impure, unclean;
unholy, profane.
· Calfa
Ոչ երբէք կերայ խառնակ ինչ եւ անսուրբ։
Մի՛ զոք խառնակ, կամ անսուրբ ասել ի մարդկանէ. (Գծ. ՟Ժ. 14. 28։)
Զանսուրբ փայտն զպատճառս մեղաց. (Անյաղթ բարձր.։)
ἁκάθαρτος, ἁνόσιος, ἅναγνος. non sanctus, immundus, impurus, impius. Ոչ սուրբ. անսրբազան. անմաքուր. պիղծ. խառնակ. անարժան. կամ Պիղծ համարեալ ըստ օրինաց. նափաք, հարամ, միւրտար. տե՛ս (Ղեւտ.։ Թուոց, ստէպ։)
bed-fellow.
· Calfa
Նեղասրտեալ յանկողնակցէն՝ խնդրէ զառաւօտն, զի փախստական լիցի. (Լմբ. առակ.։)
bed-fellowship.
· Calfa
Անկողնակիցն գոլ. մերձաւորութիւն առն եւ կնոջ.
uncalled, not named;
uninvited;
— բազմական, parasite, smell-feast, trencher-friend.
· Calfa
Մերթ՝ ոչ կոչեցեալ, առանց հրաւիրման. μὴ καλούμενος. non vocatus, vel invitatus.
Ընթասցո՛ւք առ Տէր, եւ անկոչ եկեսցէ առ մեզ. (Կլիմաք.։)
ԱՆԿՈՉ ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ ասի, որպէս անթեմ, առանց անուան սեպհական վիճակի.
weaving, texture;
weft.
· Calfa
Անկանէր ընդ նմին անկուած ականակապ։ Ըստ վերնոյ խառնուածոյն անկուածոյ վակասին։ Հիւսեալս ընդ միմեանս յանկուած վակասին. (Ել. ՟Լ՟Թ. 10. 18. 19։)
Զնկար անկուածոյ ճառիս դրուատի. (Նար. առաք.։)
fall, tumble;
overthrow, ruin, subversion;
degradation;
cadence;
վերստին —, second fall;
relapse.
· Calfa
Անկումն կաթողիկոսին (յաթոռոյ)։ Սուգ առեալ վասն անկման փեսային. (Յհ. կթ.։)
to kick, to strike with the hind feet;
to resist, to reject.
· Calfa
Վազս առեալ փռնգալով, անկուշեալ՝ յետս կոյս զիշխանն ընդոստուցեալ ընկենոյր։ Ի պարարտութենէ պորտոյն անկուշեալ. (Յհ. կթ.։)
Եւ իբր անգոսնել. ստունգանել. անսաստել. կամ առ ոտն հարկանել. ընդ վայր հարկանել. ընդվզիլ. թօթվել, չսեպել.
Անգոսնեացն եւ անգուշեաց՝ մի բառ է. Շայն՝ ասորի, եւ Սէ՝ հայեցի. (Երզն. քեր.։)
rough, rude, uneven, rugged.
· Calfa
Անկուռ է առաքինութեանն ճանապարհ. քանզի սակաւք են՝ որ գնան ընդ նա. եւ կո՛ւռ եւ կո՛խ՝ չարութեանն։ (Անխրատն) ի յանկուռ ճանապարհաց ոչ խոտորեալ եւ խորշեալ. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)
not carved, unpolished, rough.
· Calfa
Ի գլխոյ լեռնէն առեալ վէմս անկոփս՝ յաղթս. (Ագաթ.։)
without cries;
unable to cry out.
· Calfa
Որ ոչ կռնչէ կամ չկարէ ճիկ հանել. անբարբառ. ձանը կտրած.
without contention;
without resistance;
without quarrel.
· Calfa
Որոց (հրեշտակաց) ոչինչ այնպէս առանձինն՝ իբրեւ զանկռիւն եւ զանամբոխն (գոլ). (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
Ի նոցա (դիւաց) բառնալն, եւ զմեզ մոռանալն՝ մեք անկռիւք լինէաք. (Լմբ. սղ.։)
Եւս եւ ըստ յն. ոճոյ իբր անկռուելի. անառիկ.
impregnable;
invincible.
· Calfa
ἅμαχος. inexpugnabilis. Անմարտնչելի. անառիկ. անպարտելի. ճէնկ իլէ ալընմազ, գարշը գօնմազ.
Ներհակս ինձ զօրացուցի՝ ապառումս եւ անկռուելիս. (Նար. ՟Ի՟Ա։)
impassive, insensible.
· Calfa
Հրդեհեա՛ անկրական հրով ահաւորիդ։ Անկրական եւ անսահման սիրոյ քո։ Մի՛ առագաստեսցէ մառախուղ մեղսասիրին զանկրական լոյս էութեան քո. (Բենիկ.։)
speechless;
without aspiration;
breathless.
· Calfa
Անհագագ ոմն, եւ անկենդան, եւ առ ամենայն հրաման նուազեալ. (Նար. ՟Լ՟Դ։)
not fusible;
indissoluble;
indigest.
· Calfa
Ոչ հալեալ. առանց հալելոյ կամ եղծման. չհալած, չաւրած. էրիմէտէն, էրիթմէտէն.
that does not participate;
incommunicable;
that does not receive the communion.
· Calfa
Անհաղորդ կամաց հօր երկրաւորի։ Զաւակք անհաղորդք չարեացն Սոդոմայ. (Նար. ՟Կ՟Է. եւ Նար. առաք.։)
Անհաղորդք են յետինքն բոլորիցն գերագունիցն առանձնաւորութեանց. (Դիոն. երկն.։)
Չհաղորդեալ խորհրդոյ սուրբ հաղորդութեան. եւ հատեալն ի սուրբ խորհրդոյ անտի կամ ի հաղորդակցութենէ եկեղեցւոյ. հաղորդ՝ կամ սրբութիւն չառած, մասնակցութենէ կտրած.
ՅԱստուծոյ անհաղորդ էէն յառաջ եկեալ առատ հեղմամբ (գոյք ամենայն). այս ինքն յԱստուծոյ՝ որ ըստ Աստուածութեանն է անհաղորդելի. (Դիոն. ածայ.։)
insipid, unsavoury;
nauseous, disgustful.
· Calfa
Լացցո՛ւք, մի՛ անառակս եւ անհամս. (Ոսկ. փիլիպ.։) (այս ինքն անհամեստ կամ անշնորհ օրինակաւ։)
innumerable, infinite.
· Calfa
Զենուին արջառս եւ ոչխարս անհամարս եւ անթիւս (յն. մի բառ) ի բազմութենէ։ Մեռեալս անհամարս։ Անհամար մնացեալ են արտաքոյ այդր գրոյ. (՟Գ. Թագ. ՟Ը. 5։ Իմ. ՟Ժ՟Ը. 12։ ՟Գ. Մակ. ՟Դ. 14։)
Կամ ἅλογος. որոց համարն ոչ է առեալ. ոչ հաշուելի. դժուարին ի հաշուել. սայըլմազ.
Աւուրքն առաջինք անհամա՛րք լիցին, զի պղծեցաւ գլուխ ուխտի նորա. (Ծուոց. ՟Զ. 12։)
haughty, unsociable, reserved, austere, churlish, uncivil, morose, sullen, surly, harsh, forbidding.
· Calfa
Ոչ համբոյր. անընդել. վայրենի. կատաղի. դժնդակ. անհաշտ. անողոքելի. որ ոչ համբուրէ զբարի ինչ, կամ ոչ է համբուրելի առ դժնէութեանն. անճահ. անդէպ. ἁνήμερος, ἅγριος, μαινόμενος, ἁμείλικτος, ἅσπονδος. immanis, furiosus, implacabilis.
Փորուած քարի անհամբոյր առ ի բնակել սակս քարաժեռ խոժոռութեանն. (Յհ. կթ.։)
disproportionate;
incomparable, unparalleled, matchless.
· Calfa
Անհամեմատ առաւելութեամբք գերակայ։ Անհամեմատիւք տարբերութեամբք. (Պրպմ.։)
Անհամեմատք ի հասարակաց ծնողէս ի յերկրէ երեւին յառաջ եկեալք տեսակք կենդանեաց. (Պիտ.։)
cf. Անհամեմատ.
· Calfa
Մի՛ միայն զփառսն Աստուծոյ կարծար անհամեմատելի ասացեալ ի սրբոյս։ Տեսանե՞ս զանհամեմատելի գործն. (Լմբ. սղ.։)
incomparably, disproportionally.
· Calfa
ἁσυγκρίτως. incomparabiliter. Անհամեմատ եւ անբաղդատ օրինակաւ. առանց համեմատութեան. յանչափս. պիլաթեշպիհ.
disproportion;
inequality.
· Calfa
Անհամեմատն գոլ. անբաղդատ առաւելութիւն. աննմանութիւն.
Զփառացն եւ զվայելչութեանն անհամեմատութիւն կամեցաւ ցուցանել. (Լմբ. յայտն.։)
insipidity, ill flavour;
nauseousness.
· Calfa
Աղն եթէ ոչ զնեխութիւն եւ զանհամութիւն բառնայ (յն. եթէ ոչ յաղէ, կամ համեմէ), ո՛չ է աղ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 6։)
Պատճառք իսկ չարեաց՝ լեզուոյն անհամութիւնն է։ Այն ամենայն անհամութիւն է, եւ անհեդեդ կերպարանք. (Ոսկ. ես. եւ Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)
Ծերոց անհամութիւն, երիտասարդաց վաւաշոտութիւն, պառաւանցն յայրատութիւն. (Մանդ. ՟Ժ՟Է, կամ ՟Թ։)
Նմանութեամբ, կամ ըստ հոմաձայնութեան յունին, մորոսութիւն. անխառնութիւն. անհամեստութիւն. անամօթութիւն. էտէպսիզլիք. μωρότης, կամ μώροσις, ἁκρασία, ἁναίδεια. fatuitas, intemperantia, ineptia, impudentia.
fatherless.
· Calfa
Առաւել զՔրիստոսէ, որ ըստ մարմնոյ ծնաւ ի կոյս մօրէ առանց մարմնաւոր հօր.
Անմայրն անհայր լինի ... Անմայր յառաջնումն, եւ անհայր յերկրորդումս։ Անհայր աստի, այլ եւ անմայր անտի. (Ածաբ. Ծն. եւ Առ որս. ՟Գ։)
Անառաջնորդ. ուր չիք հայր վանաց.
inquietude, uneasiness;
agitation.
· Calfa
Չառնուլն կամ չտալն զհանգիստ. րահաթսըզլըգ.
Զոր եւ ի վերայ գործեաց երաժշտականք զգուշութեամբ պահեն՝ զջիլսն թուլացուցանելով, զի մի՛ պրկմամբ անհանգստութեամբ պախումն առցէ. (Փիլ. լին.։)
unclad, naked.
· Calfa
Պակասեալ ի հանդերձից. անվերարկու. եւ մերկ. առանց պատանաց. ἁνείμων. non vestitus, male vestitus եւ nudus եւ ἅταφος. insepultus.
cf. Անհանդուրժակ.
· Calfa
Գեհեն տրոյ, եւ սառնամանիք անհանդուրժականք. (Տօնակ.։)
Անհանդուրժելի արդեօք զծախիցն իցէ առնել յոլովութիւն ընչից. (Պիտ.։)
Անհանդուրժելի ճառագայթք արձակին. (ՃՃ.։)
cf. Անհանդուրժակ.
· Calfa
Անհանդուրժելի եղեալ լովիաս այսմ յանդիմանութեան. (Մխ. առակ.։)
foolish, imprudent, ill-advised.
· Calfa
Անհանճար քան զամենեսեան զինքն անուանէ։ Առ իմաստութիւնն անհանճառք. (Ածաբ.։)
Անհանճարիցն եւ խստապարանոցաց մարմնաւոր իմն տեսիլքն վայելէին։ Ոմանք յանհանճարիցն ասեն։ Անհանճարացն ոչ այնպէս պատուհասք ծանունք թուին, որպէս տանջանքն ահագինք։ Զանհանճարացն ճառել. (Ոսկ.։)
Անհանճար հոգիք ոչ ախորժեն առնուլ դեղ. (Շ. մտթ.։)
Քննէր զվրիպումն անհանճարս բարբառի. (Գէ. ես.։)
cf. Անհաշտ.
· Calfa
Անհաշտեցելոց ծնաւ համոզիչ. յն. անհաշտ ատեցելոց ծառայից. (Ոսկ. յաւետիս.։)
Ի հակառակս անհաշտելիս. (Ճշ.։)
imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.
· Calfa
Ոչ եթէ զանհաս բնութենէն կարիցէ ոք ճառել։ Զանհասն զիա՞րդ ոք կարիցէ քննել։ Անհաս ի քննողաց։ Անհաս մտաց եւ խորհրդոց. (Ագաթ.։)
Անհաս իմաստից թեւոց։ Փառաց անհասից։ Ընդ հօր անհասի։ Զանհասն հրեղինաց. (Նար.։)
Անհաս մնայ բանս։ Յայտնի է բանս, եւ ըստ պարզ տեսութեան անհաս։ Վարք առաջին սրբոցն եւ բանք՝ իբր զանհաս թուին յաչս մեր. (Լմբ. սղ.։)
Անհաս լիեալ յառաջագոյն այսպիսի իմաստութեան. (Արշ.։)
Ամենայն երկնաւոր զօրութիւնքն անհաս են աստուածային փառացն. (Յճխ. ՟Գ։)
Թշնամին անհաս գոլով նորին մարդանալոյն խորհրդոյ. (Լմբ. անառակ.։)
incomprehensibility;
unripeness.
· Calfa
Յառաջ քան զյաւիտեանս մշտնջենաւորութեամբ եւ անհասութեամբ (յն. անհասաբար) ի հօրէ ծնեալ. (Կոչ. ՟Դ։)
Կամ չհասանելն իրաց մինչեւ առ մեզ. չանկանելն ի ձեռս.
Զսքանչացումն ընդ անհասութիւն խառնեալ։ Անհասութիւն հասողացն ... Անբան անհասութիւն. (Լմբ. էր ընդ. եւ Սղմ.։)
inconstant, changeable, variable, alterable;
fragile.
· Calfa
Կամ որ չէ հաստատուն յառաքինութեան. յողդյողդ մտօք եւ կամօք. տկարամիտ. թուլամիտ. տկար.
undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.
· Calfa
Անհատ եւ առանց մասանց է. (Եզնիկ.։)
Անհատ ասի եւ առ իմաստասէրս, որ յայտնէ զանձնաւորութիւնն. (Դամասկ.։)
Անհատք կոչին վասն զի բաժանելով ոչ կարեն պահել զառաջին տեսակն. (Անյաղթ պորփ.։)
Անհատ բարբառով. (Նար. ՟Ի՟Բ։)
Զանհատն վերառաքեն ի բարձունս զփառաբանութիւն. (Անան. եկեղ։)
Կամ անպակաս. անսպառ. անյագ. անվերջ. անբաւ. անհատնում. թիւքենմէզ.
Դարձեալ ասի յաւիտեան՝ որ ի գալստենէն Քրիստոսի՝ անհատն եւ անսպառն. (Խոսր.։)
Որդւոց անհատ յորդորութիւն։ Յանհատ եւ յանհամեմատ թիւս. (Նար. ՟Լ՟Ա. եւ Նար. առաք.։)
Անսպառ աղբիւր, եւ անհատ անդունդք գթութեան. (Վրդն. երգ.։)
որպէս անպակաս. անդադար, կամ անսպառ. յաւերժաբար. ի սպառ. շարունակ.
Անհատ գրեթէ զամենայն բարեփառութեանցն վայելեցին կեանս։ Որ եւ հանդերձ բազմապատիկ կենդանեացն յարատեւութեամբ՝ անհատ եւս զբանաւորիս ունի զկենդանութիւն. (Պիտ.։)
Այրէ ի սպառ՝ բայց ոչ ծախէ, անհատ պահէ միշտ ի յերեր. (Շ. եդես.։)
indivisibly, inseparably;
individually.
· Calfa
Ծնեաւ անճառապէս եւ անհատաբար. յն. անհասաբար կամ անպարիմանալի ἁπερινοήτως։
Ծընունդ անճառ ըսկըզբնատպին՝ անհատաբար քում ծընողին. (Յիսուս որդի.։)
Որ ի հարաշարժ ի յաղբերէն յառաջ բղխեալ անհատաբար ի յորդւոյ. (Շար.։ եւ Քեր. քերթ.։)
individual, atomic.
· Calfa
Իբր անսպառ. աննուազ. անհատնում. եւ անընդհատ. շարունակ.
inexhaustibleness;
individuality.
· Calfa
Եւ անսպառ յորդութիւն. աննուազութիւն.
illegitimate, bastard, base-born, natural;
altered, corrupted, false.
· Calfa
Որ ի կուսէ մաքրելոյ անդրանիկ եւ անհարազատ. (Նար. առաք.։)
crooked, uneven, rough, rugged;
awkward, rude, unpolished, coarse.
· Calfa
Կենցաղոյս անհարթ ընթացք, կամ բերմունք։ Կարի անհարթ զիրսն տեսանեմք. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. առակ. եւ Լմբ. պտրգ.։)
Յայսպիսի իրս անհարթս՝ առ ոչ ուղիղ հայելոյ՝ կարծեցին թէ չար ինչ բնութեամբ իցէ. (Եզնիկ.։)
unevenness, inequality of surface;
want of politeness, rudeness, awkwardness, harshness, roughness, coarseness;
— օդոյ, intemperance
· Calfa
ἁνωμαλία, τὸ ἁνώμαλον. inaequalitas, τὸ ἅστατον, inconstantia. Անհարթ գտանիլն. անհաւասարութիւն. անկարգութիւն. խառնակութիւն. յողդողդութիւն. այլափոխութիւն. կոշտութիւն, միակերպ չըլլալը. տիւզկիւնսիւզլիւք. սարփլըգ. պիգարարլըգ.
Տե՛ս, ո՛րչափ ինչ անհարթութիւնք են։ Մի միայն ճանապարհ է ազատ յայնպիսի անհարթութենէ. առաքինութիւնն. (Ոսկ. եփես. եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)
Անհարթութիւնք ի մարմինս (ըստ խառնուածոցն) գործիցին։ Որ զայն ամենայն անհարթութիւնս տայցէ գործել. (Պիտ.։)
Զի յայսոսիկ զանհաստատութիւն եւ զանհարթութիւն տեսանելով՝ առ հանդերձեալսն փոփոխեալ յարմարիցիմք. (Ածաբ. աղք.։)