cf. Աննախանձաւորութիւն.
· Calfa
Չունելն զնախանձ, կամ զմախանս եւ ըստ յն. ոճոյ, նաեւ առատաձեռնութիւն.
Մախանացն զաննախանձութիւն (ընդդէմ դնել). (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)
Զաննախանձութիւն ուղղել. (Բրս. հց.։)
artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.
· Calfa
Առաջի հանապազ արկանել զշմարտութեանն աստուածային եւ աննենգ կերակուրս. (Սարկ. հանգ.։)
without support.
· Calfa
Իբրու զանհաստատ եւ զաննեցուկ նաւամակոյկն շարժեալ դեդեւացուցանեն։ Իբր զնաւ աննեցուկ յեղեալ կործանեսցէ. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. ել. ՟Բ. 115։)
not indigent;
opulent
· Calfa
ἁπροσδεής. nulla re indigens, ἁνέκληπτος, nunquam deficiens, perennis. Անկարօտ. եւ Աննուազ. անպակասելի.
Առատ եւ աննիազ հոսումն բաշխելով նոցա։ Զաղբիւրեղէնն եւ զաննիազն պատճառ. Զհրոյ զօրութիւնս՝ անշէջս առնէ, եւ զջրոյ հոսանս՝ աննիազս. (Դիոն. երկն. եւե աստուածայ։)
abundantly.
· Calfa
Աննիազաբար բաշխել. (Նիւս. բն.։ Սկեւռ. լմբ.։)
ἁδιαλείπτως. indeficienter. indesinenter. Առանց նուազելոյ. անսպառութեամբ. յաւեժաբար.
sleepless, watchful.
· Calfa
Քուն աննիրհ, եւ կուրութիւն բարի, ի մի՛ կարասցէ տեսանել զմեր առաքինութիւնս. (Կլիմաք.։)
Աննիրհելի ակն կամ պահապան։ Աննիրհելի դիտմամբ։ Աննիրհելի փառաբանողաց։ Զուարթունք աննիրհելիք. (Նար.։)
immaterial.
· Calfa
Որ խառնի յաղօթելն ընդ բազումսն երգակցութեամբ՝ ոչ կարէ աննիւթ աղօթել. (Կլիմաք.։)
ՅԱՆՆԻՒԹՍ. Առանց գտանելոյ զնիւթ. առանց պատճառի. վայրապար.
without painting, figure or device;
unformed, imperfect, shapeless.
· Calfa
Մի է նկարեալն եւ աննկարն ըստ յուսոյ առնն՝ ծնանել կնոջն, թէ եւ բազում միջոց է նկարելոյ եւ աննկարի. (Մխ. դտ.։)
unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.
· Calfa
Անյարմար. անվայելուչ. անճահ. անպատշաճ. անդէպ. անտեղի. օտար. անշուք. ցած իմն. ուսլուպսուզ. եագըշըգսըզ. μὴ πρόσηκον, ἁπεικόν, ταπεινόν. inconveniens, absurdum, humile, vile.
Պատահումն յէութիւնն բաժանելով՝ յաննմանն բաժանի. (Սահմ. ՟Ժ՟Ը։)
Ասել՝ թէ օդով ծածկեալ էր երկի, աննման է։ Առ բազում իրս աննմանս գայթագղեալ կործանին. (Վեցօր. ՟Բ. ՟Գ։)
Ոչ է ապա յաննմանիցն՝ եւ ձեզ գալ յարեւելս. (Շ. թղթ.։)
Զաննմանս եւ զանմօտաւորս ինքեան խօսէր։ Յանձն էառ ասել զաննմանսն վասն իւր։ Աննմանքն վայելեն եւ ոչ վայելեն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18։)
unlikeness, dissimilitude, difference;
unsuitableness, disproportion.
· Calfa
ἁνομοιότης. dissimilitudo. Աննման գոլն. պակասութիւն նմանութեան. տարբերութիւն. անհամեմատութիւն. եւ Աննմանելի կամ անզուգական իսկութիւն. պէնզէմէզլիք, իխթիլաֆ.
inexhaustible.
· Calfa
ԱՆՆՈՒԱԶ որ եւ ԱՆՆԻԱԶ. ἁμείωτος. non imminutus, de quo nihil imminui potest. Որ ոչ նուազի, եւ որում ոչինչ նուազի. անպակասելի. անսպառ. անթերի. անկարօտ.
inextinguishable.
· Calfa
Արեգակն աննուաղելի. (Ճ. ՟Ա.։)
Մշտավառ ճրագ էր աննուաղելի. (Ոսկիփոր.։)
without offering;
implacable, inexorable, cruel.
· Calfa
Խոտորումն է աննուէրն լինել, եւ յոյժ խոտորումն է ի յափշտակութենէ ընծայեալ յինքեան աստուծոյ. (Ոսկ. հռ.։)
Եւ Ոչ նուիրեալ. առանց նուիրելոյ.
Զմասն ինչ ի փորոտւոյն աստուծոյ նուիրել, եւ զայլն ամենայն թողուլ աննուէր. (Սարկ. լուս.։)
Անողոքելի ի ձեռն նուիրաց կամ աղաչանաց. անհամբոյր. անաղք. անամոք. անգութ. անհաշտ. ἅσπονδος. implacabilis.
that cannot be offered, not sacred, profane.
· Calfa
ἁνίερος. profanus. Աննուէր՝ որպէս անսրբազան. անսուրբ. պիղծ. հասարակ. խառն. ոչ արժանի նուիրելոյ աստուծոյ.
unprofitable, useless, vain.
· Calfa
Տարակուսելոց եւ անշահից ի քահանայից՝ յաղագս կերակրոց ոչ անքատս լինել. (Փիլ. քհ.։)
Սոսկ եւ վայրապար եւ անշահ անցանել ընդ լերինս գեղեցկութիւն. (Տօնակ.։)
unprofitableness, uselessness.
· Calfa
τὸ ἁνωφελές, ἁκερδές, ἁνότητον, ἁχρηστία. inutilitas, res lucro carens. Անպիտանութիւն. չունելն զշահ կամ զօգուտ. ֆայտէսիզլիք.
Այլք տգիտաբար առ ունայնութիւն եւ անշահութիւն ի վայր խորտակելով. (Նիւս. սքանչ.)
free from dirt, clean;
not contaminated, pure, clear.
· Calfa
Թուղթ կնքեալ ամենայն իրօք անշաղախ սուրբ կոյսն է։ Այրի եղելոյ աշխարհի անշաղախ փեսայածին. (Ոսկ. յաւետիս.։)
immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.
· Calfa
անշարժաբար. ἁκινήτως, ἁκατασείστως. immobiliter, immoto animo. Առանց շարժելոյ. հաստատութեամբ. անխռովաբար. առանց այլայլութեան.
Զանշարժ կենացն ի վերայ ելանել. (Բրս. ընչեղ.։)
Անշարժ լինել կամ պահիլ արդարութեան, թագաւորութեան, եկեղեցւոյ. եւ այլն. (Ագաթ.։ Խոր. ՟Ա. 7։) (Շար.։)
ἁκίνητος, ἁνήλατος, ἁσάλευτος. immobilis, immotus, immutabilis. Որ ոչ շարժի ի տեղւոջէն կամ ի վիճակէն. անսասան. անդրդուելի. կայուն. հաստատուն. անփոփոխ. անվրդով. դէփրէնմէզ. հարեքէթսիզ. cf. (Ել. ՟Ժ՟Գ. 16։ ՟Ի՟Է. 15։ Օր. ՟Զ. 8։ ՟Ժ՟Ա. 18։ Յով. ՟Խ՟Ա. 15։ Գծ. ՟Ի՟Է. 41։ Եբր. ՟Ժ՟Բ. 48։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ե. 58։)
Անշարժաբար հիմնացուցանել, կամ արձանացուցանել. (Յհ. իմ. ատ. ՟Գ։)
immovably, firmly.
· Calfa
Անշարժաբար հիմնացուցանել, կամ արձանացուցանել. (Յհ. իմ. ատ. ՟Գ։)
ԱՆՇԱՐԺ ԱՆՇԱՐԺԱԲԱՐ. ἁκινήτως, ἁκατασείστως. immobiliter, immoto animo. Առանց շարժելոյ. հաստատութեամբ. անխռովաբար. առանց այլայլութեան.
immobility, immovableness, stability, firmness.
· Calfa
Զամէն ամէնն դնելով՝ իբր երդմամբ իմն զանշարժութիւն բանին նշանակէ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)
ἁκινησία. immobilitas. Անշարժ գոլ. հաստատութիւն անդրդուելի. անփոփոխութիւն.
pathless, trackless.
· Calfa
Որ չիք շաւիղ գնացից. անել.
Անշաւիղ արգելան ինձ պատրաստեսցէ. (Նար. ՟Կ՟Զ։)
not oblique, straight, direct.
· Calfa
Անայլայլելի անմահութիւն, եւ անշեղ եւ անխոտոր մշտաշարժութիւնն։ Անշեղս ի վատթարն կոյս. (Դիոն. ածայ.։)
uninhabited, desert.
· Calfa
Յանշինէ անտի ընդդէմ եգիպտոսի։ Յագեցուցանել զանկոխն եւ զանշէնն։ Տէր արար զշէնս եւ զանշէնս. (Յես. ՟Ժ՟Գ. 3։ Յոբ. ՟Լ՟Ը. 17։ Առակ. ՟Ը. 26։)
inextinguishable.
· Calfa
ἅσβεστος. inextingubiis. Անշիջանելի. անշիջական. որ ոչ շիջանի. մշտավառ. մշտաբորբոք. չմարելու. սէօնմէզ.
Առանց շիջանելոյ. առանց մարելու. սէօնմէյէրէք.
Զհուրն որմզդական անշէջ հրամայէ լուցանել. (Խոր. ՟Բ. 78։)
ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.
· Calfa
ἅχαρις. ingratus, ut ratia carens, insuavis, injucundus. Յետնեալ ի հոգեւոր կամ ի մարմնաւոր շնորհէ. ուր պակասին շնորհք, կամ վայելչութիւն. անշնորհք, շէնք շնորհք չունեցօղ.
Առասպել տարաժամ՝ այր անշնորհ (կամ անշնորհք). (Սիր. ՟Ի. 20։)
Ակամայն եւ ի հարկէն անշնորհ է, եւ առանց վայելչութեան. (Վրք. սեղբ.։)
Զի մի՛ կարծիցեն, թէ երկայն աղօթելն անշնորհ ինչ իցէ. (Իգն.։)
Տացես ըմպել յանշնորհս. այսինքն անշնորհաբար կամ անդէպս. (Սիր. ՟Ի՟Թ. 32։)
Կշտամբէ զանշնորհն լինել նոցա, եւ առանց ողորմութեան. (Շ. յկ. ՟Ծ՟Թ։)
ԱՆՇՆՈՐՀ ԱՌՆԵԼ. Չճանաչել կամ առ ոտն հարկանել զտուօղն շնորհի. աներախտի կամ անարժան շնորհակալութեան համարել.
Դորին խրատ անշնորհ առնել զդիսն իշխեաց, որոց նմա զայն շնորհեալ էր գեղեցկութիւն. (Ագաթ.։)
Անշնորհ առնէր զտալիսն եւ զբերելիսն կարասոյն. (Բուզ. ՟Դ. 10։)
ungrateful, unthankful.
· Calfa
Թողուլ անշնորհակալաց ընտանեացն զիւրեանց իւնչսն։ Անշնորհակալ լինել աստուծոյ. (Բրս. հց.։)
Զանշնորհակալի եւ գարշելեաց հրէիցն զհատու զյանդգնութիւնն. (Կիւրղ. ի կոյսն.։)
ingratitude.
· Calfa
Այսպիսի անշնորհակալութեան կցորդ երեւել. (Փիլ. սամփս.։)
breathless, dead;
inanimate, senseless.
· Calfa
Վերականգնեսցես ի յանշնչական մեռելութենէն։ Բուսուցանես յերկրի դալարի՝ զմեռեալն յանշնչականէն։ Յանշնչական արձանաց։ Ի կենդանեաց, եւ յանշնչականաց. (Նար.։)
to expire, to die;
to commit suicide by suffocation.
· Calfa
ἁψυχέω. exanimor. Պակասիլ ի շնչոյ. նուաղիլ. նուդգու դութուլմագ. եւ Հանել զոգի. մեռանիլ. ճանընը թէսլիմ էթմէք.
Որ ի խաչին անշնչացար։ Կամաւորապէս անշնչացար։ Որ զդատակնիք մահու ելոյծ իւրով անշնչացեալ մարմնով զհոցեալ մարդոյն. (Շար.։)
expiration, death;
asphyxia.
· Calfa
Անհնար է անշնչութիւն եւ անկամութիւն զամենայնէ համարել Ոչ ի ձեռն անշնչութեան զշարժմունսն ունելով. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)
Եւ Անշնչանալն. մահ. մեռելութիւն.
dumb with amazement, astonished, surprised;
— լինել, to be astonished, to wonder;
— լռութիւն, utter or profound silence.
· Calfa
inanimate, senseless.
· Calfa
Մատուցեալ շշնջէ առ անշնչին։ Յանշունչ կուռսն յուսացեալք։ Փափաքէ պատկերի մեռելոյ անշունչ տեսլեան։ Որպէս անշունչքն ձայն տայցեն. (Իմ. ՟Ժ՟Գ. 17։ ՟Ժ՟Դ. 29։ ՟Ժ՟Ե. 5։ ՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Դ. 7։)
incontestable, sure, certain, assured, infallible;
assuredly, incontestably, certainly.
· Calfa
Այդ այդպէս է անշուշտ. (Գծ. ՟Ժ՟Թ. 36.) (յն. անդիմախօսելի)։
Անշուշտ (յն. անալէկոծ) յամենայն ժամ հաստատել զկեանս նոցա։ Հաստատեալ անշուշտ յն. անարատաբար) մերոյ իշխանութեամբ. (Եսթ. ՟Ժ՟Գ. 2. եւ 4։)
adj. adv. without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.
· Calfa
ԱՆՇՓՈԹ գրի եւ ԱՆՇՓՈՅԹ, եւ ԱՆԸՇՓՈԹ. ἁσύγχυτος, ἁσύμφυρτος. inconfusus, non confusus. Ոչ շփոթեալ. ոչ խառնակեալ. անայլայլելի. ոչ կորուսեալ զիւր բնութիւն կամ զյատկութիւն.
Անշփոթ լինել զամենայն աւուրս կենաց մերոց. (Ճշ.։)
Անշփոթ մնացին գոյացութիւնքն, կամ բնութիւնքն։ Անշփոթս զնոսա պահելով ի միմեանց. (Պրպմ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Գ։)
Անշփոթ միութիւն։ Վասն անշփոթ եւ անայլայլելին գոլոյ. (Շ. թղթ.։)
Խառնելով ի նիւթ ինչ, որ անշփոթ է. (Շ. ամենայն չար.։)
Աստուած ոչ անշփոթ աղօթս ի հնազանդելոցն պահանջէ պահանջէ. հրեշտակք միայն են անկողոպտելիք. (Կլիմաք.։)
Եւս եւ Անապական. անշաղախ. անփորձ յառնէ. (գուցէ իբր անշփելի. անհպելի). եւ կամ Չունօղ ամօթալի ինչ.
imperturbability, calm.
· Calfa
Ցուցանելով զաստուածայնոցն ներգործութեանցն կարգաւորութիւն եւ անշփոթութիւն. (Դիոն. եկեղ. ՟Է։)
Վասն զանշփոթութիւնն ցուցանելոյ ընդդէմ չարափառացն։ Զանշփոթութիւն միութեանցն առաւելուն ցուցանել. (Շ. թղթ.։)
Որ սիրեսցէ զանշփոթութիւն, սիրել ստասցի զառանձին բնակութիւն. (Վրք. հց. ՟Բ։)
to become vile, to grow despicable;
to grow ugly, to fade.
· Calfa
Անշուք լինել. նուաստանալ. եւ Կորուսանել զգեղ. անշքեղանալ.
to disfigure, to deform, to spoil.
· Calfa
Անշուք կացուցանել. նուաստացուցանել.
awkwardness, deformity, ugliness.
· Calfa
ἁδοξία. dedecus, ignominia, vilitas. Անշուքն լինել. անփառութիւն. նուաստութիւն (իրաց, եւ անձին). նուաստակերպութիւն. հագարէթ, սէֆիլլիք.
Զի՞նչ աւելի անշքութիւն քան զայն կայցէ. յորժամ աստուած մարդ երեւեսցի, եւ տէրն ի ծառայի կերպարանս. (Ոսկ. ես.։)
unbounded, unlimited, infinite.
· Calfa
Զանոլորտ աստուածային բնութեանն ցուցանելով զխորս. (Նանայ.։)
absence of maliciousness, freedom from revenge or hatred.
· Calfa
Խելամուտ լիցուք անոխակալութեան նորա. (Իմ. ՟Բ. 19։)
Անոխակալութեամբ մատչել առ այցելութիւն։ Սահման անոխակալութեան. (Նար. ՟Է. ՟Վ՟Գ։)
Որ սիրէ զանոխակալութիւն ստանալ, ատեսցէ նա զդատել եւ զբամբասանս. (Վրք. հց. ՟Բ։)
unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.
· Calfa
Զմիտս իւրեանց անողորմ ունելով առ աղքատս. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)
Զտունս անողորմ (ա՛յլ ձ. անողորմաց. Ճ. անողորմածաց) պարսաւել. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)
Կամ Անարժան ողորմութեան. աններելի.
implacable, severe, inflexible, inexorable.
· Calfa
ԱՆՈՂՈՔ ԱՆՈՂՈՔԵԼԻ. Որ ոչ ողոքի աղաչանօք. անամոքելի. անմեղկելի. խիստ. որ կակղնալ չի գիտեր.
Թշուառական, ծառայելով բազմաց եւ անհաշտ եւ խիստ եւ անողոք տերանց. (Փիլ. լին.։)
Անողոք աններելի սրտմտութեամբ։ Անողոքելի քինուցն ոխակալութեամբ. (Պիտ.։)
Կերչացն կոյաք անողոքելիք։ Անողոքելի պարսաւիչ. (Նար. ՟Կ՟Թ. ՟Ձ՟Ը։)
Անողոքելի տանջեալս. (անդ. ՟Հ՟Ա.) իմա՛, առանց կարելոյ ողոքել։
Անողոքելի սլացմամբ. (՟Ձ՟Զ.) իբր աննահանջելի։
insanable, incurable.
· Calfa
ἁνήκεστος. insanabilis, gravis. Անբժշկելի. անբուժելի. անդարմանելի. չարաչար. սաստիկ. անհնարին. չըռնտնալու, ճար չըլլալու.
Կամ Թողեալ առանց բուժելոյ զվէրս. վէրքը չըռնտցուցած, չգոցուած.
without branches;
that does not rise or stir.
· Calfa
ԱՆՈՍՏ որ եւ ԱՆՈՇՏ. իբր Անընդոստ. որ ոչ ի վեր ոստնու, կամ ոչ ի վեր վազէ. անշարժ. խիստ. դիմակաց. անմեղկելի. որպէս յն. ἁνήλατος. contumax, inobediens, non emollitus.
footless, apode;
baseless;
յանոտից, at the feet.
· Calfa
ἅπους. pedibus carens. Ոյր ոչ գոյ ոտն, կամ ոչ գոն ոտք. անկար ի քայլել. այագսըզ.
to walk on the tip-toe;
to walk on the tip of one's toes.
· Calfa
մեղմով իմն անոտնաձայն առնելով. (Ոսկ. ես.։)