Definitions containing the research գութ : 1351 Results

Ազնուացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to improve, to civilize;
to refine;
to confer a title, to grant nobility, to ennoble.

NBHL (1)

Ազնուացուցեր դու զգութ քո. (Հռութ. ՟Գ. 10։)


Ախմարագոյն, գունի, ից

See full entry →

adj.

very ignorant.

NBHL (1)

Ախմարագունիցն զթեթեւաշարժ երագութեան երեւեցուցանէ կարծիս։ Այս անիրաւ դատաստան եւ ոչ ի կարի չար դատաւորացն եւ յախմարագունից հաստատին։ (Պիտ.։)


Ախորժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

pleasure, taste.

NBHL (1)

Ոչ ըստ մարմնոյ ախորժութեան բաղձանաց, այլ առ գութ սիրոյն Քրիստոսի. (Եղիշ. երէց.։)


Ածելի, լւոյ, լեաւ, լւով

See full entry →

s.

razor.

NBHL (1)

Որպէս զածելի սուր սրեցին զնենգութիւն. (Յհ. կթ.։)


Ակն, կան, կամբ

See full entry →

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;

NBHL (1)

Այլում ումեք ակն դնելով կենցաղական տարփանաց։ Որում ակն եդեալ կորզէին զժառանգութիւնն։ Մի՛ ամենեւին յայլոց ինչ (իրս) ակն դնել. (Յհ. իմ. ատ.։ Մեկն. թագ.։ Բուզ. Դ. 14։)


Ակն, ական, կանք

See full entry →

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.

NBHL (1)

Այլում ումեք ակն դնելով կենցաղական տարփանաց։ Որում ակն եդեալ կորզէին զժառանգութիւնն։ Մի՛ ամենեւին յայլոց ինչ (իրս) ակն դնել. (Յհ. իմ. ատ.։ Մեկն. թագ.։ Բուզ. Դ. 14։)


Ակն, ական, կունք

See full entry →

s.

source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.

NBHL (1)

Այլում ումեք ակն դնելով կենցաղական տարփանաց։ Որում ակն եդեալ կորզէին զժառանգութիւնն։ Մի՛ ամենեւին յայլոց ինչ (իրս) ակն դնել. (Յհ. իմ. ատ.։ Մեկն. թագ.։ Բուզ. Դ. 14։)


Ակնառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

respect of persons, partiality.

NBHL (1)

Մերթ իբր ակնածութիւն. յարգութիւն. αἱδώς reverentia


Ա՜հ

See full entry →

int.

oh! ha!

NBHL (1)

ԱՀ ԱՐԿԱՆԵԼ. ἑκφοβέω exterreo Երկեցուցանել. զարհուրեցուցանել. վախցնել. գօրգութմագ.


Ահ, ի, իւ, ահք, ից, իւք

See full entry →

s. adv.

fear, dread, fright, terror;
— արկանել, to frighten, to terrify, to intimidate;
— յահի լինել՝ զահի հարկանիլ, to fear, to be seized with alarm;
առ ահի, for fear, lest;
ահ ընդ ահ, with fear, with a timid air.

NBHL (1)

ԱՀ ԱՐԿԱՆԵԼ. ἑκφοβέω exterreo Երկեցուցանել. զարհուրեցուցանել. վախցնել. գօրգութմագ.


Ահա

See full entry →

adv.

behold!

NBHL (1)

Ահա բառդ՝ ստուգութեան եւ մատնցոյց առնելոյ է։ Ահա ասելն՝ սպառնական իմն է բարբառ. (Գէ. ես.։ Երզն. քեր.։)


Ահաբեկեմ, եցի

See full entry →

va.

"cf. Ահաբեկ առնել."

NBHL (1)

Ահաբեկ առնել. զարհուրեցուցանել. դողացուցանել. դղրդել. ահ արկանել. վախ տալ. գօրգութմագ.


Ահարկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

terror, dismay, affright, intimidation.

NBHL (1)

Ահ արկանելն. ահաբեկ առնելն. վախ ձգելն. գօրգութմա։


Ահացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to terrify, to intimidate.

NBHL (1)

Երկեցուցանել. զարհուրեցուցանել. վախցնել. գօրգութմագ.


Աղ, ի, ից, ոց

See full entry →

s.

salt;
— ուխտի, ուխատզի, — կնքեալ, sign of true friendship;
— եւ հաց, commensality, love;
— առնուլ, — եւ հաց ուտել, to eat in company, to be social, to be convivial.

NBHL (1)

Իմ զի աղ եւ հաց կերեալ է յաշխարհին ձերում, գութ եւ սէր ունիմ առ աշխարհն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Անմասն

See full entry →

adj.

without share or portion, that does not participate;
bereft, destitute;
— լինել, to be destitute, to be bereft;
— առնել, to deprive.

NBHL (1)

Անմասն յամենուստ բարեկարգութեանց։ Ի ժամ վարձուն անմասն ելանեմ։ Միայն դու անմասն ստութեան խաւարի. (Նար. ՟Կ՟Ա. ՟Հ՟Ա. ՟Հ՟Թ։)


Անմարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

depopulation;
inhumanity, barbarity;
incivility, brutality.

NBHL (1)

Զանմարդութիւնն իբրեւ զազատութիւն ողջունեմք։ Ո՛րքան չար է անմարդութիւնն, եւ ո՛րքան բարի գութք. (Ածաբ. աղքատասիր.։)


Անմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

madness, craziness, fatuity;
phrensy;
folly, silliness, imprudence, extravagancy, absurdity.

NBHL (1)

Հակառակացն բերմամբ, անմտութեան, եւ հեղգութեան, բղջախոհութեան. (Շ. ատեն.։)


Անյագ, աց

See full entry →

adj. adv.

insatiable, greedy, gluttonous;
— ուտել, to devour;
cf. Անյագաբար.

NBHL (1)

ԱՆՅԱԳԱԲԱՐ. ἁκορέστως. avide, κατακόρως, ad satietatem, immodice. Առանց յագելոյ. անյագութեամբ, անչափ բաղձանօք. ցյագ. ցյափրութիւն. յանչափս. անդադար. անխոնջ. սերտիւ. եւ Անխնայ. առանց կշտանալու, անհագաբար.


Անյայտնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

obscureness, occultness, secretness.

NBHL (1)

Եւ Անհաւատութիւն. անստուգութիւն. խիթալի գոլն. τὸ ἅδηλον. incertitudo եւ այլն.


Անյայտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անյայտնութիւն.

NBHL (1)

Եւ Անհաւատութիւն. անստուգութիւն. խիթալի գոլն. τὸ ἅδηλον. incertitudo. եւ այլն.


Անյապաղ

See full entry →

adj. adv.

prompt, diligent;
promptly, diligently, without delay.

NBHL (2)

Անյապաղ արագութեամբ ընթանան. (Ձիլ. բագն։)

Անյապաղ երագութեամբ. Անյապաղ փութով. (Պիտ.։)


Անյարմարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incongruity, impropriety;
incapacity, insufficiency.

NBHL (1)

(լծ. յն. անարմօսդի՛ա). ἁναρμοστία. incongruentia. Պակասութիւն յարմարութեան. անմիաբանութիւն. անհամեմատութիւն. անդաշնակաւորութիւն. անզուգութիւն. ույկունսուզլուգ.


Անյիշատակ

See full entry →

adj.

forgotten;
immemorial.

NBHL (1)

Սոքա են՝ որ զբարեկարգութիւն քրիստոնէից ուղղեցին, եւ ոչ եթէ յանյիշատակաց ոք. (Լմբ. պտրգ.։)


Աննենգ

See full entry →

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.

NBHL (1)

Առանց նենգութեան.


Աննուէր, ուիրաց

See full entry →

adj.

without offering;
implacable, inexorable, cruel.

NBHL (2)

Անողոքելի ի ձեռն նուիրաց կամ աղաչանաց. անհամբոյր. անաղք. անամոք. անգութ. անհաշտ. ἅσπονδος. implacabilis.

Աննուէրք, անգութք. (՟Բ. Տիմ. ՟Գ. 3։)


Անոխակալ, ի, աց

See full entry →

adj.

without malice, not revengeful, not malignant.

NBHL (1)

Անոխակալ եւ բարեգութ. (Շար.։)


Անողորմ, ից

See full entry →

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

NBHL (1)

ἁνελεήμων, ἁνελεής, ἁνηλεής. immisericors, durus, crudelis. Ոյր չիք ողորմ կամ ողորմութիւն ի սրտի. անգութ. անգորով. անագորոյն. անկարեկից. անմարդի. խիստ. անաչառ. անխնայ. սաստիկ, (անձն, եւ գործ). մերհամէթսիզ, գալպի փեք.


Անորդի, դւոյ, դեաց

See full entry →

adj.

childless, heirless;
steril, barren;
— մեռանել, to die without children.

NBHL (1)

Եւ ոչ զանորդեացն բնաւին հանել զժառանգութիւն. (Մխ. դտ.։)


Անչափութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immensity;
enormity;
superfluity, superabundance, exuberance;
immoderation, intemperance.

NBHL (1)

Լի է ամենայն անկարգութամբ եւ անչափութեամբ. (Փիլ. լին. ՟Դ. 23։)


Անպակաս

See full entry →

adj. adv.

faultless, perfect, accomplished, complete;
unfailing;
indefectible, inexhaustible;
perfectly;
without fail;
incessantly.

NBHL (1)

Անպակաս յառաւելութեանց, կամ ի ստուգութենէ, կամ ի լրութենէ։ Անպակաս գրութեամբ երեւին. (Նար. ՟Թ. ՟Ժ՟Ե. ՟Հ՟Է. ՟Հ՟Թ։)


Անպահպանաբար

See full entry →

adv.

negligently, without observation.

NBHL (1)

ԱՆՊԱՀՊԱՆԱԲԱՐ ԱՆՊԱՀՊԱՆԱՊԷՍ. ἁφυλάκτως. incustodite, temerarie. Առանց պահպանութեան, կամ անձնապահ լինելոյ. անզգուշութեամբ. անհոգութեամբ. յանդգնաբար.


Անպահպանապէս

See full entry →

adv.

cf. Անպահպանաբար.

NBHL (1)

ԱՆՊԱՀՊԱՆԱԲԱՐ ԱՆՊԱՀՊԱՆԱՊԷՍ. ἁφυλάκτως. incustodite, temerarie Առանց պահպանութեան, կամ անձնապահ լինելոյ. անզգուշութեամբ. անհոգութեամբ. յանդգնաբար.


Անպատկառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

effrontery, impudence, shamelessness;
irreverence, disrespect.

NBHL (1)

Հետեւեալ լինի զեղխութեան՝ անկարգութիւն, անպատկառութիւն, անպարկեշտութիւն. (Արիստ. առաք.։)


Անպատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

irreverence;
dishonour.

NBHL (1)

որ ի գրչաց ոմանց գրի եւ ԱՆՊԱՏՈՒԹԻՒՆ. ἁτιμία. ignomina, ignobilitas, dehonestamentum, contumelia. Անպատիւն գոլ. վիճակ անպատիւ. անշքութիւն. անարգութիւն. նուաստութիւն. ցածութիւն. անարգանք. թշնամանք. անպատուելն, եւ իլն. ի թիպարսըզլըգ, հագարէթ, ալչագլըգ, այըպ.


Անպատրաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of preparation;
unfurnished state.

NBHL (1)

Անզգուշութիւն. անհոգութիւն. պղերգութիւն. իհմալլըգ, շաշգընլըգ, ահմագլըգ.


Անպարծութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of boasting.

NBHL (1)

Չհրամայեաց ասել (ումեք), զի անպարծութիւն եւ անմեծարգութիւն ուսուցանիցէ։ Զի ուսանիցիս զանհպարտութիւն եւ զանպարծութիւն։ Տե՛ս դու ինձ զքրիստոսի զանպարծութիւնն։ Զի ամենեւին զնուազութիւն (խոնարհ), եւ զանպարծութիւն ցուցանիցէ. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25. ՟Բ. 6։ եւ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 11։ եւ Ոսկ. ես.։)


Անպարկեշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immodesty.

NBHL (1)

Հետեւեալ լինի զեղխութեանն՝ անկարգութիւն, անպատկառութիւն, անպարկեշտութիւն. (Արիստ. առաք.։)


Անպիտան

See full entry →

cf. Անպէտ.

NBHL (1)

Կարի յոյժ քամահելի անպիտանիցն։ Ազատ յանպիտան անարգութենէն. (Պիտ.։)


Անպտուղ

See full entry →

adj. adv.

unprofitable, useless;
unfertile, unfruitful, barren;
un-profitably, uselessly.

NBHL (1)

Մի՛ եղէց անպտուղ ի փոքր վաստակոյս։ Անպտուղ ի բազմերգութենէն լինիցիմ. (Նար. ՟Բ. եւ Նար. կ.։)


Անջատումն, ման

See full entry →

s.

separation, disjunction.

NBHL (1)

Զուգութեան լրականին ըստ անջատմանց ամենեցուն։ Հեռաւորութեան անջատմունս. (Փիլ. լին. ՟Գ. 49։ ՟Դ. 153։)


Անսամ, ացի, սա՛

See full entry →

vn.

to listen, to obey, to give ear to, to acquiesce, to yield, to consent, to submit;
չ-, to turn a deaf ear, to refuse consent, to disobey.


Անսէր

See full entry →

adj.

without love, — affection;
cold, unfeeling.

NBHL (1)

Ցուրտ հմութիւն անսէր եւ անհաղորդ եւ անգութ կենաց. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 4։)


Անլիութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imperfection, fault;
— հասակի՝ խմխց, youth.

NBHL (1)

Ոչ գոլն լի. չունելն զլրումն. թերութիւն. անկատարութիւն. թերակատարութիւն. եւ անյագութիւն. լեցուն չըլլալը՝ ու չիլըցուիլը. տօլմազ՝ տօյմազ օլմասը.


Անխաբ

See full entry →

adj.

infallible;
sure.

NBHL (1)

Ուր չիք խաբէութիւն եւ նենգութիւն. ոչ խաբօղ եւ ոչ խաբելի. պարզ. անպատրուակ. անվրէպ. անաչառ.


Անխիղճ

See full entry →

adj.

not scrupulous;
unexceptionable.

NBHL (1)

ԱՆԽԵՂՃ. Ոյր չիք խիղճ մտաց. որ ոչն խղճէ. արհամարհոտ. անզգոյշ. անգութ. խղճմտանք չունեցօղ. ինսաֆսըզ.


Անխմոր, ից

See full entry →

adj.

unleavened, azymous, unfermented.

NBHL (1)

Եղիջիք նոր զանգուած, որպէս էքդ անխմոր։ Մի՛ ի խմորն չարութեան եւ անզգամութեան, այլ յանխմոր ստուգութեան։ Արարին զտօն անխմորիցն զեօթն օր. (՟Ա. Կոր. ՟Ե. 7. 8։ ՟Բ. Մնաց. ՟Լ՟Ե. 17։)


Անխնամ

See full entry →

adj.

unprotected, forlorn, destitute.

NBHL (1)

Զի մի՛ կարծիցի անգութ եւ անխնամ եւ գազանամիտ էի. (Ոսկ. ՟բ. տիմ. ՟Ա։)


Անխոյզ

See full entry →

adj.

that does not search or examine;
unsought, unsearohed;
inscrutable, unsearchable.

NBHL (1)

Ո՛չ է արժան անարժան խորհրդով կարծել զնախախնամութիւնն՝ անիր եւ անխոյզ գոլ։ Անխոյզ իրազեկութիւն եւ անհոգութիւն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անխոտոր

See full entry →

adj.

that does not wander;
straight.

NBHL (1)

Ստուգութիւն անխոտոր. (Խոսր.։)