Definitions containing the research տից : 3068 Results

Անգիտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be ignorant;
to forget one's self.

NBHL (1)

Անգիտանաս, ո՛վ դու, իմոց բիւրաւոր եւ զանազան ախտից։ Անգիտանալոյ վասն տնօրինական մարդասիրին խորհրդոյ. (Շ. թղթ. եւ Շ. հրեշտ.։)


Անգլուխ

See full entry →

adj.

without a head, headless;
without a leader or chief.

NBHL (1)

Ոմանք ի նոցանէ առանց ոտից են, եւ ոմանք անգլուխք. (Նիւս. բն.։)


Անդամ, ոյ, ոց

See full entry →

s.

limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.

NBHL (1)

Անպիտանս ի ձեռաց եւ յոտից առնէին, եւ ի բոլոր անդամոց. (Յհ. կթ.։)


Անդատ

See full entry →

adj.

not sentenced, not condemned.

NBHL (1)

Ի կիկղոպայց երկիրն՝ յանօրինաց, յանդատից հասաք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անդատապարտ

See full entry →

adj.

not deserving condemnation, blameless.

NBHL (1)

Ա՛յլ դատապարտելոցն, եւ ա՛յլ անդատապարտիցն վայելէ ժուժկալութիւն. (Կլիմաք.։)


Անդրի, րւոյ, րեաց

See full entry →

s.

statue;
bust;
— վիթխարի, colossus.

NBHL (1)

Զկռապաշտիցն ընդ ձեռն երեւելի անդրեացն առ ինքն ձգեալ ընդունէր զերկրպագութիւնն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Աներկիւղ

See full entry →

adj. adv.

fearless, bold, courageous, intrepid;
fearlessly;
courageously, intrepidly.

NBHL (2)

Եթէ նստիցիս, աներկիւղ իցես։ Փափուկք աներկեւղք։ Ծառայ աներկիւղ ի Տեառնէ իւրմէ. եւ այլն։

Աներկեղ լիցիս ի մահաբեր նետից սատանայի. (Նեղոս.։)


Ամսամուտ, մտի, ից

See full entry →

s.

beginning of the month, calends.

NBHL (1)

Յամսամտի ամսոյն։ Զողջակէզսն ամսամտից։ Մասամբք տօնից կամ ամսամտիւք. (Ել. ՟Ե. 2։ Թուոց. ԻԹ. 6։ Կող. ՟Բ. 16։)


Ամսօրեայ, էի, ից

See full entry →

adj.

lasting a month, of a month's duration;
— մի ժամանակ, a month's time, space of a month.

NBHL (1)

Եւ էր ընդ նմա ամսօրեայ մի ժամանակ։ Եթէ ամսօրեայ ժամանակ յաճախիցէ ամպն։ Զամսօրեայ աւուրս ուտիցէք։ Կերիցեն ամսօրեայ ժամանակաւ։ Թագաւորեաց սեղղում ամսօրեայ մի աւուրց. (Ծն. ՟Ի՟Թ. 14։ Թուոց. ՟Թ. 22. ՟Ժ՟Ա. 20. 21. ՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 13։)


Ամրացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to fortify, to garrison, to put in a state of defence;
to re-enforce, to strengthen, to confirm, to corroborate, to establish, to settle, to cement;
to encourage, to hearten, to animate, to embolden;
to prop, to support, to sustain, to stay, to keep up, to hold up;
to bar, to fasten, to shut, to stop up, to close.

NBHL (1)

Զիս ամրացո՛ ի սրոյ նոցին ... Ամրացուսցես աջով քոյին ի գաղտաձիգ նետից նորին. (Յիսուս որդի.։)


Ամփոփումն, ման

See full entry →

s.

restriction, modification, contraction, limitation;
— մտաց, attention.

NBHL (1)

Գօտիք ամփոփումն (կամ անփոփումն, այս ինքն զսպումն) երեւեցուցանեն եւ ժողով՝ ցանկութեանց եւ այլոց ախտից. (Փիլ. ել. ՟Ա. 19։)


Ամօթալից

See full entry →

adj.

cf. Ամօթալի.

NBHL (1)

Խրատիցես զամօթալից բարսն յանձին ունել. (Ոսկ. եփես.։)


Այգուն

See full entry →

adv.

at day-break, at the dawn of day, in the morning;
— —, every morning.

NBHL (1)

Զայգունն դեռեւս ուտիցէ, եւ առ երեկս բաշխեսցէ կերակուրս. (Ծն. ԽԹ. 27։)


Այժմու, ուց

See full entry →

adj.

cf. Այժմեան.

NBHL (1)

Այժմու աթոռդ՝ զոր ունիս։ Այլ ազատիլ յայժմուս ախտից. (Շ. թղթ.։)


Այլ, այլոյ, այլում, յայլմէ

See full entry →

adj.

another, other;
different, unlike;
some;
—ով ճանապարհաւ, by another way;
—ով օրինակաւ, in another manner;
—ոք, another;
եւ ոչ — ոք, even another;
յայլմէ կողմանէ, another side, the other side;
— է ասել եւ — գործել, it is one thing to say, another to do;
եւ այլն, —ովքն հանդերձ, and so on;
— ընդ այլոյ, one for another, pellmell;
— յայլմէ լինել, to lose one's presence of mind, to be overcome by joy or fear;
ոչ — իւիք, in no other way;
— ընդ —ոյ ասել, to say equivocally, ambiguously.

NBHL (2)

Ես այլ ի քաղաք անդր ոչ մտից։ Եւ ոչ մի բանս ունիմ ընդ քեզ այլ. (Վրք. հց.։)

Հոգեւոր ախտից այլ եւ այլ գոլով վնասքն՝ այլ եւ այլ ունին եւ զբժշկութիւնսն. (Վրք. հց. Դ։)


Այլ, Այլ արդ

See full entry →

conj.

but, yet, still, however;
only, but;
now, then.

NBHL (2)

Ես այլ ի քաղաք անդր ոչ մտից։ Եւ ոչ մի բանս ունիմ ընդ քեզ այլ. (Վրք. հց.։)

Հոգեւոր ախտից այլ եւ այլ գոլով վնասքն՝ այլ եւ այլ ունին եւ զբժշկութիւնսն. (Վրք. հց. Դ։)


Այլ

See full entry →

adv.

besides, moreover, more.

NBHL (2)

Ես այլ ի քաղաք անդր ոչ մտից։ Եւ ոչ մի բանս ունիմ ընդ քեզ այլ. (Վրք. հց.։)

Հոգեւոր ախտից այլ եւ այլ գոլով վնասքն՝ այլ եւ այլ ունին եւ զբժշկութիւնսն. (Վրք. հց. Դ։)


Այլակերպիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be transformed;
to be disguised;
to be transfigured.

NBHL (1)

Այլակերպեցայց, եւ մտից ի պատերազմ ... Եւ այլակերպեցաւ արքայն Իսրայէլի. (՟Գ. Թագ. ԻԲ. 30։)


Այլաղանդ, ոյ, աց

See full entry →

adj. s.

of another sect, of a different faith;
sectary.

NBHL (1)

Զգինի իմաստից հելլենացւոց, կամ հրէից, կամ այլաղանդոցն՝ մի առանց խորհելոյ եւ քննելոյ ըմպեր եւ աշակերտիր. (Լմբ. առակ.։)


Անզգայ, ից

See full entry →

adj.

insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.

NBHL (1)

ՅԱՆԶԳԱՅ, ՅԱՆԶԳԱՅՍ. Իբրեւ անզգայ եւ անմիտ. եւ անզգալի օրինակաւ. առանց զգալոյ՝ իմանալոյ՝ գիտելոյ. անզգայաբար. անզգայութեամբ. յանզգաստից. անբանաբար. չզգալով, առանց իմնալու, անխելքութենով. սէրսէմլիյիլէ. ագըլսըզլըղըլա. տույմատան.


Անզգայ

See full entry →

adv.

insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.

NBHL (1)

ՅԱՆԶԳԱՅ, ՅԱՆԶԳԱՅՍ. Իբրեւ անզգայ եւ անմիտ. եւ անզգալի օրինակաւ. առանց զգալոյ՝ իմանալոյ՝ գիտելոյ. անզգայաբար. անզգայութեամբ. յանզգաստից. անբանաբար. չզգալով, առանց իմնալու, անխելքութենով. սէրսէմլիյիլէ. ագըլսըզլըղըլա. տույմատան.


Անզգայիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Անզգայանամ.

NBHL (1)

Զի՞նչ վայելումն իցէ կերակրոյն եթէ անզգայեալ ցաւովք ուտիցեմ. (Նար. ՟Կ՟Բ։)


Անզգաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of a vigilance, carelessness, inattention.

NBHL (1)

Իսկ Յն. տայ եւ զայս միտս, ի դիմամարտիցն յանկարծ գալստենէ։


Անզգոյշ, գուշի, ից

See full entry →

adj.

incautious, uncircumspect, inconsiderate, imprudent, unwary, heedless.

NBHL (1)

ԱՆԶԳՈՅՇ. ԱՆԶԳՈՒՇԱԲԱՐ ἁφυλάκτως. Առանց զգուշութեան. անզգուշութեամբ. անպահպանաբար. յանզգաստից. յանկարծ.


Անզգոյշ

See full entry →

adv.

without precaution, inadvertently, imprudently.

NBHL (1)

ԱՆԶԳՈՅՇ. ԱՆԶԳՈՒՇԱԲԱՐ ἁφυλάκτως. Առանց զգուշութեան. անզգուշութեամբ. անպահպանաբար. յանզգաստից. յանկարծ.


Անզոհ

See full entry →

adj.

without sacrifice;
unworthy to be sacrificed.

NBHL (1)

Եթէ ուտալով ուտիցի յաւուրն երրորդի, անզո՛հ է. մի՛ ընկալցի. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 7։)


Անզոյգ

See full entry →

adj.

odd, not a pair;
different, dissimilar;
— գործել, to spoil the pair, to render dissimilar.

NBHL (1)

Որ բախտիւք (մեծութեան) անզոյգ են, եւ զոյգ եւ նման ազգակցութեամբ վայրին։ Զոյգս տալով անզուգից, ո՛չ ի պատիւ նուաստիցն, այլ ի քակտումն լաւին։ Որ զպատիւսն աննմանիցն տայ, անզոյգ եւ անկշիռ է. իսկ անզոյգն (այս ինքն անզուգութիւնն) աղբիւր է չարեաց։ Անզոյգ եւ անիրաւ եւ անհամբոյր չարութիւն. (Փիլ.։)


Անզրաւ

See full entry →

adj.

interminable, infinite, perpetual.

NBHL (1)

Եւ այլոց եւս ախտից եւ չարութեանց անզրաւ եւ անվճար բազմութիւն. (Փիլ. տեսական.։)


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (1)

Անըմբռնելի՝ մտաց արագման։ Անըմբռնելի իմաստից. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Հ՟Ե։)


Անընդոստ

See full entry →

adj.

that cannot be jolted out of its place, fast;
firm, steadfast.

NBHL (1)

Ծանրագոյն զգայութիւնք անընդոստ կան, մինչեւ յօդոյս բախեալ ընդոստիցեն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Անթաց

See full entry →

adj.

dry.

NBHL (1)

Անցո՛ ընդ գետս այս երկրային, անթաց յախտից՝ գարշապարին. (Յիսուս որդի.։)


Անթլփատ, ից

See full entry →

adj.

uncircumcised.

NBHL (1)

Արուն անթլփատ սատակեսցի։ Ամենայն անթլփատ մի՛ կերիցէ ի նմանէ։ Տալ առն անթլփատի։ Յայլազգեաց անթլփատից։ Անկանիցիմ ի ձեռս անթլփատից։ Թողուլ զորդիս նոցա անթլփատս. եւ այլն։


Անթլփատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

uncircumcision;
prepuce.

NBHL (2)

Հեթանոսք էիք մարմնով որ կոչեցեալն է անթլփատութիւն։ Հաւատացեալ է ինձ Աւետարանն անթլփատութեան, որպէս Պետրոսին՝ թլփատութեան։ Դատիցի՝ որ ի բնէ անթլփատութիւնն, զօրէնսն կատարելով, զքեզ՝ որ գրովն եւ թլփատութեամբն յանցաւոր օրինացն իցես. եւ այլն։

Թլփատեցէ՛ք զանթլփատութիւն սրտից ձերոց. (Երեմ. ՟Դ. 4։)


Անթուական, ի, աց

See full entry →

adj.

innumerable.

NBHL (1)

Եւ որ ի սոյնս յարմարին անթուելեաց ախտից զանազանութիւնք. (Սկեւռ. ես.։)


Անիծաբեր

See full entry →

adj.

that bears a curse;
that curses.

NBHL (1)

Ի վնասակար եւ յանիծաբեր անձին ախտիցս. (Շ. թղթ.։)


Անիմաստ, ից

See full entry →

adj.

foolish, senseless, insipid;
irrational, absurd.

NBHL (2)

Անիմաստիցն այրիչ վտակքն. (Ագաթ.։)

Անիմաստից անձինք։ Ի ձեռն անիմաստիցն. (Մագ. ՟Լ։)


Անիմաց

See full entry →

adj.

incomprehensible;
insensible.

NBHL (1)

Զանտեսն աչաց, եւ զանլուրն ականջաց, եւ զանիմացն սրտից. (Տօնակ.։)


Անձնապահ, աց

See full entry →

adj. s.

on guard, cautions;
royal guard, body-guard;
— լինել, to be cautious, to be on guard.

NBHL (1)

Զամենայն իշխան օրամտիցն ի սպաս անձնապահաց թագաւորին (այս ինքն անձնապահ գոլոյ կամ անձնապահութեան). (՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 2։)


Անձնապաշտ

See full entry →

adj.

that adores himself, interested, selfish, egoistical.

NBHL (1)

Անձնապաշտիցն վարձս ընդէ՞ր տայ. (Ոսկիփոր.։)


Անձնասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

selfishness, self-love;
egotism.

NBHL (1)

Սատանայական ախտիցն եղբայր անձնասիրութիւն. (Մանդ. ՟Ժ՟Դ։)


Ագահանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be avaricious, niggard, to save sordidly;
to be sparing of, to hoard avariciously.

NBHL (1)

Սաւուղ ագահացեալ ի պաճարս հօտիցն. (Լմբ. առակ.։)


Ագանելիք, լեաց

See full entry →

s.

clothes, attire, dress, garb, raiment.

NBHL (2)

Զգեստ. ծածկոյթ մարմնոյ, ոտից, եւ այլն. հագուստ, հագնելիք. կիյէճէփ.

Տո՛ւք ագանելիս ոտից դորա. (Ճառընտ. ՟Բ։)


Կայան, ից

See full entry →

s. ast. adj.

station, place, post, site;
position;
dwelling, residence, abode;
station;
cf. Կայուն;
վերին, գերակայիցն —ք, heaven.

NBHL (2)

Կայան ոտից տեառն մերոյ։ Կանգնեցին զտունն տեառն ի կայանի իւրում։ Կացին ի կայանի իւրեանց. (՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Ը. 2։ ՟Բ. Մնաց. ՟Ի՟Դ. 13։ ՟Լ. 16։)

Վերին, կամ ճշմարտիցն կայանից. (Յճխ.։ Սարգ.։)


Կայարան

See full entry →

mar.

cf. Կայան;
station, rail-way station;
terminus;
wharf;
landing place;
— կառաց, coach-stand;
— ելից, մտից, departure;
arrival.


Կայթ, ից

See full entry →

s.

basket, pannier;
cf. Կայթիւն;
—ք դրուատեաց, rounds of applause, plaudits;
—ս հարկանել, տալ cf. Կայթեմ.

NBHL (1)

ԿԱՅԹ 3 (ԿԱՅԹՔ, թից.) գ. ԿԱՅԹՔ. κρότος crepitus plausus Իբր նոյն ընդ ձայնիս Ճայթիւն, կամ Ցայտիւն, եւ արմատ Կայթելոյ, է Բխումն ոտից յոստոստելն ուրախութեամբ. դոփիւն, եւ Շաչիւն շառաչիւն.


Կայթիւն

See full entry →

s.

clapping of hands;
stamping;
shouting, applause, cheers, acclamations;
caper;
clattering.

NBHL (1)

ԿԱՅԹԻՒՆ եւ ԿԱՅԹՈՒՄՆ. κρότος crepitus, strepitus, plausus, qui fit manu, pedibus, remis etc. Կայթք. կայթելն. ճայթիւն, ցայտիւն. բաբախիւն ձեռաց կամ ոտից, եւ այլն դոփիւն. ծափք.


Կայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

stability, firmness.

NBHL (1)

Հաստատութիւն եւ կայումն ըստ առաքինութեան վարուցն հաստիցի։ Ցո՛յց զկատարեալ կայումն. (Նիւս. երգ.։)


Կայումն, ման

See full entry →

s.

cf. Կայութիւն.

NBHL (1)

Հաստատութիւն եւ կայումն ըստ առաքինութեան վարուցն հաստիցի։ Ցո՛յց զկատարեալ կայումն. (Նիւս. երգ.։)


Կանգնաւոր

See full entry →

adj.

cf. Կանգնագեղ;
cf. Կանգնեան.

NBHL (1)

Արասցես զսիւնակս խորանին յանփուտ փայտից՝ կանգնաւորս. ի տասն կանգնոյ զերկարութիւն միոյ սիւնակին առնիցես։ Նոյնպէս արասցես երկոցունց անկեացն կանգնաւորս. այսինքն որոշեալ կանգնօք չափեալս. (Ել. ՟Ի՟Զ. 16. 24։ ՟Լ՟Զ. 20։)


Կանխեմ, եցի

See full entry →

vn.

to rise or get up early;
to arrive early, before daybreak;
to hasten, to hurry, to make haste, to arrive beforehand, to anticipate, to go or get before, to precede, to get the start of, to outstrip;
— ըստ առաւօտն, to rise with the dawn, to get up at day-break;
— ունել, to preoccupy — ի կատարումն ըզձից ուրուք, to anticipate one's desires or wishes.

NBHL (1)

Կանխել ի սէրն աստուծոյ, կամ ի կենցաղօգուտ երկս արհեստից։ Կանխել յառաջ քան զժամանակն դատել. (եւ այլն. Յճխ.։ Պիտ.։ Սարգ. եւ այլն։)