booty;
pillage, sack, capture, recapture, prey;
plunder, marauding;
devastation, depredation, disorder;
— ածել՝ առնուլ հարկանել, յ— մատնել, յաւարի առնուլ՝ տանել, to spoil, to make booty, to pillage, to sack, to plunder, to ravage;
լիաձեռն աւարաւ, charged with plunder;
յ— մատնիլ, to be a prey, to be given to pillage.
• , ի-ա հլ. (սեռ. աւարոյ՝ Ա. թագ. ժե. 12. յետնաբար նաև ի հլ.) «կողոպուտ, թա-լանած բաները» ՍԳր. «աւարառութիւն, թա-լան» Եզեկ. լը. 13. Փարպ. որից աւարել ՍԳր. Բուզ. աւարաբաշխ Դատ. ե. 30. աւարաբար Լ. մև. ս. 3. աւարամասն Բուզ. աւարառու ՍԳր. Ոսկ. ես. աւարութիւն (կարդա՛ աւա-րառութիւն) Բուզ. գ. 6։
• = Պհլ. ävār «կողոպուտ», բելուճ. āvār «աւար, կողոպուտ», աֆղան. avār «կողո-պուտ, աւարի տալը», մանդայ. [hebrew word] āvār «աւերածութիւն»։-Հիւբշ. 112։
• Bugge IF 1, 454 պհլ. apar «գողու-թիւն», օսս. abreg, ավար. aburik «ա-ւազակ», յն. έναρα «աւար, կողոպուտ» սանս. sánara «աւար» բառերի հետ իբրև ընիկ հայ. մեր բառը դնում է *անար նախաձևից։ Horn § 53 մեր րառը փոխառեալ է դնում իրանեանից։ Müller WZKM 9, 287 յն. ἀπαυράω «կո-ղոպտել» և պրս. [arabic word] avār, [arabic word] āvā-ra ըստ Horn § 53։ Scheftelowitz BВ 2ο. 42 յն. ἐείρω «ըռնել»։ Patrubány SA 2, 33 թէ՛ հայը, թէ՛ պհլ. ձևերը
• և թէ՛ յն. ἔναρα հանում է հնխ. ar (առ-նում, ἂρνυμαι) արմատից, apa-և -en-մասնիկներով։ Նոյն, ՀԱ 1908, 246 ap-մասնիկով առնուլ բայից։ Փորթուգալ փաշա, Եղիշէ 285 պազենդ. աբար «ա-ւար»։ Թիրեաքեան, Կարնամակ ծան-129 պհլ. աւարկար «ճակատագիր» բա-ռի հետ։ Գաբրիէլեան ՀԱ 1910, 235 ափ բառից։
• ԳՒՌ.-Տփ. ավար, որ պահուած է միայն՝ վուրին ա՛վար, վուրին խա՛վար ասացուածի մէջ։
• ՓՈԽ.-Վրաց. ავარი ավարի կամ օაგარი իավարի «աւար, կողոպուտա, որս», ოხავარი ոնավարի, որից մինգր. ნავარი նավարի «կողոպտիչ» (кипաидзе, Гpaм. мингр. яз. 1914, էջ 285), այսպէս և իմեր. ნავარი նավարի «անտէր, փճացած» (ըստ Бepид-зe, Гpyз. rлocc. էջ 31)։