Your research : 43 Results for ւ

Entries' title containing ւ : 10000 Results

Դուրգն (դրգան)

s.

potter's wheel.

• (սեռ. դրգան, բց. դրգանէ) «բրուտի անիւ» Սիր. լը. 32. Իմ. ժե. 7. Երեմ. ժը. 3. Մխ. երեմ.։

• = Բնիկ հայ բառ, որ ծագում է հնխ. dhrōgh-արմատից. հմմտ. յն. τρυχύς «անիւ-բրուտի անիւ, դուրգն», հիռլ. droch «անիւ». այս երկու ձևերը ծագում են հնխ. dhroghe-նախաձևից, որ չի կարող տալ հյ. դուրգն։ Հայերէն ձևը բացատրելու համար պէտք Լ ընդունիլ թէ շրջուած է հնխ. dhrōgh-ձևից (երկար ձայնաւորով), որի վրայ աւելացել է յետոյ հայկական ն ածանցը. այսպէս dhrōgh-> ղրուգ>ղուրգ>դուրգն։ (Բառիս ձևի համար աւելի ընդարձակ տե՛ս SA, 2, 122)։-Կարծւում է, որ վերոյիշեալ ձևերի հետ պետք է կապել նաև յն. τρόχος «վազք. ասպարէզ». τρέχω, դոր. τράχω «վազել», τρόχις «սուրհանդակ», τρογίλος «ճախարակ 2. մի տեսակ թոչուն», լեթթ. dräst, լիթ. pa-droszti «վաղել, արագ ընթանալ», զոթ. pragjan, անգլսք. brčzan «վազել», հսլ. tru-ku «վաղք». նսլ. trčati «վազել», ռուս. дорora «ճամբայ», հիռլ. tricc «արագ», trēn «հա-մարձակ, յանդուգն» են ևն, որոնք են-թադրել են տալիս հնխ. dhregh, threqh, treq ևն ձևերով և «վազել» նշանակութեամս արմատները։ (Տե՛ս Pokorny, 1, 875, Ber-neker, 226. վերջինս նշանակութեան տար-բերութան պատճառաւ չի ընդունում կցել ռուս. дорora «ճամբայ» բառը, իսև Pokor-nǰ չի յիշում այն)։-Հիւբշ. 440։

• Ուղիղ մեկնեց նախ ՆՀԲ, որ (անիւ բառի տակ) լծորդ է դնում յն. τσογός ձևը։ Pictet, 2, 162 լտ. torquao «շըր-ջել, դարձնել» ևն։ Հիւնք. յն. τροχός։ Osthoff, SA, 2, 115 և 122 կարծում է որ դուրզն ուղղականը շինուած է յետ-նաբար *դրուգն, սեռ. դրզան ձևից նմանողութեամբ։ Աւելի երկար մի բա-ցատրութին տե՛ս Pedersen, Հայ. դր. լեզ. էջ 21-22։ (Վերի համեմատո-թեանց վրայ տե՛ս Walde. z88. Boi sacq, 983)։ Karst, Յուշարձան 414 ծիր բառի հետ՝ մոնգոլ. togorin «շուրջը», togori «դառնալ», թունգուզ-մանչ. to-*oro «անիւ, շրջանակ»։ Թիրեաքեան, Արիահայ բռ. 145 պրս. [arabic word] turkān կամ [arabic word] turk-i-falak «մոլորակների ծիրը»։ Հմմտ. նաև Petersson. Ar. u. Arm. Stud. էջ 79 ուր հնդևրոպական արմատին տալիս է նաև «դառնալ. դարձնել» նշանակութիւնը և ըստ ալսմ միացնում է նրան զանազան նոր բա-ռեր։

• ԳՒՌ.-թ,ոյմ է թէ նոյն բառն է գն։ տուրգ, որի բուն իմաստը ինձ յայտնի չէ.-«Շուռ էր տալիս անկանը ու տուրգը բանեց-նող փռռանը ու ճախարակը» (Մամիկոնեան, Հազարից մէկը, էջ 80)։


Դուրք

cf. Դուռն.


Դուքս (դքսի)

s.

duke;
general, chief.


Դոփիւն

s.

stamping of feet.


Դոփումն (ման)

s.

cf. Դոփիւն.


Դպրատուն

s.

school;
college;
տալ (զոք) ի —, to send to a boarding-school.


Դպրութիւն (ութեան)

s.

office of notary;
literature, letters;
book, register;
lecture, study;
order of lecturers;
այր առանց դպրութեան, an idiot, ignorant, unlettered, illiterate person;
գեղեցիկ —ք, the belles lettres, or polite literature.


Դռնապանութիւն (ութեան)

s.

porter's office or employment.


Դռնապանուհի (հւոյ)

s.

portress.


Դռնչեցուցանեմ (ուցի)

va.

cf. Դռնչեմ.


Դռնչիւն

s.

tinkling, ringing in the ears.


Դսրովութիւն (ութեան)

s.

cf. Դսրով.


Դսրովումն (ման)

s.

cf. Դսրով.


Դրազարկու

s.

that knocks at a door.


Դրախտահաււ)

s.

bird of paradise.


Դրախսաճուն

adj.

grown or born in paradise, in the garden.


Դրակցութիւն (ութեան)

s.

neighbourhood.


Դրամագիտութիւն (ութեան)

s.

numismatics.


Դրամագլուխ (գլխոյ)

s.

funds, capital.


Դրամագործութիւն (ութեան)

s.

act of coining money.


Դրամագրութիւն (ութեան)

s.

numismatography.


Դրամաթուղթ (թղթոյ, թղթի)

s.

bill of exchange;
banknote, bankbill.


Դրամահատութիւն (ութեան)

s.

coining, minting of money.


Դրամափոխութիւն (ութեան)

s.

change;
exchange.


Դրացութիւն (ութեան)

s.

neighbourhood.


Դրդեցուցանեմ (ուցի)

va.

cf. Դրդեմ.


Դրդնջիւն

cf. Դրդջիւն.


Դրդուաղեմ

vn.

to stammer, to lisp.


Դրդուեմ (եցի)

va.

to shake, to stagger, to move, to agitate, to excite.


Դրդուեցուցանեմ (ուցի)

va.

cf. Դրդուեմ.


Դրդուիմ (եցայ)

vp.

to stagger, to move, to stir.


Դրդումն (ման)

s.

suggestion, instigation.


Դրդուումն (ման)

s.

cf. Դրդումն.


Դրդջիւն

s.

prattle, chattering, chitchat.


Դրդջումն (ման)

s.

cf. Դրդջիւն.


Դրժողութիւն (ութեան)

s.

cf. Դրժանք.


Դրժութիւն (ութեան)

s.

cf. Դրժանք.


Դրժումն (ման)

s.

cf. Դրժանք.


Դրնդիւն

s.

stamping with the feet;
tinkling.


Դրոշմաւոր

adj.

marked.


Դրուագ (աց)

s.

incrustation;
sculp-ture;
ceiling, wainscoting;
thin plate of metal;
emblem;
well finished work.


Դրուագական (ի, աց)

adj.

emblematic.


Դրուագեմ (եցի)

va.

to incrust;
to sculpture;
to ceil;
to wainscot;
to ornament, to embellish, to plaster.


Դրուագիչ

s.

veneerer;
plater.


Դրուատ (ից)

s.

eulogy, praise.

• , ի-ա հլ. (յետնաբար ի հլ.) «գո-վեստ, գովասանք» Ոսկ. ա. թես. գ. (գրծ. դրուատօք). Խոր., որից՝ դրուատիք (-եաց, -եօք) Ագաթ. Ոսկ. մ. ա. 15. Փրպ., դրուատել Պիտ. Նանայ., դրուատանք Կիւրղ. ղկ., նա-խադրուատ Թէոդ. մայրագ., շնորհադրուատ Թէօդ. խչ., յոգնադրուատ Կիր., բազմադը-բուատ Նար. խչ.։

• -Հպրս. *druwata-ձևից (Marouart Յա-շարձան, 292), որի հետ հմմտ. զնղ. drva-tat-(< druvatāt) «առողջութիւն». նոյն բառը պարսկականում դարձել է drut կամ drōt նշանակութեան նոր փոփոխութիւննե-րով, այսպէս՝ պհլ. drut, drōt «առողջու-թիւն, բարօրութիւն, բարև», drútīk «քա-ղաքավար», pa-drūt «օրհնութիւն», պազենդ. drūδ «ողջոյն, խաղաղութիւն, բարօբու-թիւն», պրս. [arabic word] durōd «օրհնութիւն, բա-րեմաղթութիւն, աղօթք» (Horn, էջ 123) «առողջութիւն, բարօրութիւն, բարև, ա-ղօթք, գովեստ. դրուատիք» (Zenker), «ող-ջոյն կամ խաղաղութիւն» (ԳԴ), [arabic word] du-rōdan «գովել, ներբողել», padrud «ողջոյն, մնաք բարով, հրաժեշտ».-բոլորի արմատն է զնդ. drva, հպրս. duruva-«առողջ» = սանս. dhruvá-«ամուր, հաստատ, մնայուն» (Bartholomae, էջ 782)։-Հիւբշ. 146։

• Ուղիղ մեկնեց նախ Պատկ. Maтep. I. 9, որից յետոյ Müller, WZKM, 5, 352 և Հիւնք.։

• ՓՈԽ.-Վրաց. დროატიդրոատի (տե՛ս Մառ, Հայ.-վրաց. յարաբերութ. էջ 41)։


Դրուատեմ (եցի)

va.

to praise, to give praises, to celebrate.


Դրուատիք (տեաց)

cf. Դրուատ.


Դրուատումն (ման)

s.

cf. Դրուատ.


Դրուդ

cf. Դռոյթ.


Դրութիւն (ութեան)

s.

act of putting or laying down;
place, position, posture, situation;
system;
theme, thesis.


Definitions containing the research ւ : 4031 Results