up to the skies;
ի մեծի պատուի լինել, to be raised to the highest pitch of fortune;
— անձին համարել, to take to oneself the credit of, to deem it an honour;
— ընծայել, to pay honour;
առնել, դնել, to do honour to, to be an honour or a credit to;
— առնել սեղանոյ, to do honour to a meal;
պատուով պատուէք զիս, you do me a great deal of honour, too much honour;
—ս արժանաւորաց, honour to whom honour is due;
cf. Թեկն;
cf. Հասանեմ;
cf. Միմեանց;
sign of abbreviation.
· Calfa
Կապէր զպատիւ վարսին ... Մերկացոյց ի նմանէ վաղվաղակի զպատիւն արքունի. իմա՛ զզարդն կամ զնշանակս պատուի։
fit vessel;
quiver, case for arrows.
· Calfa
Ի խորհրդական պատկանդարանէ անտի նետիւք իւրովք խոցոտէ զվիշապն. (Եւագր. ՟Ժ։)
Զնետս սրեալս ի պատկանդարանէն ձգել ի տէրն յուսացաւ. (Լմբ. ստիպ.։)
Ի չար պատկանդարանէ մախանացն նախանձու ձգէին ի նա զնետս հայհոյութեան. (Վրդն. ծն.։)
cf. Պատշաճեմ.
· Calfa
Ամենեցուն պատճառ ելով, եւ գերագոյն քան զամենայն՝ գոյութեամբ, եւ զանանունութիւն պատկանէ (Աստուած՝ ինքեան), եւ զամենայն էիցս անուանս. (Դիոն. ածայ.։)
Պատկանէին զնոսա ի նիւթ խորանին։ Առ գլուխս հանուրց (այսինքն առ հայրապետն) պատկանեալ։ Որք ի մի գլուխն Քրիստոս պատկանեցան. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. պտրգ.։)
Ի վերայ հիման հաւատոյն զոսկի եւ զարծաթ եւ զականս պատուականս պատկանէ։ Զհոգի եւ զմարմին ի միասին պատկանեաց. (Երզն. մտթ.։)
respectful, modest, bashful;
cf. Պատկառանք;
— կալ, լինել, to pay attention, to attend to, to watch, to give oneself up to, to apply oneself or one's thoughts or mind to, to tend to, to subject oneself to;
— կալ օրինաց, to observe the law;
— կալ արդարութեան, to be just, right, upright;
— կալ յիրաց ինչ, to avoid, to shun.
· Calfa
Անփոյթ առնէին զաւելորդացն, եւ կարեւորացն եւեթ պատկառ կային։ Միշտ հոգեւորացն պատկառ կալ։ Եւ մեք նմին պատկառ կացցուք։ Հոգեւորացն եւեթ կային պատկառ։ Որ մարմնոյն սրբութեան պատկառ կայցեն։ Զգո՜յշ լեր անձին, այսինքն անձին պատկա՜ռ կաց։ Յորո՜ց իրաց զցաւսն ածին ի վերայ, յայնմանէ պատկառ կայցէ անձին։ Սգոյն միայն կան պատկառ։ Պատկառ կալ ահիւ ի հնազանդութիւնն Քրիստոսի. (Ոսկ. ստէպ։)
respect, reverence, veneration, regard;
modesty;
bashfulness, coyness, shame, reserve, blushing, blushes;
the private parts;
—նօք, respectfully;
bashfully, blushingly;
—նս ածել, to create respect in, to inspire or impress with respect, to breathe respect.
· Calfa
Զփանէս ի ներքս ածէ (Որփէոս), պատկառանս ունելով ի յետուստ կողմանէ։ Առեալ զգերանդի ի բաց հատանէ զպատկառանս հօրն. (Նոննոս.։)
to fill with respect, to put to shame, to abash, to confound, to cover with shame, to make blush, to put to the blush.
· Calfa
Վասն հօրն յիշատակի պատկառէ յայնմանէ, որ նորայն Երեմն եղեալ է կին. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Յորոյ իրաց զցաւսն ածին ի վերայ, յայնմանէ պատկառեսցէ անձին. (Ճ. ՟Գ. որ ի բուն բանս Ոսկեբ. գրի՝ պատկառ կայցէ։)
cf. Պատկառեմ.
· Calfa
Մի՜ պատկառեցուցանէք զնա. (Հռութ. ՟Բ. 15։)
Որք անձեւ խայտառակութեամբ կեան, յայտնապէս պատկառեցուցանել։ Ո՞չ Յեսու անուանակից Տեառն պատկառեցուցանէ զքեզ։ Լռութեամբն պատկառեցուցանէ զընթերակայսն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ Սեբեր. ՟Դ։ Լմբ. իմ.։)
s. bot. sensitive plant, mimosa;
—ս առկանեմ, cf. Պատկառեցուցանեմ.
· Calfa
Ոչ այն ոք էր՝ որ նոցա մոլեգնութեանն պատկառուկս արկանէր ըստ մեղս գործելոյ. (Բուզ. ՟Գ. 14։)
icon, image, effigy;
painting, picture, representation;
likeness, figure, portrait;
statue, idol;
sight, visage, face;
design, project, plan;
type, symbol;
doll;
—ք, the Divine Person;
— աւուրն, the day of the week or month;
hymn for the day;
գեղեցիկ —աւ, of fine presence, of noble aspect;
— ըստ —ի, in the image of, in the likeness of;
ի սոյն —, in this way or manner;
cf. Համառօտագիծ.
· Calfa
Արասցուք մարդ ըստ պատկերի մերում։ Արար Աստուած զմարդն ի պատկեր իւր. ըստ պատկերի Աստուծոյ արար զնա։ (Ադամ ծնաւ զՍէթ) ըստ պատկերի իւրում։ Մի՜ առնիցէք ձեզ դրօշեալս՝ նմանութիւն ամենայն պատկերի։ Զպատկերս նորա (Բահաղու) խորտակեցին մանր։ Ապաքէն որպէս ի պատկերի շրջի մարդ։ Հարցանիցեն զդիսն իւրեանց եւ զպատկերս իւրեանց։ Դու ա՜րքայ, տեսանէիր պատկեր մի ... ահաւոր էր յոյժ պատկերն։ Ո՞յր է պատկերս այս կամ գիր. ասեն, կայսեր։ Փոխեցին զփառս անեղծին Աստուծոյ ի նմանութիւն պատկերի եղծանելի մարդոյ։ Կերպարանակից լինել պատկերի որդւոյ իւրոյ։ Որ է պատկեր աներեւութիւնն Աստուծոյ, եւ այլն։
painter;
sculptor.
· Calfa
Առաքեաց առ նա զԱնանէ, եւ պատկերագործ մի Յովհաննէս անուն. (Հ. օգոստ. ՟Ժ՟Զ.։)
to be reflected in, to be the picture of, to take the form, to be formed, printed, impressed, represented;
to make oneself conformable, like.
· Calfa
Թէ իմանայր զինքն պատկեր Աստուծոյ. զբաղեցուցանէ՞ր զսիրտ արտաքոյ կրօնիցն՝ յոր պատկերացաւ. (Շ. յկ. ՟Ժ՟Թ։)
cause, author;
occasion, matter;
principle, origin;
reason, subject, motive;
fault, offence, misdeed, crime;
pretext, excuse, subterfuge;
—աւ, ի —ս, on account of, for the sake of, for, because of, out of regard for;
under pretence of;
ի —ս քո, for your sake, for you;
— տալ, to give occasion to;
—ս առնուլ, to take as a pretext, to pretend, to allege;
— լինել, to be the cause or author of;
to dissemble;
—ս ի մէջ ածել, to allege, plead, urge or adduce reasons;
բառնալ զ—ս, to take away the motive or grounds;
պատճառել —ս մեղաց, to seek excuses for sins;
առանց իրաւա ցի —ի, without a real motive, causelessly, groundlessly, unreasonably.
· Calfa
Խոնարհեցուցանէր զինքն առ ամենեսեան՝ խօսելով ընդ նոսա ի պատճառս սիրոյ. (Եղիշ. ՟Բ։)
ՊԱՏՃԱՌՔ կամ ՊԱՏՃԱՌ. πρόφασις praetextus. Պատճառանք, պատրուակ. պէհանէ, մահանա.
etiology, reasoning.
· Calfa
Զի յայտնի լիցին ... ասեն ոմանք՝ եթէ այդ ոչ է պատճառաբանութիւն։ Զի գիրն լցցի, եւ այլն. Առանձին է այս օրինակ գրոց, իբրեւ զպատճառաբանութիւն դնելով զպատահմունս, որ յարտաքս ելմանէն (այսինքն յելից իրացն). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10. եւ 35։)
pretext, excuse, plea.
· Calfa
Առանց նորա ամենայն խորհեալքն ի նոցանէ եւ պատճառադրութիւնք եւ արարուածք՝ թերիք եւ անկատարք։ Յիշելով երանելոյ խուժկին զպատճառադրութիւնսն վարդապետին հեթանոսաց Պօղոսի. (Փարպ.։)
cause, motive;
pretext, excuse, cloak, colour;
—նօք, under pretence of;
վասն որո՞յ, վասն որո՞ց or յի՞նչ —նաց, why ? for what cause ?
ամբարտաւանութեան —նօք, on account of pride;
զբօսանաց —նաւ, for walking;
պէսպէս —նօք, under different pretexts;
բառնալ զ—նս, to take away the pretext.
· Calfa
Գնայր Հեղէոդրոս, պատճառանօք՝ իբրեւ սորին ասորւոցն եւ տաճկաստանի քաղաքացն զաշակերտութեամբ շրջել։ Պատճառանօք յերկարել զաղօթս։ Պատճառանօք՝ որպէս թէ առաջոյ կողմանէ զխարիսխն ձգելոյ իցեն։ Եթէ պատճառանօք, եւ եթէ ճշմարտութեամբ. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 8։ Մրկ. ՟Ժ՟Բ. 40։ Գծ. ՟Ի՟Է. 30։ Փիլ. ՟Ա. 18։)
Անկեալ կիսամահ՝ վասն որոյ պատճառանաց (ա՜յլ ձ. վասն որոց պատճառաց) մեռանէր՝ յայտ առնէր։ Վասն այսր պատճառանաց աղաչեցի, եւ այլն. (Իմ. ՟Ժ՟Ը. 18։ Գծ. ՟Ի՟Ը. 20։)
πρόφασις, ἕμφασις praetextus, species. Պատճառք ճարտարեալք, սնոտիք. պատրուակ. արտաքին երեւոյթ. պեհանէ, մահանա.
caused, occasioned;
created, done, made;
guilty, culpable.
· Calfa
Տրտմեալ հարցանէին՝ վասն մեղաց, յոր պատճառաւոր չէին. (Բրսղ. մրկ.։)
to cause, to do, to occasion, to make, to produce;
to pretend, to seek pretexts, to take as an excuse, to allege;
to dissemble, to feint;
— զանգիտութիւն, to play the simpleton.
· Calfa
Գոյնն պատճառեալ ի նմանէ. (Ի գիրս առաքին.։ 1)
cf. Պատճեան.
· Calfa
Թարգմանեալ ի նմանէ քսան եւ ութ պատճեան (գլուխ բանի), եւ տասն՝ որ ի գրի առ իս կայր. (Մամիկ.։)
to write history.
· Calfa
Նաւեաց (Պղատոն ի Սիկիլիա), զի պատմագրեսցէ զհուրն որ ի յետնէ ելանէ. իմա՛, զի տեսցէ. որպէս դնի ի լտ. քանզի նոյն բայ յն. նշանակէ եւ տեսանել. (որպէս թարգմանի եւ ի Գաղ. ՟Ա. 18)։
to narrate, to relate, to recount, to recite, to tell, to report, to expose, to debit an account, to say by retail;
to publish, to manifest, to announce;
երկինք պատմեն զփառս աստուծոյ, the heavens proclaim the glory of God.
· Calfa
Պատմեն գիրք թագաւորութեանն։ Աստի սկիզբն արասցուք բանցիդ՝ պատմել խոստացելոց։ Պատմեցէ՜ք ինձ։ Պատմեաց ծառայն Իսահակայ զամենայն զխօսսն։ Պատմեաց տակառապետն զերազն իւր Յովսէփայ։ Պատմեցէ՜ք ի հեթանոսս զգործս նորա։ Պատմեցից զամենայն սքանչելիս քո։ Երկինք պատմեն զփառս Աստուծոյ։ Ետես զնա, եւ պատմեաց զնմանէ։ Վասն պատերազմացն պատմէին հեթանոսքն։ Ո՞ պատմեաց քեզ՝ թէ մերկ ես։ Ել պատմեաց երկուց եղբարց իւրոց արտաքոյ։ Պատմեցաւ Աբրաամու։ Պատմեսցեն զիրաւունս քո Յակոբայ։ Պատմէին բանքս այսոքիկ.եւ այլն։
historian, narrator;
interpreter;
— վարուց, biographer, cf. Կենսագիր.
· Calfa
καταγγελλεύς nunciator, delator. Այն որ պատմէ, կամ ճառէ, ծանուցանէ.
history;
narration, recital, account;
tale;
explanation, exposition;
— վարուց, biography;
cf. Կենսագրութիւն;
— արտաքնոց, profane history;
— սուրբ գրոց, Sacred History;
գիրք or յիշատակք պատմութեանց, Stromatum;
կարգել զ—, cf. Պատմագրեմ;
ի — արկանել, cf. Պատմեմ.
· Calfa
Զիւր ցաւսն ի պատմութիւն արկանէ. (Իսիւք.։)
stole, long vest, garment, tunic, cassock;
գեղեցիկ —ք, fine clothes;
թխատեսակ —, dress coat;
— հանդարձից or փոխանակաւ, a suit of new clothes.
· Calfa
Արար նմա պատմուճան ծաղկեայ։ Որդւոցն ահարոնի արասցե՜ս պատմուճանս, եւ կամարս։ Զգեցոյց նոցա զպատմուճանսն, եւ ած ընդ մէջ նոցա զկամարսն։ Պատառեալ զպատմուճան իւր։ Ի վերայ պատմուճանի իմոյ վիճակս արկանէին։ Իսկ զպատմուճանն՝ քանզի էր առանց կարանի, ասեն ցմիմեանս, մի՜ պատառեսցուք զայդ։ Երկիւղիւդ՝ ատել եւ զպատմուճանն՝ որ ի մարմնոյն իցէ աղտեղեալ։ Պատմուճանն ազնիւ որդւոյ իւրոյ երիցու։ Սրբեցարո՜ւք եւ փոխեցէ՜ք զպատմուճանս ձեր։ Ամենեցուն ետ կրկին պատմուճանս։ Հինգ պատմուճանս փոխանակաւ.եւ այլն։
rampart, intrenchment, barricade, stockade, barrier, bastion, bulwark;
— պաշարման, circumvallation, contravallation, siege, blockade;
պատել — պաշարմամբ, to besiege;
դնել — շուրջ զքաղաքաւ, to invest a city;
— ածել, արկանել, կանգնել, պատել, to intrench, to throw up intrenchments, to intrench or fortify oneself, to surround with ramparts or trenches, to barricade, to palisade;
to fortify with bastions.
· Calfa
Փոսս հատանէր, պատնէշս կանգնէր. (Եղիշ. ՟Ե։)
Պատնէշ պաշարմամբ պատէր զամրոցն։ Ի բաց գնալ ի պատնէշ պաշարմանէն. (Յհ. կթ.։)
suitable, pertinent, proper, seemly, decorous, becoming, convenient, congruous, fit, decent, conformable, analogous, proportioned;
just, reasonable;
—ք, decency, decorum, propriety, conveniency;
— ըստ —ի or —ից, conveniently, duly, a propos, pertinently, decently, seemly, seasonably;
— է, պարտ աւ — է, it is proper, suitable, right, it becomes;
չէ —, it is not seemly or befitting;
ըստ ոչ —ի, unseasonable;
լնուլ զպարտս —ից, to behave with propriety, decorum, good breeding or politeness.
· Calfa
Ցուցանէ եթէ ի վերայ Յովբայ պատշաճ են ասացեալքն. (Իսիւք.։)
properly, suitably, decorously, decently, with propriety.
· Calfa
Առ ի նոցանէ պատշաճաբար՝ միջնորդութեամբ պաշտօնէցին՝ ուսի՛ր։ Պատշաճաբար նոցա պատճառքովք, բանալ զնոսա. (Դիոն. թղթ.։)
cf. Պատշաճ.
· Calfa
Այ պատշաճական կարծիս ունէր զնմանէ ի մտի։ Զրկեալ է ի ճշմարիտ վերարկուէն, եւ յիւրոց պատշաճական փառացն մերկացեալ։ Ամենայն կեանք նոցա պատշաճականք լինիցին, ամենայն ուրեք գտանիցեն կերակուրս։ Զվնասն պահանջիցեն պատշաճական ամբաստանութեամբք. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. ես.։)
to render convenient, to make fit, to adapt, to adjust, to suit, to apply;
to proportion;
to appropriate.
· Calfa
Ի կոյսն պատշաճիցեմք զայն՝ թէ ի տանէ եւ յազգէ դաւթի։ Զամենայն ինչ նմա պատշաճէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։ եւ Ոսկ. եբր. ՟Գ։)
Ի մի վայր եկեալս ի հասարակութիւնն աղի եւ պատարագաց, որ զսէր յարմարեցուցանէ եւ պատշաճեցուցանէ հաստատագոյն. (Փիլ. ել. ՟Ա. 3։)
Զմերն լուսաւորիչ պահեալ՝պատշաճեցուցանէր իւրում ժամանակին. (Խոսր.։)
cf. Պատշաճեմ.
· Calfa
Ի կոյսն պատշաճիցեմք զայն՝ թէ ի տանէ եւ յազգէ դաւթի։ Զամենայն ինչ նմա պատշաճէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 2։ եւ Ոսկ. եբր. ՟Գ։)
Ի մի վայր եկեալս ի հասարակութիւնն աղի եւ պատարագաց, որ զսէր յարմարեցուցանէ եւ պատշաճեցուցանէ հաստատագոյն. (Փիլ. ել. ՟Ա. 3։)
Զմերն լուսաւորիչ պահեալ՝պատշաճեցուցանէր իւրում ժամանակին. (Խոսր.։)
side chamber;
projecture, balcony, verandah, belvedere, terrace;
porch.
· Calfa
Զեւտիքոսն՝ որ անկաւ ծանրացեալ ի քնոյ իւրոյ՝ ի պատուհանէն յերեքկինն պատշկամբէ անտի. (յն. յերրորդ գստիկոնէ). (Կոչ. ՟Ծ՟Է։)
cf. Պատշգամ.
· Calfa
Զեւտիքոսն՝ որ անկաւ ծանրացեալ ի քնոյ իւրոյ՝ ի պատուհանէն յերեքկինն պատշկամբէ անտի. (յն. յերրորդ գստիկոնէ). (Կոչ. ՟Ծ՟Է։)
honouring, bearing respect;
honorary.
· Calfa
Զմեծ պատիւ եւ զմարդասիրութիւն ցուցանէ նոցա աստուած, եւ նոքա զպատուադիրն անարգեցին. (Ոսկ. հռ. ՟Ղ։)
turn, winding, sinuosity, twisting;
—ք բանից, circuitous expression.
· Calfa
Կացեալ ի մէջ պատուածովքս կնճափողացն զոյդ ըմպակցացն բաժանէ զգինին նորագոյն. (Բրս. արբեց.) (այն են ըմպանակք կրկին՝ գալարածոյ պարանոցօք)։
honourable, respectable, estimable, venerable;
precious, rare, excellent, exquisite;
noble;
հայր —, Reverend Father;
—ք, noblemen, nobility, principal persons;
առ — ս ունել զոք, to hold or have in honour;
— ամենայն ժողովրդեան, respected by all people.
· Calfa
Եթէ հանցես զպատունկանն յանարգէ, իբրեւ զբերան իմ եղիցես։ Մնասցէ սակաւաւոր, եւ ոչ պատուական։ Զարանց պատուականաց։ Մեծութեամբ պատուականաւ։ Զբանս պատուականս։ Երկնչել ի պատուական եւ ի սքանչելի անուանէ տեառն աստուծոյ քո։ Պատուական արեամբն քրիստոսի։ Օրէնսուսոյց՝ պատուական ամենայն ժողովրդեանն։ ՛Որ էր նմա պատուական։ Զայնպիսիսն առ պատուականս ունիջեք. (եւն։)
Պատուական զինուորութիւնն հասանէր ի չարտշուք անարգութիւն. (Եղիշ. ՟Բ։)
rare, excellent, very precious.
· Calfa
τιμαλφής, -φέστερος, -φέστατος honoratus, pretiosus. pretiosissimus. Որ ինչ գտանէ՝ կամ գտեալ է զպատիւ յաչս այլոց. պատուական. յարդի. մեծագին.
high value, elevated price;
excellence, pre-eminence, rarity;
nobleness.
· Calfa
Ոչ միայն զարքունեօքն ձերովք անցանէ պատուականութեամբ, այլ եւ զերկնից լուսաւորօքդ. (Եղիշ. ՟Ը։)
parity of rank;
participation in the same honour or glory.
· Calfa
Սեղանքն պատուակցութեան զառաւելութիւն ցուցանէ. (Կիւրղ. ղկ.։)
rendering honour and respect.
· Calfa
Որ մատուցանէ այլում զպատիւ. պատուադիր. մեծարօղ.
ambitiously;
vainly;
honourably, generously, obligingly.
· Calfa
Առընկալեալ ի նմանէ պատուասիրաբար։ Պատուասիրաբար եւ բարւոքապէս ընկալեալ։ Պատուեցայ պատուասիրաբար յոստիկանէն. (Յհ. կթ.։)
to covet, to be ambitious of, to seek glory, fame or distinction;
to make it a point of honour to, to treat generously or honourably, to oblige;
to honour, to glorify;
to compliment.
· Calfa
Պատուասիրէին (սամարացիք) յաղագս աբրահամու, եւ նախահայր զնա անուանէին՝ որ ի քաղդէացւոցնէր։ Պատուասիրի այնուհետեւ ոչ կարծել սնոտի եւ ի նանիր զսքանչելիսն։ Զի մի ոք ասասցէ՝ եթէ պատուասիրելով առնէր զայս, երեւեցուցանէ՝ թէ խնամ ունելով նոցա գործ է զամենայն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30. 34։ ՟Բ. 10։)
immoderate desire of honour or glory, ambition, vain-glory, point of honour;
generosity, liberality;
obligingness.
· Calfa
Գալովն՝ այնպիսի պատուասիրութիւն երեւեցուցանէր (քրիստոս). (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։)
constructed of, or made with beams, ceiled;
walled;
balustrated.
· Calfa
Եւ ամենայն դրունք եւ ամենայն անջրպետք չորեքկուսի պատուարաւորք, եւ ի դրանէ ի դուռն երեքկին. (՟Գ. Թագ. ՟Է. 5։)
honourable, respectable;
honorary;
honest;
noble, magnate, dignitary;
—ք, nobility.
· Calfa
Ի ձեռն պատուաւոր զօրագլխի ուրուք։ Ինն այր ի նոցանէ՝ ի մեծ պատուաւորացն էր։ Որոյ ոչ է տեսեալ զմեծ թագաւորն՝ պատուաւորացն մատուցանէ զերկրպագուին. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Ղ. ՟Ը։)
Պատուաւորաց ոմանց գանձս եւ գերդաստանս առաջի մատուցանէին. (Յհ. կթ.)
honouring.
· Calfa
Բարւոք էր պատիւն, այլ ոչինչ արժանի ըստ պատուիրանին՝ պատուըչացն պատիւն. քանզի ոչ եթէ ըստ իւրում արժանաւորութեանն խնդրէ աստուած պարգեւս ի մարդկանէ, այլ բաւականի պատուողացն. (Սեբեր. ՟Ժ՟Ա։)
transgressor, infringer, prevaricator;
sinner.
· Calfa
παραβάτης praevaricator, transgressor, violator legis. Որ զանցանէ զպատուիրանաւ. օրինազաց. յանցաւոր.
transgression, infraction, prevarication;
disobedience, sinning.
· Calfa
Ի պատուիրանազանցութեան գտեալ առաջինն ի մարդկանէ։ Զնախաստեղծին պատուիրանազանցութիւն՝ պտղոյն ճաշակման։ Յորմէ վրիպեցաւ բնութիւնս պատուիրանազանցութեամբն։ Կթեաց զփայտն մահու, եւ զպտուղ պատուիրանազանցութեանն. (Խոր. ՟Ա. 3։ Ժմ.։ Խոսր.։ Իսիւք.։)
Ոչ եւս վասն շաբաթուն պատուիրանազանցութեան հոգ տանէին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 41։)
to command, to order, to enjoin, to impose, to charge, to prescribe;
to recommend.
· Calfa
Եւ զի ոչ է բառս միշտ ճշդիւ հրամայական, նմին իրի այսպէս զանազանէ (Փիլ. լին. ՟Բ. 16.)
window, casement;
dormer-window;
sky-light;
niche, wall-press;
sluice, flood-gate;
chimney;
senses;
վանդակ —ի, blinds, Venetian blinds;
—ք բացան երկնից, it rains pailfuls;
cf. Կարկառիմ;
cf. Հայիմ.
· Calfa
Եբաց նոյ զպատուհան տապանին։ Կարկառաւ ընդ պատուհանն, եւ ետես զիսահակ։ Կախեաց զնոսա չուանաւ ընդ պատուհանն։ Կապեսցես զպատուհանէդ ։ ըստ օրինակի պատուհանիցն եւ կամարացն առաջնոցեն։ Ձգեաց զձեռն իւր ընդ պատուհանն (ա՛յլ ձ. յառեաց զձեռն իւր ընդ ծակոյն. յն. եւս՝ ծակ)։ Պատուհանք բացան երկնից։ Բացից զպատուհանս երկնից. (իմա՛ ըստ եբր. եւ յն. սահանք) Եւն։
Մարմնոյ պատուհանիցն նմանեցին մի ըստ միոջէն մասունք զգայութեանցն. քանզի ի ձեռն սոցա իբրու ընդ պատուհանն մտանէ ի մի միտսն հասումն ըմբռնման զգալեացն. եւ դարձեալ միտքն յառեալ կարկառին ի ձեռն նոցա, եւ այլն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 34 ։)
θυρίς, θυρίδος fenestra. Ծակ որմոյ տան առ ի կողմանէ կամ ի վերուստ՝ ի պէտս անցից լուսոյ եւ հողմոյ. լուսամուտ. լուսանցոյց. (պ. պատիուն, պատխէն. որպէս թէ հողմացոյց. եւ յն. թիռի՛ս, որպէս դռնակ).
punishment, chastisement, pain, correction;
scourge, revenge;
threat, threatening tone;
reprimand, reproach, rebuke;
պատիժ —ի, severe punishment;
— մահու, sentence or punishment of death, capital punishment;
տեղի —ի, exile;
ազգի մարդկան, the scourge of human kind;
— կապել ի վերայ, to inflict a punishment;
կրել խիստ —, to be severely punished;
առնել —, to threaten.
· Calfa
Զի ընդ երթալն իսկ ոչ ժամանէ ի տեղի պատուհասին իւրոյ։ Ցայդ վայր եղեւ հրաման պատուհասիդ ձերոյ . եւ ի վերայ դորին պատուհասի երթալ ձեզ յասորեստան. (Եղիշ. ՟Ը։)
Տնանկն ոչ հանդարտէ պատուհասի։ Ո՛չ ինչ է պակաս պատուհաս թագաւորի ի ցասմանէ առիւծու։ Եւ դուք տեա՛րք զնոյն առնիջիք առ նոսա, ներելով առնել զպատուհասն. (Առակ. ՟Ծ՟Գ. 8։ եւ ՟Ի. 2։ Եփես. ՟Ղ. 90։)