Definitions containing the research առ : 10000 results

Անըղձանալի, լւոյ, լեաց

cf. Անըղձալի.

· Calfa

NBHL (1)

Ողջախոհութեան յատուկ է՝ անըղձանալի (կամ անըղձալի) համարել զամենայն զգարշելի հեշտութեան զվայելուածս. (Արիստ. առաք. յորմէ եւ Լմբ. սղ.։)


Անըմբերելի, լւոյ, լեաց

cf. Անըմբեր.

· Calfa

NBHL (1)

Անըմբերելի կիրք, կամ վտանգ, ծառայութիւն, ահ կոծ, տանջանք. (Պիտ.։ Արշ.։ Անան. եկեղ.։ Խոսր.։) (Բենիկ.։)


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

· Calfa

NBHL (2)

Անըմբռնելի ահագին կառօք վերացաւ. (Եղիշ. ՟Ե։)

Ըստ բնութեան անծառայ գոլով հոգւոյն, եւ անըմբռնելի. (Դիոն. երկն.։)


Անընդդիմադրելի

cf. Անընդդիմաբանելի.

· Calfa

NBHL (1)

Որում չէ՛ մարթ ընդդէմ դնել. անհակառակելի.


Անընդդիմակ

adj.

unresisting;
resistless, irresistible.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ երբեմն՝ անհակառակ. միաբան.


Անընդդիմակայ

cf. Անընդդիմակ.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆԸՆԴԴԻՄԱԿԱՅ ԱՆԸՆԴԴԻՄԱԿԱՑ Որում չիք ոք՝ որ ընդդէմ կայցէ բանիւ կամ գործով. որում անհնար է հակառակ կալ. անհերքելի. անվանելի. դէմ չի կեցուիր. գարշը տուրուշմազ՝ գօնմազ.

Անընդդիմակաց ի հակառակորդաց. (Ագաթ.։)


Անընդդիմակաց

cf. Անընդդիմակ.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆԸՆԴԴԻՄԱԿԱՅ ԱՆԸՆԴԴԻՄԱԿԱՑ Որում չիք ոք՝ որ ընդդէմ կայցէ բանիւ կամ գործով. որում անհնար է հակառակ կալ. անհերքելի. անվանելի. դէմ չի կեցուիր. գարշը տուրուշմազ՝ գօնմազ.

Անընդդիմակաց ի հակառակորդաց. (Ագաթ.։)


Անընդդիմահար

adj.

not opaque, transparent.

· Calfa

NBHL (1)

Յուղարկելոցն ըմբոշխնել անընդդիմահար դիպուածով զստացուածոցն առաւելութիւն. (Պիտ.։) (Նովին առմամբ նշանակէ եւ թափանցիկ։)


Անընդել, ի, ից

adj.

cf. Անընտել.

· Calfa

NBHL (3)

Անընդել աշխատութեան տառապանօք. (՟Գ. Մակ. ՟Դ. 6։)

ԶԻսրայէլ չար եւ անընդել (կամ անընտել) ազգացն առ ի յուղղութիւն մատնեալ։ Ընդ անընդել դիւաց. (Դիոն.։)

Ո՞ւմ նմանեսցէ գազանի, քան զո՞ր յանընդելիցն ոչ առաւելուցու վայրենութեամբ։ (Բրս. մախ.։)


Անընդելութիւն, ութեան

s.

cf. Անընտելութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Անընդելն գոլ՝ ըստ ամենայն առման.

Որք զանընդելութիւն (վայրենի՝) առաքինութիւն վարկանին. (Նիւս. կուս.։)


Անընդհատ

adj. adv.

uninterrupted, continual, successive;
uninterruptedly, successively.

· Calfa

NBHL (4)

Անընդհատ խնամոցն Աստուծոյ առ ժողովուրդ. (Սարկ. քհ.։)

Ողջոյն ձայնի ելեալ ի տուողէն՝ երթայ առ լսօղն, եւ անընդհատ է առ լսօղն. (Երզն. մտթ.։)

Ընդ շատ յամելոյն իւրեանց՝ անընդհատ ամենեցուն առին զհատուցումն. (Բրսղ. մրկ.։)

Անընդհատ յորդիութեան սակի գոլով՝ ի ծառայութիւն բերէր. (Յհ. կթ.։)


Անընդմիջաբար

adv.

immediately.

· Calfa

NBHL (4)

Որ եւ ԱՆՄԻՋԱԲԱՐ. ἁμέσως. immediate. Առանց ընդ մէջ մտանելոյ այլոյ իրի կամ միջոցի. անդէն մերձ կալով. հուպ առ նմին. քովէն. սըրա իւզրէ. մուգթէրին. հէման.

Անընդսիջաբար եղեն առ մոանս երեւմունք։ Նախ քան զայլսն անընդմիջաբար միաւորիլ։ Առ Աստուած անընդմիջաբար հաստատեալ. (Փիլ.։)

Անընդմիջաբար առնուն յԱստուծոյ զհեղումն շնորհաց. (Խոսր.։)

Անընդմիջաբար սիրելութեամբ ի բաց տանել զմախանս թունաւորս. (Նանայ. յառաջաբ։)


Անընդմիջելի, լւոյ, լեաց

adj.

inseparable, indivisible;
continual.

· Calfa

NBHL (3)

Որ մերձ է առանց իրիք միջոցի. անորոշելի. անանջրպետ. անբաժան. արալըգսըզ. էն եագըն.

Եւս եւ հեռաւոր առանց իրիք միջնորդի. այրը, իրագ.

Հոգւոյդ առաջնորդութեամբ միանալ ի քեզ անընդմիջելի. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Անընդունակ

adj.

incapable, unqualified, insufficient.

· Calfa

NBHL (6)

Որպէս բնութիւնն անխառն եւ անընդունակ է վատթար կրից, նմանապէս եւ արդարութիւն նորա անընդունակ է չարաչար կրից։ Անընդունակ չարաչար գանձուց բանսարկուին. (Սարգ. յկ. ՟Դ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ժ՟Բ։)

Ոչ խիստ եւ անընդունակ առ իրսդ. (Թղթ. յն.։)

Անընդունակք լինէիք՝ որ ի մէնջ առաքեցեալքն գային առ ձեզ. (Արծր. ՟Ա. 5։)

Ասեն՝ թէ անընդունակ է (այդր հատուածոյ՝) առաջին թարգմանութիւն Աւետարանին. (Թէոդոր. մայրագ.։)

Առանց ուղիղ հաւատոյ եւ առաքինութեան անընդունակ է պաշտօնն. (Խոսր.։)

Զանընդունակն լայնատարած դիմաց երկրիս՝ առ իւր պարփակել. (Նար. խչ.։)


Անընդունակութիւն, ութեան

s.

incapacity, inability.

· Calfa

NBHL (1)

Զի մի՛ ինքն լիցի պատճառ, այլ հրէից անընդունակութիւնն. (Երզն. մտթ.։)


Անընդունելի, լւոյ, լեաց

adj.

inadmissible.

· Calfa

NBHL (2)

Զաղօթսն անգործ եւ անընդունելի առնել. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։)

Զի կարասցեն զայրն Աստուծոյ անընդունելի առնել թագաւորին. (Սոկր.։)


Անընկալ

adj.

cf. Անընդունելի;
— լինել, to be inadmissible.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց ընդունելոյ կամ առնլոյ ինչ.


Անընկեր

adj.

without companion, alone.

· Calfa

NBHL (4)

ԱՆԸՆԿԵՐ (գրի եւ ԱՆԸՆԳԵՐ). Չունօղ զընկեր, կամ զհաւասար. անօգնական. միակ. առանձին. եալընըզ.

Զի մի՛ անընկեր մնասցէ, խառնէ զնա ընդ երկուսն եւս. (Ոսկ. գծ.։)

Չդնել անընկեր գիր ի վերջս տողին կամ յառաջս. (Նչ. քեր.։)

Մի է Աստուած Հայր, անընդեր (ի հայրութեան), եւ առանց պատճառանաց (ծագման). (ՃՃ.։)


Անընկերասէր

adj.

that loves not his companions.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր առանձնասէր, առանձնութեան սիրօղ. ἁφιλέταιρος.


Անընչութիւն, ութեան

s.

want of fortune, poverty.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՛նչ օգուտ է ինձ անընչութիւնն, յորժամ սէր խեղկատակութեանն ծառայ զիս ունի գրաւեալ. (Լմբ. սղ.։)


Անընտրաբար

adv.

indiscreetly, imprudently.

· Calfa

NBHL (2)

Անընտրողաբար. առանց ընտրելոյ կամ ընտրութիւն առնելոյ. անխտիր. անխորհրդաբար. թէվէքէլլի.

Զի մի՛ անընտրաբար նուիրանն խայտառակեսցի։ Վիրաւորեալ՝ քան թէ բժշկել՝ անընտրաբար զկարծիս մտաց. (Նար. ՟Հ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)


Անընտրողաբար

adv.

cf. Անընտրաբար.

· Calfa


Անընտրող

adj.

indiscreet, imprudent.

· Calfa

NBHL (3)

Որ չառնէ ընտրութիւն. որոյ չիք ընտրողութիւն. անխորհուրդ. տգէտ. տգիտական. անընտրողական. աղէկ չիքննօղ, աղէկը չընտրօղ, անխելք.

Տգէտ եւ անընտրող առաջնորդ ի բժշկելն խոցէ. (Նեղոս.։)

Անընտրող մտօք ունելով զծառայս, չընտրել զլաւն ի վատթարէն. (Փարպ.։)


Անընտրողութիւն, ութեան

s.

indiscretion, imprudence.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ առ մեօք լինի անընտրողութիւնն ի կամքն. (Լմբ. սղ.։)


Անթագաւոր, աց

adj.

kingless.

· Calfa


Անթաղ

adj.

unburied.

· Calfa

NBHL (2)

ἅταφος. insepultus. Ոչ թաղեալ. առանց թաղման կամ գերեզմանի. չթաղուած. կէօմիւլմէմիշ.

Եւ ոչ գերեզմանի արժանի առնել, անթաղ բառնալ ընկենուլ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անթատակ

s.

arm-pit.

· Calfa

NBHL (1)

Բառ ռմկ. որպէս Անթի տակն. ընդանթական մասն մարմնոյ. տեղիքն՝ որ ընդ անթովք.


Անթարգման

adj.

without interpreter;
that cannot be translated;
inexplicable.

· Calfa


Անթարգմանելի, լւոյ, լեաց

cf. Անթարգման.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνερμήνευτος. inexplicabilis, inscrutabilis. Զոր անմարթ է թարգմանել կամ մեկնել. անճառելի. մեկնութեան տակ չինկնօղ. թապիր օլունմազ, վասֆէ կեչմեզ.


Անթարգմանաբար

adv.

inexplicably.

· Calfa

NBHL (2)

Զոր ամենայն արարածք ահիւ եւ դողութեամբ օրհնեն, սա միայն անթարգմանաբար առագաստեցոյց. (Ոսկ. կուս.։)

ἁνερμηνεύτως. Անթարգմանելի օրինակաւ. անճառաբար.


Անթարթ

adj.

earnest, steadfast;
with fixed eyes.

· Calfa


Անթարթափ

cf. Անթարթ.

· Calfa

NBHL (1)

Չունօղ զթարթափումն՝ կամ զթօթափումն. անքթիթ. անթարթելի. անշարժ. առանց թարթելու. ասլա օյնամազ, պիք պիք.


Անթաց

adj.

dry.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենեւին ցամաքեցոյց, զի էր առաւօտուն ծովն չոր եւ անթաց. (Նիւս. սքանչ.։)


Անթափ

adj.

unspilt;
raw, unprepared.

· Calfa

NBHL (1)

Անթափ ի մտացն յիշեսցէ զյիշատակ ծառոյն կենաց. (Ագաթ.։)


Անթաքուստ

cf. Անթաքուն.

· Calfa

NBHL (2)

Գործք իւրաքանչիւր անթաքուստ առաջի նորա. (Արշ.։)

Անթաքուստ ստուերաւ (այս ինքն յերեսաց ստուերի) ամենեքեան պայծառացեալ լինէին վայրք։ Անթաքուստ յուզմամբ ելեալ ի վեր՝ փախչէին. (Պիտ.։)


Անթերի

adj. adv.

entire, complete, perfect;
entirely, completely.

· Calfa

NBHL (1)

Զվարդապետութիւնն իւր անթերի առնէր ի լսելեաց նոցա. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Անթեւ, ից

adj.

without wings.

· Calfa


Անթիւ, թուոյ, ոց

adj.

innumerable, immense.

· Calfa

NBHL (1)

Դորա յանթիւ ճակատ մտեալ էր։ Անթիւ բազում սպառազէնս կոտորեաց. (Բուզ. ՟Ե. 36. 43։)


Անթլփատ, ից

adj.

uncircumcised.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ թլփատեալ. եւ ամենայն այլազգի՝ առ համեմատութեամբ եբրայեցւոց թլպատելոց. ἁπερίτημητος, ἁκρόβυστος. incircumcisus, praeputiatus.

Արուն անթլփատ սատակեսցի։ Ամենայն անթլփատ մի՛ կերիցէ ի նմանէ։ Տալ առն անթլփատի։ Յայլազգեաց անթլփատից։ Անկանիցիմ ի ձեռս անթլփատից։ Թողուլ զորդիս նոցա անթլփատս. եւ այլն։


Անժամ

adj.

too late;
unseasonable;
unforeseen, unexpected.

· Calfa

NBHL (4)

παρὰ καιρόν. praeter tempus, ἅκαιρος. inopportunus. Որ ինչ լինի արտաքոյ դիպող ժամու. տարաժամ. յառաջ քան զժամանակն կամ անագան. տարադէպ. պիվագթ, մահալսըզ.

Ոչ ըստ իրաց ինչ կարգի, այլ ըստ նոցա անժամ հակառակութեանն էին իրքն. (Ոսկ. գաղ.։)

Ընդդէմ անժամ աղաչողիս՝ մի՛ պատճառեր ըզդրանց փակին. (Յիսուս որդի.։)

Անժամ ծախելով զինչսն՝ ի ժամու ոչ ունին տալ։ Անժամ եկի. (Մխ. առակ.։)


Անժամանակ

adj.

not limited or subject to time, eternal;
unseasonable.

· Calfa

NBHL (2)

Մինն ծնօղ եւ յառաջառաքօղ. ասեմ, անախտաբար եւ անժամանակ, եւ անմարմնապէս. (Առ որս. ՟Գ։)

Անժամանակ ձեռնամուխ լինին, ոչ գիտելով՝ թէ ամենայնի ժամանակ է. (Մխ. առակ.։)


Անժամանակաբար

adv.

unsonably;
eternally.

· Calfa

NBHL (5)

Անժամանակաբար ծնօղն Աստուած։ Որդի համագոյ Հօր՝ ի նմանէ յառաջ եկեալ անժամանակաբար. (Կիւրղ. գանձ.։)

Որդի եւ Հոգի ի պատճառէ անժամանակաբար։ Ծնեալն ի Հօրէ անմարմնապէս եւ անժամանակաբար. (Շ. թղթ. եւ Շ. բարձր.։)

Եւ առանց անցանելոյ ժամանակի. ի վայրկենի.

Ի վերայ անմարմնոցն եւ իմացականացն անժամանակաբար եւ առանց հեղգութեան կատարելագործին. (Մաքս. ի դիոն.։)

Ի պտուղ ծառոյն անժամանակաբար մերձեցաւ. (Շ. թղթ.։)


Անժամանակապէս

adv.

cf. Անժամանակաբար.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԱՆԺԱՄԱՆԱԿԱԲԱՐ՝ ըստ ամենայն առման.


Անժամանակաւոր

adj.

cf. Անժամանակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ժամանակեան վշտօքս զանժամանակեան երանութիւնսն ժառանգեսցուք։ Անժամանակեան տէրն խորհրդոյն. (Եղիշ. ՟Ը. եւ Եղիշ. խաչել.։)


Անժոյժ, ժուժի, ից

adj.

intolerant, impatient;
incontinent, intemperate, immoderate;
violent.

· Calfa

NBHL (1)

Զառաքինեացն եւ զանժուժիցն փորձս. (Արծր. ՟Ա. 1։)


Անժուժելի, լւոյ, լեաց

adj.

intolerable, insupportable.

· Calfa

NBHL (1)

Անժուժելի էր սէր մարգարէին՝ զոր ունէր առ Աստուած. (Ոսկիփոր.։)


Անժուժկալ

adj.

impatient;
incontinent, intemperate.

· Calfa

NBHL (1)

Բանք անժուժկալք։ Սպառազէն անժուժկալ։ Յանուն չարութեան անժուժկալ դիւին (որ դրդէ անժուժկալ լինել). (Նար. ՟Ծ՟Ե. ՟Ծ՟Զ. եւ ՟Խ՟Ը։)


Անժուժկալութիւն, ութեան

s.

impatience;
intolerance;
incontinence, intemperance;
immoderation, violence.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ անարգելութիւն ի կերակուրս եւ ի ցանկութիւնս, ընդդէմ բարեխառնութեան. ի թիտալսըզլըգ. ըստ յն. անխառնութիւն. ἁκρασία. intemperantia, incontinentia.


Անժուժութիւն, ութեան

s.

cf. Անժուժկալութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

cf. ԱՆԺՈՒԺԿԱԼՈՒԹԻՒՆ. ըստ ամենայն առման.


Անիծ, ոյ

s.

nit.

· Calfa

NBHL (1)

Չարչարեալ լուով, ոջլով անծով, կծով։ Փոքր տարր զանիծն ասէ։ Անիծք ծնանին անկերպք, զի ոչ ճանաչի վերջք կամ առաջք, գլուխ կամ ոտք. (Լծ. նար.։)