Definitions containing the research առ : 10000 results

Դժուարաբոյժ

adj.

difficult to cure.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարաբոյժ իսկ են, եւ անբոյժք։ Պարտ է գոլ ... իբրու յաւետագոյն՝ կա՛մ դժուարաբոյժ, եւ կամ մանաւանդ ամենեւին անբոյժ՝ առաքինութիւնքն. (Պղատ. օրին. ՟Ե. եւ ՟Ը։)


Դժուարագործ

adj.

difficult, painful.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարագործ առաքինութիւն. (Նիւս. երգ.։)


Դժուարաժայռ

adj.

steep;
rough, rugged.

· Calfa

NBHL (1)

Ունօղ զժայռս դժուարինս. ապառաժուտ.


Դժուարալուր

adj.

hard of hearing, rather deaf;
inexorable, hard, inflexible

· Calfa

NBHL (1)

(իբր կր). Դժուարաւ լսելի. զոր ծանր է լսել. կամ Դժուարին առ իմանալ, հաւատալ.


Դժուարակատար

adj.

impracticable, difficult to execute.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ թողոյր ամենեցուն, դժուարակատար զառաքինութիւնսն գործէր. (Ոսկ. ես.։)


Դժուարակոխ

adj.

rough, trugged, impracticable

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարակոխ զամենայն առնելով թշնամեացն, իսկ ի բարեկամացն մանաւանդ դիւրակոխ. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)


Դժուարակութ

adj.

difficult to gather.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարակութ պտուղս ծառոց անհասանելեաց. (Նար. ՟Է։)


Դժուարակռիւ

adj.

warlike, invincible.

· Calfa

NBHL (2)

Դժուարակռիւն փութալի՛ է. (Ածաբ. յայտն.) այսինքն առաւել փութոյ պէտս ունի։

δυσμάχητος vix expugnabilis Ընդ որում կռուիլն է դժուար. անպարտելի. անառիկ.


Դժուարահաճ

adj.

discontented, disgusted, weary;
disgusting, unpleasant, disagreeable, tiresome.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ թշնամի դէպ լիցի գոլ, զդժուարահաճելի զոգւոցն զախտ յառաջագոյն զեկուցանէ (աչք)։ Դժուարահաճոյ այնոցիկ՝ որ զյապահով հանդարտութիւնն սիրեցին, դրակցութիւնքն։ Վասն որոյ եւ ծառայքն նմա դժուարահաճոյք եւ խռովարարք էին. (Փիլ.։)


Դժուարահամութիւն, ութեան

s.

disgut, bitterness.

· Calfa

NBHL (1)

Տտպութիւն. դառնութիւն. համ անախորժ եւ խորշելի.


Դժուարահաս

adj.

obscure, difficult to understand.

· Calfa

NBHL (4)

Այլ առաւել, δυσαλώτατος perdifficilis captu Դժուարաւ հասու լինելի, դժուարիմաց. հասկընալը դժար.

Արագագոյնք են (կառք), եւ դժուարահասք. (Նոննոս.։)

Քան զիմանալին դժուարահաս զսա (զնիւթն առաջին) ասելով՝ ոչ ստեսցուք. (Պղատ. տիմ.։)

Ուսցիս եւ յայնմ մատենէ, զոր ժողովեալ է մեր յաստուածայնոց գրոց առատագոյնս, եւ ոչ դժուարահաս ինչ կարի. (Սարկ. հանգ.։)


Դժուարահաւան

adj.

incredulous, obstinate, stubborn.

· Calfa


Դժուարաձեռն

adj.

impracticable, difficult, painful.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ զառաջիկայսդ դժուարաձեռն համարելով. եւ այլն. (Սհմ. ՟Ա. 1։)


Դժուարամատոյց

adj.

inaccessible, steep, cragged.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԺՈՒԱՐԱՄԱՏՈՅՑ ԴԺՈՒԱՐԱՄԱՏՉԵԼԻ. δυσπρόσιτος accessu difficilis Յոր կամ առ որ դժուարին է մատչել, մերձենալ. անմատոյց.


Դժուարամարտ

cf. Դժուարակռիւ.

· Calfa

NBHL (2)

Դժուարամարտ եւ անառիկ. (Նոննոս.։)

Աղուէսք են փոքունք նենգաւորք, եւ դժուարամարտ՝ առ զօրութիւնդ հաւասարելով. (Նիւս. երգ.։)


Դժուարամոքելի, լւոյ, լեաց

adj.

inexorable, inflexible.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարաւ ամոքելի կամ անուշելի. դառն.


Դժուարանամ, ացայ

vn.

to be difficult, to have trouble;
to be angry, perplexed.

· Calfa

NBHL (3)

Թէեւ ընդ առաջինն դժուարանայր՝ զամենայնն տալ աստուծոյ. (Շ. ընդհանր.։)

Յորժամ ոք առ այն դժուարանայ, եւ դիւրաւ ոչ ընդունի։ Մի՛ դժուարանայք ընդ խրատն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 16. եւ 31։)

Ոչ յոյժ դժուարացեալ (ընդ մահ սառայի). (Փիլ. իմաստն.։)


Դժուարանք

s.

cf. Դժուարութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց դժուարանաց առնէր զբանն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23. իբր ռմկ. խաթրին չդիպչելով։)


Դժուարաշարժ

adj.

slow, tardy;
cold;
heavy

· Calfa

NBHL (1)

Յարատեւողացն եւ դժուարաշարժիցն հոգ տանելով. եւ այս են առաքինութիւնք. (Յհ. իմ. ատ.։)


Դժուարապահ

adj.

difficult to keep or preserve.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքինութիւն յառաջնումն դժուարապահ է. (Մխ. առակ.։)


Դժուարապատում

adj.

difficult to explain or narrate.

· Calfa

NBHL (1)

δυσδιήγητος inenarrabiis, δυσερμήνευτος ininterpretabiis Դժուարին ի պատմել, ճառել, մեկնել. անպատում. եւ Դժուարաթարգմանելի.


Դժուարավիճող

adj.

contentious.

· Calfa

NBHL (1)

δύσερις contentiosus Կռուասէր. դժնեայ ի վէճս. յամառ. դժոխահեռ.


Դժուարատես

adj.

that sees, comprehends with difficulty;
obscure.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ ճառիդ դժուարատես է պատմութիւնդ. (Մխ. երեմ.։)

Կամ Որ դժուարաւ տեսանէ. ոչ պայծառ իմացօղ. աղէկ չիտեսնօղ, կարճատես, հաւկուր.


Դժուարատեսութիւն, ութեան

s.

difficulty or trouble of seeing, of understanding;
obscurity.

· Calfa

NBHL (1)

Դժուարատեսութեամբն ընդ գեր ի վերոյն քան զամենայն սքանչանայցեմք։ Որքան ինչ մեք հասու եղաք՝ փոքր չափով չափեալ զդժուարատեսութիւնն. (Ածաբ. աղք. եւ Ածաբ. առ որս. ՟Է։)


Դժուարարթուն

adj.

difficult to awake, profound (sleep).

· Calfa

NBHL (1)

Դժուար առ ի զարթնուլ կամ արթնանալ.


Դժուարաւ

adv.

with difficulty, hardly, painfully.

· Calfa

NBHL (3)

Դժուարաւ կարասցէ ասել զվարս սուրբ առաքինութեան նորա. (Եղիշ. ՟Ը։)

Լաւ ծառայի տէր դժուարաւ կարէ լինել. (Փարպ.։)

(ի գործիականէ բառիս Դժուար) δυσκόλως, δυσχερῶς difficulter, aegre, morose, moleste, vix Դժուարութեամբ. ո՛չ դիւրաւ. բազում աշխատութեամբ. հազիւ. դուն ուրեք. եւ իբր Դժկամակութեամբ. բռնի. դժար.


Դժուարափոխ

adj.

that changes with difficulty, immutable.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ ճաշակելիքն իցէ պատճառ դառնութեան, դժուարափոխելի է. (Մխ. երեմ.։)


Դժուարափոփոխ

cf. Դժուարափոխ.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ ճաշակելիքն իցէ պատճառ դառնութեան, դժուարափոխելի է. (Մխ. երեմ.։)


Դժուարաքակ

cf. Դժուարարձակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ցանկութիւն, եւ հեշտ ցանկութիւն, դժուարք հակառակորդք, եւ դժուարաքակք են. (Փիլ. այլաբ.։)


Դժուարընկալ

adj.

that has trouble in conceiving or understanding;
difficult to understand, ohscure.

· Calfa

NBHL (3)

Դժուարընկալ լինէր բանն, եւ չախորժելի ամենայն լսողաց։ Յառ բազմութենէ՝ յիշատակացն դժուարընկալք լինիցին (բանքն). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 16։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 3։)

Իբրեւ աւելորդ ինչ բնական եւ դժուարընկալ։ Յորժամ ամբոխի առ ինքն նիւթն (աշխարհի), եւ դժուարընկալ լինի, կրթի ի քակտումն. (Առ որս. ՟Գ։)

Թողու զդիւրընկալսն, եւ առ դժուարընկալսն առաքէ. (Երզն. մտթ.։)


Դժուարիմ, եցայ

vn.

to be angry, enraged, vexed, offended;
to have trouble or difficulty.

· Calfa

NBHL (3)

Յորոց ի վերայ յիրաւի աստուած դժուարեալ։ Յերեսաց նոցա դժուարեալք։ Ոչ դժուարելով ընդ թափառանսն։ Ո՞ ոք ոչ դժուարեալ լիցի յամենայն քաղաքէ վարիլ. (Փիլ.։)

Իսկ յանզգայ իրս է Դժուարութիւն կրել բնութեան. հակառակ գտանիլ.

Ջուր միշտ զառ ի վայրն սիրէ գնալ, իսկ զառ ի վերն դժուարի. (Սարգ. յկ. ՟Թ։)


Դժուարիմաց

adj.

difficult to understand, ohscure, unintelligible.

· Calfa

NBHL (4)

ԴԺՈՒԱՐԻՄԱՆԱԼԻ ԴԺՈՒԱՐԻՄԱՑ. δυσνόητος intellectu difficilis Դժուարին առ իմանալ. մթին. խրթին.

Ոչ դժուարիմանալիս եւ դժուարուսանելիս նոցա զիմաստսն առաջի արկանեն. (Ոսկ. ղկ.։)

Զդժուարիմաց բանսն պայծառ եւ յայտնի առաջի ամենեցունց դնէր։ Թարգմանէր զաստուածային գիրս զդժուարիմացս. (Վրք. ոսկ.։)

Եւ այս առանձինն իմն է եբրայեցւոց, եւ դժուարիմաց ի մեր լեզուս. (Կիւրղ. թագ.։)


Դժուարին

adj.

difficult, hard, impracticable, painful, laborious, fatiguing, grievous, unpleasant, vexatious, thorny, delicate, imposing;
heavy, weighty, onerous, rough, rugged.

· Calfa

NBHL (3)

Դժուարին առ հասանել է. (Եւս. քր. ՟Ա.)

Դժուարին կենդանի է մարդս առ ի սովորելն սննդեամբ ըստ հարկաւոր սահմանին. (Պղատ. օրին. ՟Զ։)

Դժուարիմ եմ բնութեամբ առ ամենայն անկատար. (Բրս. գոհ.) իմա՛, դժկամակ եմ, դժուարիմ։


Դժուարութիւն, ութեան

s.

difficulty, trouble, fatigue, distress, perplexity, intrigue, inconvenience, contrariety;
difficult point, knot, hinderance, obstacle;
asperity, rigidity;
բայց ոչ առանց դժուարութեան, but not without fatigue;
բառնալ զ—, to smoothe difficulties;
— կրել, to meet with difficulties;
—ս հանել, to make difficulties;
յաղթել դժուարութեանց, to overcome difficulties.

· Calfa


Դժուարուտ

adj.

rugged, impracticable, rude, rough.

· Calfa

NBHL (1)

Ուր են դժուարք լերանց, ճանապարհաց. ապառաժուտ. դժուարին.


Դժուարուտելի, լւոյ, լեաց

adj.

hard, raw, harsh.

· Calfa

NBHL (1)

Սերկեւլի դժուարուտելի մարդկան. (Մխ. առակ.։)


Դժպատեհ

adj. adv.

indecent, unsuitable, unbecoming, unworthy, impertinent, loathsome;
—ս or —ս իմն, indecently, impertinently, slovenly.

· Calfa

NBHL (1)

Դժպատեհ իմն թուէր նաւահանգիստն առ ձմերել. (Գծ. ՟Ի՟Է. 12։)


Դժպհի

adj.

refractory, discordant, contrary, opponent, disagreeable, vexatious.

· Calfa


Դժպհիմ, եցայ

vn.

to be angry, enraged;
to resist, to oppose.

· Calfa

NBHL (1)

ԴԺՊՀԻԼ կամ ԴԺՊՀԵԼ. Դժկամակիլ. դառնանալ. դժնէանալ.


Դժրամիտ

adj.

perfidious;
traitorous, disloyal;
wicked, malicious.

· Calfa


Դժրանք

cf. Դրժանք.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ աղտեղագոյն նիւթոյ ըստ դժրանաց խառնեսցի (ոսկին). (Նիւս. երգ.։)


Դժրեմ, եցի

va.

to defraud;
to deceive.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն առ միմեանս դժրելոյն (կամ դրժելոյն). (Լմբ. ատ.։)


Դժրողութիւն, ութեան

s.

fraud, infidelity, perfidy, non-observance;
snare, contravention;
deceit.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղայ առ կեանսդ դժրողութեան։ Զխոստմանցն դժրողութիւնս. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Խ՟Ե։)


Դժրութիւն, ութեան

s.

cf. Դժրողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղայ առ կեանսդ դժրողութեան։ Զխոստմանցն դժրողութիւնս. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Խ՟Ե։)


Դժրիչ

adj. s. cheat, infidel, perfidious, disloyal, traitorous.

· Calfa


Դժրող

cf. Դժրիչ.

· Calfa


Դի, ոց

s.

dead body, corpse;
carcass.

· Calfa

NBHL (1)

Դի կենդանի, եւ խօսուն մեռեալ։ Անկեալ դնիմ դի անկենդան։ Քան զմեռելութիւն քառօրեայն դիոյ. (Նար.։)


Դիազարդ, աց

s.

that dresses a dead body.

· Calfa

NBHL (1)

Հրաման ետ յովսէփ ծառայից իւրոց դիազարդաց. (Ծն. ՟Ծ. 2։)


Դիաթաղ, աց

s.

grave-digger.

· Calfa

NBHL (1)

Աւազակապետ լեալ էր յառաջ, եւ դիաթաղ հեթանոսաց. (Վրք. հց. ՟Ի։)


Դիաթաւալ

adj.

dead, killed, stretched on the ground;
— կացուցանել, — յերկիր կործանել, to overturn, to throw down dead bodies, to strike stiff to the ground.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում վիրաւորս, կամ մի առ միոջ դիաթաւալ կացուցանէին։ Դիթաւալ կացուցանէր։ Դիթաւալ կացուցից. (՟Ա. Մակ. ՟Գ. 24։ ՟Ե. 34։ ՟Զ. 42։ ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 26։ Եզեկ. ՟Զ. 5։)