Your research : 1 Results for ջախջ

*Ջախջ exact entry

See full entry →

s.

bier, coffin.


Entries' title containing ջախջ : 9 Results

Անջախջախ

See full entry →

adj.

that cannot break;
unbroken.

NBHL (1)

ԱՆՋԱՂԽՋԱԽ կամ ԱՆՋԱԽՋԱԽ. Ոչ ջախջախեալ. անբեկանելի. անխորտակելի.


Ջախջախ

See full entry →

adj. s.

crushed, shattered, broken;
weak, fragile;
click & spring work (in watches).

NBHL (8)

ՋԱԽՋԱԽ կամ ՋԱՂՋԱԽ. Որպէս ջախջախեալ. ջախեալ. մանրեալ. խորտակեալ. τεθλασμένος, συντριβόμενος, συντριβής contusus, contritus, fractus. կոտրտած.

Յուսացեալ ես ի ցուպն եղեգնեայ ի ջախջախ (կամ ջաղջախ) եգիպտացին. (Ես. ՟Լ՟Զ. 6։)

Մի կողմ թագաւորութեանն հզօր կայցէ, եւ ի նմանէ եղիցի ջախջախն (յն. ջախջախեալն). (Դան. ՟Բ. 42։)

Խելայեղ եւ ջախջախ մտածութեամբ։ սու՛տ համարեսջիր լինել զքոյինդ ջախջախ եւ սխտլականդ խորհրդոյ իմաստ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Զլոյծ եւ զջախջախ եւ զշեղտամեղտ անգանելիս եւ զգնացս չընդունիմք. (Կանոն.։)

Զխարդաւանս ջախջախս նմա հնարէ մատուցանել. (Յհ. կթ.։)

ՋԱԽՋԱԽՔ գ. cf. ջախջախանք.

Ջոլիրս ջախջախս ջարդոցաց ի վերայ զօրու նորա ածէր. (Յհ. կթ.։)


Ջախջախանք, նաց

See full entry →

s.

breaking up, cutting into small pieces;
rout, defeat, havoc, carnage.

NBHL (2)

Պաշարեցին զիս ջախջախանք մահու. (՟Բ. Թագ. ՟Ի՟Բ. 5։)

Զձեռն իւր ձախ ձգեաց ի ցիցն, եւ զաջ իւր ի սպառսպուռ ջախջախանս՝ անպիտանացուցանել. (Դատ. ՟Է. 26։)


Ջախջախեմ, եցի

See full entry →

va.

to crush or breakup totally, to pound, to triturate.

NBHL (4)

Զեղէդն ջաղջախեալ (կամ ջախջախեալ) մի բեկցէ. (Ես. ՟Խ՟Բ. 3։ եւ Մտթ. ՟Ի՟Բ. 20։)

Ի ջուրս ջախջախեսցուք զգլուխ օձին, որպէս եւ փրկչին ի ջուրսն յորդանանու ջախջախեաց զգլուխ վիշապին. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)

Ջախջախեցաւ գլուխ վիշապին։ Ի շրջել անուոյն՝ առ հասարակ ջախջախէին ոսկերք նորա. (Ճ. ՟Գ.։)

Ոչ բրաւ ջախջախեալ։ Մի ջաղջախեր զբեկեալս։ Ջաղջախել զբարձս աւազակացն ... ջաղջախեցան բարձք երկոցունց նոցա. (Եղիշ. դտ.։ Նար. ՟Ժ՟Է։ Իգն.։)


Ջախջախիւն

See full entry →

cf. Ջախջախանք.

NBHL (3)

ՋԱԽՋԱԽԻՒՆ ՋԱԽՋԱԽԻՔ ՋԱԽՋԱԽՈՒՄՆ. Ջախջախելն, եւ իլն. ջախջախանք. կոտորումն. խորտակումն. եւ Ճապաղիք արեան.

Բազում ջաղջախիւն եւ հեղումն արեանց գործեն։ Հանդերձ ընդվզեալ ջախջախմամբ. (Զքր. կթ. Խոր. ՟Բ. 76։)

Յապականութիւն դարձոյց զբազում քաղաքս, եւ արեան ջախջախիս արարեալ զդասս հաւատացելոց. (Ուռհ.։)


Ջախջախումն, ման

See full entry →

s.

cf. Ջախջախիւն.

NBHL (3)

ՋԱԽՋԱԽԻՒՆ ՋԱԽՋԱԽԻՔ ՋԱԽՋԱԽՈՒՄՆ. Ջախջախելն, եւ իլն. ջախջախանք. կոտորումն. խորտակումն. եւ Ճապաղիք արեան.

Բազում ջաղջախիւն եւ հեղումն արեանց գործեն։ Հանդերձ ընդվզեալ ջախջախմամբ. (Զքր. կթ. Խոր. ՟Բ. 76։)

Յապականութիւն դարձոյց զբազում քաղաքս, եւ արեան ջախջախիս արարեալ զդասս հաւատացելոց. (Ուռհ.։)


Ջախջախուն

See full entry →

cf. Ջախջախ.

NBHL (1)

Որոյ առն անուղղայ կամակորութիւն ջախջախուն խորհրդին անդէն ընդհուպ երեւէր. (Ղեւոնդ.։)


Ջախջախիք

See full entry →
NBHL (3)

ՋԱԽՋԱԽԻՒՆ ՋԱԽՋԱԽԻՔ ՋԱԽՋԱԽՈՒՄՆ. Ջախջախելն, եւ իլն. ջախջախանք. կոտորումն. խորտակումն. եւ Ճապաղիք արեան.

Բազում ջաղջախիւն եւ հեղումն արեանց գործեն։ Հանդերձ ընդվզեալ ջախջախմամբ. (Զքր. կթ.։ Խոր. ՟Բ. 76։)

Յապականութիւն դարձոյց զբազում քաղաքս, եւ արեան ջախջախիս արարեալ զդասս հաւատացելոց. (Ուռհ.։)


Definitions containing the research ջախջ : 44 Results

Ջոլիր, լրաց

See full entry →

s.

troop, band, company, flock, group;
—ս տալ, առնուլ, to enrol soldiers, to levy troops;
—ս տողել, to collect a multitude, to raise a troop;
—ս ջախջախս ջարդոցաց հասուցանել, to make a slaughter.

NBHL (1)

Ջոլիրս ջախջախս ջարդոցաց ի վերայ զօրու նորա ածէր , իմա մեծ կոտորած բազմութեան։


Վականակ, աց

See full entry →

adj.

in season, ripe.

Etymologies (2)

«լաւ հասած, հասուն» (ցորենի համար ատուած). մէկ անգամ ունի Երեմ. ծա. 33. «Տուն բաբելացւոց որպէս զօրան վականակ կասցի»։ Այս բառը մեկնելով Մխ. մեկն. երեմ. գրում է. «Այսինքն օրան ջախջախ դիւրակաս», ուր ըստ ՆՀԲ հետևել է Ղևոնդի (գլ. է, էջ 22) հետևեալ բացատրու-թեան. «Իբրև զօրան վականակ (հին տպ. համարուած է աղաւաղեալ բառ և դուրս ձը-գուած. նոր տպ. վանակ) փխրեալ, զոր առ ռտն կոխեալ խոզից»։ Այս երեքից դուրս ուրիշ վկայութիւն չկայ։

Բառ. երեմ. էջ 294 դնում է «չոր կամ դիւրաջախջախ»։-ՆՀԲ «լծ. թրք. վագթը կէլմիշ, օլմուշ, որպէս և յն. ὥριμος, իբր օրահաս, ժամահատ»։ Ny-berg-ի մեկնութիւնը տե՛ս Հաւաք բառի տակ։

NBHL (1)

Այսինքն օրան ջախջախ դիւրակաս։ Ուր երեւի հետեւող լինել բանիցս ղեւոնդեայ.


Բեկանեմ, բեկի

See full entry →

va.

to break;
to break to pieces;
to crack, to split;
to dishearten.

NBHL (1)

Զեղէգն ջախջախեալ մի՛ բեկցէ։ Բեկեալ զշիշն եհեղ ի վերայ գլխոյ նորա։ Ոսկր մի՛ բեկանիցէք ի նմանէ։ Եւ ամենայն անօթ խեցեղէն, զայն բեկանջի՛ք։ Անկաւ հեղի, եւ բեկաւ ողն նորա, եւ մեռաւ.եւ այլն։


Բեկումն, ման

See full entry →

s.

breaking;
rupture, fracture;
fraction;
refraction;
rebuff;
— ոգւոյ, discouragement, despondency.

NBHL (1)

σύντριμμα, συντριβή, σύστρεμμα contritio, confractio եւ այլն. Բեկանելն, բեկանիլն՝ ըստ ամենայն նշ. խորտակումն, ջախջախումն, փշրումն, քակտումն. կոտրիլը, կոտրուիլը


Բիր, բրով

See full entry →

s.

large stick, club, cudgel.

NBHL (1)

Ոչ բրաւ ջախջախեալ. (Եղիշ. դտ.։)


Բակուղ

See full entry →

s.

stick, staff.

NBHL (1)

Բեկեղբ ջախջախեալ զծամելիսն. (Ոսկիփոր.։)


Խոցեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to wound, to pierce, to stab;
to prick, to smite;
to pierce or cut to the heart.

NBHL (1)

Եթէ էր սուր, խոցեալ էր իմ զքեզ։ Առեալ գեղարդն խոցեաց զերկոսին։ Տիգաւ խոցեաց զկողս նորա։ Խոցեաց զնա պատանին իւր (սրով)։ Խոցեա՛ զիս դովաւ։ Հայցեցին ի նա՝ յոր խոցեցինն։ Զոր խոցեցին։ Ցուպն եղեգնայ ջախջախեալ խոցիցէ զնա. (եւայն։)


Խելայեղ

See full entry →

adj.

hare-brained, giddy-pated, cracked, foolish.

NBHL (1)

Ո այդպէս խելայէղ եւ ջախջախ մտածութեամբ. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Խելապատակ, աց

See full entry →

s. anat.

cerebellum, coats of the brains, meninges.


Լուռ, լռի, լռաց

See full entry →

adj.

mute, silent, taciturn;
— բերանով, in silence;
լուռ հաւատք, absolute, blind faith;
լուռ լինել՝ կալ, to be silent, to keep silence, to remain mute, cf. Լռեմ;
լուռ լինել ի թշնամութենէ, to cease from being enemies;
to conceal enmity;
լուռ լինել յաստիճանէ, to be deprived of, to be degraded, deposed;
լուռ լե՛ր, silence! hush! hold your tongue! ի լուռ լե՛ր, do not celebrate;
չկարէր լուռ կալ, he could not refrain from speaking.

NBHL (1)

Լուոյս ջախջախելոյ. (Նար. ԿՂ։)


Ընդվզեմ, եցի

See full entry →

va.

to twist, to wring the neck.

NBHL (1)

Սա զերկուց ցլուց վայրենեաց միով ձեռամբ կալեալ զեղջերէն՝ թափեաց, հանդերձ ընդվզեալ ջախջախմամբ. (Խոր. ՟Բ. 76։)


Երկուորեակ, եկաց

See full entry →

adj. s.

that brings forth, that has twins;
couple, pair;
twin;
—ք, testicles.

NBHL (1)

Զերկուորեակս, զոտսն, զծունկսն ջախջախեցին. (Հ=Յ. յունիս. ՟Գ.։)


Եղէգն, ղեգանց

See full entry →

s.

reed, cane;
pen;
stem, stalk of corn;
rush;
straw, stubble;
percb, pole;
sweet calamus;
walking-stick, stick, cane;
— ապակադործաց, glass-blower's pipe, blowing-iron, bunting-iron;
— շաքարի, sugar cane;
— հնդկային, bamboo;
— (glass or brass) blow-pipe.

NBHL (1)

Առ պրտուով, եւ եղեգամբ, եւ կնիւնով։ Գազան եղեգան։ Եղէգն ջախջախեալ։ Եղէգն շարժուն ի հողմոյ.եւ այլն։


Եղջիւր, ջեր, ջերց, ջերաց

See full entry →

s. bot. fig.

horn;
huntsmans horn, French horn;
vessel or cup made of horn;
salient angle;
power, force;
glory, honour, praise;
* cupping-glass;
carob-bean;
retort;
— խողովակաւոր, tubulated -;
— ածել cf. Եղջերցեմ;
to puff one's self up with pride;
to threaten, to menace;
— ամբառնալ, բարձացուցանել զ—ս, համբառնալ ի բարձունս զ—ս, բարձրանալ եղջեր ամբարտաւանութեան, to lift up the horns, to become insolent, arrogant, proud, tyrannical;
to raise one's crest, to rebel;
փշրել զ—, խորտակել զ— ամբարտաւանութեան, to break the horns, to humble, to humiliate, to break down, to lower the pride;
— փրկութեան իմոյ, horn of my salvation;
reliance, support, strength, prop;
բարձր եղիցի — արդարոյ, the just small shall lift up his head;
the righteous shall be exalted.


Անպիտանացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to render useless.

NBHL (1)

Ի սպառսպուռ ջախջախանս անպիտանացուցանել. (Դատ. ՟Է. 26։)


Այտ, ի, ից

See full entry →

s.

cheek;
համբուրել զայտս, to embrace, to kiss the cheek.


Կառափն, փին, փունք, փանց

See full entry →

s.

skull, cranium, head;
ընդ — հանել, to cut off the head, to behead, to decapitate.

NBHL (1)

ԸՆԴ ԿԱՌԱՓՆ ՀԱՆԵԼ. Կառափել, կառափնատել. գլխով չափ վրէժ խնդրել. գլուխը ջախջախել, սատկեցընել.


Կառափնատեմ, եցի

See full entry →

va.

to wound or strike on the head, to knock down.

NBHL (1)

κεφαλαιόω in capite vulnero եւ այլն. Կառափել, հատանել կամ կիսատ առնել զկառափն. գլխատել. եւ Կռփել. հարկանել քարամբք. վիրաւորել. ջաղխել. մահուչափ տանջել. գլուխը կամ գլխուն զարնել, ջախջախել, սախտել, ծեծել փետել.


Կոտորեմ, եցի

See full entry →

va.

to break, to break in pieces, to shatter, to smash;
to out, to cut down, to fell;
to destroy, to break, to rout, to defeat, to overthrow;
to massacre, to kill;
to cut, to pull to pieces or tatters;
to divide, to share, to part;
մեծամեծս —, to hector, to brag, to boast, to swagger, to pretend to be of importance, to take much upon oneself, to be impertinent;
— ի սայր սուսերի, to put to the sword

NBHL (2)

κόπτω, κατακόπτω, συγκόπτω , ἑκκόπτω, καταφράζω, ἁποκτείνω եւ այլն. caedo, caesus;
concido, decido, exscindo, contero, dependo, occido եւ այլն. Կոտոր կոտոր առնել սրով, տապարաւ, եւ այլն. հարկանել կոփելով, եւ խորտակել. հատանել. ջարդել. ջախջախել. սպանանել եւ սատակել զբազմութիւն. կոտրել, կոտրտել, կտրել, ջարդուբուրդ ընել, ջարդել.

անհնարին ցաւովք հաշելոյ կոտորեալ լինէր նա. կոտրտուիլ, ջարդել. ջախջախել. սպանանել եւ սատակել զբազմութիւն. կոտրել, կոտրտել, կտրել, ջարդուբուրդ ընել, ջարդել.


Կարճնովին

See full entry →

adv.

rooting or plucking up with the roots, radically, thoroughly, entirely.

NBHL (1)

Ի սաղմոսին ընթեռնուս, եթէ զգագաթն հերոյն գերելոցն յանօրէնութեան իւրեանց ջախջախեսցէ տէր. գագաթն հերոյ, ոչ կատարեալ հեր։


Կացին, ցնոյ, ով

See full entry →

s.

axe, hatchet.

NBHL (1)

Ետ ջախջախել զոլոքս նոցա կացնօք. (Հ. կիլիկ.։)


Հեր, աց, ոց

See full entry →

s.

"hair;
—ք, head of hair;
cf. Մազ;
անբոյս ի —աց, bald;
հոպոպիք —աց, curls, ringlets;
հիւսք —աց, tress or lock of hair, tresses, plait of hair;
cf. Հիւսք;
բուսանել —աց, growth of hair;
թափիլ —աց, falling of the hair;
փոքրել, հատանել, խուզել, կտրել զ—ս, to cut the hair;
to crop;
to shave the head;
ճողել, փետել զ—ս առ ցաւոյն or յուսահատութեան, to tear one's hair for grief or despair;
ունել, կալնուլ, ձգել զ—աց, to hold, to pull one by the hair;
զմիմեանց ձգձգել զ—ս, զմիմեանս ձգել զ—աց, to take one another by the hair;
խոպոպել, գանգրել, ծնրել զ—ս, to curl, to put on ringlets, to frizz the hair;
սանտրել զ—ս, to comb one's hair;
ներկել զ—ս, to dye one's hair;
խրձացուցանել, խոզանել, հարթուցանել զ—ս, to cause the hair to stand on end;
to ruffle the hair;
cf. Ծառ;
քստմնիլ, խրձանալ —աց, to bristle, to stand on end;
թափել զ—ս, to destroy hair, to depilate;
—ք նախաբոյսք են քան զմօրուս, the hair grows before the beard;
դեռաբոյս —ք ի ծնօտս տիգեալ, new beard;
—ք ծնրեալ եւ գանգրեալ, —քն ծալ ի ծալ, curly, frizzed hair;
—ք քստմնեալ ի վեր դիզացեալ, with bristling hair;
with hair upstanding;
քստմնեալ դիզանին —ք զգլխով, the hair stood on end;
blood ran cold;
սպիտակին, ծաղկին —ք իմ, my hair grows grey, I begin to grow grey-haired, I begin to get grey."

NBHL (1)

Զգագաթն (այսինքն զարմատն) հերոյն գնացելոցն յանօրէնութեան իւրեանց ջախջախեսցէ տէր։ Գագաթն հերոյ ոչ կատարեալ հեր. (Եփր. աւետար.։)


Սպառսպուռ, ի սպառսպուռ

See full entry →

adj. adv.

total, entire, complete, extreme;
extremely, to the last extremity, utterly, entirely, totally.

NBHL (1)

Խնդրեցին սպառսպուռ զվրէժ։ Ի սպառսպուռ ջախջախանս. (՟Ա. Մակ. ՟Թ. 42։ Դտ. ՟Ե. 26։)


Ջարդոց

See full entry →

s.

rout, defeat;
pinking machine.

NBHL (1)

Ջոլիրս ջախջախս ջարդոցաց ի վերայ զօրու նորա ածէր. (Յհ. կթ.։)


Ձեռնբեկ

See full entry →

adj.

broken-handed, one-handed.

NBHL (1)

Այր ձեռնբեկ, կամ ոտնբեկ. (Ղեւտ. ՟Ի՟Ա. 19. ի յն. ասի, ջախջախ՝ ձեռաց կամ ոտից։)


Մալեմ, եցի

See full entry →

va.

to bruise, to mash, to crush;
to break to pieces;
to chew;
to castrate, to geld.

NBHL (1)

Մալեալս, եւ ի բաց հատեալս զծննգականսն՝ հալածէ։ Զսոսա տէրունական օրինացն արձանքն զեկուցանեն մալեալս. (քանզի որպէս մալեալն եւ ջախջախեալն ի բաց բառնայ ընկենու զօրականութիւնն եւ զտեսիլն։ Իգական ազգդ եւ զարին մալել եւ խենեշացուցանել կարէ. Փիլ. բագն. եւ Փիլ. սամփս.։)


Մահաթոյն

See full entry →

adj.

venomous, poisonous, deadly, mortiferous.

NBHL (1)

Զոր մահաթոյնն շնչէր վիշապ։ Մահաթոյն վիշապ օձին ջնջեալ ջախջախեցաւ գլուխ. (Խոր. հռիփս.։ Անան. եկեղ։)


Որոտամ, ացի

See full entry →

vn.

to thunder, to rumble, to roar;
to detonate;
—ացող կազ, explosive gas.

NBHL (1)

Լւոյս ջախջախելոյ մի՛ սաստիկս որոտասցես։ Երկնաւոր շնորհօք հոգւոյն որոտացեալ ի վերուստ աստուածային ամպովք։ (Հոգին սուրբ) որոտաց յաւետարանս. (Նար. ՟Կ՟Զ. եւ Նար. յովէդ.։)


Ուծացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to cool, to damp, to estrange;
to avert, to remove.

NBHL (1)

Զի եւ ոչ չարաչար ջախջախումն ոսկերաց ծնօտիցս իմոց ուծացոյց զիս ի յաստուծոյ նմոյ. (Ճ. ՟Բ.։)


Շարագծեմ

See full entry →

va.

to compose.


Շեղտամեղտ

See full entry →

adj.

enervated, effeminated.

NBHL (1)

Զլոյծ եւ զջախջախ եւ զշեղտամեղտ ագանելիս եւ զգնացս չընդունիմք. (Կանոն. (ի մի ձ. զջաղճ, եւ զշեղտամեղտ)։)


Տուտն, տըտան

See full entry →

s.

extremity;
tail;
— հանդերձի, train;
skirt.

NBHL (1)

Զգլուխն ասէ, եւ զտտունն (լս. ագի), որ է վերջն։ Իբրեւ օձի եւ զտտունն եհատ։ Զգլուխն ջախջախեաց զարմատն ամենայն չարեաց, եւ զտտունն եւս. (Գէ. ես.։)


Փշրեմ, եցի

See full entry →

va.

to grind to dust or powder, to pound, to bruise, to crush, to triturate, to pulverize;
to crumble.

NBHL (2)

συντρίβω contero κατακότω, κατάγω, καταγνύω concido, confringo. (լծ. փխրել). Մանրել. մանր խորտակել. լեսուլ որպէս զփոշի. ջախել. ջախջախել. բեկանել. փշրել, լսսել.

Զարձանս նոցա փշրեսջիք։ Եւ զկուռսն փշրեաց մանր։ Փշրեաց զդրունս պղնձիս։ Ի փշրել ինձ անդ զգաւազան իշխանութեան։ Զատամունս մեղաւորաց փշրեսցես։ Ձայն տեառն փշրէ զմայրս։ Զեղէդն ջախջախեալ ոչ փշրեսցէ (կամ մի բեկցէ )։ Ի հողմ սաստիկ փշրեսցէ զնաւս ի թարսիս։ Փշրեաց տէր զամենայն եղջիւրս իսրայէլի։ Փշրեսցին եղջիւրք սեղանոյն։ Անօթ կաւեղէն փշրեսցի։ Փշրեցան զօրութեամբ տղեղունք։ Յոստոց անտի ոմանք փշրեցան.եւ այլն։


Փշրումն, ման

See full entry →

s.

trituration, pulverization.

NBHL (1)

Փշրելն, եւ իլն. խորտակումն. ջախջախումն.


Սխալական, ի, աց

See full entry →

adj.

liable to error, fallible, frail.


Տիրեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to bear sway, to reign over, to rule;
to become master, to seize, to conquer, to occupy, to hold, to possess, to subject;
to predominate;
to become subject, to pass under the rule or dominion of;
տիրելդ ամենեցուն, your power over all;
կամ տիրելո՞վ տիրեցես մեզ, or shall we be subject to your rule?
տիրեսցեն երկրին, they shall possess the earth;
տիրեցին նոցա առիւծքն, they were caught by lions;
յորժամ ի նիւթ ինչ տիրէ հուր, when any thing is set on fire;
ոչ տիրէին նմա տանջանքն, torture had no power over him;
դու տիրես զօրութեանց ծովու, thou rulest the proud waves;
արքայութիւն նորա ամենեցուն տիրէ, (his kingdom embraces all), all shall be subject to his kingdom.


Ցող

See full entry →

cf. Ցօղուն.

NBHL (1)

Ի ցող ցորենոյ կերակրեաց եւ հաստատեաց յովսէփ զերկիրն եգիպտացւոց. եւ նա եղեւ եղեգն ջախջախ՝ նեցուկ եղբարցն յովսեփու. (Եփր. ծն.։)


Քար, ի, ամբ, ինք, անց

See full entry →

s. chem.

stone;
պատուական —, precious stone, jewel, gem;
— դժոխայինշ, infernal stone, caustic;
— կրային, limestone;
— ծանրակշիռ, ponderous, heavy spar, cawk;
— մանրիկ, small stone, pebble, gravel;
հարկանել —իւ, քար կոծել ամբք, to stone, to lapidate, to stone to death;
հալածել —ամբք, to pelt with stones;
չթողուլ, չմնալ, — ի —ի վերայ, not to leave, not to remain one stone standing;
հարկանել զոտն զ—ի, to strike the foot against a stone;
միով —ամբ զերկուս պարսաքարել (ընդ աջ եւ ընդ ահեակ յջողել), to kill two birds with one stone;

NBHL (1)

Քարով զբերանն ջախջախեցին. (Հ. կիլիկ.։)


Ջաղջախուն

See full entry →
NBHL (1)

Որոյ առն անուղղայ կամակորութիւն ջախջախուն խորհրդին անդէն ընդհուպ երեւէր. (Ղեւոնդ.։)


Խամծերք

See full entry →

s.

chin.

Etymologies (1)

«կզակ, ծնօտ». գործածուած է հետևեալ տեղերում. «Ջախջախեցաւ խամ-ձերք նորա» (մէկ ձ. ջախջախեաց զխամ-ծերքն. երկու ձ. կոտորեաց զկզակն. այլ խմբ. զատամունք) Վրդ. առ. 56. «Կիցս ե-հան զօրութեամբ և եհար զնա ի խամծերքն և ջախջախեաց». (այլ ձ. զխամծեկ նորա-այլ խմբ. զխամծէք կզակ). Վրդ. առ. 118. «0՛ծ զխամծէքն և զփողքն ձիոյն». Վստկ, 205. նոյնը խամծեծք ձևով ունի Վարք Ս. Գէորգայ, էջ 50. «Բացեալ զբերան նորա և եդեալ ուր ստինս նորա և զխամծեծքսն պըն-դեցին ուժգին մամլովքն»։ Յայտնի չէ թէ այս չորս ձևերից որն է ուղիղը. բայց յգ. հյց. զխամծեծքսն և եզակի ջախջախեցաւ ձևերից երևում է որ վերջաձայն ք յոգնակիի նշան չէ, այլ արմատական։


Վաղր, ղեր

See full entry →

s.

sabre, cutlass, hanger;
cf. Սակր.

Etymologies (1)

ՆՀԲ և ԱԲ թւում են կցել վաղակաւոր բառին։ Հիւնք. վագր բառից։ Գոււում. ճեան, Բիւզանդիոն 1898, թ. 508 հա-մարում է «ջախող, ջախջախող, ուռ-նաձև մի գործիք» և իբր սխալ գրչու-թիւն՝ ուղղում է վազր, ինչպէս գրուած է գտնում Կարնոյ Աղջկանց Վարժառա-նի Բուզանդայ ձեռագրում, Դ. 15 և 20,