Definitions containing the research ել : 10000 results

Անթոշակ

adj.

without pension, wages;
without the last Sacrament.

· Calfa

NBHL (1)

Անապաւէն տանջեալ՝ անթոշակ կամ ողորմելի։ Անթոշակ ապաձեռնութեամբ ընդ անկատար ուղին հետեւել. (Նար. ՟Ի՟Զ. ՟Ձ՟Բ։)


Անթուական, ի, աց

adj.

innumerable.

· Calfa

NBHL (6)

Իմաստուն գտանել մի միայն՝ գո՛րծ է. իսկ վատթարացն բազմութիւն՝ անթուելի. (Փիլ. այլաբ.։)

Զայլ եւս անթուելիսն։ Անթուելի վարեցեալ չարեօք. (Պիտ.։)

Կարիք անթուելիք. (Նար.։) եւ (Սարգ.։)

Յանթուելի դիականցն վտակն ներկանէր արեամբ. (Լաստ. ՟Ի՟Դ։)

Կացոյց տէր հանդիսականս իւր անթուելիս եւ անհամարս։ Փոխանակ մեծամեծացն եւ անթուելեաց բարութեանց. (Սարկ. քհ. եւ Սարկ. հանգ.։)

Եւ որ ի սոյնս յարմարին անթուելեաց ախտից զանազանութիւնք. (Սկեւռ. ես.։)


Անժամ

adj.

too late;
unseasonable;
unforeseen, unexpected.

· Calfa

NBHL (3)

Անժամ ծախելով զինչսն՝ ի ժամու ոչ ունին տալ։ Անժամ եկի. (Մխ. առակ.։)

Մի՛ անժամ եւ տարաժամ զբերանն ածել. (Նեղոս.։)

Անժամ ելանիցէ ի կենցաղոյս աստի. (Ոսկիփոր.։)


Անժամանակ

adj.

not limited or subject to time, eternal;
unseasonable.

· Calfa

NBHL (3)

Անժամանակն ըստ աւուրց։ Անժամանակ տէրութեամբ։ Զդէմս ձեր գրել շնորհօք որդիք էութեան, թէպէտեւ ոչ անժամանակք. (Նար.։)

Ասաց (Նեբրովթ) զինքն՝ հնագունիցն լինել անժամանակ Բէլ (Բահազ չաստուած). այլ անժամանակն Բէլ ծախի ժամանակաւ ի Հայկայ. (Արծր. ՟Ա. 2։)

Անժամանակ ձեռնամուխ լինին, ոչ գիտելով՝ թէ ամենայնի ժամանակ է. (Մխ. առակ.։)


Անժամանակաբար

adv.

unsonably;
eternally.

· Calfa

NBHL (2)

Եւ առանց անցանելոյ ժամանակի. ի վայրկենի.

Ի վերայ անմարմնոցն եւ իմացականացն անժամանակաբար եւ առանց հեղգութեան կատարելագործին. (Մաքս. ի դիոն.։)


Անժամանակապէս

adv.

cf. Անժամանակաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Հողմունս զնոսա անուանելն՝ զսրբութիւն նոցա ցուցանէ, եւ յամենայն գրեթէ անժամանակապէս զթափանցիկն արարողութիւն. (Դիոն. երկն.։)


Անժամանակաւոր

adj.

cf. Անժամանակ.

· Calfa

NBHL (2)

Անժամանակեայ լոյսն ընդ ժամանակէիս գոլով սկիզբն։ Ո՛չ ժամանակաւ ղ անժամանակէիցն սկսանել. (Վահր. երրորդ.։)

Ժամանակեան վշտօքս զանժամանակեան երանութիւնսն ժառանգեսցուք։ Անժամանակեան տէրն խորհրդոյն. (Եղիշ. ՟Ը. եւ Եղիշ. խաչել.։)


Անժամութիւն, ութեան

s.

mischance, disappointment;
unseasonableness.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ թշնամութիւնն, եւ ոչ անժամութիւնն, եւ ոչ այլ ինչ կարիցէ լինել արգել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 22։)


Անժառանգեմ, եցի

va.

to deprive of heirs;
to disinherit.

· Calfa

NBHL (2)

Անժառանգ՝ անորդի կացուցանել. ազգովին ջնջել.

Անժառանգել զանձն իմ խորհեցան յորդւոց ի մարդկանէ. (Սղ. ՟Լ՟Դ. 13։ (յն. անզաւակութիւն։))


Անժոյժ, ժուժի, ից

adj.

intolerant, impatient;
incontinent, intemperate, immoderate;
violent.

· Calfa

NBHL (4)

ἁκρατής, ἁκατάσχετος. intemperans, incontinens. Որ չունի ժոյժ. անհամբեր. անժուժկալ. անարգել. անսանձ. անկարգ. ցոփ. ի թիտալսըզ. սապըրսըզ.

Եւ որ չկարէ տոկալ, տեւել. տայանամազ.

Եւ անժուժելի, կամ անպիտան. ἁσύμφορον.

Փոփոխելն ինքեամբ (ի գործոյ ի գործ) անժո՛յժ է. (Բրս. հց.։)


Անժուժաբար

adv.

impatiently;
intemperately.

· Calfa

NBHL (1)

Անժուժաբար եւ աւելորդօք վարեալ ամս երիս. (Խոր. ՟Գ. 64։)


Անժուժանամ, ացայ

vn.

to lose patience, to grow impatient.

· Calfa

NBHL (2)

Անժոյժ լինել. չհանդուրժել. չհամբերել, անհամբեր ըլլալ, չդիմանալ. սապըրսըզ օլմագ. թէհամմիւլէթմէմէք.

Զինքն ի յանժուժացելոյն (այլ ձ. անժուժկալելոյն) տեղին կարգեաց. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Անժուժկալ

adj.

impatient;
incontinent, intemperate.

· Calfa

NBHL (1)

Բանք անժուժկալք։ Սպառազէն անժուժկալ։ Յանուն չարութեան անժուժկալ դիւին (որ դրդէ անժուժկալ լինել). (Նար. ՟Ծ՟Ե. ՟Ծ՟Զ. եւ ՟Խ՟Ը։)


Անժուժկալութիւն, ութեան

s.

impatience;
intolerance;
incontinence, intemperance;
immoderation, violence.

· Calfa

NBHL (4)

Եւ անարգելութիւն ի կերակուրս եւ ի ցանկութիւնս, ընդդէմ բարեխառնութեան. ի թիտալսըզլըգ. ըստ յն. անխառնութիւն. ἁκρασία. intemperantia, incontinentia.

որ եւ ԱՆԺՈՒԺՈՒԹԻՒՆ. Չունելն զժուժկալութիւն. անհամբերութիւն. կարճմտութիւն՝ որպէս տղայոց եւ կանանց. սապըրսըզլըգ.

Եւ անկարութիւն ի հանդուրժել. անբերելի նեղութիւն.

Յետ ընդարձակութեանն՝ վիշտք եւ ցաւք անժուժկալութեան (այս ինքն անժուժելիք). (Ոսկ. ղկ.։)


Անժուժութիւն, ութեան

s.

cf. Անժուժկալութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս անժուժութիւնն Ադամայ եւ Եւայի անէծս ի վերայ էած եւ մահ, նոյնպէս եւ ծնելոցս ի նոցանէ՝ որ զնոյն անժուժութիւնն ունին. (Յճխ. ՟Թ։)


Անիծաբեր

adj.

that bears a curse;
that curses.

· Calfa

NBHL (1)

Անիծաբեր երկիր, կամ մարդիկ, կամ կեանք, մեռելութիւն, կամ փուշք. (Անան. նին.։ Լծ. ածաբ.։ Սարգ. յկ. ՟Դ։ Մագ. ՟Ձ՟Ե։ Նար. ՟Ձ՟Գ։)


Անիծակուռ

adj.

loaded with curses;
— առնել, to load with maledictions.

· Calfa


Անիծակուր

cf. Անիծակուռ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԻԾԱԿՈՒՐ ԱՌՆԵԼ. Տալ անէծս իբր ի կուր կամ կերակուր. անիծանել չարաչար.


Անիծանեմ, ծի

va.

to curse, to imprecate;
to detaste, to loathe, to abhor, to forswear, to deny upon oath.

· Calfa

NBHL (3)

καταράομαι, ἁράομαι. maledico, execror. որ եւ ՆԶՈՎԵԼ. Անէծս հանել. ընդ անիծիւք արկանել. հակառակն օրհնելոյ. անիծել. լանէթ օգունմագ. պէտտուա էթմէք. իլէնմէք.

Յերկրէ՝ զոր անէծ Տէր Աստուած։ Ոչ եւս յաւելից անիծանել զերկիր։ Ե՛կ եւ անէ՛ծ ինձ զժողովուրդս զայս։ Անիծանելով անիծէ՛ք զբնակիչս նորա (կոտորմամբ)։ Անէծ զօրն իւր։ Անիծից զօրհնութիւնս ձեր։ Անիծեալ լիցի, կամ լիջիք։ Անիծեա՛լ Քանան։ Անիծեա՛ք սրտմտութիւն նորա. եւ այլն։

Թէ չար է անէծս առնուլ յօտարէ, ապա անձամբ զանձն անիծանել՝ կրկին չարաչար. (Նար. կ.։)


Անիծապարտ

adj.

worthy to be cursed;
cf. Անիծակուռ.

· Calfa

NBHL (1)

Վշտացելոյ անիծապարտ մօրն՝ սփոփիչ քաւութեան. (Նար. կուս.։)


Անիմայ, ից

cf. Անիմաստ.

· Calfa

NBHL (2)

Անիմայք էին ամենեւին, եւ ոչ ունկն դնէին ասացելոյն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 22։)

Զխնդրողսն յԱստուծոյ խելս բարիս, եւ զինքեանս անխրատս գոլ, անիմայ ասեմ. (Ոսկիփոր.։)


Անիմանալի, լւոյ, լեաց

adj.

unintelligible, inconceivable, incomprehensible.

· Calfa

NBHL (4)

ἁνόητος. qui intelligi non potest, intelligibilis, ἁπερινόητος, qui mente comprehendi nequit, incomprehensibilis. ԶԱստուծոյ ասի որպէս անպարիմանալի, անբովանդակելի. անհասանելի. ֆէհմ օլունմազ, լաեուֆհէմ.

Անըմբռնելի, անիմանալի, անճառելի. (Նար. եւ այլն։)

Զայլոց իմանալեաց փոքր ի շատէ, այլ ոչ տիրապէս ծանուցելոց. անգիտելի. դժուարիմաց. խորին. խելք չհասնելու, խելքէ վեր. անզլաշըլմազ, ագըլ էրմէզ.

Հնար իմանալոյ զանիմանալին ոչ այլ ինչ է, բայց հաւատալ ասացելոցն ի Գիրս Սուրբս. (Շ. ընդհ.։)


Անիմաստ, ից

adj.

foolish, senseless, insipid;
irrational, absurd.

· Calfa

NBHL (2)

ἅσοφος, παράφρων. insipiens, demens. Հեռի յիմաստութենէ. անմիտ. անխոհեմ տգէտ. իբր անբան. անխելք. ագըլսըզ ֆիքիրսիզ, սէֆիհՇ

Առնել զբանաւոր արարածն ի մէջ անբան անխօս՝ անիմաստ արարածոց. (Ագաթ.։)


Անիմաստասէր

adj.

that does not love wisdom, ignorant;
unphilosophical.

· Calfa

NBHL (1)

Անիմաստասէրք՝ հոտոտելիք եւ ճաշակելիք, յաղագս կելոյն միայն եղեալք։ Ծանր է եւ անիմաստասէր իմն հրամանդ. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. լիւս.։)


Անիմաստասիրութիւն, ութեան

s.

folly, senselessness, absurdity.

· Calfa

NBHL (1)

Զախորժելի բաղձանս կերակրոցն յանյագութիւն գալ հասանել, եւ յանիմաստասիրութիւն. (Փիլ. լին. ՟Բ. 7։)


Անիմաստութիւն, ութեան

s.

cf. Անիմաստասիրութիւն.

· Calfa

NBHL (2)

Պակասութիւն իմաստութեան, եւ անիմաստն գոլ. անմտութիւն. տգիտութիւն. անխոհեմութիւն. անխելքութիւն. ագըլսըզլըգ. ահմագլըգ.

Փոփոխումն ի տեղեաց կամ ի տերանց՝ ոչ զխելս ուսուցանէ, եւ ոչ զանիմաստութիւն բառնայ. (Ոսկիփոր.։)


Անինչ, ընչի, ից

adj. s.

pennyless, poor;
nothingness

· Calfa

NBHL (4)

Եթէ չկարիցես անինչ եւ առանց կարասւոյ լինել, տաջի՛ր աղքատաց յընչիցն զոր ունիցիս. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 20։)

Անինչ վասն այն պարտ է լինել, որպէս զի փափաքս ազատեսցի յաշխարհէ, եւ ի վեր յառեսցի. ապա թէ ոք անինչ է, եւ անդր ոչ փափաքէ, նանիր աշխատի. (Լմբ. սղ.։)

Անընչին ոչ հակառակել ընդ փարթամին. (Պիտ.։)

Սովոր ես զանինչսն յինչ ածել, եւ յոչնչէ ի լինելութեան արարածոցս. (Ագաթ.։)


Անյաջողութիւն, ութեան

s.

unfavourableness, unfortunateness, disadvantage.

· Calfa

NBHL (2)

Չյաջողելն. անյարմարութիւն. վրիպականութիւն. տկարութիւն.

Մահկանացու անյաջողութեան վրիպակ, այսինքն է մտաց քուն. (Փիլ. ել.։)


Անյաջորդ

adj.

without successour, — succession;
unchangeable.

· Calfa

NBHL (3)

Ոյր չգուցէ յաջորդ, կամ փոխանակ. անփոփոխ. անպակասելի. անանց. մշտատեւ.

Անյաջորդ իշխանութիւն. կամ բնակութիւն, մեծութիւն, կեանք. (Իգն. Նար. ՟Հ՟Ե։ Մխ. դտ.։ Իսկ յասելն,)

Յանյաջորդն ծերութեան զուարճանալով ի մանկութիւն։ Զանյաջորդն նուազութեան սեղանաւորէ լիութեան սեղան. (Սկեւռ. ի լմբ.) իմա՛. անյաջորդելի ի ծերութենէ, ի նուազութենէ։


Անյարդար

adj.

unpolished, unfurnished, unprovided, unprepared, out of order;
hard, cold, raw;
կին —, slut.

· Calfa

NBHL (1)

Ողջացուցանէ, զանյարդարն ի մեզ յարդարմամբ ըմբերանելով. (Փիլ. բագն.։)


Անյարկ

adj.

shelterless, without roof, houseless.

· Calfa

NBHL (1)

Զանյարկս ընդ յարկաւ ածել. (Մանդ. ՟Զ։)


Անյարմար

adj.

incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.

· Calfa

NBHL (5)

Անյարմար է վասն զօրութեան մարմնոյն՝ կերակրոյ բաղձալ, եւ նովիմբ դարձեալ կերակրովքն պատերազմել ընդ մարմնոյ. (Բրս. հց.։)

Որոյ անկարելի էր եւ անյարմար. (Յհ. կթ.։)

Ոչ եթէ անյարմար է առաջին ասցելոցդ, այլ կարի միաբան. (Լմբ. սղ.։)

Յանյարմարն առ նա կարծեցեալ զսաղմոսին բարեբանութիւն։ Ի յասել զանյարմարսն. (Նար. ՟Խ՟Ը. ՟Հ՟Բ։)

Անյարմար զգայութեանցն տանել տարազարդութիւն. (Պիտ.։)


Անյարմարութիւն, ութեան

s.

incongruity, impropriety;
incapacity, insufficiency.

· Calfa

NBHL (2)

Առ ի լինել անյարմարութեան՝ բաւական է եւ մի աղի (քնարին) փոփոխել. (Սահմ. ՟Գ։)

Յարմարութիւն երկական է, որպէս դարձեալ անյարմարութիւն՝ քակտման եւ ապականութեան գոյ պատճառք։ Անհնար է ձայնակցութիւն ի յարմարութենէ եւ յանյարմարութենէ լինել երբէք. (Փիլ. լին.։)


Անյեղ

adj.

immutable, unchangeable, constant.

· Calfa

NBHL (2)

ἅτρεπτος. immutabilis, invariatus, constans. Անյեղլի. անյեղյեղ, անյեղյեղուկ. անյեղաշրջելի. անյեղափոխ. որ չընդունի զյեղումն կամ զայլայլութիւն. անփոփոխ. անայլայլելի. անշրջելի. անյողդողդ. հաստատուն. տէյիշմէզ, թէզայիւր պուլմազ.

Այլքն ամենայն յեղուն, բայց միայն ինքն (աստուած) անյեղ եւ անփոփոխ է ... Ամենայն ինչ եղանելին հարկաւոր է յեղումն ընդունել, որպէս աստուծոյ անյեղն գոլ։ Անյեղ եւ անմէտ խորհրդով. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)


Անյեղլի

cf. Անյեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Անփոփոխելի եւ անյեղլի։ Զփոփոխելիսն կարծեացեալ անյեղլիս գոլ եւ անփոփոխելիս. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին.։)


Անյեղապէս

adv.

cf. Անյեղաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Յարդարել ըստ իմում յեղանակի անյեղապէս. (Մագ. լ։)


Անյերկուանալի

adj.

indubitable.

· Calfa

NBHL (1)

Հարկաւոր է՝ առ վերակացուս մեր հաւատս ամենեւին աներկուանալիս ունել. (Կլիմաք.։)


Անյիշատակ

adj.

forgotten;
immemorial.

· Calfa

NBHL (5)

ἁμνημόνευτος, ἅμνηστος, immemorabilis, immemoratus, oblivione deletus. Ոյր չիք յիշատակ. ի մոռացօնս եղեալ. անյիշելի. բնաջինջ. եատսըզ.

Զիւր կարգեալ աստուածսն անյիշատակ առնել եւ ջնջել. (Ագաթ.։)

Յաւելուն, ողորմեա՛ ամենայն անյիշատակաց. ո՞վ է անյիշատակն, զոր դու յիշատակես. (Լմբ. պտրգ.։)

Անյիշատակ լինել յանցանացն. (Պտմ. աղեքս.։)

Յանյիշատակաց կատարել զպատարագ. իմա՛, առանց ունելոյ զյիշելիք կամ զողորմութիւն. (Կանոն.։)


Անյիշատակութիւն, ութեան

s.

forgetfulness.

· Calfa

NBHL (4)

ἁμνηστεία, ἁμνιστία. oblivio, abolitio. Չյիշելն. մոռացօնք ո՛ր եւ է իրաց.

Երախտեաց անյիշատակութիւն. Զանցելոլցն անցից ընդ նոսա անյիշատակութիւն ի միտս արկանէին. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 26։ ՟Ժ՟Թ. 4։)

Շնորհել զանյիշատակութիւն մեղաց. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)

Անյիշատակութիւն ակամայ յանցանաց տանն շնորհելով. (Փիլ. լին.։)


Անյիշողութիւն, ութեան

s.

amnesty.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ ի բանտ արգել եղեալ անյիշողութեամբ։ Պահեցաւ անյիշութեամբ որպէս ի բանդի. (Արշ.։)


Անյիշութիւն, ութեան

s.

cf. Անյիշողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ ի բանտ արգել եղեալ անյիշողութեամբ։ Պահեցաւ անյիշութեամբ որպէս ի բանդի. (Արշ.։)


Անյողդողդ

adj.

unshakeable, firm, immovable.

· Calfa

NBHL (3)

Որպէս թէ զանյողդողդ իրողութիւն կարծրագոյն գործարանաւ տնօրինել. (Յհ. իմ. ատ.։)

Գլխոյ առաքելոցն, անշարժ վիմանն, անյողդողդելի վիմին. (Ոսկ. ի պետր. եւ Ոսկ. յեղիա.։)

Անյողդողդելի հաւատով զնորայն հիմնացուցին զեկեղեցի. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Անյոյզ

adj.

inscrutable.

· Calfa

NBHL (2)

Զոր չէ մարթ յուզել, խուզարկել. անքննելի.

Զանյոյզ զանքնին ... զիա՞րդ քննել կարիցեմք, եւ գիտել զբարձրելոյն. (Ագաթ.։)


Անյուսագոյն

adj.

more or very desperate.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ քան զմեռելութիւն քառօրեայն դիոյ առ կենդանութիւն մեզ անյուսագոյն. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)


Անյուսալի, լւոյ, լեաց

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.

· Calfa

NBHL (5)

Ամենեւին անհասանելին անյուսալի է եւ անձեռնարկելի։ Քաղաքաց, ազանց՝ անյուսալի փոփոխմամբք. (Ածաբ. ծն.։)

Ոսկրն ցամաքեալ անասնոյն անյուսալի էր, թէ ջուր ելցէ ի նմանէն. (Եղիշ. դտ.։)

Անյուսալի ամենեցուն զնա ի կենացս գիտել. (Մագ. ՟Կ՟Զ։)

ἁέλπιστος. insperabilis. Ոչ յուսալի. անյոյս՝ ըստ ՟Բ նշ. յուսահատելի. եւ Անակնունելի. անկարծ.

Աստ եւ իմ անյուսալի եղեալ։ Անյուսալիս առնելով զմեզ. (Մագ. ՟Ի՟Ը. ՟Լ՟Գ։)


Անյուսանամ, ացայ

vn.

to despair.

· Calfa

NBHL (5)

Անյոյս լինել. լքանիլ. թերահաւատիլ. չյուսալ.

Նորա անյուսացեալ յինէն, առաւել եւս ի հերովդէէ անյուսացաւ. (Խոր. ՟Բ. 23։)

Անյուսացելոց հեծեալ հասանէ։ Ուրախութեամբ դարձուցանէ զանյուսացեալսն։ Ոչ անյուսացայց ի զօրագլուխն հաւատոյ. (Մագ. ՟Ձ՟Ա։)

Անյուսալի համարել, եւ լինել.

Անյուսասցի գիւտ ի յուսանել կամեցողացն. (Նար. երգ.։)


Անյուսութիւն, ութեան

s.

despair.

· Calfa

NBHL (4)

Եթէ զբազմութիւն գթութեանն աստուծոյ թուել հնար է, անյուսութիւն լինիցի. (Բրս. հց.։)

Յառաւել պնդութենէն՝ յանյուսութեան ընկղմի խորս. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ապաշաւանք յանյուսութեան։ Զանյուսութեանն կարկուտ հալել. (Նար. ՟Լ՟Ա. ՟Լ՟Է։)

Եհատ ասէ իբրեւ զծառ, զմահուն անյուսութիւն ցուցանելով. (Արշ.) իմա՛ զանյուսալի գոլն յաստիս առ կենդանութիւն։


Անյօդ

adj.

inarticulate;
not joined, simple.

· Calfa

NBHL (2)

Պակասեալ ի յօդելոյ զբարբառ, կամ զհեգ եւ զբառ նշանական.

Առանց յօդելոյ.


Անյօժար

adj.

without desire, — wish or inclination;
involuntary, forced.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ յօժարելի. չկամեցեալ.


Աննախանձ

adj. adv.

not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.

· Calfa

NBHL (7)

cf. ԱՆՆԱԽԱՆՁԱԲԱՐ ԱՆՆԱԽԱՆՁԱՊԷՍ. ἁφθόνως. absque invidia եւ copiose, largiter. Առանց նախանձելոյ կամ խնայելոյ. առատապէս. լիով. անաչառապէս.

Աննախանձ լինել՝ առանց գրգռութեան. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Ի՟Բ։)

առաւել, ըստ յն. ոճոյ, Առատ. ոչ ճշդող. ոչ խնայօղ. եւ ոչ ճշդեալ. ոչ կծկեալ. լիասիրտ. անխնայ առատաձեռնութեամբ. ճէօմէրտ, գընամազ, էսիրկէնմէզ.

Աննախանձ եւ առատ առ արարածս իւր։ Զմիմեանս օգտեցուցանել աննախանձ օգնականութեամբ. (Յճխ. ՟Է. ՟Ժ՟Ը։)

Աննախանձ տալ, կամ պարգեւել. (Ագաթ.։ Եզնիկ.։)

Աննախանձաբար հաղորդ առնել, կամ հաղորդեցուցանել, մատակարարել, ցուցանել, վայելել. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. եկեղ.։ Յհ. իմ. եկեղ.։ Վրդն. երգ.։ Սկեւռ. աղ.։)

Ուսուցանել աննախանձապէս. (Բրս. առ աստուածաբ.։)