Your research : 835 Results for ու

Entries' title containing ու : 10000 Results

Սեկունդիկուռ

s.

secundicerus.

• «երկրորդ կարգի պաշ-տօնեայ» (առաջինը կոչուած պռիմիկուռ)։ մէկ անգամ ունի Յայսմ. հոկտ. 7. «էր սուր-բըն Սարգիս պատուեալ պռիմիկուռ դասուց

• = Յն. σέλαχος նոյն նշ. որ սովորաբար գործածւում է յոգնակի τάλσελαχη ձևով. ըստ այսմ մեր բառը պէտք է ուղղել սեղաք։-Հիւբշ. 378։

Ուրիղ մեկնեցին ՀՀԲ և ՆՀԲ.


Սեղանաբուտ

cf. Պատառաբոյծ.


Սեղանակապուտ, պտի, պտից

adj. s.

sacrilegious, impious;
profaner, spoiler.


Սեղանակապտութիւն, ութեան

s.

sacrilege, profanation.


Սեղանակցութիւն, ութեան

s.

commensality.


Սեղանատուն

cf. Ճաշատուն.


Սեղեխասպանութիւն, ութեան

s.

etc. lover-murder.


Սեղմութիւն, ութեան

s.

the being compact, hardness, firmness, density;
restriction, restraint;
pressing, squeezing.


Սեմագրութիւն, ութեան

s.

tachygraphy.


Սենեկամուտ

adj.

secluded.


Սենեկապանութիւն, ութեան

s.

chamberlain's office.


Սենեկապետութիւն, ութեան

s.

office or charge of High Chamberlain.


Սեպացուցանեմ, ուցի

va.

to cut vertically, to escarp, to cut steep down.


Սեպհականացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Սեպհականեցուցանեմ.


Սեպհականեցուցանեմ, ուցի

va.

to appropriate, attribute, ascribe or impute to oneself.


Սեպհականութիւն, ութեան

s.

appropriation;
propriety;
attribute, attribution;
nobility.


Սեռնութիւն, ութեան

s.

clearness, cleanness, purity.


Սեռութիւն, ութեան

s.

the being of the same progeny or race.


Սերմահեղձութիւն, ութեան

s.

causing, abortion.


Սերմանահանութիւն, ութեան

s.

sowing.


Սերմանարկու

s.

sower;
begetter, procreator.


Սերմանացու

adj.

destined or kept to be sown.


Սերմանումն, ման

s.

sowing.


Սերմնաբանութիւն, ութեան

s.

spermatology.


Սերմնակաթութիւն, ութեան

s.

gonorrhea.


Սերմնակերութիւն, ութեան

s.

eating pulse;
loss of sons.


Սերմնահեղութիւն, ութեան

s.

voluntary pollution.


Ստորուղի, ղւոյ

s.

tunnel.


Ստուար, աց

adj. gr.

large, great, voluminous;
thick, dense;
strong, lusty;
harsh, close;
— գունդ, բանակ, numerous, powerful army;
— ծանրութիւն, great weight.

• (ի-ա հլ. յետնաբար) «հաստ, թանձր, հոծ, ծանր» Գ. թգ. ժբ. 10. Ա. մև դ. 30. «թաւ (ձայն)» Թր. և Երզն. քեր. որից ստուարանալ Օր. լբ. 15. Երեմ. ե. 27. Ոսև բ. կոր. ստուարացուցանել Կիւրղ. թգ. ստու-արագոյն Բ. մնաց. ժ. 10. Փարպ. ըստուութիւն Փարպ. ևն։

• = Պհլ. stavar «թանձր, հաստ, ստուար» բառից փոխառեալ, որի հետ հմմտ. նաև պրս. [arabic word] ustuvār «ամուր, հաստատուն», քրդ. stur, ustūr «հաստ, թանձր, ուժեղ», ռաս. st'ur «մեծ, խոշոր, զօրեղ», բելուճ. istūr, աֆղան. star «մեծ, լայն, խոշոր», զնդ. stawra-«ուժեղ, զօրաւոր», stavah-«ստուարութիւն, հաստութիւն», stū-styi-«ստուար», սանս. sthāvará-«ստուառ. թանձր, հաստատուն», sthurá-«թանձր, ւայն», stūla-«հաստ, թանձր» ևն։ Այս բա-ռերի ցեղակիցներն են յն. σταυρός «ցից», στεδμαι «ոտքի կանգնիլ, հաստատել, վաւե-րացնել», լտ. re-staurare «վերականգնեւ». in-staurare «կանգնել, հաստատել», գոթ. stiurjan «հաստատել», հբգ. stūri «զօռա-ւոր», stiura «ցից», stiuren «կառավարեւ-վարել, նեցուկ դնել», լիթ. storas «հաստ», հիսլ. staurr «ցից» ևն, որոնց նախաձևն է հնխ. stēu-, stāu-«կանգնիլ, ոտքի վրաւ հաստատ մնալ» և -ro-մասնիկով՝ հնխւ. steuro-, stəuro-, stūro-, steuero-, որոնք իբր բնիկ հայ պիտի տային *ստոյր, *ստօր, *ստուր, *ստոր։-Իրանեան -av-ձևի դէմ հյ. երբեմն գտնում ենք -ով-. հմմտ. Խոս-րովուշտ իրանեանից է նաև ուտ. ostavan «ամուր, պինդ, ժլատαι

• Klaproth, Asia pol. 99 հբգ. stor բա-ռի հետ։ ՆՀԲ յն. στιβαρός, στερεός, պրս. սիդէպր, իւսդիւար, սանս. սթա՛վառա։ Windisch. 20, Böttich. Arica 65, 54, Müller SWAW 38, 574, Justi, Zendsp. 299 սանս. զնդ. և պրս. ձևերի հետ։ Տէրվ. Նախալ. 114 սանս. սթա՛վարա, նթո ւրա, լտ. restaurare, գոթ. stlurjan ձևերի հետ՝ հնխ. stu, sti «ցցուիլ» արմատից։ Հիւբշ. Arm. Stud. էջ 50-51 չի յիշում բառս, որից իմացւում է թէ իբր փոխառեալ է ընդունում։ Յայտնա-պէս փոխառեալ է համարում Horn, Grdr. 158, ծան. 2 (այսպէս և Թիրե-աքեան, Պատկ. աշխ. գր. 208 և Հիւնք.)։ Սակայն Հիւբշ. Arm. Gram. 493 առանց պատճառաբանութեան, ընդունելով հան-դերձ թէ հայ բառը բնիկ լինելու պա-րագային *ստուր կամ *ստևար ձևը պի-տի ունենար, ստուար համարում է բնիկ և ոչ փոխառեալ։ Scheftelovitz BВ 29, 2Ո սանս. sthura-կամ լիթ. stiprus «ուժեղ», հպրուս. po-stippan «բոլորո-վին» բառերի հետ համարում է բնիկ հայ։-Viggu Brondal, Mots scythes en nordique primitif (Kobenhavn 1928) աշխատութեան մէջ, սկիւթական և սար-մատական ցեղերի միջոցով փոխառիալ է համարում՝ իսլ. storr «մեծ, ուժեղ», ֆրիզ. stór, հանգլ. stór, հբգ. stur, հշվէդ. stur, ֆինն. suuri, լապ. šuք, վե-պս. sur, վոթյ. sur և դան. stor, որոնք բոլորն էլ նշանակում են «մեծ, խոշոր»։


Ստուարաբուն

adj.

of great girth.


Ստուարադիտակ, ի

cf. Հաստատադէտ.


Ստուարաթղթեայ

adj.

boarded.


Ստուարաթղթեմ, եցի

va.

to board.


Ստուարաթուղթ

s.

boards;
paste-board.


Ստուարածառ

adj. s.

furnished with great trees;
large tree.


Ստուարակարկատ

adj.

made of massive pieces or stones;
very large, very voluminous.


Ստուարաձայն

adj. gr.

adj. gr. harsh, hard.


Ստուարաձեռն

adj.

great, numerous, powerful.


Ստուարամած

cf. Թանձրամած.


Ստուարանամ, ացայ

vn.

to thicken, to grow thick or large, to enlarge;
to become or grow larger, bigger, stouter, fatter;
to increase in size, to grow.


Ստուարասայր

adj.

thick and sharp-pointed.


Ստուարաստեղն

adj.

heavy-branched.


Ստուարացումն, ման

s. phys.

s. phys. magnifying power.


Ստուարացուցանեմ, ուցի

va. phys.

to thicken, to enlarge;
to augment, to increase;
to magnify.


Ստուարութիւն, ութեան

s.

largeness, thickness.


Ստուգաբան, աց

adj. s.

truthful, veracious;
true, real, veritable;
etymologist.


Ստուգաբանական, ի, աց

adj.

etymological.


Ստուգաբանապէս

adv.

truly.


Ստուգաբանեմ, եցի

vn. va.

vn. va. to tell the truth;
to verify, to explain;
to trace the etymology or derivation of a word.


Ստուգաբանութիւն, ութեան

s.

truthfulness, veracity;
etymology.


Definitions containing the research ու : 4643 Results