cf. Աշխատութիւն.
laborious, active, diligent, industrious.
cf. Աշխատաջան.
diligently, carefully.
to labour diligently;
to compose, to write.
diligent labour, elaborate study, industry;
work, production.
servant;
— եղբայր, lay-brother.
to fatigue, to trouble, to incommode, to disquiet, to disturb.
cf. Աշխատեմ.
troublesome, tedious;
which makes work, fatiguing.
cf. Աշխատեցուցիչ.
to work, to take trouble, to toil, to labour.
fatigue, trouble, labour, care, endeavour, effort;
work, business;
exeroise;
fabrication;
— մտաց, stretch of the mind, intense application;
աշխատութեամբ, with difficulty, with great trouble.
mourning, lamentation, complaint;
— դնեմ, cf. Աշխարեմ.
• (անհոլով) «ողբ, լաց, կոծ» Զաք. ժբ. 10. որից աշխար դնէլ «վրան լալ, կո-ծել» Բուզ. աշխարել ՍԳր. Ագաթ. Եզն. Ոսկ. ես. և մ. աշխարահեծ Ագաթ. Կորիւն. աշ-խարան Բուզ. աշխարանք Ոսկ. ես. աշխա-րումն Մտթ. բ. 18. գերաշխարան Նար.։
• ՆՀԲ լծ. թրք. hayqərəš «պոռալը» (սա-կայն արմատն է hayqər)։ Հիւնք. տ-պաշխարել բայից։ Սագրզեան ՀԱ 1909, 335 և Karst, Յուշարձ. էջ 402 սումեր, ašera, ašerra «ողբ»։ Korաъ, թրգմ. Մշակ 1914, մ 122 աշխար դնում է անծանօթ պրս. մի բառից՝ որի հետ
• հմմտ. սանս. akšara «տառ, վանկ, խոսք», լտ. quiritare «գոռալ, ճչել», իսկ աշխարան < հպրս. aršaka-ϑana «արցունքի սափոր» > պրս. *ašk-dan։
a place for tears or lamentation.
plaintive, mournful, lamentable.
to complain of, to lament, to mourn, to deplore.
deplorable, lamentable.
world, universe;
land, country, region;
փոքր —, microcosm;
հանդերձեալ —, the other world, future life;
ընդ ամենայն —, through all the world;
— ամենայն, all the world or people, every body;
ըստ — հանել, to expatriate, to exile, cf. Արտաքսեմ, cf. Աքսորեմ;
ելանել՝ փոխիլ յաշխարհէ, to go in the other world;
գալ յ—, to be born, to come into the world;
յաչս —ի, in the eyes of the world;
զուլ զ—, to leave the world.
that inhabits the world or a country;
cosmopolitan.
geographer;
cosmographer;
geography;
cosmography, poll-tax;
— առնել, to take a census, cf. Աշխարհագրեմ.
to proclame every where or with a loud voice, to divulge, to noise abroad.
published or that publishes throughout the world.
praised by all the world.
the reception of universal praise;
universal praise.
Creator of the world.
creation of the world.
cf. Աշխարհախումբ.
geographical globe.
geographical.
geography;
— բնական, physical -;
— քաղաքական, political -.
to observe or spy a country.
composed of all sorts of warriors.
cf. Աշխարհախումբ.
that fills the universe.
that gives light to all the world
heard throughout the world.
thought or done by universal consent.
in universal or general assembly;
universal, general.
acknowledged by all the world;
notorious, manifest;
— հրատարակութիւն, notoriety.
empress, queen, princess.
that agitates or troubles the world;
agitated or troubled in the world.
conqueror;
monarch, emperor, prince.
conquest.
worldly, temporal;
secular, lay;
universal, general;
lay or secular man;
— առնել, to secularize;
— վիճակ՝ կարգ, a secular life.
secularized married.
secular life.
secular, laical, temporal.
that consumes the universe.
worldly, secular.