Definitions containing the research ցող : 652 Results

Մատուցումն, ման

See full entry →

s.

presentation, offering, oblation, offer;
celebration.

NBHL (1)

Ձիթենին հրեշտընկալ եւ խաղաղասէր մատուցման իւրոցն շահից խնամարկեալ զստացողսն դարմանէ. (Պիտ.։)


Մարդագող, ոց

See full entry →

s.

man-stealer.

NBHL (1)

Եթէ ըմբռնեսցի այր ոք մարդագող (այսինքն գողացող զմարդ ոք) յեղբարց իւրոց յորդւոցն իսրայէլի. (Օր. ՟Ի՟Դ. 7։)


Մեծախորհուրդ

See full entry →

adj.

of exalted sentiments, noble-minded, magnanimous, generous, noble;
mysterious, involving a great mystery.

NBHL (1)

Մեծախորհրդից իրաւունս թուեցող. (Լմբ. սղ.։)


Մեղկութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig. adv.

softness, loosening, relaxation, looseness, slackness;
indolence, effeminacy, cowardice;
մեղկութեամբ, softly, indolently, effeminately, languishingly.

NBHL (1)

Չարին է սկիզբն՝ անգոհացողութիւն զաստուծոյ, յորմէ մեղկութիւն պաշտամանն լինի. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Մերկ, ոյ, ոց, ի, աց

See full entry →

adj. fig. prep. adv.

naked, bare;
unadorned, plain, simple, evident;
impudent, brazen-faced;
without;
evidently, obviously, palpably;
— ընդ — մարտընչել, to wrestle naked.

NBHL (1)

Մերկաց ոչ ծածկողին, ոչ ծարաւեաց արբուցողին. (Մագ. ոտ. մանուչ.։)


Հսկող

See full entry →

adj.

watchful, vigilant.

NBHL (1)

Մխիթարել իբրեւ զսգաւորս եւ զհսկեցողս. (Ոսկ. գծ.։)


Հրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

fiery nature;
ardor, heat.

NBHL (1)

Բնութիւն հրոյ. եւ Այրեցողութիւն. ջերմութիւն.


Ձանձրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

wearisomeness, tediousness, irksomeness, ennui, annoyance;
laziness, idleness;
— մեծ պատճառել, տալ, to annoy greatly, to tease or plague excessively.

NBHL (1)

Զի մի՛ յերկարութիւն ճառիցս լինիցի ձանձրութիւն ընթերցողացն. (Խոր. ՟Գ. 67։)


Ձրեմ, եցի

See full entry →

va.

to give gratis, to make a present of.

NBHL (1)

Աննիազ ձրես։ Աննախանձ ձրես հայցողին. (Սկեւռ. աղ.։)


Մախող

See full entry →

adj.

envious, jealous.

NBHL (1)

այսինքն Մախացող։ φθονερός invidus. cf. ՄԱԽԱՄ։


Մայրասէր

See full entry →

adj.

loving one's mother, filial love.

NBHL (1)

Սիրօղ զմայր իւր. որ եւ յն. ձայնիւ Փիլոմետոր, մակդիր հեգնական թագաւորի ատեցողի զմայրն.


Ներկուռ

See full entry →

adj.

cf. Խիտ;
well instructed, very erudite, learned, clever, imbued with science.

NBHL (1)

Ներկուռ. ներդ նախդիր միայն է (բաղադրական). իսկ կուռն ասելով՝ զանդադար կրթութիւն ասէ, այսինքն ազդողապէս կռել, կրթել զինքն ընթերցողութեամբ։ Իբր ներկուռ հանճարով գոլ ծանօթ նոցա. (Երզն. քեր.։)


Ներտրամադրական

See full entry →

cf. Ներտրամադրեալ.

NBHL (1)

Եւ է ներտրամադրեալ բանն՝ շարժումն անձին, որ ի խորհեցողականին եղեալ առանց իրիք արտաձայնութեան. (Պիտառ.։)


Ներտրամադրեալ

See full entry →

adj.

inward, innate, inborn;
— բան, idea, thought, conceit.

NBHL (1)

Եւ է ներտրամադրեալ բանն՝ շարժումն անձին, որ ի խորհեցողականին եղեալ առանց իրիք արտաձայնութեան. (Պիտառ.։)


Նմանաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imitating a person's voice or speech, mimicry.

NBHL (1)

Յենթադատութենէն զզօրութիւնն, այսինքն զնմանաբանութիւն ի ճահ ասելով (ի վերծանութեան)։ Բարուց բարկացողին կամ ողոքողին յառաջ բերել զնմանաբանութիւն ձայնիւ եւ ձեւով. (Երզն. քեր.։)


Նօթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

hunger;
fast, fasting.

NBHL (1)

որ եւ ռմկ. անօթութիւն. ἁσιτία jejunium δίαιτια dieta. Անսուաղութիւն. ծոմապահութիւն. պահհեցողութիւն. պահք. չափաւորութիւն ի կերակուրս. սակաւապիտութիւն. ծոմ.


Շահ, ից, ուց

See full entry →

s.

profit, interest, fruit, gain, lucre;
advantage, good, benefit, utility, emolument;
interest, usury;
— օգտի or օգտութեան, utility;
սէր —ու, love of lucre;
ի — օգտի իւրեանց, for their advantage;
for the benefit of them;
ոչ առ ի — ինչ օգտի բարբառիմ, be sure I speak disinterestedly;
ի —ս հարկանիլ, —ու զհետ լինել, կրթիլ, մտանել, to become avaricious, to be greedy of gain;
— բերել, to be profitable, to profit, to produce gains;
բառնալ զ— ուրուք, to clip a person's profits or gains;
ի — ածել, to invest, to put out at interest, cf. Շահեցուցանեմ;
some dance;
—ս առնել, to dance;
shah;
— պարսից, Shah or king of Persia.

NBHL (1)

Ձիթենին մատուցմամբ իւրոցն շահից խնամարկեալ զստացողսն դարամնէ։ Ոչ եթէ վայրապար ինչ առանց շահի։ Վարել փափաքանօք աւելորդաց ծովայինն շահից. (Պիտ.։)


Ոչէութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nothingness, void, nothing;
յ— դառնալ, to be reduced to nothing.

NBHL (1)

Մեղայ ստացողիդ յոչէութենէ. (Նար. ՟Ի՟Է։)


Ոտնառական, ի, աց

See full entry →

adj.

stopping, impeding.

NBHL (1)

Կասեցուցիչ ոտից. հարցողական, հետազօտիչ. կանկ առնելու.


Ոտնաւոր

See full entry →

adj.

footed, having feet;
standing on feet.

NBHL (1)

ոտնաւոր. որպէս Ոտնակաց. յոտանաւոր. յոտին կացող եւ կալով.


Որ, ոյ, ով

See full entry →

pron.

who, which, what, that;
որ միանգամ, որ ոք, who, whoever, whosoever;
որք միանգամ, all they who;
որ ինչ, what;
which;
all that;
whatever;
այրն որ գայ, the man who is coming;
զոր դու գտեր, what you have found;
եւ որ չար եւս է, որ չար քան զամենայն է, and what is worst of all;
այրն զոր եմ սիրեմ, the man whom I love;
չգիտէ զոր գործէն, he does not know what he is doing;
յորմէ, whence, therefore;
որ եւ իցէ, whoever, whosoever;
any thing whatever, aught;
որ զինչ եւ իցէ, whatever or whatsoever it may be;
be that as it may;
ընտրեա զոր եւ կամիս, choose which you please;
որոյ աղագաւ, for this reason;
որ բարիս գործէ, գտցէ զբարիս, who acts well will be rewarded;
որ խնդրէ՝ առնու, he who asks will receive;
ժողովեցին որ շատ եւ որ սակաւ, some have gathered much, some little;
հանապազօր մեղանչեմք՝ որ խորհհրդով, որ բանիւ, we continually sin either in thought or word.

NBHL (1)

Չար՝ ըստ որոյ իցէ չար, ոչ իրիք է ծնողական կամ սնուցողական կամ ապրեցուցողական։ Գիտէ աստուած զչար՝ ըստ որում է բարի. (Դիոն. ածայ.։)


Որ

See full entry →

conj.

that;
որ զի, that, in order that, so that;
since, as;
կարծեմ որ գայ, I believe that he will come;
որ թէպէտեւ նոքա վեհք են, although they are superior.

NBHL (1)

Չար՝ ըստ որոյ իցէ չար, ոչ իրիք է ծնողական կամ սնուցողական կամ ապրեցուցողական։ Գիտէ աստուած զչար՝ ըստ որում է բարի. (Դիոն. ածայ.։)


Ործկամ

See full entry →

vn.

cf. Ործամ.

NBHL (1)

Արբեցողն ործկտայ, եւ դարձեալ այլ ըմպէ. (Հց. աթ. կիւրղ.։)


Ործկտամ

See full entry →

vn.

cf. Ործամ.

NBHL (1)

Արբեցողն ործկտայ, եւ դարձեալ այլ ըմպէ. (Հց. աթ. կիւրղ.։)


Որկորեայ, րէից

See full entry →

cf. Որկրամոլ.

NBHL (1)

Քան զորկորէիցն եւ զարբեցողացն։ Զի՞նչ կոչեցից, պարկե՞շտս, եթէ որկորեայս։ Յորկորիցն եւ ի ծուլիցն. (Եփր. պհ. կամ Մանդ.։)


Մտավարժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cultivated mind, ability.

NBHL (1)

Տացէ տէր ընթերցողացդ իմաստութիւն, սաղմոսողացդ մտավարժութիւն. (Ոսկիփոր.։)


Մրցական, ի, աց

See full entry →

cf. Ըմբիշ;
cf. Ըմբշական.

NBHL (1)

ἁθλητήρ, ἁθλητικός certator, athleta, athleticus πυκτικός ad luctam sive pugilatum aptus. Մրցօղ. որ կարէ մուցացի կռուիլ. ըմբիխ. եւ Որ ինչ ա՛նկ է մրցողաց.


Մրցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to box, to come to blows, to fight, to combat;
to rival, to vie with, to compete;
մրցելով իմն, with emulation, vying.

NBHL (1)

Գայ ի վերայ քո բէլ սկայիւք մրցողօք. (Խոր. ՟Ա. 10։)


Մրցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Մրցումն.

NBHL (1)

Ի ձեռն անպարտելի մրցողութեան. (Գր. սքանչ. ի ստեփ.։)


Մրցումն, ման

See full entry →

s.

combat, fight, wrestling;
competition, concurrence, rivalry.

NBHL (1)

Ի ձեռն անպարտելի մրցողութեան. (Գր. սքանչ. ի ստեփ.։)


Յագումն, ման

See full entry →

s. s. chem.

cf. Յագուրդ;
saturation.

NBHL (1)

Առն ցանկացողի ընչից՝ ոչ լինի յագումն. (Ածաբ. ժղ.։)


Յաղթատուր

See full entry →

adj.

giving the victory.

NBHL (1)

Որ (այսինքն պարիսպն) այսպէս յաղթատուր ստացողացն խոստովանեցաւ լինել. (Պիտ.։)


Յանցաւոր, աց

See full entry →

adj.

faulty, guilty, delinquent, culpable, criminal;
— օրինաց, transgressor, violator, criminal, delinquent;
— զանձն դաւանել, խոստովանել, to confess one's fault, to plead guilty.

NBHL (1)

παραβάτης praevaricator ἠμαρτηκώς peccans, delinquens եւ այլն. Յանցուցեալն. մեղապարտ. մեղաւոր. վնասապարտ. վնասակար. օրինազանց, եւ որպէս մակդիր Յուլիանոսի Ուրացողի. ըստ յն. բառավա՛դիս, եւ այլն։


Յանցեմ, եցի

See full entry →

vn.

cf. Յանցանեմ.

NBHL (1)

Յուլիանոս յանցող. այսինքն ուրացօղ. (Տէր Իսրայէլ. յնվր. ՟Ա. Տէր Իսրայէլ. փետր. ՟Թ.։)


Որոգայթեմ, եցի

See full entry →

va.

to set or lay snares or traps, to entrap;
to wait in ambush for, to waylay;
to surprise, to deceive.

NBHL (1)

Հեշտացողութիւն ... պատանեակ թեւաւոր ... կամաւ իսկ որոգայթել զախմարսն անգիտութեան օրինին. (Անյաղթ հց. իմ.։)


Որոնեմ, եցի

See full entry →

va.

to seek, to search, to inquire after or into, to make search, to ferret, to investigate, to rummage;
to louse;
— զերկիր, զքաղաք, to explore, to spy out.

NBHL (1)

Հոգացող սիրտն, եւ ամենայն բանի որոնողն եւ դատողն անհանգիստ է. (Լմբ. առակ.։)


Որոտամ, ացի

See full entry →

vn.

to thunder, to rumble, to roar;
to detonate;
—ացող կազ, explosive gas.


Որսող

See full entry →

s. fig.

hunter;
devil.

NBHL (1)

Արդար յորսացող փրծանի. (Առակ. ՟Ժ՟Ա. 8։)


Որքան

See full entry →

cf. Որչափ.

NBHL (1)

Նաեւ քան զդիւահարսն եւս ատելիք տեսողացն (են բարկացողք), որքան մինն կամօք մոլեգնի ի չարն, իսկ միւսն ի դիւին լրբութենէ. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Ուխտանենգ

See full entry →

cf. Ուխտազանց.

NBHL (1)

Խոտորեցան զկնի սատանայի ընդ ուխտանենգին վասակայ։ Գրէ ուխտանենգն վասակ։ Զգացուցեալ էր նմա ուխտանենգացն։ Ժողովէր առ ինքն զուխտանենգաց դասն։ Զուխտանենգսն եւ զուրացողսն. (Փարպ.։)


Ուխտաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

that has made a vow;
allied;
Nazarite;
professed (monk or nun);
pilgrim.

NBHL (1)

Կանանց ուխտաւորաց». յն. պահեցողաց. եբր. ծում։


Ուծակեր

See full entry →

adj.

vegetarian.

NBHL (1)

Իբրեւ Հիւծակեր. այսինքն Չորակեր. պահեցող.


Ունկնդրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

listening;
audience;
auscultation;
obedience.

NBHL (1)

ἁκοή, ἁκρόασις auditio, auscultatio. Ունկն դնելն. լսողութիւն. անսացողութիւն. հնազանդութիւն.


Շլիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Շլանամ.

NBHL (1)

Արբեցողին այլագունին երեսքն, աչքն շլի, պակասի լոյսն. (Հց. աթ. կիւրղ.։)


Շնաբարոյ, ից

See full entry →

adj.

dog-hearted, churlish, evil, biting;
cynic.

NBHL (1)

κυνηγός (որ եւ որսորդ), κυνήθης canino more praeditus. Ունօղ զբարս շան կամ շնացողի. անառակ. եւ Անյադ. յափշտակօղ. վատթար.


Շնավանք

See full entry →

s.

house of Thondracian sectarians, (Paulicians).

NBHL (1)

Բնակարան շանց, այսինքն շնացողաց եւ շնացելոց, թոնդրակեցւոց.


Շպարանկար

See full entry →

adj.

painted, rouged;
pretty.

NBHL (1)

Որ նկարէ զերեսս իւր շպարաւ. եւ Նկարեալն շպարաւ. Լկտին շպարանկար վերերեւեալ՝ կախարդէր զհայեցողսն. (Պիտ. ձը. առ Լեհ.։)


Շտեմարանալից

See full entry →

adj.

filling granaries and magazines;
stored in a granary.

NBHL (1)

Լցող զշտեմարան, եւ լցեալն ի շտեմարանս.


Շրջագայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

turn, walk, circulation;
turn, rotation, revolution.

NBHL (1)

Որ եւ արբեցողաց իմն թուի շրջագայութիւն լինել երկրի զինքեամբք. (Եղիշ. հոգ.։)


Շրջադարձ

See full entry →

adj.

circumvolving, moving around.

NBHL (1)

Երգեցողս արուեստաւորս, կաքաւողս շրջադարձ ի խայտալն. (Վրդն. երգ.։)