Definitions containing the research ել : 10000 Results

Լափատեմ, եցի

See full entry →

va. fig.

to devour, to swallow, to drink hard, to gulp down;
to affront, to outrage.

NBHL (2)

λωβέω, λοβεύω contumelio adficio. Խածատել, որպէս էթէ ուտել զմիս այլոց, եւ ըմպել զարիւն նոցա. թշնամանալ, եւ կեղեքել.

Զայլսն լափատեն, եւ ձրձելով կիսակեր թողուն. (Փիլ. տեսական.։)


Լափեմ, եցի

See full entry →

va.

to lap up, to lick up, to eat up greedily, to quaff, to toss down, to swill;
to devour, to consume.

NBHL (2)

Նոյն եւ յն. լա՛փդօ, լտ. լա՛մպօ. եբր. լագագ. λάπτω, λείχω lambo, lingo. լեզուլ, կամ լեզուաւ ըմպել. լզել, լափլփել, լակել, լափլափ՝ լաքլաք խմել.

Կամ καταπίνω absorbeo καταφάγω comedo, absumo, consumo. Իսպառ ըմպել եւ ուտել զամենայն. կլանել. սպառել, ծախել զբովանդակն.


Լափլէզ

See full entry →

adj.

devouring, voracious, consuming.

NBHL (1)

ԼԱՓԼԷԶ ԼԱՓԼԻԶՈՂ. Որ լեզու եւ լափէ. զամենայն կլանօղ, եւ կլանելով. Զմեստրեմեան սանն (լի երէովք) առժամայն լափլեզ մաքրէր շունն. (Մագ. ՟Լ՟Ը։)


Լափլիզող

See full entry →

cf. Լափլէզ.

NBHL (1)

ԼԱՓԼԷԶ ԼԱՓԼԻԶՈՂ. Որ լեզու եւ լափէ. զամենայն կլանօղ, եւ կլանելով. Զմեստրեմեան սանն (լի երէովք) առժամայն լափլեզ մաքրէր շունն. (Մագ. ՟Լ՟Ը։)


Լափումն, ման

See full entry →

s.

act of licking or lapping up.

NBHL (1)

Լափելն, իլն.


Լեառնական, ի, աց

See full entry →

cf. Լեռնական.

NBHL (1)

Արս միանձունս լեառնականս։ Մենակեաց անապատակեաց լեառնական սքանչելի. (Բուզ. ՟Է. 27։ ՟Զ. 6։)


Լեառնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Լեռնանամ.


Լեարդ, լերդի

See full entry →

s.

liver;
— որթու, calf's -;
ցաւ լերդի, — complaint;
տապ, բորբոքումն լերդի, hepatite, inflammation of the liver.

NBHL (1)

ἦπαρ hepar, jecur. երեւելի մասն փորոտեաց կրկին. մն բաց կարմիր իբրու սպիտակ, որ կոչի թոք. եւ միւսն ընդ նովաւ խտագոյն եւ կարմիր սեւորակ. որ պարզապէս Լեարդ ասի. լերդ.


Լեզուագար, աց, ից

See full entry →

adj.

talkative, loquacious, garrulous, prating.

NBHL (2)

Լեզուագարիցն առ ի պապանծեցուցանել զաւելաբանութիւնս. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Մեղանչել տայ սատանայ լեզուագար խորհրդածութեամբն. (Լմբ. սղ.։)


Լեզուագարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to have a great itching to talk, to be all tongue, to let one's tongue run on, to chatter, to prattle.

NBHL (5)

γλωσσαλγέω lingua doleo, prurio καταφλυαρέω nugor, garrior, blatero βλασφημέω blasphemo ἑλεσχελέω cavillor, ludificor. Խանգարեալ կամ մարմաջօղ լեզուաւ բարբառել. շաղփաղփել. երազաբանել. չարաչար եւ յիմարաբար խօսել. բարբանջել. բաջաղել. ըստ յն. եւ հայհոյել. թշնամանալ. այպանել.

Վասն է՞ր ի նանիր զաստուածայնոյն բնութենէ լեզուագարի։ Ի նանիր զաստուծոյ էութենէն գարելով։ Լեզուագարի յատ ձեր առաջարկոթիւդ՞ քան թէ իմացուած ինչ պիտանի ցուցանէ. (Կիւրղ. գանձ.։)

զայսոսիկ թերեւս լեզուագարելով ասիցեն։ Ասելով զօդս կոխել, եւ այլ ինչ շաղփաղփութիւն լեզուագարելով։ Մինչեւ ցայս վայր ուսանել, մինչեւ ոչ լեզուագարել յաղագս սոցա. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Է. եւ Պղատ. սոկր.։)

Եկայք հարցու՛ք զնա լեզուաւ. զնա տրամեցուսցուք լեզուագարելով. (Մխ. երեմ.։)

պատիր բանիւքն լեզուագարել (խօսել բանսարկուին) ի սիրտս, եւ զքեզ յերկրաւոր զանկութիւնս ընկղմել. (Լմբ. սղ.։)


Լեզուագարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

too great a freedom of speech, flippancy of tongue, the being too free with one's tongue, prate, prattle, loquacity.

NBHL (1)

Ազգի ազգի լեզուադարութեամբ չարախօսել։ Ի լեզուագարութիւնս, ի բամբասանս, ի շատխօսութիւս։ Ի լեզուագարութիւն ամբարշտաց. (Արծր. ՟Ա. 15։ Սարգ. յկ. ՟Ը։ Իգն.։)


Լեզուախօսութիւն, ութեան

See full entry →

s. med.

the gift of tongues, gift or power of speaking many languages;
glossology.

NBHL (1)

Ձիրք կամ շնորհք խոսելոյ յայլեւայլ բարբառս.


Լեզուահատ

See full entry →

adj.

having the tongue cut out.

NBHL (1)

Աստուած մեր անյաղթ է, որպէս տեսեր եւ զիս անարժանս լեզուահատ խօսելով. (ՃՃ.։)


Լեզուահատեմ, եցի

See full entry →

va.

to cut out the tongue.

NBHL (2)

γλωσσοτομέω linguam amputo. Լեզուահատ առնել. կտրել զլեզուն.

լեզուահատէ զփիլոմելա, զի զայնպիսի զանօրէն գործ մի՛ պատմեսցէ. (Նոննոս.։)


Լեզուանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to have a glib or flippant tongue, to have the gift of the gab.

NBHL (1)

Լեզուագարիլ. շաղփաղփել. բարբաջել.


Լեզում, լեզի, լեզ

See full entry →

va.

to lick;
to lap.

NBHL (1)

ԼԵԶՈՒՄ λείχω, ἁπολείχω lingo, lambo. իտ. lecco. որ եւ ԼԻԶՈՒԼ, ԼԻԶԱՆԵԼ, ԼԻԶԵԼ. Լեզուաւ շփել եւ մաքրել, կամ յինքն ձգէլ. լըզել, լակել. եալամագ. ար. լահս, կամ լէւս էթմէք.


Լեռնաբնակ

See full entry →

s. adj.

highlander, mountaineer;
hermit, anchoret;
dwelling in the mountains;
mountainous.

NBHL (1)

Տեսանել տեղիվայելուչ եւ լեռնաբնակ. (Զենոբ.։)


Լեռնակեցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sojourn, retired life among the mountains;
զանձն լեռնակեցութեան տալ, to withdraw to the mountains;
to live a hermit's life.

NBHL (1)

Լեռնակեացն լինել. միայնակեցութիւն.


Լեռնաձեւ

See full entry →

adj.

mountain like, very high;
— կուտակիլ, to be heaped up;
— կոհակք, waves like mountains, enormous billows.

NBHL (1)

Կոհակս լեռնաձեւս յարուցանէ դիզելով ի վերայ միմեանց. (Սարգ յկ. Բ։)


Լեռնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become a mountain;
to rise like a mountain, to rise aloft, to elevate, to tower.

NBHL (5)

Լեառն լինել, կամ իբրեւ զլեառն. լեռնանման բարձրանալ, կուտակիլ, մեծանալ.

Ելանեն՝ լեռնանան (յն. լտ. ելանեն լերնք), եւ իջանեն դաշտանան. (Սղ. ՟Ճ՟Գ. 8։)

Վէմ լեռնացեալ՝ ելից զտիեզերս. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)

Ածական պատգամացն լեռնացելոց (ալեաց). (Յհ. կթ.)

հարթէ եւ զլեռնացեալ թագաւորութիւն սատանայի։ Զի զլեռնացեալ ամբարտաւանութիւնն սատանայի խոնարհեսցուցէ։ Ի ճակատ ելանէ լեռնացեալ ամբարտաւանութեամբ. (Իգն.։ Շ. թղթ.։ Արիստակ.։)


Լեռնացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to hoard, to accumulate, to heap together.

NBHL (1)

ԼԵՌՆԱՑՈՒՑԱՆԵԼ. Տալ լեռնանալ. մեծացուցանել որպէս զլեառն.


Լեռնոտեայք, եայց

See full entry →

s. pl.

the dwellers on the slopes, or at the foot of a mountain, lowlanders.

NBHL (1)

Գընաց զկողմամբք աղուանից պատերազմել ընդ ամենայն լեռնոտեայսն. (Խոր. ՟Բ. 81։)


Լեռնոտն, ոտին

See full entry →

s.

foot of a mount-ain;
the country extending from the foot of mountains, lowlands.

NBHL (1)

Մտին նոքա ընդ լեռնատամբն, եւ կապեցին զաքիովր, ընկեցին զնա առ լեռնոտինն։ Զաղբիւրս ջուրցն՝ որ ելանէի լեռնոտանէ անտի. (Յուդիթ. ՟Զ. 9։ ՟Է 9։)


Լեսում, լեսի, լե՜ս

See full entry →

va. chem.

to grind, to pound, to beat, to powder, to bruise, to crush;
to levigate.

NBHL (1)

τρίβω, λεαίνω tero, contero, laevigo. ռմկ. լոսել. Մանրել՝ մաշել փշրել, ի փոշի դարձուցանել.


Լերդ

See full entry →

cf. Լեարդ.

NBHL (1)

Արամազդ զսա կամեցեալ պատուհասել եդ արծուի ուտել զլերդ նորա. (Նոննոս.։)


Լերդաբեկեմ

See full entry →

va.

to frighten, to dread, to terrify, to scare.

NBHL (1)

ԼԵՐԴԱԲԵԿԵԼ. Ահաբեկ առնել յոյժ, որպէս թէ եւ զլեարդն եւ զլեղին պատառել. լեղապատառ ընել, խիստ վախցընել.


Լերդաբոյթ, բութի

See full entry →

s.

lobe (of the lungs).


Լերդահմայ, ից

See full entry →

s.

haruspex, augur, diviner, soothsayer;
— լինիմ, to examine or consult the entrails, to prognosticate like an augur.

NBHL (2)

ԼԵՐԴԱՀՄԱՅ ԼԻՆԵԼ. ԼԵՐԴԱՀՄԱՅՈՒԹԻՒՆ. ἠπατοσκοπέω jecur speculor, exta consulo ἠπατοσκοπία jecinoris inspectio. Հմայել դիտողութեամբ լերդին. սուտ գուշակութիւն զննութեամբ լերդի.

հարցումն հարցանել ի դրօշելոյ, լերդահմայ լինել. (Եզեկ. ՟Ի՟Ա. 21։)


Լերդահմայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

soothsaying, (divination by the entrails of victims);
augury, omen.

NBHL (2)

ԼԵՐԴԱՀՄԱՅ ԼԻՆԵԼ. ԼԵՐԴԱՀՄԱՅՈՒԹԻՒՆ. ἠπατοσκοπέω jecur speculor, exta consulo ἠπατοσκοπία jecinoris inspectio. Հմայել դիտողութեամբ լերդին. սուտ գուշակութիւն զննութեամբ լերդի.

հարցումն հարցանել ի դրօշելոյ, լերդահմայ լինել. (Եզեկ. ՟Ի՟Ա. 21։)


Լերդացաւ

See full entry →

s. adj.

consumption, phthisis, decline;
consumptive.

NBHL (1)

Երանելին պորփիւրիոս էր լերդացաւ. (Հ=Յ. մարտ. ՟Զ.։)


Լերկ, ից

See full entry →

adj. gr.

hairless, bald;
soft.

NBHL (1)

Որ լերկ են ըստ օրինացն, եւ անպատարագել իբրու զէշ. (Սարգ. յկ. ՟Գ։)


Լերկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become bald, to peel off, to come off.

NBHL (1)

Լերկ լինել. մերկիլ


Թեւաբոյս լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Թեւաբուսիմ.

NBHL (3)

ԹԵՒԱԲՈՅՍ ԼԻՆԵԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԿ ԼԻՆԵԼ. πτεροφυέω pennas produco Բուսանել թեւոց. թեւաւոր գտանիլ. սկսանիլ թռչել. թեւս առնուլ. թեւանալ. թեւաւորւիլ.

Աստուծոյ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբոյս լինին, վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալ. (Փիլ. ել.։)

Ոչ կարելն արգելուլ զթեւաբուսեալս թեւօք հոգւոյն՝ ելանել ի վեր. (Լաստ. ընթերց.։)


Թեւաբուսիկ լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Թեւաբուսիմ.

NBHL (3)

ԹԵՒԱԲՈՅՍ ԼԻՆԵԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԿ ԼԻՆԵԼ. πτεροφυέω pennas produco Բուսանել թեւոց. թեւաւոր գտանիլ. սկսանիլ թռչել. թեւս առնուլ. թեւանալ. թեւաւորւիլ.

Աստուծոյ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբոյս լինին, վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալ. (Փիլ. ել.։)

Ոչ կարելն արգելուլ զթեւաբուսեալս թեւօք հոգւոյն՝ ելանել ի վեր. (Լաստ. ընթերց.։)


Թեւաբուսիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to fledge, to get feathered;
to be winged, to have wings;
to begin to fly, to spread the wings for flight.

NBHL (3)

ԹԵՒԱԲՈՅՍ ԼԻՆԵԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԼ. ԹԵՒԱԲՈՒՍԻԿ ԼԻՆԵԼ. πτεροφυέω pennas produco Բուսանել թեւոց. թեւաւոր գտանիլ. սկսանիլ թռչել. թեւս առնուլ. թեւանալ. թեւաւորւիլ.

Աստուծոյ ամենայն զօրութիւնքն թեւաբոյս լինին, վերին առ հայրն ճանապարհի ցանկացեալ. (Փիլ. ել.։)

Ոչ կարելն արգելուլ զթեւաբուսեալս թեւօք հոգւոյն՝ ելանել ի վեր. (Լաստ. ընթերց.։)


Թեւաբուսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

growth of wings.

NBHL (1)

πτεροφυΐα pennarum generatio, plumescentia Բուսանել թեւոց՝ որպէս եւ փետրոց.


Թեւազգեցիկ

See full entry →

adj.

winged, furnished with wings, plumed, fledged.

NBHL (1)

Թեւազգեցեալ՝ ել ի լուսեղէն բանակսն. (Ճ. ՟Բ.։)


Թեւազգեցեալ

See full entry →

adj.

cf. Թեւազգեցիկ.

NBHL (1)

Թեւազգեցեալ՝ ել ի լուսեղէն բանակսն. (Ճ. ՟Բ.։)


Թեւաթափ

See full entry →

adj.

plucked, without feathers, clipped;
— առնեմ, to pluck, to clip, to crop.

NBHL (1)

ԹԵՒԱԹԱՓ ԱՌՆԵԼ. Թափել զթեւս կամ ի թեւոց. թեւերը փրցընել.


Թեւալի

See full entry →

adj.

well feathered.

NBHL (1)

Արծիւ թեւալի, բազէ սխրալի։ Անիւք թեւալի՝ յարաշրջելի. (Գանձ.։)


Թեւածեմ, ածի

See full entry →

vn.

to flutter, to flap the wing, to beat or flutter the wings;
to fly, to fly about;
to study, to exercise one's self, to apply one's self to;
— մորթօյ, the growing of the hairs.

NBHL (3)

ԹԵՒԱԾԵԼ. Ածել՝ այսինքն շարժել զթեւս առ ի թռչել. վերաթեւել. եւ Թեւակոխել. կրթիլ. թեկն ածել, բուռն հարկանել.

Ոյց թեւածեալ փութապէս ճախրէին՝ հասանել ի տեղիս լոգարանացն. (Պիտ.։)

Որոց ուսեալ, եւ թեւածելով ընդ նոսա տղայոց՝ զամս սակաւս. (Խոր. ՟Գ. 52։)


Թեւակից

See full entry →

adj.

of the same party;
allied;
— լինել, to take wing;
առնուլ զոք իւր —, to take aid.


Թեւակոխեմ, եցի

See full entry →

vn. fig.

to flap, flutter or beat the wings, to soar up, to wing one's flight, to spread the wings for flight;
to try, to endeavour, to compel one's self to, to apply one's self to, to do without help;
to occupy one's self with;
to undertake, to follow;
— ի, to be bordering on;
յապստամբութիւն —, to insurge, to revolt;
յուսմունս —, to give one's self up to study;
— զմիմեամբք, to help mutually or one another, to assist each other;
ի տուրեւառս —, to devote one's self to commerce.

NBHL (9)

ԹԵՒԱԿՈԽԵՄ ԹԵՒԱԿՈԽԻՄ. πτερύσσομαι, πτερύομαι alis latera ferio, gestio πειράζω tento μελετάω exerceo me, curo, sollicitor ἑπιτηδεύω, -ομαι studeo, operam do Իբրու թեւօք կոխել եւ հարկանել զկողս՝ առ փութով յառաջ խաղալոյ. կամ բաբախել զթեւս. այն է Գուն գործել. ջանալ, հնարիլ, ձկտիլ. թեկն ածել. թեւածել. իղձ լինել. կամիլ. բերիլ. դիմել ջանիւ. նկրտիլ. կրթիլ. ընդելանիլ.

Կամիցին (ձագք) թռչել, եւ ոչ կարիցեն. նախ թեւակոխեսցեն, եւ ապա ամբարձցին. (Եփր. աւետար.։)

Հասեալ առաջադրութեան՝ յոր թեւակոխեաց։ Ի փառասիրութենէ թեւակոխեն յանփառութիւն։ Ի վնասակարագոյնն թեւակոխեսցէ անուսումնութիւն։ Փոյթ առաքինին՝ բնութեամբ, եւ որ թեւակոխելովն. (Փիլ.։)

Յուսմունս թեւակոխէր, եւ ի թագաւորել. (Պտմ. աղեքս.։)

Եւ անդէն թեւակոխէին տեսանել զսուրբ կապանս նախարարացն. (Եղիշ. ՟Ը։)

Յիմանալի բարձրութիւնն սքանչելի լերանցն յաւիտենից թեւակոխեսջիք. (Յհ. կթ.։)

Առաւել զերկոքումբքս թեւակոխեսցուք. այսինքն յածեսցուք զբանիւք (Եւսեբի եւ Խորենացոյն) (Սամ. երէց.։)

Որք ոչ նախուստ կրթեալք են բոլորովին, ոչ է հնար թեւակոխել զայնպիսի աստուածաբանութիւնս. այսինքն մխիլ կամ յառաջել յայնպիսի եւ այլն. (Մագ. ՟Ի՟Գ։)

Թեւակոխէ զնա յիւրսն ամենաչարս. իմա՛, հնարի ձգել զնա ի չար խորհուրդս իւր, կամ կրթէ։


Թեւակոխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

effort, eagerness, alacrity, earnestness, assiduity;
inclination;
application;
occupation, study.

NBHL (1)

Թեւակոխութիւն գովելի, կամ վնասակար, կամ ցնորական, կամ անտեղի, եւ այլն. (Մագ.։)


Թեւակոխումն, ման

See full entry →

s.

cf. Թեւակոխութիւն.

NBHL (1)

Թեւակոխութիւն գովելի, կամ վնասակար, կամ ցնորական, կամ անտեղի, եւ այլն. (Մագ.։)


Թեւակուռ՞՞՞լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Թեւակոխեմ.

NBHL (1)

ԹԵՒԱԿՈՒՌ ԼԻՆԵԼ. Նոյն ընդ Թեւակոխել.


Թեւակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to join, to unite wings;
to assist each other.

NBHL (1)

Թեւակից լինել. կցիլ թեւոյ ընդ թեւոյ.


Թեւամուխ լինիմ

See full entry →

sv.

cf. Թեւակուռ՞՞՞լինիմ.

NBHL (1)

ԹԵՒԱՄՈՒԽ ԼԻՆԵԼ. Մխիլ իբր թեւօք. թեւակոխել. միջամուխ լինել.


Թեւանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to fly.

NBHL (1)

πτερόομαι, ἁναπτερόομαι plumesco, volo, excitor, efferor Թեւաւոր կամ թեւազգեաց լինել. թռչիլ. եւ Լողիլ. վերաթեւել. բարձրանալ. եւ Փքանալ. վստահիլ. թեւաւորւիլ.


Թեւապարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to stretch wings;
to fly.

NBHL (2)

ԹԵՒԱՊԱՐԵՄ մանաւանդ ԹԵՒԱՊԱՐԻՄ. Թեւօք պարել կամ տալ պարիլ. թեւանալ. վերաթեւել.

Թեւապարեալ ի տեղին, ուր հանդերձեալ է ժողովել զազգս մարդկան. (Ճ. ՟Թ.։)