Lord's, dominical;
— աղօթք, the Lord's prayer;
— տուն, church;
— օր, sunday;
— գիրք, Holy Scriptures.
κυριακός, -κή, -κόν dominicus, -a, -um, domini ἰερός sacer, divinus. Տէրունի. տէրունեան. տիրական. տեառն. որպէս Աստուածային. սրբազան. սուրբ.
to drive away, to scatter, to disperse, to defeat, to rout, to destroy.
Նոյն զվասակ իշխանն սիւնեաց վարատեցոյց հօտէս տիրական. (Գանձրն.։)
adorned with glory, glorious.
Ստեղծեր (զմարդն) կենդանի փառազարդ եւ լուսազարդ երեսք, կամ պատկեր։ Զփառազարդ քո տիպ տիրական։ Զայսքան փառազարդ շնորհաց զընդունակն. (Ճ. ՟Ա.։ Արծր. ՟Դ. եւ ՟Ե։ Երզն. լս.։ Նար. կուս.։)
cf. Օթանոց.
Անտանելոյն եւ տիրական բնութեանն առնէ սա օթարան. (Յիսուս որդի.։)
transgressing, breaking law;
transgressor, law-breaker, prevaricator, infractor;
— լինել, to violate the laws, to prevaricate.
αὑτεξούσιος liber, -a, -um. անձնիշխանական. տիրական.
Հրամայական. տիրական. ուր իցէ հրաման կամ պատուէր.
earth, clay, dust;
ground, land, soil;
land, territory, dominions;
tomb;
նախնական, երկրորդական, երրորդական, անցողական, ողողական —ք, primitive or primordial, secondary, tertiary, transport, alluvial soil or rock;
— թափչի, fuller's earth;
—ի գլուխ լինել, — արկանել զգլխով, to throw dust or ashes on one's head;
ի — իջանել or ննջել, to be buried;
—ոյ եւ պատանաց չլինել արժանի, to be unworthy of burial, of funeral honours;
to be left unburied, without a tomb;
տալ —ոյ զմարմին, to inter, to bury, to entomb.
, ո հլ. «հող, գետին», լայնառաս նաև «գերեզման, կալուած, արտ» ՍԳը. Բուս. Եզն. որից հողաբեր Ագաթ. ճողաբլուր Ես. իե. 2, հողագործ ՍԳր. հողաթաւալ Ա-գաթ. հողաթափ ՍԳր. հողախառն Բ. մկ. ղ. 41. հոոածին Իմ. է. 1. Երեմ. խթ. 33. հո-ղակալ Կոչ. հողամաղ «թռչունը» ՍԳր. «փո-շու շամանդաղ» Եզն. հողեղէն ՍԳր. Եզն թանձրահող Պիտ. փիլ. Շիր. անօսրահող Նոնն. 15. թեթևահող Փիլ. այլաբ. ևն։ Նոր բառեր են հողատէր, հողատիրութիւն, հողա-տիրական, հողազուրկ, սակաւահող, կաւա-հող, սևահող, աւազահող, հողաբաժանութիւն ևն։
God, the Lord;
Sir, lord, master, Mister, Mr.;
possessor, owner, master;
Reverend, Rev.;
ով —, Lord! o Lord! good God! Heavens! goodness! good gracious!
— արքայ, Sire!
— իմ արքայ, o King! o Majesty!
— իմ, My Lord;
— թովմաս, Mr. Thomas;
Rev. Thomas;
— լինել, կալ, to be or become master of, to be lord over, to rule, to overcome, to master;
յամի տեառն, in the year of our Lord, Anno Domini;
յիս տէր, oh my lord! I pray you my lord! tell me my lord!
յի՛ս դարձ տէր, oh king hear us!
— բայի, objective or accusative case;
ԳՒՌ (dialectal) Ալշ. Ախց. Գոր. Երև. Կր. Մկ. Մշ. Շմ. Ջղ. Սլմ. Վն. Տփ. տէր, Մրղ. տէր, տէ՛յր, Ասլ. Խրբ. Հմշ. Ննխ. Պլ. Ռ. Սեբ. Սչ. Տիգ. ռէր (Սչ. միայն տանը տերը ձևի մէջ. ուրիշ տեղ չկայ). Հճ. դէյ, Զթ. դէյ, դէր, Սվեղ. ռիր, Ղրբ. տար, տա՛րը, Ագլ. տայր.-Մժ. mդի «քահանայ», Ակն դէրդըրնաք «տէրտէր-ներ», դիւրիւթիւն «հոգատարութիւն, խը-նամք»։-Նոր բառեր են անտիրական, անտի-րու, անտէրտէր, տիրացու (հմռ. տացու), տերաթաղ, տէրակին, տէրէցտէր անել, տէր-ողորմեա «համրիչ», տէրտէրակին, տէրտէ-րացու, տիրաձայն, տիրամեռ, տիրատր, տի-րուկ, տիրունի։-էնկիւրիի թրքախօս հայե-րըն ունին deratsu «տիրացու» (Բիւր. 1898, 865), ուր ձայնաբանական տեսակէտով հե-տարռօրական է ց ձայնի ts դառնալը՝ փխ. s.-Արմաւիրի չէրքէզախօս հայերը գիտեն d'ender «տէրտէր», diracu, diranču «տի-րացու»։-Կարևոր ձև է տէրնդաս (Հճ. դէյէն ռէզ, որ գործածւում է «կաղանդ, նոր տարի» նշանակութեամբ), որ է միջ. հյ. տէրընդայս «տեառնընդառաջի տօնը». այս երկու հոմա-նեշների վկայութեան և ստուգաբանութեան համար հմմտ. Յայսմ. փետր. 14 (Եկին ի տեսանել զեկեալն ի տաճարն և միմեանց ձայն տուեալ ասէին։ Տէր ընդ առաջ. և այլք պատասխանեալ ասէին. Տէր ընդ այս) և Տաթև. ձմ. ժգ (Տեառնընդառաջ և տէր-ընդայս, զոր ծեքելով ասեմք տէրընդէս). տե՛ս և Նորայր, Բառ. ֆր. chandeleur.